Abşeron Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(012)-115/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Xırdalan şəhəri İş № 2(012)-115/2022 08.02.2022 ABŞERON RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Səfiyeva Cəmilə İbrahim qızının sədrliyi, Arzu Siyavuş qızı Əliyevanın katibliyi, İddiaçı ARDNŞ-ın “Qaz İxrac” İdarəsinin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, İddiaçı ARDNŞ-ın “Qaz İxrac” İdarəsinin Cavabdeh oğluna qarşı «magistral qaz kəmərinin mühafizə zonasında qanunsuz inşa olunmuş tikilinin sökülməsi» tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə 08 fevral 2022-ci il tarixdə Xırdalan şəhərində məhkəmənin inzibati binasında ,açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı ARDNŞ-ın “Qaz İxrac” İdarəsi Cavabdeh qarşı «magistral qaz kəmərinin mühafizə zonasında qanunsuz inşa olunmuş tikilinin sökülməsi» tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, ARDNŞ-ın “Qaz İxrac” İdarəsinin Abşeron Magistral X4 balans və istismarında olan 530 mm diametrli )25 atmosfer) yüksək təzyiqli «Qaradağ-Sumqayıt» yerüstü magistral qaz kəmərinin Abşeron rayonu, Aşağı Güzdək qəsəbəsi, Quşçuluq yaşayış massivindən keçən hissəsində, qaz kəmərinin mühafizə zonasında Cavabdeh tərəfindən qeyri -qanuni inşa edilmiş fərdi yaşayış evinin onun hesabına əvəzi ödənilmədən sökülməsi, tikinti mal-materiallarının qaz kəmərinin mühafizə zonasından çıxarılması və ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh tutularaq iddiaçı ARDNŞ-ın “Qaz İxrac” İdarəsinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh tərəfindən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 21.06.1999-cu il tarixli, 103 saylı qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qaz təchizatında mühafizə zonaları və təhlükəsizlik tədbirləri Qaydaları”nın tələbləri pozularaq ARDNŞ-ın “Qaz İxrac” İdarəsinin Abşeron Magistral X4 balans və istismarında olan 530 mm diametrli (25 atmosfer) yüksək təzyiqli «Qaradağ-Sumqayıt» yerüstü magistral qaz kəmərinin Abşeron rayonu, Aşağı Güzdək qəsəbəsi, Quşçuluq yaşayış massivindən keçən hissəsində, qaz kəmərinin mühafizə zonasında, qaz kəmərindən 10 metr məsafədə qanunsuz olaraq fərdi yaşayış evi inşa edilmişdir. Qeyd edilən ərazidə, magistral qaz kəmərinin mühafizə zonasında inşa edilmiş və inşası davam etdirilən tikililər barədə müvafiq tədbirlər görülməsi üçün müvafiq orqanlara rəsmi müraciətlər edilmişdir. Sözügedən tikili birbaşa kəmərin mühafizə zonasında yerləşir və həmin magistral qaz kəmərində baş verə biləcək kiçik bir qaz sızması insanların həyatına və sağlamlığına təhlükə yaradan partlayışa, yanğına və digər növ qəzalara, habelə kütləvi insan tələfatına səbəb ola bilər. Cavabdeh mühafizə zonasında inşa etdiyi tikili yüksək təhlükə mənbəyi hesab olunmaqla, həm özü tərəfindən həm də digərləri tərəfindən ola bilinəcək zərərlərə görə məsuliyyət təqsirli şəxs kimi özünün üzərinə düşür. Eləcə də cavabdeh həmin özbaşına tikintiyə mülkiyyət hüququ əldə etməmişdir. Özbaşına tikilinin inşa edildiyi torpaq sahəsi hazırda iddiaçının qanuni istifadəsindədir. Buradan da müəyyən olunur ki, cavabdehlərin buna səlahiyyətli orqanların müvafiq icazəsi olmadan, eləcə də, tikinti normalarını və qaydalarını ciddi surətdə pozmaqla inşa etdiyi qanunsuz tikili cavabdehlərin öz hesablarına sökülməlidir. Bu səbəbdən də məhkəməyə müraciət etmək zərurəti yaranmışdır. Məhkəmə iclasında iddiaçı ARDNŞ-ın “Qaz İxrac” İdarəsinin nümayəndəsi X3 iddia tələbini müdafiə edib, iddia ərizəsində göstərilənləri təsdiq edib, iddianın təmin edilməsini xahiş etdi. Cavabdeh məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəməyə gəlməməsinin səbəbini və ya mümkünsüzlüyünü bildirmədən və bu səbəblərin üzürlü olması barədə sübutlar təqdim etmədən, məhkəməyə gəlməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən məhkəmə, mülki işə cavabdehlərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsinin izahatını dinləyib, təqdim olunmuş sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi aşağıdakı əsaslara görə təmin edilməlidir. Belə ki, mülki iş materiallarında olan Abşeron MQKS-nin nümayəndələri tərəfindən tərtib edilmiş 08.07.2020-ci il tarixli aktdan müəyyən edilir ki, Cavabdeh tərəfindən 530 mm diametrli 25 atmosfer yüksək təzyiqli «Qaradağ-Sumqayıt» yerüstü magistral qaz kəmərinin Abşeron rayonu, Aşağı Güzdək qəsəbəsi, Quşçuluq yaşayış massivindən keçən hissəsində, qaz kəmərinin mühafizə zonasında kəmərdən 10 metr məsafədə yaşayış evi inşa edilmişdir. Qeyd edilən akt tərtib edildikdən sonra adı çəkilən vətəndaş ünvanda olmadığından onlara xəbərdarlıq məktubunun verilməsi mümkün olmamışdır. Mülki iş materiallarında olan məktubdan müəyyən edilir ki, Cavabdeh Abşeron rayonu Aşağı Digah qəsəbəsi ərazisində, 530 mm diametrli «Qaradağ-Sumqayıt» yüksək təzyiqli (25 atm) magistral qaz kəmərinin mühafizə zonasında tikilən yarımtikili evin ləğv edərək magistral qaz kəmərindən 50 metr kənarlaşması barədə xəbərdar edilmişdir. Mülki iş materiallarında olan magistral qaz kəmərinin mühafizə zonasında inşa edilmiş və inşası davam etdirilən tikililər barədə müvafiq tədbirlər görülməsi üçün 15.07.2020-ci il tarixli məktublardan müəyyən edilir ki, Dövlət Neft Şirkətinin “Qaz İxrac” İdarəsi tərəfindən Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinə, Abşeron rayon İcra Hakimiyyətinə rəsmi müraciətlər edilmişdir. Mülki iş materiallarında olan Abşeron rayon İcra Hakimiyyəti tərəfindən verilmiş 30.07.2020-ci il tarixli məktubdan görünür ki, SOCAR-ın “Qaz İxrac” İdarəsinin istismarında olan Qaradağ QPS-Sumqayıt QPS (530 mm yerüstü/yeraltı) magistral qaz kəmərinin Abşeron rayonu, Aşağı Güzdək qəsəbəsi, Quşçuluq yaşayış massivindən keçən hissəsində, qaz kəmərindən 4 metr məsafədə Cavabdeh apardığı tikinti işlərinin dayandırılması xahiş olunmuşdur. Abşeron rayon İcra Hakimiyyəti tərəfindən müraciətdə göstərilən tikinti işlərinin inşasına heç bir icazə sənədi verilməmişdir. Abşeron Rayon Məhkəməsinin 31 may 2021-ci il tarixli qərardadı ilə Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin «Qaz İxrac» İdarəsinin Abşeron Magistral X4 balans və istismarında olan 530 mm diametrli “Qaradağ-Sumqayıt” yüksək təzyiqli (25 atmosfer) yerüstü magistral qaz kəmərinin Abşeron rayonu, Aşağı Güzdək qəsəbəsi, Quşçuluq yaşayış massivindən keçən hissəsində, qaz kəmərinin mühafizə zonasında, Cavabdeh tərəfindən aparılan tikintinin mühafizə zonasına düşüb-düşməməsi müəyyən etmək məqsədi ilə mühəndis-tikinti-texniki ekspertizası təyin edilmişdir. Mülki iş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin 17 dekabr 2021-ci il tarixli 10/6348 saylı ekspert rəyindən müəyyən edilir ki, “Qaz təchizatında mühafizə zonaları və təhlükəsizlik tədbirləri Qaydaları”nın 2.7-ci bəndinin tələblərinə müvafiq olaraq Cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş yaşayış evi ARDNŞ-ın “Qaz İxrac” İdarəsinin Abşeron Magistral X4 balans və istismarında olan 530 mm diametrli 25 atmosfer yüksək təzyiqli «Qaradağ-Sumqayıt» yerüstü magistral qaz kəmərinin Abşeron rayonu, Aşağı Güzdək qəsəbəsi, Quşçuluq yaşayış massivindən keçən hissəsində, qaz kəmərinin mühafizə zonasında yerləşməsi müəyyən edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 21.06.1999-cu il tarixli, 103 saylı qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qaz təchizatında mühafizə zonaları və təhlükəsizlik tədbirləri Qaydaları”nın 2.11-ci bəndinə görə Boru kəmərlərinin mühafizə zonalarında, onu istismar edən hüquqi və fiziki şəxslər Dövlət Neft Şirkəti və onun yerli orqanlarının yazılı razılığı olmadan hər hansı tikinti və ya quraşdırma işlərin aparılması qadağandır: Həmin Qaydaların 7-ci bəndinə görə boru kəmərlərinin, çəkilmə tərzindən asılı olmayaraq istismarına normal şərait yaratmaq və zədələnmə hallarının qarşısını almaq məqsədi ilə mühafizə zonası təyin edilir: boru kəmərləri xətti boyunca, onun orta oxundan hər tərəfə şərti xətlərlə “50 metr” keçən torpaq sahəsi mühafizə zonası üçün ayrılmalıdır. “Qaz təchizatı haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 19-cu maddəsinin 2-ci hissəsinin tələblərinə görə qaz kəmərlərinin mühafizə zonası dairəsində tikinti işlərinin aparılmasına, xüsusilə də binaların inşasına icazə verilmir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 180-ci maddəsinə əsasən tikinti məqsədləri üçün ayrılmayan torpaq sahəsində və ya buna lazımi icazələr almadan və ya şəhərsalma və tikinti normalarını və qaydalarını ciddi surətdə pozmaqla tikilmiş yaşayış evi, digər tikili, qurğu və ya başqa daşınmaz əmlak özbaşına tikinti sayılır. Özbaşına tikinti aparmış şəxs ona mülkiyyət hüququ əldə etmir. Onun tikintiyə dair sərəncam vermək - onu satmaq, bağışlamaq, icarəyə vermək, digər əqdlər bağlamaq ixtiyarı yoxdur. Özbaşına tikintiyə mülkiyyət hüququ məhkəmə tərəfindən o şəxs üçün tanına bilər ki, tikinti aparılmış torpaq sahəsi onun mülkiyyətində olsun. Əgər tikintinin saxlanması digər şəxslərin hüquqlarını və qanunla qorunan mənafelərini pozursa və ya fiziki şəxslərin həyatı və sağlamlığı üçün təhlükə yaradırsa, göstərilən şəxsin özbaşına tikintiyə mülkiyyət hüququ tanına bilməz. Tikinti məqsədləri üçün ayrılmayan torpaq sahəsində və ya buna lazımi icazələr almadan və ya şəhərsalma və tikinti normalarım və qaydalarını ciddi surətdə pozmaqla tikilmiş bina və qurğular müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının və ya maraqlı tərəfin müraciəti üzrə qəbul edilmiş məhkəmənin qərarı əsasında sökülə bilər. Azərbaycan Respublikası Torpaq Məcəlləsinin 111-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasında torpaqla özbaşına tutulması (zəbt edilməsi) qanunla qadağan olunur. Özbaşına tutulmuş (zəbt edilmiş) torpaq sahələri qanunsuz istifadə zamanı çəkilən xərclərin əvəzi ödənilmədən aidiyyəti üzrə geri qaytarılmalıdır. Torpaqların əvvəlki vəziyyətinə gətirilməsi (orada olan binaların, tikililər və qurğuların sökülməsi də daxil olmaqla) torpaqları zəbt etmiş hüquqi və fiziki şəxslər tərəfindən ya onların hesabına həyata keçirilir. Məhkəmə tərəfindən işin araşdırılan hallarından müəyyən edilir ki, cavabdeh mübahisə predmeti olan ərazidə ARDNŞ-ın “Qaz İxrac” İdarəsinin Abşeron Magistral X4 balans və istismarında olan 530 mm diametrli 25 atmosfer yüksək təzyiqli «Qaradağ- Sumqayıt» yerüstü magistral qaz kəmərinin Abşeron rayonu, Aşağı Güzdək qəsəbəsi, Quşçuluq yaşayış massivindən keçən hissəsində, qaz kəmərinin mühafizə zonasında kəmərdən 10 metr məsafədə - yəni Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 21.06.1999-cu il tarixli, 103 saylı qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qaz təchizatında mühafizə zonaları və təhlükəsizlik tədbirləri Qaydaları”nda göstərilmiş “50 metr”dən az olan magistral qaz kəmərlərinin mühafizə zonasında yaşayış evi inşa etmişdir. Beləliklə, məhkəmə, iş üzrə toplanmış sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməli, ARDNŞ-ın “Qaz İxrac” İdarəsinin Abşeron Magistral X4 balans və istismarında olan 530 mm diametrli 25 atmosfer yüksək təzyiqli «Qaradağ-Sumqayıt» yerüstü magistral qaz kəmərinin Abşeron rayonu, Aşağı Güzdək qəsəbəsi, Quşçuluq yaşayış massivindən keçən hissəsində, qaz kəmərinin mühafizə zonasında Cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi onun hesabına əvəzi ödənilmədən sökülməli və mühafizə zonasından çıxarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Həmin Məcəllənin 115.0.1-ci maddəsinə əsasən işə baxılması ilə əlaqədar məsrəflərə şahidlərə, ekspertlərə, mütəxəssislərə, tərcüməçilərə verilən olan məbləğlər daxildir. Hazırki iş üzrə məhkəmə xərci iddia ərizəsinin verilməsinə görə iddiaçı tərəfindən dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 10 manat və ekspertiza tədqiqatının dəyəri olan 102 manatdır. İddia tələbi təmin edildiyinə görə, iddiaçı ARDNŞ-ın “Qaz İxrac” İdarəsi tərəfindən iddia ərizəsinin verilməsinə görə dövlət rüsumu üçün ödənilmiş 10 manat pul vəsaiti cavabdeh Cavabdeh tutularaq iddiaçı ARDNŞ-ın “Qaz İxrac” İdarəsinə ödənilməlidir. Eləcə də ekspertiza tədqiqatının dəyəri olan 102 manat Cavabdeh oğlundan tutularaq dövlət nəfinə köçürülməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. ARDNŞ-ın “Qaz İxrac” İdarəsinin Abşeron Magistral X4 balans və istismarında olan 530 mm diametrli 25 atmosfer yüksək təzyiqli «Qaradağ-Sumqayıt» yerüstü magistral qaz kəmərinin Abşeron rayonu, Aşağı Güzdək qəsəbəsi, Quşçuluq yaşayış massivindən keçən hissəsində, qaz kəmərinin mühafizə zonasında Cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi onun hesabına əvəzi ödənilmədən sökülsün və mühafizə zonasından çıxarılsın. İddia ərizəsinin verilməsinə görə dövlət rüsumu üçün ödənilmiş 10 manat məbləğində pul vəsaiti Cavabdeh tutularaq ARDNŞ-ın “Qaz İxrac” İdarəsinə ödənilsin. Ekspertiza tədqiqatının dəyəri olan 102 manat məbləğində pul vəsaiti Cavabdeh tutularaq Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin dövlət xəzinədarlığı Agentliyinin AZ41NABZ******************** saylı hesabına köçürülsün. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi (alındığı) gündən bir ay müddətinə Abşeron Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şıkayəti verilə bilər. Hakim: Cəmilə Səfiyeva