Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(011)-670/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(011)-670/2022 16.03.2022 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Abbasova Əminə Rauf qızının sədrliyi, Nəsirova Samirə Şəmsəddin qızının katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə İddiaçı Cavabdehnə qarşı borcun silinməsi barədə iddiasına dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyən etdi: İddiaçı Cavabdehnə qarşı - Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən ona məxsus fərdi yaşayış evlərinə (abonent kodları: **********06598 və **********03557) hesablanmış 1576.80 manat məbləğində borcun silinməsi barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Abşeron rayonu, Hökməli kəndində yerləşən və qaz təchizatı üzrə **********06598 və **********03557 saylı abonent kodu verilən yaşayış evləri onun mülkiyyətindədir. Cavabdeh İB-nin əməkdaşları onun mənzilləri üçün əsassız olaraq külli miqdarda borc yazmışdırlar. Belə ki, guya o ümumilikdə 1576.80 manat dəyərində qazdan qanunsuz istifadə etmişdir. Məlumat üçün bildirmişdir ki, təbii qazı mənzillərə nəql edən ümumi ana qaz xətti yaşayış evindən təxmini 30 metr aralıda yerləşir, üzərində də vintil var. Ümumi qaz xətti kəsilib, qaynaq izi də var. 26.02.2021-ci il tarixində ona heç bir xəbərdarlıq edilmədən ******* saylı “Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında” akt tərtib edərək guya onun təbii qazdan qeyri-qanuni olaraq istifadə etməsini qeyd etmiş, buna görə də ona 820.80 manat borc hesablanmışdır. Bundan əlavə, 30.11.2020-ci il tarixində yenə ona heç bir xəbərdarlıq edilmədən ******* saylı “Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında” akt tərtib edərək guya onun təbii qazdan qeyri-qanuni olaraq istifadə etməsini qeyd etmiş, buna görə də ona 756 manat borc hesablanmışdır. Həmçinin qeyd etmişdir ki, həmin aktlar tərtib ediləndə o iştirak etməmişdir. Lakin onun aktı imza etməkdən imtina etdiyi qeyd edilib. Halbuki, həmin aktlar onun mənzilində tərtib edilməyib. İddiaçı həmin tarixlərdə orda yaşamayıb, buna sübut olaraq İşıq İdarəsindən saldolar təqdim etmişdir. Sadalananaları əsas götürdükdə ona cəmi 8208 m3 və 7560 m3 həcmində qazın itirildiyi qeyd edilmişdir. Dolayı yolla ona dövlətin qazını oğurlaması barədə atılan iftira onun yaşına yaraşmaz, iftiranı edənlər isə dövlət tərəfindən cəzalanmalıdır. Onun bu qədər təbii qazdan istifadə etməsi sadə məntiqlə uyğun gəlmir. Bu aktlar saxtadır və ləğv edilməlidir. Məhkəmə iclasında iddiaçı iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verdi və iddianı müdafiə edərək, iddianın təmin edilməsini xahiş etdi. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barəsində lazımi qaydada xəbərdar edilməklə məhkəmə iclasına çağırılmış, lakin məhkəmə iclasında nümayəndəsinin iştirakını təmin etməmiş və bunun səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə işə cavabdehin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iddiaçının izahatını dinləyərək, iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarından görünür ki, Abşeron rayonu, Hökməli kəndində yerləşən fərdi yaşayış evi ünvanında quraşdırılan sayğaca baxış keçirilən zaman tərtib edilmiş “Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında” ******* saylı, 30.11.2020-ci il tarixli aktda “sayğacdan əvvəl qeydiyyatsız təbii qazdan istifadə edilməsi aşkar edilmişdir” qeyd edilmişdir. Həmin akt əsasında tərtib edilmiş 30.11.2020-ci il tarixli “Dəymiş ziyanın ödənilməsinə dair Tələbnamə”nin surətindən görünür ki, iddiaçıya qanunsuz istifadə etdiyi 7560 m3, qazın dəyərinə borc hesablanmış, 756 manat məbləğində borcun ödənilməsi iddiaçıdan tələb edilmişdir. İş materiallarından görünür ki, Abşeron rayonu, Hökməli kəndində yerləşən fərdi yaşayış evi ünvanında quraşdırılan sayğaca baxış keçirilən zaman tərtib edilmiş “Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında” ******* saylı, 26.02.2021-ci il tarixli aktda “sayğacdan əvvəl qeydiyyatsız təbii qazdan istifadə edilməsi aşkar edilmişdir” qeyd edilmişdir. Həmin akt əsasında tərtib edilmiş 26.02.2021-ci il tarixli “Dəymiş ziyanın ödənilməsinə dair Tələbnamə”nin surətindən görünür ki, iddiaçıya qanunsuz istifadə etdiyi 8208 m3, qazın dəyərinə borc hesablanmış, 820.80 manat məbləğində borcun ödənilməsi iddiaçıdan tələb edilmişdir. İddiaçıya məxsus Abşeron rayonu, Hökməli kəndinə yerləşən evin yerində müayinəsi zamanı müəyyən edilmişdir ki, Cavabdeh İB tərəfindən təqdim edilmiş fotoşəkillərdə olan fərdi yaşayış evi iddiaçıya məxsus yuxarıda qeyd edilən ünvanda yerləşən yaşayış evidir. Hal-hazırda iddiaçının sayğacdan kənar qaz xəttindən istifadə etmədiyi müəyyən edildi. Beləliklə, məhkəmə baxışı zamanı müəyyən edilmişdir ki, iddiaçıya məxsus fərdi yaşayış evi üzrə təbii qazdan qeyri-qanuni istifadə edilməsi əsası ilə aktlar tərtib edilmiş, itirilmiş qazın bərpası üçün hesabatlar aparılmış və hesablanmış 1576,20 manat məbləğində borc iddiaçıdan tələb edilmişdir. Lakin, məhkəmə iclasında iddiaçı tərəfindən qaz sayğacına müdaxilə və ya qaz xəttinə qaz sayğacından kənar qeyri-qanuni xətlə qoşulması halları sübuta yetirilmədi. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının istehlakçı kimi qanunsuz olaraq qaz paylayıcısına məxsus şəbəkəyə qoşularaq sayğacdan kənar qazdan istifadə etdiyi məhkəmədə sübuta yetirilmədiyindən, iddiaçı cavabdeh qarşısında məsuliyyət daşımır. Odur ki, qazpaylayıcısı zərərin ödənilməsini iddiaçıdan tələb etməkdə haqlı deyildir. Buna görə də iddia qismən təmin edilərək, qaz sərfinə görə iddiaçıya hesablanmış 1576,20 manat manat məbləğində borc silinməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 80 saylı 12.05.2011-ci il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qazdan istifadə Qaydaları”nın 4.2-ci bəndinə əsasən, məişət qaz qurğularının istifadəsi üçün qaz sayğacı qaz paylayıcısının vəsaiti hesabına, sənaye qaz qurğularının istifadəsi üçün isə qaz sayğacı istehlakçının vəsaiti hesabına təchiz edilir, quraşdırılır və dəyişdirilir. Həmin Qaydaların 4.8-ci bəndinə əsasən, fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısı, hüquqi şəxslərin qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi isə özləri daşıyırlar. Həmin Qaydaların 4.9-cu bəndinə əsasən, istehlakçının təqsiri olmadan zədələnmiş qaz sayğacının təmir olunması, texniki baxışdan keçirilməsi, dəyişdirilməsi (yenisi ilə əvəz edilməsi) və quraşdırılması bu Qaydaların 4.2-ci bəndinə uyğun olaraq, zədələnmə istehlakçının təqsiri üzündən baş verdikdə isə istehlakçının vəsaiti hesabına qaz paylayıcısı tərəfindən həyata keçirilir. Qaz paylayıcısı tərəfindən qaz sayğacının dəyişdirilməsi, təmir olunması və ya texniki baxışdan keçirilməsi istehlakçıdan tələb edildikdə, bu halda qaz paylayıcısı tərəfindən həmin tələbin hüquqi əsası göstərilməlidir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışının keçirilməsi onların texniki pasportlarında göstərilmiş müddətdə həyata keçirilir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçılardan vəsait tələb etmək qadağandır. İstehlakçının arzusu ilə qaz sayğacının texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçı vəsait ödəməlidir. Həmin Qaydaların 6.5-ci maddəsinə əsasən qazpaylayıcı şəbəkəyə qanunsuz qoşulma halları aşkar edildikdə, qaz paylayıcısı qanunsuz xətti dərhal qazpaylayıcı şəbəkədən ayırmaqla qazın verilməsini dayandırmalı və dəymiş zərərin ödənilməsini qanunvericiliyə uyğun olaraq həmin şəxsdən tələb etməlidir. Həmin Qaydaların 5.2-ci bəndinə əsasən, qaz paylayıcısı istehlakçıya verdiyi qazın dəyərini yalnız qaz sayğacının göstəricilərinə əsasən tam hesablamalıdır və hər ay istehlakçıya hesab təqdim etməlidir (göndərməlidir). “Smart-kart” tipli qaz sayğacı olan istehlakçıya istifadə etdiyi qazın dəyəri haqqında hesabın qaz paylayıcısı tərəfindən istehlakçıya təqdim edilməsi (göndərilməsi) tələb edilmir. İstehlakçı tərəfindən qazın hesabı tam ödənildikdən sonra, qaz paylayıcısı tərəfindən yol verilmiş səhvə görə düzgün hesablanmamış qazın dəyərinin qaz paylayıcısı istehlakçı tərəfindən ödənilməsini tələb edə bilməz. Məhkəmə həmçinin hesab edir ki, məhkəmə xərcinə daxil olan dövlət rüsumu da cavabdehdən tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilməlidir. Belə ki, “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 9.1.5-ci maddəsinə əsasən, istehlakçıların hüquqlarının pozulması ilə əlaqədar verdikləri iddialar üzrə iddiaçılar dövlət rüsumu ödəməkdən azad olunurlar. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.2-ci maddəsinə əsasən, iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə münasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət gəlirlərinə alınır. Göstərilən qanunvericilik aktı normalarına əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi istehlakçıların hüquqlarının pozulması ilə bağlı olduğundan, iddiaçı isə müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən qanunla azad edildiyindən, 35,75 manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilməlidir. Məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək hesab edir ki, iddia qismən əsaslıdır. Buna görə də iddia qismən təmin edilməlidir. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə qət etdi : İddia təmin edilsin. Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən ona məxsus fərdi yaşayış evlərinə (abonent kodları: **********06598 və **********03557) hesablanmış 1576,20 (bir min beş yüz yetmiş altı manat, iyirmi qəpik) manat məbləğində borc silinsin. 35,75 (otuz beş manat yetmiş beş qəpik) manat məbləğində dövlət rüsumu Cavabdehndən tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, işdə iştirak edən şəxslərə gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: Əminə Abbasova