Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(011)-5754/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(011)-5754/2025 03.09.2025 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əliyev Şəhriyar İbrahim oğlunun sədrliyi, Bəndəliyev Zaur Taleh oğlunun katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı cavabdeh "xxxx" ASC-yə qarşı “cərimənin silinməsi” barədə iddia tələbinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək və iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizə təqdim edərək, ünvan 1 ünvanında yerləşən evdə (abunə kodu: **********00054) əsassız olaraq borc kimi yazılmış 448,40 manatın "xxxx" ASC tərəfindən silinməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında İddiaçı iddia tələbini müdafiə edərək izahatında bildirdi ki, ünvan 1 ünvanında yerləşən evdə (abunə kodu: **********00054) yaşayır. Yaşadığı mənzilə 2018ci ildə Xətai Rayonu Azərişıq ASC tərəfindən kodu **********00054 olan elektrik sayğacı quraşdırılmışdır. Sayğac qoyulandan bu günə kimi hər ay istifadə etdiyim enerjinin pulunu ödəmişəm. 2024-cü ilin may ayında mənə əlavə 246.91 manat pul yazıldığını gördüm. Xətai rayon Azərişıq ASC- də mənə bildirdilər sayğac dəyişilməlidir. Sənə əlavə 2007 kv enerji sərfiyyatı yazılıb. Sentyabrda sayğacı dəyişdilər, laboratoriyada yoxlanılan sayğacla heç bir problem olmadığı göründü. Bunu laboratoriya mütəxəssisləri təsdiq etdilər. Dedilər sənə qeyri- qanuni əlavə sərfiyyat yazılıb. 2024-cü ilin dekabr ayında bütün əlavə sərfiyyat silindi. Amma 2025-ci ilin fevral ayında yenidən səhv sərfiyyat yazaraq əlavə 196.75 manat pul gəldi. Sonradan sistemdə gördüm ki, əvvəl silinmiş 246.91 manatın üstünə bu pulu yazıblar. Guya mən əlavə 448.40 manatlıq enerji işlətmişəm. Bu barədə dəfələrlə Xətai rayonu Azərişıq ASC satış şöbəsinin rəisinə yazılı və şifahi məlumat verməyimə baxmayaraq, heç bir nəticə olmadı. Hər dəfə mənə artıq yazılmış sərfiyyatı silinməsinə söz verdilər. Amma bu günə kimi heç bir iş görülməyib. Hər dəfə gəlib işiğımı kəsmək istəyir əlavə sərfiyyatı mənə ödətdirmık istəyirlər. Bildirmək istəyirəm ki, "xxxx" ASC-yə hec bir borcumuz yoxdur. Əvvəllər də həmin evdə istifadəyə görə yaranmış borclar vaxtı vaxtında ödənilmişdir. İndiyə qədər elektrik təchizatına görə yaranmış borcla hər hansı mübahisə yaranmamışdır. Çünki mən istehlakçı olaraq öz üzərimə düşən öhdəliyimi yerinə yetirmiş və istifadə etdiyi işığa görə dövlətə olan borcumu ödəmişəm. Sonda İddiaçı qeyd etdiklərinin nəzərə alınmasını və iddia tələbinin təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Cavabdehə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, onun nümayəndəsi məhkəmə iclasında iştirak etməmişdir. Məhkəmə, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən işə cavabdehin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə, iddiaçının izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan abonent saldosundan görünür ki, abunə kodu: “**********00054”, abonent “İddiaçı”, ünvan “Xətai, Köhnə Əhmədli, 6-cı Əhmədli, ev 0030, mənzil 0054”, ünvan üzrə sayğaclar xx.xx.2011, xx.xx.2018, xx.xx.2023, xx.xx.2024 tarixlərində quraşdırılmış, abunə borcu 448,3 manat göstərilmişdir. Məhkəmə tərəfindən iş materialları əsasında müəyyən olunmuşdur ki, ünvan 3 ünvanında yerləşən mənzildə elektrik enerjisindən istifadə məqsədilə xx.xx.2011, xx.xx.2018, xx.xx.2023, xx.xx.2024 tarixlərdə elektrik sayğacı quraşdırılmışdır, abonent kodu **********00054, abonent “İddiaçı”dır, sayğac üzrə köhnə borc qrafasında kimi 448,3 manat göstərilmişdir, **********00054 saylı abonent koduna hesablanmış 448,3 manat borc məbləği hazırkı mübahisəyə qədər iddiaçıdan tələb edilməmişdir. Bununla belə, iddiaçının sayğaca müdaxilə etməsi halları, abonent hesabına debitor borc kimi daxil edilmiş 448,3 manat hesablaşmaya dair hər hansı bir əsas məhkəmə tərəfindən müəyyən olunmadı. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, elektrik sayğacı fərdi yaşayış evindən kənarda quraşdrılmaqla onun işlək vəziyyətdə saxlanması abonentin vəzifəsi olmadığından, iddiaçıya məxsus ünvan üzrə hesablanmış 448,3 manat borc məbləği köhnə borc kimi göstərildiyindən, həmin məbləğə dair hər hansı bir əsas müəyyən edilmədiyindən və bu vaxta qədər iddiaçıdan tələb olunmadığından, iddia tələbi təmin olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinə əsasən hər kəsin hüquq və azadlıqlarının məhkəmədə müdafiəsinə təminat verilir. «Elektroenergetika haqqında» Azərbaycan Respublikası qanununun 11-ci maddəsinə əsasən, enerci təchizatı müəssisəsi istehlakçıya verdiyi elektrik enercisinin dəyərini yalnız sayğacın göstəricilərinə əsasən tam hesablamalıdır və hər ay istehlakçıya məlumat təqdim etməlidir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin xx.xx.2005-ci il tarixli 18 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Elektrik enerjisindən istifadə qaydaları”nın 9.10-cu maddəsinə əsasən, istehlakçı sərf etdiyi elektrik enercisinin haqqının vaxtında, müəyyən edilmiş tarif qiymətinə uyğun tam həcmdə ödənilməsini təmin etməlidir. Qaydaların 7.11-ci maddəsinə əsasən, yaşayış evlərinin hasarının xarici tərəfində (hasar olmadıqda evin fasadında), yaşayış binalarının girişində, yaxud pilləkən meydançalarında quraşdırılmış mənzillər üzrə hesablaşma elektrik sayğaclarının, o cümlədən üzərindəki plombların qorunmasına və işçi vəziyyətdə saxlanılmasına görə enerjitəchizatı müəssisəsi cavabdehlik daşıyır. Enerjitəchizatı müəssisəsi yaşayış evlərinin hasarının xarici tərəfində (hasar olmadıqda evin fasadında), yaşayış binalarının girişində, yaxud pilləkən meydançalarında quraşdırılmış mənzillər üzrə hesablaşma elektrik sayğaclarının göstərişlərinə baxış keçirilməsi üçün məişət abonentlərinə şərait yaratmağa borcludur. Qaydaların 8.16-cı maddəsinə əsasən, istehlakçının, o cümlədən məişət abonentinin təqsiri olmadan uçot müvəqqəti pozulduqda, elektrik enerjisi sərfinin hesabatı enerjitəchizatı müəssisəsinin və istehlakçının razılığına əsasən uçot pozulana qədər və ya ucot bərpa edildikdən sonrakı dövrün orta gündəlik sərfinə uyğun aparılır. Elektrik enerjisinin orta gündəlik sərfinə görə hesablaşma dövrü bir aydan artıq olmamalıdır, bu müddət ərzində hesablaşma elektrik sayğaclarının normal işi enerjitəchizatı müəssisəsi tərəfindən bərpa olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 551.2.1-ci maddəsinə əsasən, kirayə haqqı, icarə haqqı, kapital üçün faizlər və digər vaxtaşırı ödənişlər haqqında tələblər beş il keçdikdən sonra qüvvəsini itirir. Həmin Məcəllənin 560.1-ci maddəsinə əsasən, mülki hüquqlar hüquqa uyğun həyata keçirilməlidir. Hüquqdan yalnız başqalarına ziyan vurmaq məqsədi ilə istifadə edilməsi yolverilməzdir. “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Qanunun 3-cü maddəsinə əsasən, istehlakçıların öz hüquqlarının və qanuni mənafelərinin müdafiəsi üçün səlahiyyətli dövlət orqanlarına və məhkəməyə müraciət etmək hüquqları vardır. Həmin Qanunun 18-ci maddəsinin 1-ci bəndinə əsasən dövlət istehlakçıların mənafelərinin müdafıəsinə təminat verir. Maddənin 2-ci bəndinə əsasən istehlakçıların hüquqlarının dövlət müdafıəsini Azərbaycan Respublikasında istehlakçılar üçün nəzərdə tutulan malların (işlərin, xidmətlərin) keyfıyyətinə, təhlükəsizliyinə və istehlakçıların Qanunla qorunan başqa hüquqlarının müdafiəsinə nəzarət edən müvafiq dövlət orqanları və məhkəmə öz səlahiyyətləri hüdudlarında həyata keçirirlər. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, **********00054 saylı abonent koduna hesablanmış 448,3 manat borc məbləği silinməlidir. Məhkəmə, dövlət rüsumunun alınması məsələsinə qiymət verərək hesab edir ki, istehlakçıların hüquqlarının pozulması ilə əlaqədar verdikləri iddialar üzrə iddiaçı dövlət rüsumu ödəməkdən azad olunduğundan, hazırki iddia tələbi təmin edildiyindən, cavabdehin dövlət rüsumu ödəməkdən azad edilməsi halları məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmədiyindən, dövlət rüsumu cavabdehə aid edilməli, təmin edilmiş iddianın qiyməti (448,3) nəzərə alınmaqla, cavabdehdən dövlət mədaxilinə 30 manat məbləğində dövlət rüsumu alınmalıdır. «Dövlət rüsumu haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 9.1.5-ci maddəsinə əsasən, istehlakçıların hüquqlarının pozulması ilə əlaqədar verdikləri iddialar üzrə iddiaçılar dövlət rüsumu ödəməkdən azad olunurlar. Həmin Qanunun 9.4-cü maddəsinə əsasən, iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə münasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət büdcəsinə köçürülür. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Həmin Məcəllənin 124.3-cü maddəsinə əsasən, iddia qismən təmin edilmişsə, cavabdeh isə məhkəmə xərclərini ödəməkdən azad olunmuşsa, işə baxılması ilə əlaqədar məhkəmənin çəkdiyi xərclər məhkəmə xərclərini ödəməkdən azad edilmiş iddiaçıdan tutularaq, iddia tələblərinin təmini rədd edilmiş hissəyə münasib olaraq dövlət mədaxilinə alınır. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Həmin Məcəllənin 218.3-cü maddəsinə əsasən hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Lakin hakim qanunda göstərilən müstəsna hallarda iddia tələblərindən kənara çıxa bilər. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia tələbi təmin edilsin. ünvan 4 ünvanı üzrə **********00054 saylı abonent koduna hesablanmış 448 (dörd yüz qırx səkkiz) manat 30 (otuz) qəpik borc məbləği "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən silinsin. "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətindən 30 (otuz) manat dövlət rüsumu tutularaq Azərbaycan Respublikasının Dövlət Büdcəsinə ödənilsin. Qətnamədən, onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində, Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən Şəhriyar Əliyev