Astara Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(018)-1303/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Astara rayonu İş № 2(018)-1303/2023 16.11.2023 ASTARA RAYON MƏHKƏMƏSİ Astara Rayon Məhkəməsinin hakimi Məmmədov Mübariz İsfəndiyar oğlunun sədrliyi, Paşabəyli Yusifkamal Elçin oğlunun katibliyi, iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin drektoru X1 cavabdehlər Cavabdeh1 Ələsgər qızının və Cavabdeh2 iştirakı ilə, iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin cavabdehlər Cavabdeh1 Ələsgər qızına və Cavabdeh2 qarşı «nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə verilmiş malların (mobil telefonların) pulunun tələbinə» dair iddiası üzrə mülki işə Astara Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin direktoru X2 iddia ərizəsi ilə Astara Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, 29 iyul 2021-ci il tarixli, 000403 nömrəli müqavilə üzrə cavabdehlər Cavabdeh1 Ələsgər qızından və Cavabdeh2 232 (iki yüz otuz iki) manat əsas qalıq borcu və gecikdirilmiş 61 gün üçün ümumi məbləğinin 01 (bir) faizi 29 (iyirmi doqquz) manat 60 (altmış) qəpik olmaqla, 04 sentyabr 2023-cü il tarixə 1805 (bir min səkkiz yüz beş dörd) manat, 60 (altmış) qəpik cərimə olmaqla cəmi 2037 (iki min otuz yeddi) manat, 60 (altmış) qəpik və ödənilmiş dövlət rüsumuna görə 40 (qırx) manat pulun X4 Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsinə dair qətnamə çıxarılmasını Məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə baxışı iclasında iştirak edən iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin direktoru X2 iddianı müdafiə edib izahat verərək bildirdi ki, iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh1 Ələsgər qızı arasında 29 iyul 2021-ci il tarixli, 000403 nömrəli hissə-hissə ödəmə şərti ilə nisyə alqı-satqı müqaviləsi bağlamışdır. Həmin müqaviləyə əsasən Cavabdeh1 Ələsgər qızına 2960 (iki min doqquz yüz altmış) manat məbləğində bir ədəd “Samsunq” markalı paltaryuyanı və bir ədəd “Samsunq” markalı televizoru 24 (iyirmi dörd) ay müddətinə, aylıq ödəniş 124 (bir yüz iyirmi dörd) manat olmaqla, hər cari ayın 05 tarixinədək “alıcı” tərəfindən “satıcı”-nın hesabına nağd və ya nağdsız qaydada ödəniş edilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Lakin cavabdeh üzərində götürülmüş öhdəliyi lazımi qaydada icra etməmişdir. 29 iyul 2021-ci il tarixli, 000403 nömrəli zaminlik müqaviləsinə əsasən zamin olan Cavabdeh2 qeyd edilən nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə öhdəliyin icra edilməsinin təminatı kimi zamin durmuş olsada da, Cavabdeh2 iddiaçıya borcun ödənilməsində imtina etdiyini bildirmişdir. Hal-hazırda Cavabdeh1 Ələsgər qızının ümumi borcu 2037 (iki min otuz yeddi) manat, 60 (altmış) qəpik məbləğində təşkil edir. Odur ki, o, iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. Məhkəmə baxışı iclasında iştirak edən Cavabdeh1 Ələsgər qızı iddia tələbini qismən qəbul etdi və məhkəmə iclasında göstrədi ki, arasında 29 iyul 2021-ci il tarixli, 000403 nömrəli hissə-hissə ödəmə şərti ilə nisyə alqı-satqı müqaviləsi bağlamışdır. Həmin müqaviləyə əsasən Cavabdeh1 Ələsgər qızına 2960 (iki min doqquz yüz altmış) manat məbləğində bir ədəd “Samsunq” markalı paltaryuyanı və “Samsunq” markalı televizoru 24 (iyirmi dörd) ay müddətinə, aylıq ödəniş 124 (bir yüz iyirmi dörd) manat olmaqla, hər cari ayın 05 tarixinədək “alıcı” tərəfindən “satıcı”-nın hesabına nağd və ya nağdsız qaydada ödəniş edilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Onun cəmi 232 (iki yüz otuz iki) manat borcu qalmışdır. Hesab edir ki, iddia tələbi artıq qeyd edilmişdir. Odur ki, o, iddianın qismən təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. Məhkəmə baxışı iclasında iştirak edən Cavabdeh2 da əsasən Cavabdeh1 Ələsgər qızı ilə eyni qaydada izahat verməklə onun göstərdiyi xususatları bir daha da təsdiq etdi. Məhkəmə iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin direktoru X1 cavabdehlərin izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq belə hesab edir ki, iddia qismən təmin olunmalıdır. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıda qeyd olunanlarla əsaslandırır. Mülki işə əlavə edilmiş ödəniş qəbzindən görünür ki, iddiaçı Məhkəməyə müraciət etmək üçün 40 (qırx) manat məbləğində olan dövlət rüsumunu dövlət büdcəsinə ödəmişdir. Mülki işə əlavə edilmiş "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh1 Ələsgər qızı arasında bağlanmış 29 iyul 2021-ci il tarixli, 000403 nömrəli alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, 2960 (iki min doqquz yüz altmış) manat məbləğində bir ədəd “Samsunq” markalı paltaryuyanı və bir ədəd “Samsunq” markalı televizoru 24 (iyirmi dörd) ay müddətinə, aylıq ödəniş 124 (bir yüz iyirmi dörd) manat manat olmaqla, hər cari ayın 05 tarixinədək “alıcı” tərəfindən “satıcı”-nın hesabına nağd və ya nağdsız qaydada ödəniş edilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Mülki işə əlavə edilmiş “Malın təhvil-təslim” aktından məlum olur ki, Cavabdeh1 Ələsgər qızı 29 iyul 2021-ci il tarixli, 000403 nömrəli alqı-satqı müqaviləsi üzrə bir ədəd ““Samsunq” markalı paltaryuyanı və bir ədəd “Samsunq” markalı televizoru təhvil almışdır. Mülki işə əlavə edilmiş Prestuj Home” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh2 arasında bağlanmış 29 iyul 2021-ci il tarixli, 000403 nömrəli zaminlik müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh2 29 iyul 2021-ci il tarixli, 000403 nömrəli alqı-satqı müqaviləsi üzrə Borcalan ilə birlikdə borc verən və ya satıcı qarşısında birgə məsuliyyət daşımağı öz öhdəsinə götürmüşdür. Mülki işə əlavə edilmiş xəbərdarlıq məktublarından məlum olur ki, Cavabdeh1 Ələsgər qızına və Cavabdeh2 29 iyul 2021-ci il tarixli, 000403 nömrəli alqı-satqı müqaviləsi borcu 5 gün ərzində ödənilməsi xahiş edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin (MM-in) 324.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq əqd mülki hüquq münasibətinin əmələ gəlməsinə, dəyişdirilməsinə və ya xitamına yönəldilmiş birtərəfli, ikitərəfli və ya çoxtərəfli iradə ifadəsidir. Azərbaycan Respublikası MM-in 329.2-ci maddəsinə əsasən əqdlər şifahi və ya yazılı (sadə və ya notarial) formada bağlanır. Həmin Məcəllənin 329.3-cü maddəsinə görəşifahi bağlana bilən əqd o halda bağlanmış sayılır ki, şəxsin əqdi bağlamaq iradəsi onun rəftarından məlum olur. Azərbaycan RespublikasıMM-in 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə müvafiq olaraq öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Azərbaycan RespublikasıMM-in 567-ci maddəsində qeyd olunub ki, alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Azərbaycan Respublikası MM-in 598.1-ci maddəsinə görə əgər alğı-satqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa və öhdəliyin mahiyyətindən ayrı qayda irəli gəlmirsə, alıcı əşyanı satıcıdan bilavasitə təhvil almazdan əvvəl və ya təhvil aldıqdan sonra ödəməlidir. Azərbaycan Respublikası MM-in 600.1-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.2-ci maddəsinə əsasən əşyaların nisyə satışı satış günü qüvvədə olmuş qiymətlər üzrə həyata keçirilir. Nisyə satılmış əşyaların qiymətinin sonradan dəyişməsi, əgər müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, yenidən hesablaşmaya səbəb olmur. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə qeyd edilir ki, əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 472.2-ci maddəsinə əsasən əgər zaminlik müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, faizlərin, borc tutulması üzrə məhkəmə xərclərinin və borclunun öhdəliyi icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi nəticəsində kreditora dəyən digər zərərin əvəzinin ödənilməsi də daxil olmaqla, zamin kreditor qarşısında borclu ilə eyni həcmdə məsuliyyət daşıyır. İş materiallarından da məlum olur ki, hazırki mülki iş üzrə satıcı Prestij Home MMC alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan əşyaları alıcılara vermişdir, lakin alıcılar əşyaların dəyəri olan pulu müəyyən olunmuş müddətdə satıcıya tam olaraq ödəməmişlər. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, iddia əsaslı olduğuna görə qismən təmin edilməlidir. İddia tələbini qismən təmin edən məhkəmə iş üzrə toplanmış sübutların məcmusuna qiymət verərək, habelə qanunvericilik aktlarının müddəalarına istinad edərək belə qənaətə gəlir ki, 29 iyul 2021-ci il tarixli, 000403 nömrəli müqaviləsi üzrə iddia etdiyi 1805 (bir min səkkiz yüz beş dörd) manat, 60 (altmış) qəpik məbləğində cərimə pulu azaldılaraq 850 (səkkiz yüz əlli) manat həddində müəyyən edərək, bu halı qanuni və əsaslı hesab etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Azərbaycan Respublikası MPM-in 217.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmənin qətnaməsi qanuni və əsaslı olmalıdır. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən isə məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Azərbaycan Respublikası MPM-in 14.2-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsinə görə isə məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Azərbaycan Respublikası MPM-in 124.1-ci maddəsinə görə işə baxılması ilə əlaqədar məhkəmənin çəkdiyi xərclər və iddiaçının ödəməkdən azad edildiyi dövlət rüsumu, iddia tələblərinin təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq dövlət mədaxilinə cavabdehdən alınır. İddia qismən təmin olunduğu üçün iddia tələblərinin təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq iddiaçı tərəfindən dövlət büdcəsinə ödənilmiş 40 (qırx) manat dövlət rüsumunun 30 (otuz) manat hissəsi cavabdehlərdən müştərək qaydada alınaraq iddiaçının xeyrinə ödənilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 216-220 və 222-ci maddələrinin göstərişini rəhbər tutaraq Məhkəmə qət etdi: İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin cavabdehlər Cavabdeh1 Ələsgər qızına və Cavabdeh2 qarşı «nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə verilmiş malların (mobil telefonların) pulunun tələbinə» iddiası qismən təmin olunsun. 29 iyul 2021-ci il tarixli, 000403 nömrəli müqaviləsi üzrə cavabdehlər Cavabdeh1 Ələsgər qızından və Cavabdeh2 müştərək qaydada 232 (iki yüz otuz iki) manat əsas qalıq borcu və 850 (səkkiz yüz əlli) manat cərimə olmaqla cəmi 1082 (bir min səksən iki) manat pul alınıb, iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə verilsin. İddiaçı tərəfindən dövlət büdcəsinə ödənilmiş dövlət rüsumuna görə 30 (otuz) manat məbləğində pul cavabdehlər Cavabdeh1 Ələsgər qızından və Cavabdeh2 müştərək qaydada alınıb, iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə verilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildikdən sonra 1(bir) ay müddətində Astara Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qəbul edildiyi gündən 1(bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Qətnamə qanuni qüvvəyə mindikdən sonra icra edilir. Hakim:Mübariz Məmmədov.