Ağdaş Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(014)-827/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Ağdaş rayonu İş № 2(014)-827/2021 12.04.2021 AĞDAŞ RAYON MƏHKƏMƏSİ F.Nəsibovun sədrliyi U.Mustafayevanın katibliyi İddiaçı Cavabdeh “xxxx” ASC-in nümayəndəsi M.Məmmədovun iştirakı ilə İddiaçı “xxxx”xxxxqanunsuz olaraq hesablanmış borcun silinməsi tələbi haqqında iddiasına dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı cavabdeh “xxxx” ASC-ə qarşı qanunsuz olaraq hesablanmış borcun silinməsi tələbi haqqında iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək cavabdeh orqan “xxxx” ASCnin X1 qaydalarının pozulması haqqında aktına əsasən, qanunsuz olaraq hesablanaraq onun abonent koduna vurulmuş 102 manat pulun silinməsi haqqında qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı məhkəmə iclasında iddianı müdafiə edərək bildirdi ki, o, ailə üzvləri ilə birlikdə Ağdaş rayonunda özünə məxsus evdə yaşayır. Yaşayış evinin elektrik sayğacı həyətin küçə tərəfində quraşdırılmışdır. Yaşadığı evə quraşdırmış elektrik sayğacı üzrə sərf etdiyi elektrik enerjisinə görə borcunu vaxtlı-vaxtında ödəmişdir. Quraşdırılmış elektrik sayğacına ayda bir dəfə həmin ərazinin nəzarətçisi tərəfindən mütəmadi baxış keçirilmiş, istifadə olunan elektrik enerjisinə görə hesabat- bildirişi ona təqdim etmişdir və sayğacda hər hansı nasazlıığın olması barədə məlumat verilməmişdir. Sayğacın alt hissəsində qısa qapama nəticəsində sayğac yanmış və o, sayğacın qısa qapanma nəticəsində yandığını nəzarətçiyə rəsmi olaraq bildirmişdir. 16 oktyabr 2020-ci il tarixdə “X3 Cəmiyyətinin əməkdaşları elektrik sayğacına baxış keçirmişlər. Baxış zamanı məlum olmuşdur ki, sayğac tamamilə əriyib,yox olmuşdur. Sayğac yerində yoxdur. Ona görə də həmin sayğacı dəyşdirərək yenisi ilə əvəz etmişlər və yox olan sayğaca cərimə yazmışlar. Bir müddət əvvəl ona məlum olmuşdur ki, sayğaca müdaxilə nəticəsində 102 manat elektrik enerjisi itirildiyindən həmin məbləğ onun **********00025 saylı abunə koduma vurulmuşdur. O, bütün bunlara aydılıq gətirmək məqsədi ilə cavabdeh orqanın Ağdaş Elektrik şəbəkəsində olarkən oradan ona həmin aktın surətini və abunə haqqında saldonu verməklə kifayətlənmişlər. Bildirir ki, həmin elektrik sayğacına tərəfindən hər hansı formada müdaxilə olunmamışdır. Bundan əlavə onun evinə quraşdırılmış elektrik sayğacı həyətinin divarından çöldə, yəni küçə tərəfdə quraşdırıldığından ona nəzarət etmək iqtidarında olmamışdır. Həmin sayğaca bildiyinə görə nəzarəti cavabdeh orqanın təyin etdiyi nəzarətçi həyata keçirməlidir. Ona görə də hesab edir ki, həmin akt cavabdeh orqanın əməkdaşları tərəfindən qanunsuz olaraq tərtib edilmiş və həmin akta əsasən 102 manat itirilmiş enerjisinin dəyəri qanunsuz olaraq hesablanaraq onun abunə koduna vurulmuşdur ki, bu da istehlakçı kimi onun qanunla qorunan hüquqlarını pozmuşdur. Qeyd etmək istəyir ki, sayğac evinin həyətindən kənarda yerləşdiyi yəni küçədə qurraşdırılmış hər hansı bir qoruyucu qutuda olmadığı üçün onun zədələnməsinə görə nə o, nə də ki, onun ailəsi məsuliyyət daşımır. Odur ki, iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş edir. Cavabdeh “xxxx” ASC-in nümayəndəsi M.Məmmədov məhkəmə iclasında iddianı qəbul etməyərək bildirdi ki, İddiaçı Ağdaş rayonu, Şordəhnə kəndində yaşayan İddiaçı cavabdeh “xxxx”xxxx“Cavabdeh xxxx ASC tərəfindən qanunsuz olmaqla hesablanan mənim **********00025 saylı abonent koduma vurulmuş 102 manat pulun silinməsi tələbinə dair” iddia ərizəsi ilə Ağdaş rayon Məhkəməsinə müraciət edərək iddia tələbinin təmin olunması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı “xxxx”xxxx“hesablanmış 102 manat borcun silinməsi tələbinə dair” iddiasını aşağıdakı səbəblərdən qanunsuz və əsassız hesab edirəm. Belə ki, İddiaçı elektrik enerjisinin istehlakçısı (məişət abonenti) kimi Ağdaş EŞ-nin “Proqram bazası”nda **********00025 saylı istehlakçı kodu ilə 29.02.2012-ci il tarixdən qeydiyyatda olmaqla elektrik enerjisindən 12.07.2019-cu il tarixinə kimi yaşadığı evdə istismarda olmuş DDS-26 tipli,zavod nömrəsi ********* olan və 12.07.2019-cu il tarixdən 23.10.2020-ci il tarixinə kimi VİKO-M580DBOT tipli zavod nömrəsi 22952936 olan elektrik hesablama sayğacları vasitəsi ilə istifadə etmişdir. İddiaçı iddia ərizəsində qeyd etdiyi kimi 01.06.2020-ci il tarixdən Ağdaş EŞ-nə ərizə ilə müraciət edərək elektrik sayğacının girişində boşluq olduğunu və işığın yanıb söndüyünü bildirərək bu vəziyyətin aradan qaldırılmasına köməklik edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçının ərizəsi Ağdaş EŞ-də 01.06.2020-ci il tarixdə 251 sayla qeydiyyata alınaraq icraya yönəldilmişdir. 16 oktyabr 2020-ci il tarixdə “xxxx” ASC-nin təsis etdiyi “Mərkəzi Aran” RETSİ-nin struktur tərkibində fəaliyyət göstərən Ağdaş EŞ-nin əməkdaşları Y.Dadaşov, Ə.Əhmədli və E.Manafov tərəfindən iddiaçının yaşadığı evi elektrik enerjisi ilə təchiz edən elektrik hesablama sayğacına baxış keçirilmişdir.Baxış zamanı sayğacın tamamilə yanaraq sıradan çıxması faktı aşkar edilmişdir.Faktla əlaqədar iddiaçı barəsində EEİQ-nın tələblərinə uyğun olaraq Akt R N° 200960 saylı akt tərtib edilmişdir.Sayğacın yerində olmaması səbəbindən yaşayış evində faktiki istifadə olunan 4 ədəd elektrik lampası və 2 ədəd elektrik qovşağından istifadə edildiyi və isitfadə olunan elektrik enerjisinin gücünün 1,6 Kvt təşkil etdiyi barədə aktda müvafiq qeydiyyat aparılmışdır. İddiaçı tərəfindən elektrik hesablama sayğacı vasitəsi ilə “İstehlak edilmiş elektrik enerjisinin miqdarı,dəyəri və ödənişinin əks etdirən Abunə haqqında məlumatı” təhlil etdikdə elektrik hesablama sayğacının 14.05.2020-ci il tarixinə 30 gün müddətinə dəyəri 15.89 manat təşkil edən 227 Kvt saat miqdarında, 12.06.2020-ci il tarixinə 29 gün ərzində dəyəri 16,24 manat təşkil edən 232Kvt saat miqdarında, 14.07.2020-ci il tarixinə 32 günə 8,40 manat təşkil edən 120Kvt saat miqdarında, 14.08.2020-ci il tarixinə 31 günə dəyəri 8,75 təşkil edən 125 Kvt saat miqdarında,14,09.2020-ci il tarixinə 31 gün müddətinə dəyəri 8.40 manat təşkil edən 120 Kvt saat miqdarında elektrik enerjisinin istehlakını qeyd etdiyi görünür.Sayğacda iddiaçının qeyd etdiyi kimi 2020-ci ilin iyun ayında qüsur ( giriş xəttində boşluq) yarandıqdan sonrakı 3 ay ərzində enerji sərfiyyatını 2 dəfə az qeyd etdiyi müşahidə olunur ki,bu da sayğacda yaranmış qüsurla əlaqədar sayğacın keçən enerjinin miqdarını düzgün qeyd etməməsi ilə nəticələnmişdir. 16.10.2020-ci il tarixdə iddiaçı barəsində Akt tərtib edilərək qüsurlu ( Yanmış) elektrik hesablama sayğacı yenisi ilə əvəz edildikdən sonra yeni quraşdırılmış sayğacla 29 gün müddətinə dəyəri 24,64 manat təşkil edən 362 Kvt saat miqdarında elektrik enerjisinin istehlak edildiyi və 08.01.2021-ci il tarixinə 30 gün müddətinə dəyəri 15,89 manat təşkil edən 227 Kvt saat miqdarında,09.02.2021-ci il tarixinə 32 gün müddətinə dəyəri 16,73 manat təşkil edən 239 Kvt saat miqdarında,10.03.2021-ci il tarixinə isə dəyəri 21,56 manat təşkil edən 308 Kvt saat miqdarında elektrik enerjisinin istehlak edildiyi istismarda olmuş elektrik hesabklama sayğacının qüsur yarandıqdan sonra enerji sərfiyyatını düzgün qeyd etmədiyini təsdiq edir. “Mərkəzi Aran” RETSİ-də fəaliyyət göstərən “X4” tərəfindən İddiaçı barəsində tərtib edilmiş akta əsasən sutkanın 24 saatı nəzərə alınmaqla 40 gün müddətinə hesablama aparılaraq iddiaçı tərəfindən elektrik sayğacının keçən enerjini qeyd etmədiyi dövrdə dəyəri 102,25 manat təşkil edən 1075 Kvt saat miqdarında qeydə alınmamış elektrik enerjisi bərpa edilmişdir. Qeyd edir ki, X1 qaydalarının pozulmasına görə iddiaçının abonent koduna 74,25 manat cərimə hesablanaraq vurulmuşdur. Hesab edir ki,iddia əsassızdır, odur ki, iddianın rədd edilməsi barədə qətnamə çıxarılması xahiş edir Məhkəmə tərəflərin izahatlarını dinləyib, iş materiallarını tədqiq edərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. İş materiallarına əlavə edilmiş xxxx ASC-nin sayğacların və cərəyan transformatorlarının yoxlanılması barədə 203011 saylı protokolundan görünür ki, rayonunun elektrik enerjisi istehlakçıları (məişət abonentləri) tərəfindən X1 qaydalarına riayət edilməsi vəziyyəti yoxlanılarkən İddiaçı yaşadığı evi elektrik enerjisi ilə təchiz edən elektrik hesablama sayğacına baxış keçirilmişdir. Baxış zaman sayğacın əriməsi aşkar edilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş xxxx ASC-nin 200960 saylı aktından görünür ki, rayonunun elektrik enerjisi istehlakçıları (məişət abonentləri) tərəfindən X1 qaydalarına riayət edilməsi vəziyyəti yoxlanılarkən İddiaçı yaşadığı evi elektrik enerjisi ilə təchiz edən elektrik hesablama sayğacına baxış keçirilmişdir. Baxış zaman sayğacın əriməsi aşkar edilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş xxxx ASC-nin 200960 saylı icra vərəqəsindən görünür ki, **********00025 saylı abonent koduna itirilmiş elektrik enerjisinin dəyəri olan 102,25 manat borc hesablanaraq vurulmuşdur. İş materiallarına əlavə edilmiş İddiaçı adına olan abunə haqqında məlumatdan görünür ki, İddiaçı 2020-ci ilə görə elektrikdən istifadə qaydalarının pozulmasına görə 74,25 manat borc hesablanaraq vurulmuşdur. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 26-cı maddəsinin 1-ci və 2-ci bəndlərinə əsasən hər kəsin qanunla qadağan olunmayan üsul və vasitələrlə öz hüquqlarını və azadlıqlarını müdafiə etmək hüququ vardır və dövlət hər kəsin hüquqlarının və azadlıqlarının müdafiəsinə təminat verir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinin 1-ci və 2-ci bəndlərinə görə hər kəsin hüquq və azadlıqlarının məhkəmədə müdafiəsinə təminat verilir və hər kəs dövlət orqanlarının, siyasi partiyaların, həmkarlar ittifaqlarının və digər ictimai birliklərin, vəzifəli şəxslərin qərar və hərəkətlərindən (yaxud hərəkətsizliyindən) məhkəməyə şikayət edə bilər. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 72-ci maddəsində göstərilir ki, dövlət və cəmiyyət qarşısında hər bir şəxs onun hüquq və azadlıqlarından bilavasitə irəli gələn vəzifələr daşıyır. Hər kəsin üzərinə vəzifələr yalnız bu Konstitusiya ilə və ya qanunla qoyula bilər. Hər bir şəxs Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına əməl etməli, başqa şəxslərin hüquq və azadlıqlarına hörmət bəsləməli, qanunla müəyyən edilmiş digər vəzifələri yerinə yetirməlidir. “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 18-ci maddəsinin 1-ci bəndinə əsasən dövlət istehlakçıların mənafelərinin müdafiəsinə təminat verir. Həmin Qanunun 18-ci maddəsinin 2-ci bəndinə görə istehlakçıların hüquqlarının dövlət müdafiəsini Azərbaycan Respublikasında istehlakçılar üçün nəzərdə tutulmuş malların (işlərin, xidmətlərin) keyfiyyətinə, təhlükəsizliyinə və istehlakçıların Qanunla qorunan başqa hüquqlarının müdafiəsinə nəzarət edən müvafiq dövlət orqanları və məhkəmə öz səlahiyyətləri hüdudlarında həyata keçirirlər. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 02 fevral 2005-ci il tarixli 18 saylı qərarı ilə təsdiq edilmiş «X1 qaydaları»nın 8.33-cü bəndinin tələblərinə əsasən, məişət abonenti tərəfindən X1də pozuntuya yol verildiyi aşkar edildikdə, enerjitəchizatı müəssisəsinin nümayəndəsi onun və iki nəfər hal şahidinin iştirakı ilə akt tərtib edir və aktın bir nüsxəsini məişət abonentinə verir. Akt enerjitəchizatı müəssisəsinin nümayəndəsi, məişət abonenti və iki nəfər hal şahidi tərəfindən imzalanmalıdır. Məişət abonenti aktı imzalamaqdan imtina etdikdə bu barədə aktda müvafiq qeyd aparılır. Məişət abonenti izahatlar və aktın məzmunu barəsində öz mülahizələrini təqdim etmək, habelə aktı imzalamaqdan imtina etməsinin səbəblərini göstərmək hüququna malikdir, bu izahatlar və mülahizələr akta əlavə olunur. Aktın əsasında enerjitəchizatı müəssisəsi qeydə alınmamış elektrik enerjisinin miqdarını müəyyən edir və məişət abonentinə əlavə ödəniş sənədi yazır. Enerji təchizatı müəssisəsinin qərarına məişət abonentinin etiraz ərizəsi verməsi onu qoyulmuş müddətdə ödəniş sənədi üzrə elektrik enerjisinin haqqını ödəməkdən azad etmir. Məişət abonenti on gün müddətində əlavə ödəniş sənədi üzrə elektrik enerjisi haqqını ödəmədikdə, enerji təchizatı müəssisəsi bu qaydaların 8.31-ci bəndinə uyğun olaraq onu elektrik şəbəkəsindən aça bilər. Tərəflər iddia ilə məhkəməyə müraciət edə bilərlər. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 02 fevral 2005-ci il tarixli 18 saylı qərarı ilə təsdiq edilmiş “EEQ”-in 8.32-ci bəndinə əsasən “Məişət abonenti hesablaşma elektrik sayğacından kənar elektrik xətti çəkmişdirsə, yaxud elektrik sayğacının göstərişini təhrif etmək üçün qurğu quraşdırılmışdırsa, həmçinin mənzildə quraşdırılmış hesablaşma elektrik saygacını zədələyərək onu sıradan çıxarılmışdırsa və ya sayğacı sxemdən çıxarmışdırsa enerjitəchizatı müəssisəsi onu şəbəkədən açmalı və hesablaşma elektrik sayğacının sonuncu dəfə əvəz olunması və ya qoşulma sxeminin yoxlanması tarixindən sonrakı müddət üçün ancaq Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş iddia müddəti daxilində elektrik enerjisinə görə yenidən hesablaşma aparmağa borcludur.Məişət abonenti tərəfindən göstərilən pozuntulara yol verildikdə X1yə görə yenidən hesablaşma məişət abonentini qidalandıran elektrik naqilin cərəyan yükünü, gərginlik və sutkanın 24 saatı ərzində X1 edildiyi nəzərə alınmaqla hesabat aparılır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 560.1-ci maddəsinə əsasən mülki hüquqlar hüquqa uyğun həyata keçirilməlidir. Hüquqdan yalnız başqalarına ziyan vurmaq məqsədi ilə istifadə edilməsi yolverilməzdir. Həmin Məcəllənin 560.2-ci maddəsinə görə hüquqdan sui-istifadəyə yol verilmir, bu əsas üzərində həyata keçirilən razılaşmalar və hərəkətlər isə etibarsızdır. Həmin Məcəllənin 560.3, 560.3.1 və 560.3.5.2-ci maddələrinin tələbinə görə qeyri-qanuni və ya müqavilənin ziddinə əldə edilmiş hüquqların həyata keçirilməsi və istehlakçıların zərərinə istehsalın, satışın və ya texniki inkişafın məhdudlaşdırılması hüquqdan sui-istifadədir. Məhkəmə iclasında müəyyən olundu ki, iddiaçının yaşayış sahəsinə qoyulmuş elektrik sayğacı həyətindən kənarda küçədə quraşdırılmışdır. Həmçinin sayğacın hər hansı kənar müdaxilədən qorunmaq üçün müvafiq örtüklə örtülməməsi tərəflərin izahatları nəticəsində məhkəməyə məlum olmuşdur. Yaşayış sahəsinə qoyulmuş elektrik sayğacının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə abonent cavabdehlik daşımır. Həmin cavabdehliyi elektrik enerjisi paylayıcısı olan cavabdeh özü daşıyır. Cavabdeh tərəf aktlarda və iddiaçıya ünvanladığı məktublarda elektrik sayğacına şəxsən abonent tərəfindən müdaxilə edilməsini göstərsə də, həmin faktı təsdiq edən sübutlar məhkəməyə təqdim edilməmişdir. Belə ki, elektrik sayğacı müdaxilədən qorunmaq üçün müvafiq örtüklə örtülmədən küçədə yerləşir. Lakin buna baxmayaraq itirilmiş elektrik enerjisi dəyəri iddiaçıdan tələb edilir. Bütün bunlar cavabdeh tərəfindən mülki hüquqdan sui-istifadədir. Həmçinin məhkəmə tərəfindən müəyyən olundu ki, itirilmiş elektrik enerjisinə görə iddiaçının abonent koduna vurulmuş 102,25 manat borc hesablanaraq vurulsa da, həmin borcun 74,25 manat hissəsi X1 qaydalarının pozulmasına görə yaranmışdır, odur ki, iddia qismən təmin edilməli, cavabdeh tərəfindən iddiaçı barəsində X1 qaydalarının pozulması haqqında akta əsasən əsassız hesablanaraq iddiaçının yaşadığı ünvanın abonet koduna vurulmuş itirilmiş elektrik enerjisinin dəyərinə görə 74,25 manat borc silinməlidir. İddiaçının ödəməkdən azad edildiyi 20 manat dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq dövlət mədaxilinə keçirilməlidir. Dövlət Rüsumu haqqında Azərbaycan Respublikası Qanununun 9.1.5-ci maddəsinə əsasən iddiaçılar istehlakçıların hüquqlarının pozulması ilə əlaqədar verdikləri iddialar uzrə dövlət rüsumu ödəməkdən azad edilirlər. Həmin Məcəllənin 124.1-ci maddəsinə əsasən işə baxılması ilə əlaqədar məhkəmənin çəkdiyi xərclər və iddiaçının ödəməkdən azad edildiyi dövlət rüsumu, iddia tələblərinin təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq dövlət mədaxilinə cavabdehdən alınır. Həmin Məcəllənin 14.2-ci maddəsinin tələbinə görə, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələb və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 106.1-ci maddəsinə əsasən işdə iştirak edən şəxslərin iş üçün əhəmiyyətli olan və onlara məlum olan faktlar barədə izahatları iş üzrə toplanmış digər sübutlarla yoxlanılmalı və qiymətləndirilməlidir. Məhkəmə, şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, maddələrini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. “Mərkəzi Aran”RETSİ-in struktur tərkibində fəaliyyət göstərən X2 əməkdaşları tərəfindən tərtib edilmiş X1 Qaydaları”nın tələblərinə uyğun olaraq 16 oktyabr 2020-ci il tarixli 200960 saylı akta və 200960 saylı icra vərəqəsinə əsasən əsassız hesablanaraq İddiaçı **********00025 saylı abonent koduna vurulmuş 74,25 manat (yetmiş dörd manat iyirmi beş qəpik) borc silinsin. Cavabdeh “xxxx” ASC-dən 20 (iyirmi) manat dövlət rüsumu tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilsin. İddia qalan hissədə rədd edilsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə Ağdaş Rayon Məhkəməsi vasitəsilə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qəbul edildiyi gündən bir ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Qətnamə qanuni qüvvəyə mindikdən sonra icra edilir. Sədrlik edən: Famil Nəsibov