Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Ağstafa rayonu İş № 2(015)-470/2025 02.05.2025 AĞSTAFA RAYON MƏHKƏMƏSİ Giriş hissə: Hakim Mürsəlova Heyran Mehman qızının sədrliyi, Əlizadə Ləman Üzeyir qızının katibliyi, İddiaçı, Cavabdeh-nin nümayəndəsi X1 iştirakları ilə İddiaçı Cavabdeh-yə qarşı əsassız olaraq yazılmış borcun silinməsi tələbinə dair iddia ərizəsi ilə bağlı mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, Müəyyən etdi: Təsviri hissə:
1. İddiaçı cavabdeh "xxxx" ASC-yə qarşı əsassız olaraq yazılmış borcun silinməsi tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, "xxxx" ASC-nin Gəncə REŞ Qazax EŞ tətbiq edilən əsassız yazılan 737,60 manat borcun silinməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
2. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh ailəsi ilə birlikdə Ağstafa şəhəri, X3 küçəsi ünvanında xüsusi mülkiyyətində yaşayış evi vardır. Həmin mənzildə artıq 23 ildir ki, ailəsi ilə birlikdə yaşayır. Həmin vaxtdan da saldodanda göründüyü kimi elə həmin zamandan hər ay istifadə etdiyi elektrik enerjisini istifadə etdiyinə görə ödənişlər etmişdir. Lakin buna baxmayaraq 03 yanvar 2025-ci il tarixdə əsassız olaraq ona Cavabdeh- nin Gəncə REŞ Qazax EŞ tərəfindən 737,60 manat məbləğində cərimə tətbiq etmişdirlər. Belə ki, nəzarətçi sayğaca baxış keçirən zaman məlum olmuşdur ki, o sayğaca gələn xəttin izolyasiya örtüyünü pozaraq xüsusi sıxaclar vasitəsi ilə evə kənar xətt çəkərək işlədicilərini şəbəkəyə qoşmuşdur. Bundan sonra kənar xətt ləğv olunmuş və ona 737,60 manat məbləğində cərimə yazılmışdır. Qeyd edilib ki, işıq naqilləri mütəmadi olaraq "xxxx" ASC-nin Gəncə REŞ Qazax EŞ əməkdaşları tərəfindən nəzarət altında olur. Xəttə müdaxilə etmişdir. Lakin xəttə müdaxilə bir gün əvvələ olmuşdur. Odur ki, "xxxx" ASC-nin Gəncə REŞ Qazax EŞ tətbiq edilən əsassız yazılan 737,60 manat borcun silinməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
a) Məhkəmə icraatı iştirakçının izahatı:
3. Məhkəmə iclasında İddiaçı iştirak edərək bildirdi ki, o, işıq sayğacına müdaxilə etmişdir. Lakin müdaxilə bir gün əvvəl olmuşdur. Cavabdeh tərəfində yazılmış 737,60 manat məbləğində cərimə həddan artıq çoxdur. Səhvini qəbul edərək 200 manat ödəniş etmişdir. Odur ki, nəzərə alınmasının xahiş etdi.
4. Məhkəmə iclasında Cavabdeh-nin nümayəndəsi X2 iştirak edərək, bildirdi ki, iddiaçının sayğaca müdaxilə etdiyini etiraf etdiyini nəzərə alaraq iddianın təmin olunmamasını məhkəmədən xahiş etdi.
5. Məhkəmə tərəflərin izahatını dinləyib mülki işin materiallarını araşdırıb hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. Əsaslandırıcı hissə: a) Mülki işin materialları:
6. 06 yanvar 2024-cü il tarixli, 369254 saylı aktın surətindən görünür ki, abonent İddiaçı (Nurəddin) Sədi oğlunun yaşadığı ünvanda yoxlama aparılarkən sayğaca gələn xəttin izalyasiya örtüyünü pozaraq, evinə kənar xətt çəkərək işləyicilirə şəbəkəyə qoşmamışdır.
7. Abonentin saldosu adlı çıxarışdan görünür ki, Ağstafa şəhər sakini İddiaçı (Nurəddin) Sədi oğlu ilə "xxxx" QSC arasında elektrik enerjisindən istifadəyə dair müqavilə münasibətləri mövcuddur. Belə ki, abonent kodu **********01020-dir.
8. İddiaçı adına olan **********01020 saylı abonentin saldosundan görünür ki, İddiaçı (Nurəddin) Sədi oğlunun abonent hesabına “Qalıq və aktlar” əsasında 2025-ci il üzrə 737,60 manat borc yazılmışdır.
b) Məhkəmə tərəfindən müəyyən edilən hallar:
9. Məhkəmə iclasında müəyyən edilmişdir ki, "xxxx" QSC-nin əməkdaşları tərəfindən İddiaçı (Nurəddin) Sədi oğluna aid elektrik sərfiyyatını hesablayan sayğaca baxış keçirilmiş, yoxlama aparılarkən sayğaca gələn xəttin izalyasiya örtüyünü pozaraq, evinə kənar xətt çəkərək işləyicilirə şəbəkəyə qoşmadığı aşkar olunaraq, yoxlamanın nəticəsində onun barəsində 06 yanvar 2024-cü il tarixdə akt tərtib edilmişdir. Həmin akt tərtib edilərkən iddiaçı da iştirak edərək akta imza etmişdir. Həmin akta əsasən komissiya tərəfindən İddiaçı 737,60 manat borc yazılmışdır.Eyni zamanda, həmin fakt cavabdeh təşkilatın əməkdaşları tərəfindən telefonla çəkilərək DVD diskə yazılmış, həmin diskə isə məhkəmə iclasında iddiaçının və cavabdehin nümayəndələrinin iştirakı ilə baxış keçirilərkən öz təsdiqini tapmışdır. Cavabdeh təşkilatın əməkdaşları tərəfindən tərtib olunmuş 06 yanvar 2024-cü il tarixli, 369254 nömrəli akt tam qanuni və əsaslıdır. Bu hallar mübahisəsizdir, tərəflər bu halları təsdiq edir. Həmin akta əsasən cavabdeh tərəfindən ziyanın məbləği 737,60 manat müəyyən olunmuşdur. Hazırda iddiaçı qaz sayğacına heç bir müdaxilə etməməsini bildirərək, həmin borcun silinməsini tələb edir.
c) Mülki iş üzrə tətbiq edilən hüquq və məhkəmənin gəldiyi nəticə:
10. Məhkəmə iddia tələbi ilə bağlı aşağıdakıları qeyd etməyi zəruri hesab edir.
11. Azərbaycan Respublikası Mənzil Məcəlləsinin 135.1-ci maddəsinə əsasən fiziki və hüquqi şəxslər, həmçinin belə xidmətlərdən istifadə edən dövlət orqanları, bələdiyyələr və digər təşkilatlar yaşayış sahəsinə və kommunal xidmətlərə görə haqqı vaxtında və tam məbləğdə ödəməyə borcludurlar.
12. Həmin Məcəllənin 139.1-ci maddəsinə əsasən kommunal xidmətlərə görə haqqın miqdarı qanunvericiliyə əsasən müəyyənləşdirilmiş tariflər əsasında müvafiq fəaliyyət növünü həyata keçirən şəxslərlə bağlanan müqavilələrdə müəyyən edilir.
13. Bundan əlavə, "Elektrik enerjisindən istifadə Qaydaları"nın təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 fevral 2005-ci il tarixli 18 saylı qərarının 1.2-ci bəndinə görə Bu Qaydalar "Enerji resurslarından istifadə haqqında", "Elektroenergetika haqqında", "Energetika haqqında" Azərbaycan Respublikasının qanunlarına və digər qanunvericilik aktlarına əsasən tərtib edilmiş və dövlət elektroenergetika müəssisəsi, enerjitəchizatı müəssisələri, müstəqil enerji istehsalçıları, elektrik enerjisi istehlakçıları arasındakı qarşılıqlı münasibətləri müəyyənləşdirir. Bu Qaydaların icrası tabeliyindən, mülkiyyət formasından, maliyyə mənbəyindən asılı olmayaraq dövlət elektroenergetika müəssisəsi, enerjitəchizatı müəssisələri, müstəqil enerji istehsalçıları və elektrik enerjisi istehlakçıları üçün məcburidir.
14. Həmin Qaydaların 8.33-cü bəndinə əsasən, məişət abonenti tərəfindən elektrik enerjisindən istifadədə pozuntuya yol verildiyi aşkar edildikdə, enerjitəchizatı müəssisəsinin nümayəndəsi onun və iki nəfər hal şahidinin iştirakı ilə akt tərtib edir və aktın bir nüsxəsini məişət abonentinə verir. Akt enerjitəchizatı müəssisəsinin nümayəndəsi, məişət abonenti və iki nəfər hal şahidi tərəfindən imzalanmalıdır. Məişət abonenti aktı imzalamaqdan imtina etdikdə bu barədə aktda müvafiq qeyd aparılır. Məişət abonenti izahatlar və aktın məzmunu barəsində öz mülahizələrini təqdim etmək, habelə aktı imzalamaqdan imtina etməsinin səbəblərini göstərmək hüququna malikdir, bu izahatlar və mülahizələr akta əlavə olunur.
15. Məhkəmə qeyd edilən qaydaların bəndləri üzrə müqayisəli təhlil apararaq müəyyən etmişdir ki, həmin qaydalar dövlət elektroenergetika müəssisəsi, enerjitəchizatı müəssisələri, müstəqil enerji istehsalçıları, elektrik enerjisi istehlakçıları arasındakı qarşılıqlı münasibətləri müəyyənləşdirir. Abonent tərəfindən elektrik enerjisindən istifadədə pozuntuya yol verildiyi aşkar edildikdə, enerjitəchizatı müəssisəsinin nümayəndəsi onun və iki nəfər hal şahidinin iştirakı ilə akt tərtib etməli və aktın bir nüsxəsini məişət abonentinə verməlidir. Göründüyü kimi, "xxxx"ASC-nin əməkdaşları tərəfindən iddiaçıya məxsus evdə quraşdırılmış elektrik sayğacına baxış keçirilmiş, baxış keçirilmiş, yoxlama aparılarkən sayğaca gələn xəttin izalyasiya örtüyünü pozaraq, evinə kənar xətt çəkərək işləyicilirə şəbəkəyə qoşmadığı aşkar olunaraq, yoxlamanın nəticəsində onun barəsində 06 yanvar 2024-cü il tarixdə akt tərtib edilmişdir.
16. Məhkəmə həmin akta əsasən hesablanmış 737,60 manat cərimənin məbləği ilə bağlı aşağıdakıları qeyd etməyi zəruri hesab edir.
17. Belə ki, "Elektrik enerjisindən istifadə Qaydaları"nın təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 fevral 2005-ci il tarixli 18 saylı qərarının 8.2-ci bəndinə əsasən enerji təchizatı müəssisəsi istehlakçıya verdiyi elektrik enerjisinin dəyərini yalnız sayğacın göstəricilərinə əsasən tam hesablamalı və hər ay istehlakçıya məlumat (hesab) təqdim etməlidir (göndərməlidir). İstehlakçı tərəfindən elektrik enerjisinin hesabı tam ödənildikdən sonra, enerji təchizatı müəssisəsi tərəfindən yol verilmiş səhvə görə düzgün hesablanmamış elektrik enerjisinin dəyərini enerji təchizatı müəssisəsi istehlakçı tərəfindən ödənilməsini tələb edə bilməz.
18. Göründüyü kimi, cavabdeh təşkilat iddiaçıya elektrik enerjisindən qanunsuz qoşulub istifadə olunaraq 737,60 manat cərimə məbləğinin hesablanmasının əsası kimi 180 gün (6 ay) elektrik enerjisindən qanunsuz qoşulma kimi həmin məbləğ iddiaçıya hesablanmışdır.
19. Göründüyü kimi, enerji təchizatı müəssisəsi sayğaca hər ay baxış keçirərək istehlakçıya məlumat (hesab) təqdim etməlidir. Lakin, bu barədə hər ay iddiaçıya məlumat verilməmiş və bu barədə cavabdeh təşkilat tərəfindən məhkəməyə hər hansı mötəbər sübut təqdim edilməmişdir. Qanunsuz qoşulma kimi hesablamalar aparılarkən enerji sərfiyyatı 180 gün müəyyən edilərək qeyd olunan cərimə hesablanmışdır. İş materiallarında olan abonentin saldosundan da görünür ki, iddiaçı tərəfindən əvvəlki dövrlərdə də 180 gün (6 ay) ərzində 737,60 manat dəyərində elektrik enerjisindən istifadə olunmamışdır. Həmçinin tətbiq olunmuş cərimə məbləğindən 200 manat ödəniş edilmişdir. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, həmin cərimə tənasübsüz surətdə yüksək hesablandığından onun məbləğindən 537,60 manat silinməlidir.
20. Beləliklə məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, iddia qismən təmin olunmalı, İddiaçı (Sədi) oğlunun barəsində "xxxx" ASC tərəfindən 06 yanvar 2024-cü il tarixli, 369254 nömrəli aktla elektrik enerjisindən qanunsuz qoşulmaya görə yazılmış cərimə məbləği 737,60 manat cərimə məbləğindən 300 manat silinməli, iddia qalan hissədə təmin olunmamalıdır.
21. Azərbaycan Respublikası Mülki ProsessualMəcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir.
22. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir.
23. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur.
24. Qeyd olunan Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır.
Nəticə hissəsi:
25. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə
Qət etdi:
İddia tələbi qismən təmin edilsin. İddiaçı (Sədi) oğlunun barəsində "xxxx" ASC tərəfindən 06 yanvar 2024-cü il tarixli, 369254 nömrəli aktla elektrik enerjisindən qanunsuz qoşulmaya görə yazılmış cərimə məbləği 737,60 manat cərimə məbləğindən 537,60 manat silinsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Ağstafa Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apelyasiya Məhkəməsinə (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə) apelyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən apelyasiya şikayəti verilmədiyi halda qətnamə qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir.
Sədrlik edən Heyran Mürsəlova