Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(011)-5811/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(011)-5811/2025 07.10.2025 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Hacıyeva Sahibə Cavid qızının sədrliyi, Behbudov Orxan Elşən oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı Cavabdehnə qarşı “borcun silinməsi” barəsində iddiasına dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyənetdi: İddia tələbi: İddiaçı Cavabdehnə qarşı iddia ərizəsi ilə müraciət edərək, Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Badamdar, 3-cü massiv ünvanında yerləşən evinə (kod: **********10001) 2019 ilin iyun ayına 147,60 manat, 2019-cu ilin iyul ayına 32,40 manat, 2019- cu ilin avqust ayına 32,40 manat, 2019-cu ilin sentyabr ayına 32,40 manat, 2019-cu ilin oktyabr ayına 32,40 manat, 2019-cu ilin noyabr ayına 57,60 manat, 2019-cu ilin dekabr ayına 223,20 manat, 2020-ci ilin yanvar ayına 223,20 manat, 2020-ci ilin fevral ayına 223,20 manat, 2020-ci ilin mart ayına 223,20, 2020-ci ilin aprel ayına 223,20 manat, 2020- ci ilin may ayına 223,20 manat, 2020-ci ilin iyun ayına 223,20, 2020-ci ilin iyul ayına 165,60 manat, 2020-ci ilin avqust ayına 165,60 manat, 2020-ci ilin sentyabr ayına 165,60 manat, 2020- ci ilin oktyabr ayına 165,60 manat, 2020-ci ilin noyabr ayına 165,60 manat, 2020-ci ilin dekabr ayına 165,60 manat, 2021 -ci ilin yanvar ayına 165,60 manat, 2021 -ci ilin fevral ayına 165,60, 2021 -ci ilin mart ayına 165,60 manat, 2021 -ci ilin aprel ayına 165,60 manat, 2021 -ci ilin may ayına 165,60 manat, 2021 -ci ilin iyun ayına 165,60 manat, 2021 -ci ilin iyul ayına 165,60 manat, 2021 -ci ilin avqust ayına 165,60 manat, 2021 -ci ilin sentyabr ayına 165,60 manat, 2021 -ci ilin oktyabr ayına 165,60 manat, 2021 -ci ilin noyabr ayına 198,72 manat, 2021 -ci ilin dekabr, 2022-ci ilin yanvar ayına 198,72 manat, 2022-ci ilin fevral ayına 198,72 manat, 2022-ci ilin mart ayına 198,72 manat, 2022-ci ilin aprel ayına 198,72 manat, 2022-ci ilin may ayına 198,72 manat, 2022-ci ilin iyun ayına 198,72 manat olmaqla ümumilikdə 2019-cu il üçün 558 manat, 2020-ci il üçün 2332,80 manat, 2021 -ci il üçün 2053,44 manat və 2022-ci il üçün 1192,32 manat yazılmış əsassız borcların silinməsinə dair qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbinin dəlilləri: İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Badamdar qəsəbəsi, 3-cü massiv ünvanıqazla təmin edilmiş, iddiaçı istifadə etdiyi sərfıyyata uyğun qazın dəyərini ödəmişdir. Cavabdeh tərəfindən Təbii X2nın pozulması haqqında aktlar tərtib edilmişdir. Həmin aktlar əsasında mənə 2019 ilin iyun ayına 147,60 manat, 2019-cu ilin iyul ayına 32,40 manat, 2019-cu ilin avqust ayına 32,40 manat, 2019-cu ilin sentyabr ayına 32,40 manat, 2019-cu ilin oktyabr ayına 32,40 manat, 2019-cu ilin noyabr ayına 57,60 manat, 2019-cu ilin dekabr ayına 223,20 manat, 2020-ci ilin yanvar ayına 223,20 manat, 2020-ci ilin fevral ayına 223,20 manat, 2020-ci ilin mart ayına 223,20, 2020-ci ilin aprel ayına 223,20 manat, 2020-ci ilin may ayına 223,20 manat, 2020-ci ilin iyun ayına 223,20, 2020-ci ilin iyul ayına 165,60 manat, 2020-ci ilin avqust ayına 165,60 manat, 2020-ci ilin sentyabr ayına 165,60 manat, 2020-ci ilin oktyabr ayına 165,60 manat, 2020-ci ilin noyabr ayına 165,60 manat, 2020-ci ilin dekabr ayına 165,60 manat, 2021 -ci ilin yanvar ayına 165,60 manat, 2021 -ci ilin fevral ayına 165,60, 2021 -ci ilin mart ayına 165,60 manat, 2021 -ci ilin aprel ayına 165,60 manat, 2021 -ci ilin may ayına 165,60 manat, 2021 -ci ilin iyun ayına 165,60 manat, 2021-ci ilin iyul ayına 165,60 manat, 2021-ci ilin avqust ayına 165,60 manat, 2021 -ci ilin sentyabr ayına 165,60 manat, 2021-ci ilin oktyabr ayına 165,60 manat, 2021- ci ilin noyabr ayına 198,72 manat, 2021-ci ilin dekabr, 2022-ci ilin yanvar ayına 198,72 manat, 2022-ci ilin fevral ayına 198,72 manat, 2022-ci ilin mart ayına 198,72 manat, 2022- ci ilin aprel ayına 198,72 manat, 2022-ci ilin may ayına 198,72 manat, 2022-ci ilin iyun ayına 198,72 manat olmaqla ümumilikdə 2019-cu il üçün 558 manat, 2020-ci il üçün 2332,80 manat, 2021-ci il üçün 2053,44 manat və 2022-ci il üçün 1192,32 manat borcun ödənilməsi iddiaçıdan tələb edilmişdir. İddiaçı bildirir ki, cavabdeh təşkilat tərəfindən hesablanmış borc iddiaçının abonent koduna əsassız olaraq işlənmişdir. Tərəfindən qaz sayğacına heç bir müdaxilə olunmamışdır. Küçədə quraşdılmış qaz sayğacına kimin müdaxilə etməsindən hər hansı məlumatı yoxdur. Həmçinin iddiaçı bildirir ki, sayğac mərhum atasının adınadır. Tərəflərin izahatları: İddiaçı məhkəməyə ərizə ilə müraciət edərək, mülki işə onun iştirakı olmadan baxılraq, iddia tələbinin təmin edilməsini xahiş etdi. Cavabdehin nümayəndəsi X3 məhkəmə iclasında iddiaçının ümumilikdə 4956,56 manat borcu olduğunu, mütəxəssis rəyi ilə razılaşmadıqlarını buna görə də, iddianın əsassız olduğundan təmin edilməməsini xahiş etmişdir. Mülki iş üzrə tədqiq edilmiş sübutlar: “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2019-cu il tarixli aktdan görünür ki, abonent qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2019-cu il tarixli aktdan görünür ki, abonent qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2019-cu il tarixli aktdan görünür ki, abonent qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2019-cu il tarixli aktdan görünür ki, abonent qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı xx.xx.2019-cu il tarixli aktdan görünür ki, abonent qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2019-cu il tarixli aktdan görünür ki, abonent qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2019-cu il tarixli aktdan görünür ki, abonent qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent təbii qazdan qeyri-qanuni istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent təbii qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021-- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent təbii qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent təbii qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent təbii qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent təbii qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent təbii qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent təbii qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent təbii qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent təbii qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent təbii qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent təbii qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent təbii qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent təbii qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent təbii qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2022- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent təbii qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2022- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent təbii qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2022- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent təbii qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2022- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent təbii qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2022- ci il tarixli aktdan görünür ki, abonent təbii qazdan sayğacsız istifadə etdiyi aşkarlanmışdır. Abonent saldosundan görünür ki, iddiaçıya 2019-cu il tarixə ümumilikdə 558 manat, 2020-ci il tarixə ümumilikdə 2332,80 manat, 2021-ci il tarixə ümumilikdə 2053,44 manat, 2022-ci il tarixə ümumilikdə 1192,32 manat məbləğində borc hesablanmışdır. Azərbaycan Respublikasının Energetika Nazirliyi Enerji X1 Bakı Filialı tərəfindən verilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli, 3-15-2-1/2-3526/2025 saylı məktuba əlavə edilmiş mütəxəssis rəyindən görünür ki, Azərbaycan Respublikası Tarif (qiymət) Şurasının “Təbii qazın ölkədaxili tariflərinin tənzimlənməsi barədə” müvafiq Qərarını nəzərə alaraq qaz xəttinə qeyri-qanuni qoşulma halında yuxarıda göstərilən dövrlər üzrə hesablanan zərərin məbləği : 2019- cu il ərzində hesablanan 972 m3 qaz həcminin dəyərinin hər 1m3-i 972 m3-a qədər 0.10 manat nəzərə alınmaqla (972x0.10=97.2 manat) ümumi məbləğ 97.2 manat, 2020- ci il ərzində hesablanan 1692 m3 qaz həcminin dəyərinin hər 1m3-i 2200 m3-a qədər 0.10 manat nəzərə alınmaqla (1692x0.10=169.20 manat) ümumi məbləğ 169.20 manat, 2021 - ci il ərzində hesablanan 414 m3 qaz həcminin dəyərinin hər 1m3-i 2200 m3-a qədər 0.10 manat nəzərə alınmaqla (414x0.10=41.4 manat) ümumi məbləğ 41.4 manat, 2022- ci il ərzində hesablanan 414 m3 qaz həcminin dəyərinin hər 1m3-i 2200 m3-a qədər 0.10 manat nəzərə alınmaqla (414x0.10=41.4 manat) ümumi məbləğ 41.4 manat, cəmi göstərilən illər üzrə qaz xəttinə qeyri-qanuni qoşulma halında hesablanan qaz həcminin dəyəri 97.20+169.20+41.40+41.40 = 349.2 manat məbləğində müəyyən edilə bilər. Mübahisəli hüquq münasibətinə tətbiq edilmiş maddi və prosessual hüquq normaları: Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 448.2-ci maddəsinə əsasən, borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu üçün məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 6.2-ci maddəsinə əsasən, fiziki və hüquqi şəxslər mülki hüquqları öz mənafelərini gerçəkləşdirmək üçün iradələrinə uyğun olaraq əldə edir və həyata keçirirlər. Onlar müqavilə əsasında öz hüquq və vəzifələrini müəyyənləşdirməkdə və qanunvericiliyə zidd olmayan hər hansı müqavilə şərtləri qoymaqda sərbəstdirlər. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 80 saylı xx.xx.2011-ci il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmiş “X2”nın 4.2-ci bəndinə əsasən, məişət qaz qurğularının istifadəsi üçün qaz sayğacı qaz paylayıcısının vəsaiti hesabına, sənaye qaz qurğularının istifadəsi üçün isə qaz sayğacı istehlakçının vəsaiti hesabına təchiz edilir, quraşdırılır və dəyişdirilir. Həmin Qaydaların 4.6-cı bəndinə əsasən, qaz sayğaclarının üzərində SMPDK-nın və qaz paylayıcısının sayğacın işlək vəziyyətdə olduğunu təsdiq edən plombu olmalıdır. Qeyd edilən Qaydaların 4.7-ci bəndinə əsasən, sayğacların üzərində olan plomblar kənar müdaxilələrdən qorunmaq üçün müvafiq örtüklə örtülməli (fiziki şəxs olan istehlakçıların sayğacları qaz paylayıcısı tərəfindən) və sayğac göstəricisinə sərbəst şəkildə baxılmasına imkan olmalıdır. Həmin Qaydaların 4.8-ci bəndinə əsasən, fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısı, hüquqi şəxslərin qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi isə özləri daşıyırlar. Yenə həmin Qaydaların 4.9-cu bəndinə əsasən, istehlakçının təqsiri olmadan zədələnmiş qaz sayğacının təmir olunması, texniki baxışdan keçirilməsi, dəyişdirilməsi (yenisi ilə əvəz edilməsi) və quraşdırılması bu Qaydaların 4.2-ci bəndinə uyğun olaraq, zədələnmə istehlakçının təqsiri üzündən baş verdikdə isə istehlakçının vəsaiti hesabına qaz paylayıcısı tərəfindən həyata keçirilir. Qaz paylayıcısı tərəfindən qaz sayğacının dəyişdirilməsi, təmir olunması və ya texniki baxışdan keçirilməsi istehlakçıdan tələb edildikdə, bu halda qaz paylayıcısı tərəfindən həmin tələbin hüquqi əsası göstərilməlidir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışının keçirilməsi onların texniki pasportlarında göstərilmiş müddətdə həyata keçirilir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçılardan vəsait tələb etmək qadağandır. İstehlakçının arzusu ilə qaz sayğacının texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçı vəsait ödəməlidir. Göstərilən Qaydaların 5.2-ci bəndinə əsasən qaz paylayıcısı istehlakçıya verdiyi qazın dəyərini yalnız qaz sayğacının göstəricilərinə əsasən tam hesablamalıdır və hər ay istehlakçıya hesab təqdim etməlidir (göndərməlidir). “Smart-kart” tipli qaz sayğacı olan istehlakçıya istifadə etdiyi qazın dəyəri haqqında hesabın qaz paylayıcısı tərəfindən istehlakçıya təqdim edilməsi (göndərilməsi) tələb edilmir. Həmin Qaydaların 6.5-ci bəndinə əsasən qanunsuz qoşulma halları aşkar edildikdə, qaz paylayıcısı qanunsuz xətti dərhal qazpaylayıcı şəbəkədən ayırmaqla qazın verilməsini dayandırmalıdır. Sayğaca müdaxilə, habelə qanunsuz qoşulma halları aşkar edildikdə qaz paylayıcısı bu barədə akt tərtib etməli və həmin aktın 1 (bir) nüsxəsini barəsində akt tərtib edilmiş şəxsə (və ya onun səlahiyyətli nümayəndəsinə, yaxud yetkinlik yaşına çatmış ailə üzvlərindən birinə), 1 (bir) nüsxəsini isə inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata başlanılması məsələsinə baxılması üçün EN-ə, cinayət tərkibinin əlamətləri olduqda isə cinayət təqibi orqanına təqdim etməlidir. İstehlakçının qazın talanmasında təqsirli olması həmin orqanların və ya məhkəmənin qərarı ilə müəyyən edildikdə qaz paylayıcısı vurulmuş zərərin ödənilməsini istehlakçıdan tələb etməlidir. Həmin Qaydaların 6.7-ci bəndinə əsasən qazın verilməsinin dayandırılması və bərpa edilməsi hər bir halda (bu Qaydaların 6.1.2-ci və 6.1.7-ci yarımbəndləri istisna olunmaqla) qaz paylayıcısı tərəfindən istehlakçının iştirakı ilə aktla rəsmiləşdirilməli və aktın bir nüsxəsi istehlakçıya təqdim edilməlidir “Qaz təchizatı haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 8-1 maddəsinə əsasən, Qanunsuz qoşulma halları aşkar edildikdə, qaz paylayıcısı qanunsuz xətti dərhal qazpaylayıcı şəbəkədən ayırmaqla, qazın verilməsini dayandırmalıdır. Sayğaca müdaxilə, habelə qanunsuz qoşulma halları aşkar edildikdə qaz paylayıcısı bu barədə akt tərtib etməli və həmin aktın bir nüsxəsini barəsində akt tərtib edilmiş şəxsə (və ya onun səlahiyyətli nümayəndəsinə, yaxud yetkinlik yaşına çatmış ailə üzvlərindən birinə), bir nüsxəsini isə inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata başlanılması məsələsinə baxılması üçün müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqana (quruma), cinayət tərkibinin əlamətləri olduqda isə cinayət təqibi orqanına təqdim etməlidir. İstehlakçının qazın talanmasında təqsirli olması həmin orqanların və ya məhkəmənin qərarı ilə müəyyən edildikdə qaz paylayıcısı vurulmuş zərərin ödənilməsini istehlakçıdan tələb etməlidir. İstehlakçı tərəfindən sayğaca müdaxilə, habelə qanunsuz qoşulma nəticəsində qaz paylayıcısına vurulmuş zərərin hesablanması ilə bağlı məsələlər sayğaca müdaxilə, habelə qanunsuz qoşulma nəticəsində qazdan istifadə olunduğu müddət və həmin müddətin əhatə olunduğu ilin mövsümü, əvvəlki dövrün orta gündəlik qaz sərfi, istehlakçının istifadə etdiyi qaz qurğusunun xüsusiyyətləri (növü, maksimal saatlıq qaz sərfi) və qaz sayğacının markası nəzərə alınmaqla bu Qanunun 11-ci maddəsinin 6cı hissəsində nəzərdə tutulmuş X2 ilə tənzimlənir. Həmin Qanunun 13-cü maddəsinin 8-ci hissəsinə əsasən, qaz paylayıcısı istehlakçıya verdiyi qazın dəyərini yalnız sayğacın göstəricilərinə əsasən tam hesablamalıdır və hər ay istehlakçıya məlumat (hesab) təqdim etməlidir (göndərməlidir). İstehlakçı tərəfindən qazın hesabı tam ödənildikdən sonra, qaz paylayıcısı tərəfindən yol verilmiş səhvə görə düzgün hesablanmamış qazın dəyərini qaz paylayıcısı istehlakçı tərəfindən ödənilməsini tələb edə bilməz. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 87 saylı xx.xx.1999-cu il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qaz paylayıcıları tərəfindən qaz təchizatının ümumi şərtlərini təyin edən” Qaydaların 5.1-ci bəndinə əsasən, paylayıcısı istehlakçıya verdiyi qazın dəyərini yalnız sayğacın göstəricilərinə əsasən tam hesablamalıdır və hər ay istehlakçıya məlumat (hesab) təqdim etməlidir (göndərməlidir). İstehlakçı tərəfindən qazın hesabı tam ödənildikdən sonra, qaz paylayıcısı tərəfindən yol verilmiş səhvə görə düzgün hesablanmamış qazın dəyərini qaz paylayıcısı istehlakçı tərəfindən ödənilməsini tələb edə bilməz. Azərbaycan Respublikası MPM-in 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin. 76.1-ci maddəsinə əsasən, tərəflərin tələb və etirazlarını əsaslandıran halların və işi düzgün həll etmək üçün əhəmiyyəti olan başqa halların mövcud olduğunu və ya olmadığını məhkəmə müəyyən edərkən bu Məcəllədə və başqa qanunlarda müəyyən olunmuş qaydada əldə etdiyi məlumatlar sübutlar hesab olunur. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 119.2-ci maddəsinə əsasən, iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə münasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət gəlirlərinə alınır. Həmin Məcəllənin 217.4-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Məhkəmənin mövqeyi: Məhkəmə cavabdehin nümayəndəsinin izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia qismən əsaslıdır. Buna görə də iddia qismən təmin edilməlidir. Məhkəmə iclasında işin həqiqi halları ilə müəyyən edilmişdir ki, İddiaçı yaşadığı ünvanda qaz sayğacına yoxlanış keçirilən zaman ona aktlar tərtib olunmuş və itirilmiş qazın bərpası üçün hesabat aparılaraq ümumilikdə 6136,56 manat məbləğində borc tələb edilmişdi. Lakin, məhkəmə iclasında iddiaçı tərəfindən qaz xəttinə qaz sayğacından kənar qeyri-qanuni xətlə qoşulması halı öz təsdiqini tapmadı. Təqdim edilmiş aktlarla bağlı məhkəmə qeyd edir ki, həmin aktlar qanunvericiliyin tələblərinə uyğun tərtib edilmədiyindən mötəbər sübut kimi qəbul edilməməlidir. Belə ki, “X2”nın 6.5 və 6.7-ci bəndlərinə əsasən akt tərtib edilərkən ilk növbədə abonentin iştirakı təmin edilməli, aktın bir nüsxəsi ona təqdim edilməlidir. Lakin hazırkı iş üzrə tərtib edilmiş aktların heç birində abonentin iştirakı təmin edilməmiş, nə də aktın surəti ona təqdim edilməmişdir. Həmçinin, iş materiallarından tərtib edilmiş aktların surətinin sonradan hər hansı bir üsulla, o cümlədən poçt vasitəsilə abonentə çatdırılması müəyyən edilməmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, müəyyən edilmiş formada tərtib edilməsi nəzərdə tutulmuş aktda həm aktı tərtib edən cavabdehin əməkdaşlarının, həm də istehlakçının (nümayəndəsinin) iştirakı nəzərdə tutulmuşdursa, mütləq qaydada istehlakçının iştirakı təmin edilməli, akt hər iki tərəfin iştirakı qaydasında tərtib edilməlidir. Əks halda, aktda qeyd edilən pozuntu hallarının həqiqətən də baş verməsi və yaxud istehlakçı tərəfindən törədilməsi ciddi şübhə doğurur. Cavabdehin iddiaçıdan X2nın pozulmasına görə birbaşa X2nın pozulmasına görə dəymiş zərəri tələb etməsi də qanuna uyğun deyil. Belə ki, “Qaz təchizatı haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunun xx.xx.2022-ci il tarixdə əlavə edilmiş 13cü maddəsinin 8-1-ci hissəsində X2nın pozulması hallarının sənədləşdirilməsi və buna görə dəymiş zərərin tələb edilməsinin əsasları dəqiq göstərilmişdir. Qanunun tələb etdiyi birinci addım ondan ibarətdir ki, abonentlər tərəfindən qaz xəttinə kənar qoşulma faktını aşkar etdikdə, qaz paylayıcısı (onun əməkdaşı) qanunsuz xətti dərhal qazpaylayıcı şəbəkədən ayırmaqla, qanunsuz qoşulma ilə sərf olunan qazın verilməsini dayandırmalıdır. Qazdan kənar istifadə halları və sayğaca müdaxilə aşkar edildikdə, qaz paylayıcısı (onun əməkdaşı) həmin faktı müvafiq aktın tərtib edilməsi ilə rəsmləşdirilməli və aktın bir sürəti abonentə təqdim etlməklə (məhkəmənin qənaətinə görə, burada qanunun əsas məqsədi müəyyənlik prinsipinin təmin edilməsindən və X2nı pozan abonenti məlumatlandırmaqla, məruz qala biləcəyi sui-istifadə hallarından öz hüquqlarını müdafiə etməsinə şərait yaratmaqdan ibarətdir), bir nüsxəsini isə X2nı pozan şəxsin inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsi məsələsinə baxılması üçün enerji nəzarəti orqanına, yaxud cinayət tərkibinin əlamətlərinin olması şübhə doğurduqda, cinayət təqibi orqanına təqdim etməlidir. Qanun tələb edir ki, X2nı pozan şəxsin təqsirli olub, olmaması qaz paylayıcı tərəfindən deyil, “Qaz təchizatı haqqında” Qanunun 13-cü maddəsinin 8-1-ci hissəsində göstərilən orqanlar tərəfindən müəyyən edilməli, yalnız təqsiri müəyyən edildikdən sonra qaz paylayıcı dəymiş zərəri istehlakçıdan tələb edə bilər. Lakin işdən görünür ki, zərərin tələb edilməsinə əsas olmuş qanunla müəyyən edilmiş qaydaya cavabdeh tərəfindən əməl edilməmiş, aktların bir nüsxəsi nə iddiaçıya, nə də təqsirlilik məsələsinin müəyyən edilməsindən ötrü müvafiq dövlət orqanlarına təqdim edilməmişdir (yaxud bununla bağlı cavabdeh məhkəməyə sübut təqdim etməmişdir). Bu halda, iddiaçının X2nın pozulmasında təqsirli olması müəyyən edilməmiş olur. Qanunvericilik isə borclunun öz öhdəliklərinin təqsirli pozuntusu üçün məsuliyyət daşımasını müəyyən etmişdir. Cavabdehin nümayəndələri tərəfindən itirilmiş qazın dəyəri hesablanarkən hər hansı bir normativ hüquqi akta, hansısa qaydalara da istinad edilməmişdir. Bu cür hesablama üsulu nəinki iddiaçının, ümumiyyətlə hansısa şəxsin cavabdehə hansı miqdarda maddi ziyan vurmasını müəyyən etmək mümkünsüzdür. Abonent hesabına borcun hesanlanmasına dair əsas həmçinin cavabdeh qurum tərəfindən tərtib edilmiş akt olduğundan, həmin aktın tərtib edilməsi və zərərin hesablanmasına əsas olmuş halların mövcudluğu və doğruluğunu sübut etmək vəzifəsi bu aktı qəbul etmiş orqanın, yəni cavabdehin üzərinə düşür. Odur ki, iddiaçının təqsiri (hərəkət və hərəkətsizliyi) nəticəsində zərərlərin dəyməsi cavabdeh tərəfindən sübuta yetirilmədiyindən əsaslılığı sübut olunmayan aktlar üzrə hesablanmış zərərlər də istehlakçı tərəfindən ödənilə bilməz. Həmçinin, cavabdeh tərəf keçən müddət ərzində iddiaçıya ziyanın ödənilməsi istiqamətində rəsmi xəbərdarlığın, bildirişin və s. bu kimi hər hansı sənədin göndərilməsinə dair sübut təqdim edə bilməmişdir. Qaz sayğaclarının yoxlanılması nəticəsində aşkar olunan qüsurlar qabaqcadan heç bir hüquqi nəticə yarada bilməz, çünki, belə qüsurlar əksi sübuta yetirilməyənədək bilavasitə istehlakçı tərəfindən törədilməsi anlamına gələ bilməz. Beləliklə, cavabdeh tərtib olunmuş akta əsasən iddiaçıdan pul (dəymiş ziyan) tələb etsə də, iddiaçının həmin aktlda göstərilən delikti (hüquqazidd, təqsirli əməli) törətməsinə dair məhkəməyə hər hansı sübut təqdim olunmamışdır. Qanunvericiliyin qeyd edilən müddəalarının tələblərinə əsasən, mülki hüquqi məsuliyyətin yaranması üçün bir sıra məcburi şərtlərin olması tələb olunur. İlkin olaraq zərər hüquqla və ya qanunla müdafiə edilən başqa şəxsə vurulmalıdır. Digər şərtlərə borclunun (zərərvuranın) hüquqa zidd davranışı, həmin davranış ilə vurulmuş zərər faktı arasında səbəbli əlaqə və borclunun (zərərvuranın) təqsiri aiddir. Məhkəmə baxışı zamanı isə, cavabdeh təşkilat tərtib olunmuş aktlarda göstərilən pozuntulara görə iddiaçının təqsirli, hüquqa zidd əməllərinin (hərəkətlərinin) olmasını ehtiva edən halları sübut edə bilməmişdir. Bununla yanaşı, lobarator baxış zamanı, qüsurun necə və hansı şəraitdə aşkar olunması əsaslandırılmamış, bu zaman abonentin iştirakı təmin olunmamışdır. Sayğacın göstəricilərinə əsasən iddiaçı tərəfindən qazın istehlakına görə hər ay az məbləğdə qaz sərf edildiyi, o cümlədən, qaz sayğacı düzgün işləmədiyi halda, ödəniləcək məbləğin 6136,56 manat məbləğində hesablanmasını məhkəmə ağlabatan hesab etmir. Azərbaycan Respublikasının Energetika Nazirliyi nerji X1 Bakı Filialı tərəfindən verilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli, 3-15-2-1/2-3526/2025 saylı məktuba əlavə edilmiş mütəxəssis rəyindən görünür ki, Azərbaycan Respublikası Tarif (qiymət) Şurasının “Təbii qazın ölkədaxili tariflərinin tənzimlənməsi barədə” müvafiq Qərarını nəzərə alaraq qaz xəttinə qeyri-qanuni qoşulma halında yuxarıda göstərilən dövrlər üzrə hesablanan zərər 2019- cu il ərzində hesablanan 972 m3 qaz həcminin dəyərinin hər 1m3-i 972 m3-a qədər 0.10 manat nəzərə alınmaqla (972x0.10=97.2 manat) ümumi məbləğ 97.2 manat, 2020- ci il ərzində hesablanan 1692 m3 qaz həcminin dəyərinin hər 1m3-i 2200 m3-a qədər 0.10 manat nəzərə alınmaqla (1692x0.10=169.20 manat) ümumi məbləğ 169.20 manat, 2021 ci il ərzində hesablanan 414 m3 qaz həcminin dəyərinin hər 1m3-i 2200 m3-a qədər 0.10 manat nəzərə alınmaqla (414x0.10=41.4 manat) ümumi məbləğ 41.4 manat, 2022- ci il ərzində hesablanan 414 m3 qaz həcminin dəyərinin hər 1m3-i 2200 m3-a qədər 0.10 manat nəzərə alınmaqla (414x0.10=41.4 manat) ümumi məbləğ 41.4 manat, cəmi göstərilən illər üzrə qaz xəttinə qeyri-qanuni qoşulma halında hesablanan qaz həcminin dəyəri 97.20+169.20+41.40+41.40 = 349.2 manat məbləğində müəyyən edilə bilər. Fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısı daşıdığından qaz sayğacının zədələnməsində istehlakçının təqsirli olduğunu sübut etmək vəzifəsi də cavabdehin üzərinə düşür. Lakin cavabdeh tərəfindən qaz sayğacının zədələnməsinin məhz iddiaçının təqsiri üzündən baş verməsini təsdiq edən hər hansı bir sübut məhkəməyə təqdim edilməmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının yaşadığı evdə quraşdırılmış qaz sayğacının göstəricilərinə əsasən qazın dəyəri düzgün hesablanmadığından, cavabdeh tərəfindən yol verilmiş səhvə görə iddiaçı məsuliyyət daşımadığından, iddiaçı qeyd edilən ünvanda istehlak olunmuş təbii qaza görə cavabdeh qarşısında məsuliyyət daşımır. Odur ki, cavabdehin iddiaçıdan itirilmiş qazın bərpasına görə hesablanmış borcun tələb etməsi qanunsuz və əsassızdır. Buna görə də, məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilərək, qaz sərfinə görə hesablanmış 5787,36 manat məbləğində borc silinməlidir. Məhkəmə xərcləri: Məhkəmə həmçinin hesab edir ki, məhkəmə xərcinə daxil olan dövlət rüsumu da cavabdehdən tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 124.1-ci maddəsinə əsasən, işə baxılması ilə əlaqədar məhkəmənin çəkdiyi xərclər və iddiaçının ödəməkdən azad edildiyi dövlət rüsumu, iddia tələblərinin təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq dövlət mədaxilinə cavabdehdən alınır. “Dövlət rüsumu haqqında” 9.1.5-ci maddəsinə əsasən, istehlakçıların hüquqlarının pozulması ilə əlaqədar verdikləri iddialar üzrə iddiaçılar dövlət rüsumu ödəməkdən azad olunurlar. Həmin Qanunun 9.4-cü maddəsinə əsasən, iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə münasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət büdcəsinə köçürülür. Odur ki, məhkəmə dövlət rüsumunun alınması məsələsinə qiymət verərək hesab edir ki, iddianın qiyməti 5787,36 manat olduğundan və iddia tələbi tam təmin olunduğundan cavabdehdən 77.87 manat məbləğində rüsum tutularaq dövlət nəfinə ödənilməlidir. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə qətetdi: İddia qismən təmin edilsin. Bakı şəhəri, Səbail rayon, Badamdar qəsəbəsi, 3-cü massiv yerləşən fərdi yaşayış ünvanı (abonent kodu: **********10001 olan) üzrə abonentə hesablanmış: “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2019- cu il tarixli akta əsasən hesablanmış 147.60 manat məbləğində borcdan 50.40 manat; “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2019- cu il tarixli akta əsasən hesablanmış 32,40 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2019- cu il tarixli akta əsasən hesablanmış 32,40 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2019- cu il tarixli akta əsasən hesablanmış 32,40 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı xx.xx.2019- cu il tarixli akta əsasən hesablanmış 32,40 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2019- cu il tarixli akta əsasən hesablanmış 57,60 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2019- cu il tarixli akta əsasən hesablanmış 223,20 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 223,20 manat məbləğində borcdan 54 manat; “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 223,20 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 223,20 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 223,20 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 223,20 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 223,20 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 165,60 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 165,60 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 165,60 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 165,60 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 165,60 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2020- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 165,60 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 165,60 manat məbləğində borcdan 124,20 manat; “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 165,60 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 165,60 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 165,60 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 165,60 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 165,60 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 165,60 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 165,60 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 165,60 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 165,60 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 198,72 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2021- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 198,72 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2022- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 198,72 manat məbləğində borcdan 157,32 manat; “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2022- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 198,72 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2022- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 198,72 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2022- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 198,72 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2022- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 198,72 manat, “Təbii X2nın pozulması haqqında” ******* saylı, xx.xx.2022- ci il tarixli akta əsasən hesablanmış 198,72 manat borc Cavabdeh tərəfindən silinsin. Cavabdehndən 77,87 (yetmiş yeddi manat, səksən yeddi qəpik) manat dövlət rüsumu alınaraq Azərbaycan Respublikasının Dövlət Büdcəsinə ödənilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə) Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Sahibə Hacıyeva