Qəbələ Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(025)-361/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Qəbələ şəhəri İş № 2(025)-361/2020 17.07.2020 QƏBƏLƏ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əliyev Abbas Baba oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi Qədirzadə Çinarə Çingiz qızının katibliyi, İddiaçı2, İddiaçı1 etibarnamə üzrə nümayəndəsi və vəkili Vəkil, cavabdehlər Cavabdeh3, Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x21 nümayəndəsi Nümayəndə və üçüncü şəxs x29 iştirakları ilə İddiaçılar İddiaçı1, İddiaçı2 və x6 cavabdehlər Cavabdeh3, Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x39 və Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin 9 saylı x35rşı “müqavilələrin etibarsız hesab edilməsi və çıxarışların ləğv edilməsi” tələbinə dair mülki iş üzrə iddia ərizəsinə məhkəmənin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçılar İddiaçı1, İddiaçı2 və x14 cavabdehlər Cavabdeh3, Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x39 və Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin 9 saylı x35rşı “müqavilələrin etibarsız hesab edilməsi və çıxarışların ləğv edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin 9 saylı x41 Məhkəmənin 14 sentyabr 2014-cü il tarixli, 2(025)- 343/2010 nömrəli ləğv edilmiş qətnaməsi əsasında 0.34 hektar torpaq sahəsi Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətində Seriya MA № ******* saylı, reyestr nömrəsi **********24, qeydiyyat №-si **********, qeydiyyat tarixi 13.03.2011 olan x15 adma rəsmiləşdirilmiş Çıxarışın ləğv edilməsi, x30 ilə Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynəlxalq İslam x39 arasında 07 may 2014cü il tarixdə bağlanmış 0,15 hektar torpaq sahəsinin alqı-satqı müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, həmin torpaq sahəsinin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətində Seriya RX № ******* saylı, reyestr nömrəsi **********02, qeydiyyat №-si **********, qeydiyyat tarixi 14.05.2014 olan Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynəlxalq İslam x21 adına rəsmiləşdirilmiş Çıxarışın ləğv edilməsi, x30 ilə Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynəlxalq İslam x39 arasında 08 iyul 2014-cü il tarixdə bağlanmış 0,038 hektar torpaq sahəsinin alqı-satqı müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətində Seriya RX № ******* saylı, reyestr nömrəsi **********15, qeydiyyat №-si **********, qeydiyyat tarixi 16.07.2014 olan "Cavabdeh2" Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynəlxalq İslam x21 adına rəsmiləşdirilmiş Çıxarışın ləğv edilməsi, 04 sentyabr 2015-ci il tarixdə x30 ilə x23 arasında 0.1533 hektar torpaq sahəsini hədiyyə edilməsi barədə bağışlama müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətində Seriya RX № ******* saylı, reyestr nömrəsi **********80, qeydiyyat №-si **********, qeydiyyat tarixi 08.09.2015 olan x9 adına rəsmiləşdirilmiş Çıxarışın ləğv edilməsi, 10 sentyabr 2015-ci il tarixdə x23 ilə x46 arasında bağlanmış 0.1533 hektar torpaq sahəsinin alqı-satqı müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətində Seriya RX № ******* saylı, reyestr nömrəsi **********80, qeydiyyat №-si **********, qeydiyyat tarixi 17.09.2015 olan x29 adına rəsmiləşdirilmiş Çıxarışın ləğv edilməsi, 22 iyul 2016-cı il tarixdə x46 ilə Cavabdeh3 arasında bağlanmış 0.1533 hektar torpaq sahəsinin alğı-satqısına dair müqavilənin etibarsız hesab edilməsi və Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətində Seriya RX № ******* saylı, reyestr nömrəsi **********80, qeydiyyat №-si **********, qeydiyyat tarixi 30.07.2016 olan, Cavabdeh3 adına Çıxarışın ləğv edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişlər. İddia ərizəsi onunla əsaslandırmışdır ki, iddiaçı x30 cavabdeh DT və XK-nin Qəbələ rayon şöbəsinə, maraqlı şəxs x16 qarşı x9 adına verilmiş JN-351B saylı Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair Şəhadətnamənin etibarsız hesab edilməsi və həmin şəhadətnamədə göstərilən 0,34 ha torpaq sahəsinin adına rəsmiləşdirilməsi ilə bağlı Qəbələ rayon Məhkəməsinə iddia ərizəsi ilə müraciət etmiş və Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 14 sentyabr 2010-cu il tarixli, 2(025)- 343/2010 nömrəli qətnaməsi ilə iddia təmin edilmişdir. 2017-ci ilin işdə iştiraka cəlb edilməyən və Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 14 sentyabr 2010-cu il tarixli, 2(025)-343/2010 nömrəli qətnaməsi ilə hüquq və vəzifələrinə toxunan üçüncü şəxslər Zəkəryəyeva (Məmmədova) Sahibə Şakir qızı, İddiaçı1 və İddiaçı2 Şəki Apelyasiya Məhkəməsinə Apelyasiya şikayət verərək Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 14 sentyabr 2010-cü il tarixli, 2(025)-343/2010 nömrəli qətnaməsinin ləğv edilməsi ilə bağlı müraciət etmişdirlər. Şəki Apelyasiya Məhkəməsi 09 oktyabr 2017-ci il tarixli, 2(107)- 1847/2017 nömrəli qətnaməsi ilə Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 14 sentyabr 2014-cü il tarixli, 2(025)-343/2010 nömrəli qətnaməsini ləğv etmiş, iddiaçı x15 cavabdeh Azərbaycan Respublikası DT və XK Qəbələ Rayon Şöbəsinə, maraqlı şəxs x16 qarşı S.Q.Məmmədovun adına verilmiş JN- 351 B saylı torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnamənin etibarsız hesab edilməsi və həmin şəhadətnamədə göstərilən 0.34 hektar torpağın adma rəsmiləşdirilməsi tələbinə dair iddiası rədd edilmişdir. Bundan sonra iddiaçı x30 cavabdeh Azərbaycan Respublikası DT və XK Qəbələ Rayon Şöbəsinə, maraqlı şəxs x16 qarşı S.Q.Məmmədovun adına verilmiş JN-351 B saylı torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnamənin etibarsız hesab edilməsi və həmin şəhadətnamədə göstərilən 0.34 hektar torpağın adına rəsmiləşdirilməsi tələbinə dair mülki iş üzrə Şəki Apelyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 09 oktyabr 2017-ci il tarixli 2(107)-1847/2017 nömrəli qətnaməsindən kassasiya şikayəti vermişdir. İddiaçı x30 tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 02 iyul 2011-ci il tarixli, 2(102)-4814/2018 nömrəli Qərarı ilə Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 09 oktybar 2017-ci il tarixli, 2(107)-1847/2017 nömrəli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Qərar qəbul edildiyi andan qüvvəyə minmişdir. Cavabdeh Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin 9 saylı x42 rəisi x60 Apelyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına müraciət edərək Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 09 oktyabr 2017-ci il tarixli 2(107)-1847/2017 nömrəli qətnaməsinin İddiaçı2 və ailə üzvlərinin adlarına 0.34 ha torpaq sahəsinin rəsmiləşdirilməsinə əsas olub-olmamasına dair izah verilməsini xahiş etmişdir. Cavabdeh Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşımmaz Əmlak Dövlət Reyestr Xidmətinin 9 saylı x42 ərizəsinə baxan Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyası 27 may 2019-cu il tarixli, 2(107)-1847/2019 saylı Qərardadında qeyd etmişdir ki, həmin torpaq sahəsi Qəbələ rayon AİKnın 26 aprel 2002-ci tarixli, 3 saylı qərarı ilə Qəbələ rayon Zarağan kənd sakinləri x9, onun arvadı Zəkəryəyeva (Məmmədova) Sahibə Şakir qızının, qızı Nərgiz və oğlu Vüqarın mülkiyyətinə verilmişdir. Qəbələ rayon Məhkəməsinin 14 sentyabr 2010-cu il tarixli 2(025)-343/2010 nömrəli qətnaməsi ilə x9 adına verilmiş JN 351 B saylı torpağı mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnamənin etibarsız hesab edilməsi və həmin şəhadətnamədə göstərilən 0.34 ha torpaq sahəsinin iddiaçı x15 adına rəsmiləşdirilməsi qət edilmişdir. Həmin qətnamədən işdə iştirak etməyə cəlb edilməyən, lakin qəbul edilən qətnamə ilə hüququ və vəzifələrinə toxunan üçüncü şəxslər Zəkəryəyeva (Məmmədova) Sahibə Şakir qızının, İddiaçı1, İddiaçı2 apelyasiya şikayəti əsasında Şəki Apelyasiya Məhkəməsi 09 oktyabr 2017-cu il tarixdə qəbul edilmiş, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki kollegiyasının 02 iyul 2018-ci il tarixli, 2(102)-4814/2018 nömrəli qərarı ilə qüvvədə saxlanılmış, 2(107)-1847/2017 nömrəli qətnamə ilə apelyasiya şikayəti təmin edilmiş, Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 14 sentyabr 2014-cü il tarixli, 2(025)-343/2010 nömrəli qətnaməsini ləğv etmiş, iş üzrə yeni qətnamə qəbul edilmiş, iddiaçı x15 cavabdeh DT və XK Qəbələ rayon şöbəsinə, maraqlı şəxs x16 qarşı maraqlı şəxs S.Q.Məmmədovun adına verilmiş JN-351 B saylı Torpağın Mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnamənin etibarsız hesab edilməsi və həmin Şəhadətnamədə göstərilən 0.34 ha torpağın adına rəsmiləşdirilməsi tələbinə dair iddiası rədd edilmişdir. Bununlada qeyd olunan torpaq sahəsinin əvvəlki hüquqi vəziyyəti bərpa edilmişdir. Yəni Qəbələ Rayon AİK-nin 26 aprel 2002-ci il tarixli, 3 saylı qərarı ilə Qəbələ rayon Zarağan kənd sakinləri x9, onun arvadı Zəkəryəyeva (Məmmədova) Sahibə Şakir qızının, qızı Nərgiz və oğlu Vüqarın mülkiyyətinə JN-351 B, kod 40608018 olan torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnamə ilə verilmiş 0.34 hektar torpaq sahəsi onların mülkiyyətinə qayıtmışdır. Bundan sonra Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin 9 saylı x49 Qəbələ rayon Zarağan kəndində yerləşən 0.34 hektar torpaq sahəsinin daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınması ilə bağlı 06 iyun 2019-cu il tarixdə ərizə ilə müraciət etmişlər. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyest Xidmətinin 9 saylı x40 Daşınmaz Əmlak üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatına alınmasından imtina barədə Bildirişdə Qəbələ rayon AİK 3 saylı qərarı ilə onlara verilmiş JN-351B nömrəli, “Torpağı Mülkiyyətə verilməsinə dair Şəhadətnamə " əsasında onlara məxsus olan 0.34 hektar torpaq sahəsinin başqa adamların adına dövlət reyestrində qeydiyyata alındığı bildirilmişdir. Şəki Apelyasiya Məhkəməsi 09 oktyabr 2017-ci il tarixli, 2(107)-1847/2017 nömrəli qətnaməsi ilə Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 14 sentyabr 2014-cü il tarixi, 2(025)-343/2010 nömrəli qətnaməsi ləğv etmiş, lakin həmin torpaq sahəsini alqı-satqı qaydasında əldə etmiş vətəndaşlara verilmiş dövlət rereystrindən çıxarışlar ləğv edilməmişdir. Qeyd olunan torpaq sahəsinin dövlət reyestrinə alınmasından imtina edilmiş və AR “Daşınmaz əmlakın dövlət reyetri haqqında ” Qanununun 2.4-cü maddəsinə əsasən məhkəməyə müraciət etməklərini bildirmişdir. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin 9 saylı x40 təqdim edilən alqı-satqı müqavilələrindən və Çıxarışlardan görsənir ki, Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 14 sentyabr 2014-cü il tarixli, 2(025)-343/2010 nömrəli ləğv edilmiş qətnaməsi əsasında 0.34 hektar torpaq sahəsi Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətində Seriya MA № ******* saylı, reyestr nömrəsi **********24, qeydiyyat №-si **********, qeydiyyat tarixi 13.03.2011 olan Çıxarış əsasında x15 adına rəsmiləşdirilmişdir. x30 07 may 2014-cü il tarixdə həmin torpaq sahəsinin 0.15 hektarını notarial qaydada təsdiq edilmiş müqavilə ilə “Cavabdeh2" Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynəlxalq İslam x27 satmışdır. Həmin torpaq sahəsi Daşınmaz Əmlakın Dövlət Resytr Xidmətində Seriya RX № ******* saylı, reyestr nömrəsi **********02, qeydiyyat №-si **********, qeydiyyat tarixi 14.05.2014 olan Çıxarış əsasında “Cavabdeh2" Mötədillik prinsipi üzrə x28 x21 adına rəsmiləşdirilmişdir. x30 08 iyul 2014-cü il tarixdə torpaq sahəsinin 0.038 hektarını notarial qaydada təsdiq edilmiş müqavilə ilə əlavə olaraq “Cavabdeh2" Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynəlxalq İslam x27 satmışdır. “Cavabdeh2" Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynəlxalq İslam x39 hər iki torpaq sahəsini Daşınmaz Əmlakın dövlət Reyetr Xidmətində qeydiyyatdan keçirərək vahid Çıxarış almışdır. Hər iki torpaq sahəsi tam pay olaraq Daşımnaz Əmlakın Dövlət Resytr Xidmətində Seriya RX № ******* saylı, reyetr nömrəsi **********15, qeydiyyat №-si **********, qeydiyyat tarixi 16.07.2014 olan Çıxarış əsasında “Cavabdeh2" Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynəlxalq İslam x21 adına rəsmiləşdirilmişdir. x30 qalan 0.1533 hektar torpaq sahəsini 04 sentyabr 2015-ci il tarixdə qardaşı x16 bağışlamışdır. Həmin torpaq sahəsi Daşınmaz Əmlakın Dövlət Resytr Xidmətində Seriya RX № ******* saylı, reyestr nömrəsi **********80, qeydiyyat №-si **********, qeydiyyat tarixi 08.09.2015 olan Çıxarış x9 adına rəsmiləşdirilmişdir. 10 sentyabr 2015-ci il tarixdə x23 0.1533 hektar torpaq sahəsini x36 notarial qaydada satmışdır. Həmin torpaq sahəsi Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətində Seriya RX № ******* saylı, reyetr nömrəsi **********80, qeydiyyat №-si **********, qeydiyyat tarixi 17.09.2015 olan Çıxarış x29 adına rəsmiləşdirilmişdir. 22 iyul 2016-cı il tarixdə x46 0.1533 hektar torpaq sahəsini Cavabdeh3 notarial qaydada satmışdır. Həmin torpaq sahəsi Daşınmaz Əmlakın Dövlət Resytr Xidmətində Seriya RX № ******* saylı, reyestr nömrəsi **********80, qeydiyyat №-si **********, qeydiyyat tarixi 30.07.2016 olan Çıxarış Cavabdeh3 Bayranalı oğlunun adına rəsmiləşdirilmişdir. Yuxarıda qeyd olunanlara əsasən hazırda onlara məxsus olan torpaq sahəsinin 0.1533 hektar qeyri-qanuni olaraq Cavabdeh3 mülkiyyətində və 0.1833 hektarı “Cavabdeh2" Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynəlxalq İslam x21mülkiyyətindədir. Yuxarıda qeyd olunanlardan aydın olur ki, AR Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin 9 saylı Ərazi İdarəsi x15 adına torpağı Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 14 sentyabr 2010-cu il tarixli, 2(025)-343/2010 nömrəli qətnaməsi əsasında qeydiyyata almışdır. Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 09 oktyabr 2017-ci il tarixli, 2(107)-1847/2017 nömrəli qətnaməsi ilə Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 14 sentyabr 2014cü il tarixli, 2(025)-343/2010 nömrəli qətnaməsi ləğv edildiyindən, onun əsasında qeydiyyata alınmış x15 adına qeydiyyata alınmış torpaq sahəsinə dair Çıxarış, x30 ilə Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynəlxalq İslam x39 arasında 07 may 2014-cü il tarixli və 08 iyul 2014 tarixli müqavilələr, həmin müqavilələr əsasında AR Əmlak Məsələləri yanında Daşımaz Əmlakın Dövlət Reyetr Xidmətinin 9 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş Çıxarışlar x30 və x23 arasında 0.1533 hektar torpaq sahəsinin bağışlanmasına dair Müqavilə, onun əsasında verilmiş Çıxarışın ləğv edilməsi, 10 sentyabr 2015-ci il tarixdə x23 və x46 arasında bağlanmış alğı-satqı müqaviləsi və onun əsasında verilmiş Çıxarış və nəhayət 22 iyul 2016-cı il tarixdə x46 ilə Cavabdeh3 Bayramali arasında bağlanmış alğı-satqı müqaviləsi və onun əsasında verilmiş Çıxarış ləğv edilməlidir. Məhkəmə 05 may 2020-ci il tarixdə keçirilən iclasda x46 və x17 mülki iş üzrə cavabdeh tərəfində mübahisə predmeti barədə müstəqil tələblər irəli sürməyən üçüncü şəxs kimi cəlb etmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 57.1-ci maddəsinə əsasən mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürməyən üçüncü şəxslər iş üzrə birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən qətnamə çıxarılana qədər, bu qətnamə tərəflərdən birinə münasibətdə onların hüquq və vəzifələrinə təsir edə biləcəyi təqdirdə, prosesdə iddiaçının və ya cavabdehin tərəfində iştirak edə bilərlər. Onlar işdə iştirak edən şəxslərin vəsatəti üzrə və ya məhkəmənin təşəbbüsü ilə işdə iştirak etməyə cəlb oluna bilərlər. Məhkəmə iclasında iştirak edən İddiaçı2 iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verərək, iddia tələblərinin təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. 09.07.2020-ci il tarixli məhkəmə baxışı iclasında iştirak edən iddiaçı x14 iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verərək, iddia tələblərinin təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən İddiaçı1 etibarnamə üzrə nümayəndəsi və vəkili Vəkil iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verərək, iddia tələblərinin tam edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında Cavabdeh3 iddia tələbini qəbul etməyərək, eyni zamanda məhkəməyə etiraz ərizəsi təqdim edərək göstərmişdir ki, iddiaçılar İddiaçı1, İddiaçı2 və x14 cavabdeh ona və digərlərinə qarşı “müqavilələrin etibarsız hesab edilməsi və çıxarışların ləğv edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddiaçılar iddia ərizələrində onun adına verilmiş çıxarışın ləğv edilməsini xahiş etmişlər. İddiçıların iddia tələblərini qəbul etmir. Belə ki, iddiaçılar iddia ərizələrində göstərmişlər ki, x30 0.1533 hektar torpaq sahəsini 04 sentyabr 2015-ci il tarixdə qardaşı x16 bağışlamışdır. Həmin torpaq sahəsi torpaq sahəsi Daşınmaz Əmlakın Dövlət Resytr Xidmətində Seriya RX № ******* saylı, reyestr nömrəsi **********80, qeydiyyat №-si **********, qeydiyyat tarixi 08.09.2015 olan Çıxarış x9 adına rəsmiləşdirilmişdir. 10 sentyabr 2015-ci il tarixdə x23 0.1533 hektar torpaq sahəsini x36 notarial qaydada satmışdır. Həmin torpaq sahəsi Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətində Seriya RX № ******* saylı, reyestr nömrəsi **********80, qeydiyyat №-si **********, qeydiyyat tarixi 17.09.2015 olan Çıxarışa əsasən x29 adına rəsmiləşdirilmişdir. 22 iyul 2016-cı il tarixdə x46 0.1533 hektar torpaq sahəsini ona notarial qaydada satmışdır. Həmin torpaq sahəsi Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətində Seriya RX № ******* saylı, reyestr nömrəsi **********80, qeydiyyat №-si **********, qeydiyyat tarixi 30.07.2016 olan Çıxarış onun adına rəsmiləşdirilmişdir. Göründüyü kimi o, sözügedən torpaq sahəsini x24 almış və həmin torpaq sahəsinin mübahisəli torpaq sahəsi olmasından xəbəri olmamışdır. Həmçinin 0,1533 ha torpaq sahəsini alarkən həmin torpaq sahəsi Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətində Seriya RX № ******* saylı, reyestr nömrəsi **********80, qeydiyyat №-si **********, qeydiyyat tarixi 17.09.2015 olan Çıxarış x29 adına rəsmiləşdirilmişdir. İddiaçıların öz ərizələrində göstərdikləri kimi, o, sözügedən torpaq sahəsini iddiaçıların mübahisələri olduğu x10 almamışdır. x30 sözügedən torpaq sahəsini x16 bağışlamış, x23 isə həmin torpaq sahəsini x36 alqı-satqı əsasında satmışdır. O isə 0.1533 hektar torpaq sahəsini x24 alqı-satqı müqaviləsi əsasında almışdır. Beləliklə göstərilən bu hallar onun vicdanlı alıcı olduğunu göstərir. İddiaçılar bunun əksini sübut edən heç bir halı iddia ərizəsində göstərməmişlər. O, 0,1533 ha torpaq sahəsini alarkən həmin torpaq sahəsinə dair x29 adına Çıxarış olmuşdur. O, dövlət tərəfindən verilmiş bu çıxarışa etimad və güvən əsasında alqı-satqı müqaviləsi bağlamışdır. Qanunvericiliyə əsasən vicdanlı alıcının hüquqları qorunmalıdır. O da vicdanlı alıcıdır. Bu səbəbdən məhkəmədən onun vicdanlı alıcı olmasının nəzərə alınması və iddia tələbinin rədd edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x21 nümayəndəsi Nümayəndə iddia tələbini qəbul etməyərək, eyni zamanda məhkəməyə etiraz ərizəsi təqdim edərək göstərmişdir ki, iddiaçılar İddiaçı1, İddiaçı2 və x14 cavabdehlər ona, Cavabdeh3 və Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin 9 saylı x35rşı “müqavilələrin etibarsız hesab edilməsi və çıxarışların ləğv edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x21 adına verilmiş çıxarışların ləğv edilməsini xahiş etmişlər. Qəbələ rayon Notariat kontorunda 07 may 2014-cü il tarixdə, 4Ə-538 reyestr nömrəsi ilə qeydə alınmış «Daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi»nə əsasən x3 rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,33827 ha torpaq sahəsindən 0,15 ha torpaq sahəsini Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x27 satmışdır. Həmçinin satılan torpaq sahəsi Azərbaycan Respublikası Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri xidməti Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən Seriya MA № ******* saylı, reyestr № si **********64, qeydiyyat № si ********** qeydiyyat tarixi 12.03.2011 olan çıxarış x19 (satıcıya) məxsus olmuşdur. Göründüyü kimi Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x39 Zarağan kəndində yerləşən 0,33827 ha torpaq sahəsini alarkən satıcının, yəni x15 həmin torpaq sahəsinə dair müvafiq Çıxarışı olmuşdur. Həmçinin Qəbələ rayon Notariat kontorunda 08 iyul 2014-cü il tarixdə, 4Ə-841 reyestr nömrəsi ilə qeydə alınmış «Daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi»nə əsasən x3 rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,1883 ha torpaq sahəsindən 0,035 ha torpaq sahəsini Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x27 satmışdır. Həmçinin satılan torpaq sahəsi Azərbaycan Respublikası Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri xidməti Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən Seriya RX № ******* saylı, reyestr № si **********24, qeydiyyat № si ********** qeydiyyat tarixi 15.05.2014 olan çıxarış x19 (satıcıya) məxsus olmuşdu. Göründüyü kimi Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x39 Zarağan kəndində yerləşən 0,1883 ha torpaq sahəsini alarkən satıcının, yəni x15 həmin torpaq sahəsinə dair müvafiq Çıxarışı olmuşdur. Beləliklə, Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x39 satıcı x10 0,33827 ha və 0,1883 ha dövlət reyestrindən çıxarışa əsasən satılan əmlaka mülkiyyət hüququ satıcı R.Məmmədova məxsus olmuş və mübahisəli torpaq sahəsinə dair alğı-satqı müqaviləsi məhz dövlət tərəfindən verilmiş bu çıxarışa etimad və güvən əsasında bağlanmışdır. Qanunvericiliyin tələbinə əsasən əşyanı əldə edən özgəninkiləşdirənin mülkiyyətçi olmadığını bilirmişsə və ya bilməli idisə, vicdanlı əldə edən sayılmır. Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x21 sözügedən torpaq sahələrinin x15 mülkiyyətçisi olmadığını bilməmişdir. Bunun əksini isə iddiaçılar sübut etməlidir. Göstərilənlərə əsasən iddia tələbinin rədd edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında üçüncü şəxs x46 izahatında göstərdi ki, o, Qəbələ rayonu Zarağan kəndində yerləşən 0,1533 ha torpaq sahəsini Səhrab Məmmədovdan 12 sentyabr 2015-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 50000 (əlli min) manata almışdır. Bu zaman Səhrab Məmmədovun adına sözügedən torpaq sahəsinə dair müvafiq çıxarış olmuşdur. Daha sonra öz adına Azərbaycan Respublikası Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri xidməti Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən reyestr № si **********8, qeydiyyat № si ********** qeydiyyat tarixi 17.09.2015 olan çıxarış almışdır. 22 iyul 2016-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən isə Qəbələ rayonu Zarağan kəndində yerləşən 0,1533 ha torpaq sahəsini Cavabdeh3 22500 (iyirmi iki min beş yüz) manata satmışdır. Məhkəmədən ədalətli qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə baxışı iclasının vaxtı və yeri barədə qanunla müəyyən edilmiş qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, iddiaçı x14, cavabdeh Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin 9 saylı x42 nümayəndəsi və üçüncü şəxs x25 məhkəmə iclasında iştirak etməmiş, bu barədə məhkəməyə heç bir məlumat verməmişlər. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş cavabdehlərin gəlməməsinin səbəbləri haqqında məlumat olmadıqda və ya məhkəmə gəlməməyin səbəblərini üzürsüz hesab etdikdə, yaxud məhkəmə cavabdehin icraatı qəsdən yubandırdığını aşkar etdikdə, işə baxmağa haqlıdır. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən iddiaçı x6, cavabdeh Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin 9 saylı x42 nümayəndəsinin və üçüncü şəxs x11 iştirakı olmadan mülki işə baxılmasını mümkün hesab edir. 21 may 2020-ci il tarixdə keçirilən məhkəmə iclasında cavabdeh Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri ̇Dövlət Komı̇təsı̇ni yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri ̇Xı̇dmətı̇nin 9 saylı Qəbələ Ərazı̇ İdarəsı̇nin nümayəndəsi x7 izahatında göstərmişdir ki, Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 14 sentyabr 2010-cu il tarixli qətnaməsinə əsasən maraqlı şəxs x9 adına verilmiş JN-351 B saylı torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnamənin etibarsız hesab edilməsi və həmin şəhadətnamədə göstərilən 0,34 ha torpağın iddiaçı x15 adına rəsmiləşdirilməsi qət edilmişdir. Həmin qətnamə əsasında Qəbələ rayonu, Zarağan kəndində 0,33827 ha torpaq sahəsi üzrə x19 mülkiyyət hüququna dair 12 mart 2011-ci il tarixli çıxarış verilmişdir. x30 ilə Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x39 arasında Qəbələ rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,33827 ha torpaq sahəsinindən 0,15 ha torpaq sahəsininin alğı-satqısına dair 07 may 2014-cü il tarixli müqavilə bağlanmış və Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x27 mülkiyyət hüququna dair 14 may 2014-cü il tarixli çıxarış verilmişdir. Həmçinin x30 ilə Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x39 arasında Qəbələ rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,1883 ha torpaq sahəsinindən 0,035 ha torpaq sahəsininin alğı-satqısına dair 08 iyul 2014-cü il tarixli müqavilə bağlanmış və Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x27 mülkiyyət hüququna dair 16 iyul 2014cü il tarixli çıxarış verilmişdir. Bundan əlavə x30 ilə x23 arasında Qəbələ rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,1533 ha torpaq sahəsininin bağışlanmasına dair 04 sentyabr 2015-ci il tarixli müqavilə bağlanmış və x16 mülkiyyət hüququna dair 08 sentyabr 2015-ci il tarixli çıxarış verilmişdir. Daha sonra x23 ilə x46 arasında Qəbələ rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,1533 ha torpaq sahəsinin alğı-satqısında dair 10 sentyabr 2015-ci il tarixli müqavilə bağlanmış və x36 mülkiyyət hüququna dair 17 sentyabr 2015-ci il tarixli çıxarış verilmişdir. Bundan sonra x46 ilə Cavabdeh3 arasında Qəbələ rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,1533 ha torpaq sahəsinin alğı-satqısına dair 22 iyul 2016-ci il tarixli müqavilə bağlanmış və Cavabdeh3 mülkiyyət hüququna dair 30 iyul 2016-cı il tarixli çıxarış verilmişdir. İddiaçı2 Cavabdeh3 və Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x21 adına verilmiş çıxarışların ləğv olunması üçün idarəyə müraciət etmiş, lakin “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 15-ci maddəsinə əsasən hüquqların dövlət qeydiyyatından imtina edilərək məhkəməyə müraciət etmək hüququ izah edilmişdir. Məhkəmədən ədalətli qərar qəbul edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə işdə iştirak edən şəxslərin izahatını dinləyərək, onların izahatını iş üzrə təqdim olunmuş digər sübutlarla yanaşı yoxlayaraq, iddia ərizəsinin dəlillərini nəzərə alaraq, işdə olan sübutları işin bütün faktiki hallarının tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırılmasına əsaslanmaqla qiymətləndirərək, belə hesab edir ki, iddia aşağıda göstərilənlərə əsasən təmin olunmamalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 106.1-ci maddəsinə əsasən, işdə iştirak edən şəxslərin iş üçün əhəmiyyətli olan və onlara məlum olan faktlar barədə izahatları iş üzrə toplanmış digər sübutlarla yoxlanılmalı və qiymətləndirilməlidir. Belə ki, məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri ̇Dövlət Komı̇təsı̇ni yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri ̇Xı̇dmətı̇nin 9 saylı Qəbələ Ərazı̇ İdarəsı̇ndən daxil olmuş və iş materiallarına əlavə edilmiş Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 2(025)- 443/2010 nömrəli, 14 sentyabr 2010-cu il tarixli qətnaməsindən görünür ki, maraqlı şəxs x9 adına verilmiş JN-351 B saylı torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnamənin etibarsız hesab edilməsi və həmin şəhadətnamədə göstərilən 0,34 ha torpağın iddiaçı x15 adına rəsmiləşdirilməsi qət edilmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq edilmiş Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 09 oktyabr 2017-ci il tarixli 2(107)-1847/2017 nömrəli qətnaməsindən görünür ki, işdə iştirak etməyə cəlb edilməyən, lakin qəbul edilən qətnamə ilə hüquq və vəzifələrinə toxunan üçüncü şəxslər Zəkəryəyeva (Məmmədova) Sahibə Şakir qızının, İddiaçı1, İddiaçı2 vəkili və səlahiyyətli nümayəndəsi x20 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilmiş, Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 14 sentyabr 2010-cu il tarixli 2(025)-343/2010 qətnaməsinin ləğv edilməsi, iş üzrə yeni qətnamə qəbul edilməsi, iddiaçı x15 cavabdeh Azərbaycan Respublikası DT və XK Qəbələ rayon Şöbəsinə, maraqlı şəxs x16 qarşı maraqlı şəxs S.Q.Məmmədovun adına verilmiş JN-351 B saylı torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnamənin etibarsız hesab edilməsi və həmin şəhadətnamədə göstərilən 0,34 hektar torpağın adına rəsmiləşdirilməsi tələbinə dair iddiası rədd edilməsi qət edilmişdir. İş materiallarında Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 02 iyul 2018ci il tarixli 2(102)-4814/2018 nömrəli qərarından görünür ki, Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 09 oktyabr 2017-ci il tarixli 2(107)-1847/2017 nömrəli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. İş materiallarında olan Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 27.05.2019-cu il tarixli 2(107)-1847/2017 nömrəli qərardadından görünür ki, iddiaçı x15 cavabdeh Azərbaycan Respublikası DT və XK Qəbələ rayon Şöbəsinə, maraqlı şəxs x16 qarşı maraqlı şəxs S.Q.Məmmədovun adına verilmiş JN-351 B saylı torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnamənin etibarsız hesab edilməsi və həmin şəhadətnamədə göstərilən 0,34 hektar torpağın adına rəsmiləşdirilməsi tələbinə dair mülki iş üzrə çıxarılmış Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 09 oktyabr 2017-ci il tarixli 2(107)-1847/2017 nömrəli qətnaməsinin məzmununa izah verilməsi barədə cavabdeh Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 9 saylı x42 rəisi Anar Zeynalov tərəfindən edilmiş müraciət təmin edilməmişdir. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətindən İddiaçı2 ünvanlanmış 20 sentyabr 2019-cu il tarixli, **********71 nömrəli məktubunda göstərilmişdir ki, Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 14 sentyabr 2010-cu il tarixli 2(025)-443/2020 saylı qətnaməsi ilə onlara məxsus torpaq sahəsinə dair tərtib edilmiş JN-351B nömrəli “Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnamə” ləğv edilmiş və şəhadətnamədə qeyd olunan 0,34 ha torpaq sahəsinin digər vətəndaşın adına qeydiyyata alınması barədə qərar qəbul edilmişdir. Həmin vətəndaş öz adına daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış alaraq digər şəxslərə satmışdır. Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin 09 oktyabr 2017-ci il tarixli 2(107)-1847/2017 saylı qətnaməsi ilə Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 14 sentyabr 2010-cu il tarixli 2(025)-443/2010 saylı qətnaməsi ləğv edilmiş, lakin həmin torpaq sahəsini alqı-satqı qaydasında əldə etmiş şəxslərə verilmiş dövlət reyestrindən çıxarışlar ləğv olunmamışdır. Bu səbəbdən “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 15-ci maddəsinə əsasən hüquqların dövlət qeydiyyatından imtina edilərək məhkəməyə müraciət etmək hüququ izah edilmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Qəbələ Regional “ASAN XİDMƏT” x13 daxil olmuş və iş materiallarına əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası Əmlаk Məsələləri Dövlət Kоmitəsinin yаnındа Dаşınmаz Əmlаkın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən 12 mart 2011-ci il tаrixdə verilmiş MH seriyаlı ******* №li Çıxаrışın surətinə görə Qəbələ rayonu, Zarağan kəndində 0,33827 ha torpaq sahəsi tam mülkiyyət hüququ üzrə x15 adına daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 25 nömrəli reyestr kitabının 23 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. İş materiallarında olan və məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Qəbələ Regional “ASAN XİDMƏT” x13 daxil olmuş və iş materiallarına əlavə edilmiş Qəbələ rayon Notariat kontorunda 07 may 2014-cü il tarixdə, 4Ə-538 reyestr nömrəsi ilə qeydə alınmış «Daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi»nin surətindən görünür ki, x3 rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,33827 ha torpaq sahəsindən 0,15 ha torpaq sahəsini Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x21 mülkiyyətinə vermişdir. Satılan torpaq sahəsi Azərbaycan Respublikası Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri xidməti Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən Seriya MA № ******* saylı, reyestr № si **********64, qeydiyyat № si ********** qeydiyyat tarixi 12.03.2011 olan çıxarış x19 (satıcıya) məxsusdur. Satıcı torpaq sahəsini 25.555.00 (iyirmi beş min beş yüz) manata satmış, alıcı isə həmin qiymətə almışdır. Müqavilə bağlanan zaman Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 568, 646-647-ci maddələrinin məzmunu tərəflərə izah edilmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Qəbələ Regional “ASAN XİDMƏT” x13 daxil olmuş və iş materiallarına əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası Əmlаk Məsələləri Dövlət Kоmitəsinin yаnındа Dаşınmаz Əmlаkın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən 15 may 2014-cü il tаrixdə verilmiş RX seriyаlı ******* №li Çıxаrışın surətinə görə Qəbələ rayonu, Zarağan kəndində 0,1883 ha torpaq sahəsi tam mülkiyyət hüququ üzrə x15 adına daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 83 nömrəli reyestr kitabının 13 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. İş materiallarında olan və məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Qəbələ Regional “ASAN XİDMƏT” x13 daxil olmuş və iş materiallarına əlavə edilmiş Qəbələ rayon Notariat kontorunda 08 iyul 2014-cü il tarixdə, 4Ə-841 reyestr nömrəsi ilə qeydə alınmış «Daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi»nin surətindən görünür ki, x3 rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,1883 ha torpaq sahəsindən 0,035 ha torpaq sahəsini Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x21 mülkiyyətinə vermişdir. Satılan torpaq sahəsi Azərbaycan Respublikası Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri xidməti Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən Seriya RX № ******* saylı, reyestr № si **********24, qeydiyyat № si ********** qeydiyyat tarixi 15.05.2014 olan çıxarış x19 (satıcıya) məxsusdur. Satıcı torpaq sahəsini 7000.00 (yeddi min) manata satmış, alıcı isə həmin qiymətə almışdır. Müqavilə bağlanan zaman Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 568, 646-647-ci maddələrinin məzmunu tərəflərə izah edilmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Qəbələ Regional “ASAN XİDMƏT” x13 daxil olmuş və iş materiallarına əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası Əmlаk Məsələləri Dövlət Kоmitəsinin yаnındа Dаşınmаz Əmlаkın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən 17 sentyabr 2015-ci il tаrixdə verilmiş RX seriyаlı ******* №li Çıxаrışın surətinə görə Qəbələ rayonu, Zarağan kəndində 0,1533 ha torpaq sahəsi tam mülkiyyət hüququ üzrə x29 adına daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 87 nömrəli reyestr kitabının 10 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. İş materiallarında olan və məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Qəbələ Regional “ASAN XİDMƏT” x13 daxil olmuş və iş materiallarına əlavə edilmiş Qəbələ rayon Notariat kontorunun xüsusi notariusu Səma Ələkbərova tərəfindən 22 iyul 2016-ci il tarixdə, 4Ə-340 reyestr nömrəsi ilə qeydə alınmış ******* nömrəli «Daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi»nin surətindən görünür ki, x8 rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,1533 ha torpaq sahəsini Cavabdeh3 mülkiyyətinə vermişdir. Satılan torpaq sahəsi Azərbaycan Respublikası Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri xidməti Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən reyestr № si **********8, qeydiyyat № si ********** qeydiyyat tarixi 17.09.2015 olan çıxarış x36 (satıcıya) məxsusdur. Satıcı torpaq sahəsini 22500.00 (iyirmi iki min beş yüz) manata satmış, alıcı isə həmin qiymətə almışdır. Müqavilə bağlanan zaman Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 568, 646-647-ci maddələrinin məzmunu tərəflərə izah edilmişdir. İş materiallarında olan məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri ̇Dövlət Komı̇təsı̇ni yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri ̇Xı̇dmətı̇nin 9 saylı Qəbələ Ərazı̇ İdarəsı̇ndən daxil olmuş və iş materiallarına əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası Əmlаk Məsələləri Dövlət Kоmitəsinin yаnındа Dаşınmаz Əmlаkın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən 16 iyul 2014-cü il tаrixdə verilmiş RX seriyаlı ******* №li Çıxаrışın surətinə görə Qəbələ rayonu Zarağan kəndində 0,185 ha həyətyanı torpaq sahəsi tam mülkiyyət hüququ üzrə Cavabdeh2” Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x21 adına daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 86 nömrəli reyestr kitabının 47 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. İş materiallarında olan məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri ̇Dövlət Komı̇təsı̇ni yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri ̇Xı̇dmətı̇nin 9 saylı Qəbələ Ərazı̇ İdarəsı̇ndən daxil olmuş və iş materiallarına əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası Əmlаk Məsələləri Dövlət Kоmitəsinin yаnındа Dаşınmаz Əmlаkın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən 14 may 2014-cü il tаrixdə verilmiş RX seriyаlı ******* №li Çıxаrışın surətinə görə Qəbələ rayonu Zarağan kəndində 0,15 ha həyətyanı torpaq sahəsi tam mülkiyyət hüququ üzrə Cavabdeh2” Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x21 adına daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 83 nömrəli reyestr kitabının 10 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. İş materiallarında olan məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri ̇Dövlət Komı̇təsı̇ni yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri ̇Xı̇dmətı̇nin 9 saylı Qəbələ Ərazı̇ İdarəsı̇ndən daxil olmuş və iş materiallarına əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası Əmlаk Məsələləri Dövlət Kоmitəsinin yаnındа Dаşınmаz Əmlаkın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən 30 iyun 2016-ci il tаrixdə verilmiş RX seriyаlı ******* №li Çıxаrışın surətinə görə Qəbələ rayonu Zarağan kəndində 0,1533 ha həyətyanı torpaq sahəsi tam mülkiyyət hüququ üzrə Cavabdeh3 adına daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 87 nömrəli reyestr kitabının 10 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. İş materiallarında olan və məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri ̇Dövlət Komı̇təsı̇ni yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri ̇Xı̇dmətı̇nin 9 saylı Qəbələ Ərazı̇ İdarəsı̇ndən daxil olmuş və iş materiallarına əlavə edilmiş Qəbələ rayon Notariat kontorunun xüsusi notariusu Elxan Alxasov tərəfindən 04 sentyabr 2015-ci il tarixdə, 4Ə- 644 reyestr nömrəsi ilə qeydə alınmış «Daşınmaz əmlakın bağışlanması müqaviləsi»nin surətindən görünür ki, x3 rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,1533 ha torpaq sahəsini x16 bağışlamışdır. Bağışlanan torpaq sahəsi Azərbaycan Respublikası Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri xidməti Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən reyestr № si **********80, qeydiyyat № si ********** qeydiyyat tarixi 23.07.2014 olan çıxarış x19 (hədiyyə verənə) məxsusdur. Bağışlanan torpaq sahəsi 50000 (əlli min) manat qiymətləndirilmişdir. Müqavilə bağlanan zaman Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 666- 674-cü maddələrinin məzmunu tərəflərə izah edilmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri ̇Dövlət Komı̇təsı̇ni yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri ̇Xı̇dmətı̇nin 9 saylı Qəbələ Ərazı̇ İdarəsı̇ndən daxil olmuş və iş materiallarına əlavə edilmiş Qəbələ rayon Notariat kontorunun xüsusi notariusu Elxan Alxasov tərəfindən 10 sentyabr 2015-ci il tarixdə, 4Ə- 662 reyestr nömrəsi ilə qeydə alınmış «Daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi»nin surətindən görünür ki, x2 rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,1533 ha torpaq sahəsini x29 mülkiyyətinə vermişdir. Satılan torpaq sahəsi Azərbaycan Respublikası Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri xidməti Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən reyestr № si **********80, qeydiyyat № si ********** qeydiyyat tarixi 08.09.2015 olan çıxarış x16 (satıcıya) məxsusdur. Satıcı torpaq sahəsini 50000.00 (əlli min) manata satmış, alıcı isə həmin qiymətə almışdır. Müqavilə bağlanan zaman Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 568, 646-647-ci maddələrinin məzmunu tərəflərə izah edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyanın 13 və 29-cu maddələrinin tələblərinə görə, Azərbaycan Respublikasında mülkiyyət toxunulmazdır və dövlət tərəfindən müdafiə olunur. Hər kəsin mülkiyyət hüququ vardır. Mülkiyyətin heç bir növünə üstünlük verilmir. Mülkiyyət hüququ, o cümlədən xüsusi mülkiyyət hüququ qanunla qorunur. Mülkiyyət hüququ mülkiyyətçinin təkbaşına və ya başqaları ilə birlikdə əmlaka sahib olmaq, əmlakdan istifadə etmək və onun barəsində sərəncam vermək hüquqlarından ibarətdir. Heç kəs məhkəmənin qərarı olmadan mülkiyyətindən məhrum edilə bilməz. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 139-cu maddəsinə uyğun olaraq, mülkiyyət hüququ və daşınmaz əmlaka digər hüquqlar, bu hüquqların məhdudlaşdırılması, əmələ gəlməsi, başqasına keçməsi və xitamı dövlət qeydiyyatına alınmalıdır. Mülki Məcəllənin 148.2-ci maddəsinə əsasən, daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindəki qeydə əsaslanaraq mülkiyyət hüququ və ya daşınmaz əmlaka başqa hüquqlar əldə etmiş hər bir şəxsin bu hüquqları qorunmalıdır. Həmin Məcəllənin 182.1-ci maddəsinə görə isə əşyanı özgəninkiləşdirənin onun mülkiyyətçisi olmadığı, lakin bu fakt barədə vicdanlı əldə edən olduğu hallarda da əldə edən əşyanın mülkiyyətçisi olur. Əgər əldə edən özgəninkiləşdirənin mülkiyyətçi olmadığını bilirmişsə və ya bilməli idisə, vicdanlı əldə edən sayılmır. Vicdanlılıq faktı əşya verilənə qədər mövcud olmalıdır. Həmin Məcəllənin 140-cı maddəsi, eləcə də “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 16.6-cı maddəsində dövlət reyestrinin açıqlığı prinsipindən irəli gələrək daşınmaz əmlakın dövlət reyestrinin məzmununun həqiqiliyi və tamamlığı prezumpsiyası öz əksini tapmışdır. Belə ki, reyestrin məzmununun qeyri-dəqiqliyi sübuta yetirilməyincə, həmin məzmunun həqiqiliyi və tamamlığı prezumpsiyası qüvvədədir. Əqd əsasında özgəninkiləşdirənin adına qeydiyyata alınmış hər hansı bir hüququ əldə edən şəxsin xeyrinə reyestrdəki qeyd, bu qeydə dair etirazın reyestrə daxil edildiyi və ya əldə edən şəxsin qeydin qeyri-dəqiq olmasını bildiyi hallar istisna olmaqla, həqiqi hesab edilir. Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Qanunun 2-ci maddəsinə görə, daşınmaz əmlaka mülkiyyət və digər əşya hüquqlarının dövlət qeydiyyatı Mülki Məcəlləyə uyğun olaraq daşınmaz əmlaka hüquqların əmələ gəlməsinin, məhdudlaşdırılmasının (yüklülüyünün) başqasına keçməsinin və bu hüquqlara xitam verilməsinin dövlət tərəfindən tanınması və təsdiq edilməsi barədə hüquqi aktdır. Mülki işin məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş hallarından görünür ki, Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 2(025)-443/2010 nömrəli, 14 sentyabr 2010-cu il tarixli qətnaməsinə əsasən maraqlı şəxs x9 adına verilmiş JN-351 B saylı torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnamənin etibarsız hesab edilməsi və həmin şəhadətnamədə göstərilən 0,34 ha torpağın iddiaçı x15 adına rəsmiləşdirilməsi qət edilmişdir. Qəbələ rayonu, Zarağan kəndində 0,33827 ha torpaq sahəsi üzrə x19 mülkiyyət hüququna dair 12 mart 2011-ci il tarixli çıxarış verilmişdir. x30 ilə Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x39 arasında Qəbələ rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,33827 ha torpaq sahəsinindən 0,15 ha torpaq sahəsininin alğısatqısına dair 07 may 2014-cü il tarixli müqavilə bağlanmış və Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x27 mülkiyyət hüququna dair 14 may 2014-cü il tarixli çıxarış verilmişdir. Həmçinin x30 ilə Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x39 arasında Qəbələ rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,1883 ha torpaq sahəsinindən 0,035 ha torpaq sahəsininin alğı-satqısına dair 08 iyul 2014-cü il tarixli müqavilə bağlanmış və Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x27 mülkiyyət hüququna dair 16 iyul 2014cü il tarixli çıxarış verilmişdir. Bundan əlavə x30 ilə x23 arasında Qəbələ rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,1533 ha torpaq sahəsininin bağışlanmasına dair 04 sentyabr 2015-ci il tarixli müqavilə bağlanmış və x16 mülkiyyət hüququna dair 08 sentyabr 2015-ci il tarixli çıxarış verilmişdir. Daha sonra x23 ilə x46 arasında Qəbələ rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,1533 ha torpaq sahəsinin alğı-satqısında dair 10 sentyabr 2015-ci il tarixli müqavilə bağlanmış və x36 mülkiyyət hüququna dair 17 sentyabr 2015-ci il tarixli çıxarış verilmişdir. Bundan sonra x46 ilə Cavabdeh3 arasında Qəbələ rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,1533 ha torpaq sahəsinin alğı-satqısına dair 22 iyul 2016-ci il tarixli müqavilə bağlanmış və Cavabdeh3 mülkiyyət hüququna dair 30 iyul 2016-cı il tarixli çıxarış verilmişdir. Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 09 oktyabr 2017-ci il tarixli 2(107)-1847/2017 nömrəli qətnaməsinə əsasən Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 14 sentyabr 2010-cu il tarixli 2(025)-343/2010 qətnaməsinin ləğv edilməsi, iş üzrə yeni qətnamə qəbul edilməsi, iddiaçı x15 cavabdeh Azərbaycan Respublikası DT və XK Qəbələ rayon Şöbəsinə, maraqlı şəxs x16 qarşı maraqlı şəxs S.Q.Məmmədovun adına verilmiş JN-351 B saylı torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnamənin etibarsız hesab edilməsi və həmin şəhadətnamədə göstərilən 0,34 hektar torpağın adına rəsmiləşdirilməsi tələbinə dair iddiası rədd edilməsi qət edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 02 iyul 2018-ci il tarixli 2(102)-4814/2018 nömrəli qərarına əsasən Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 09 oktyabr 2017-ci il tarixli 2(107)-1847/2017 nömrəli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Beləliklə, iddiaçılar Qəbələ rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,33827 ha torpaq sahəsinin x15 adına Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 14 sentyabr 2010-cu il tarixli 2(025)-343/2010 qətnaməsi əsasında qeydə alındığı və ona çıxarış verildiyini, Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 09 oktyabr 2017-ci il tarixli 2(107)-1847/2017 nömrəli qətnaməsi Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 14 sentyabr 2010-cu il tarixli 2(025)-343/2010 qətnaməsinin ləğv edildiyini, bu səbəbdən x15 adına qeydiyyata alınmış torpaq sahəsinə dair Çıxarışın, x30 ilə Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynəlxalq İslam x39 arasında 07 may 2014-cü il tarixli və 08 iyul 2014 tarixli müqavilələrin, həmin müqavilələr əsasında AR Əmlak Məsələləri yanında Daşımaz Əmlakın Dövlət Reyetr Xidmətinin 9 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş Çıxarışların, x30 və x23 arasında 0.1533 hektar torpaq sahəsinin bağışlanmasına dair müqavilənin, onun əsasında verilmiş Çıxarışın, 10 sentyabr 2015-ci il tarixdə x23 və x46 arasında bağlanmış alğısatqı müqaviləsinin və onun əsasında verilmiş Çıxarış və nəhayət 22 iyul 2016-cı il tarixdə x46 ilə Cavabdeh3 Bayramali arasında bağlanmış alğı-satqı müqaviləsinin və onun əsasında verilmiş Çıxarışın ləğv edilməsini xahiş edirlər. Cavabdehlər Cavabdeh3 və Cavabdeh2” Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x39 isə onların vicdanlı alıcı olduğlarını, dövlət tərəfindən verilmiş çıxarışa etimad və güvən əsasında alqı-satqı müqaviləsi bağladığlarını, bu səbəbdən iddia tələbinin rədd edilməsini xahiş etmişlər. Beləliklə, iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlərdən görünür ki, x30 ilə Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x39 arasında Qəbələ rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,33827 ha torpaq sahəsinindən 0,15 ha torpaq sahəsininin alğı-satqısına dair 07 may 2014-cü il tarixli və Qəbələ rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,1883 ha torpaq sahəsinindən 0,035 ha torpaq sahəsininin alğı-satqısına dair 08 iyul 2014-cü il tarixli müqavilələr bağlanan zaman Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Qəbələ Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş 12 mart 2011-ci il tarixli və 15 may 2014-cü il tarixli dövlət reyestrindən çıxarışlara əsasən satılan əmlaklara dair mülkiyyət hüququ satıcı x19 məxsus olmuşdur. Həmçinin x46 ilə Cavabdeh3 arasında Qəbələ rayonu, Zarağan kəndində yerləşən 0,1533 ha torpaq sahəsinin alğı-satqısına dair 22 iyul 2016-ci il tarixli müqavilə bağlanan zaman Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Qəbələ Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş 17 sentyabr 2015-ci il tarixli dövlət reyestrindən çıxarışa əsasən satılan əmlaka dair mülkiyyət hüququ satıcı x36 məxsus olmuşdur. Göründüyü kimi mübahisəli torpaq sahələrinə dair alğı-satqı müqavilələri məhz dövlət tərəfindən verilmiş çıxarışlara etimad və güvən əsasında bağlanmışdır. Mülki işin məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş hallarından görünür ki, x30 ilə Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x39 arasında, eyni zamanda x46 ilə Cavabdeh3 arasında bağlanmış olan müqavilələr üzrə tərəflər öz öhdəliklərini yerinə yetirmişlər. Yəni satıcı qismində çıxış edən x4 predmeti olan torpaq sahələrini alıcı Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x21 mülkiyyətinə vermiş, Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x39 isə bunun müqabilində müqavilədə nəzərdə tutulan pul məbləğini ödəmişdir. Həmçinin satıcı qismində çıxış edən x12 predmeti olan torpaq sahəsini alıcı Cavabdeh3 mülkiyyətinə vermiş, Cavabdeh3 isə bunun müqabilində müqavilədə nəzərdə tutulan pul məbləğini ödəmişdir. Həmçinin məhkəmə araşdırması zamanı cavabdehlər Cavabdeh3 və Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x21 vicdanlı alıcı olmaması barədə sübutlar iddiaçılar tərəfindən məhkəmə təqdim edilməmişdir. “Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 178.8-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 2010-cu il 25 oktyabr tarixli qərarında qeyd olunmuşdur ki, Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində təsbit edilmiş mülkiyyət hüququnun təminatı mexanizmi məhz daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyatı əsasında həyata keçirilir. Daşınmaz əmlaka aid olan məlumatların vahid dövlət reyestrində qeydiyyatı həm dövlət, həm də mülkiyyətçilərin mənafelərinin qorunması baxımından vacibdir. Daşınmaz əmlakın dövlət qeydiyyatının nəticəsində şəxsin qanuni əsaslarla əldə etdiyi müvafiq daşınmaz əmlaka mülkiyyət hüququnun tanınması bu hüququn pozulmasının və mübahisə edilməsinin qarşısını alır. Daşınmaz əmlakın dövlət qeydiyyatı əmlaka dair mülkiyyət hüququnu təsdiqləyən sənədlərin həqiqiliyinə və əsaslılığına təminat kimi qiymətləndirilir. Dövlət orqanlarının bu istiqamətdəki fəaliyyətinin əsas məqsədlərindən biri isə hər kəsin hüquq və qanuni mənafelərinin qorunmasıdır. ““Xalq Bank” x34 şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin İnzibati-İqtisadi Kollegiyasının 18 oktyabr 2017-cu il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 18 iyul 2018-ci il tarixli qərarında qeyd olunmuşdur ki, “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Qanunun 2-ci maddəsinə görə, daşınmaz əmlaka mülkiyyət və digər əşya hüquqlarının dövlət qeydiyyatı Mülki Məcəlləyə uyğun olaraq daşınmaz əmlaka hüquqların əmələ gəlməsinin, məhdudlaşdırılmasının (yüklülüyünün) başqasına keçməsinin və bu hüquqlara xitam verilməsinin dövlət tərəfindən tanınması və təsdiq edilməsi barədə hüquqi aktdır. Belə hüquqi akta ictimai güvənin və etimadın təmin edilməsi üçün daşınmaz əmlakın dövlət reyestrinin məzmununun həqiqiliyi və tamamlığı prezumpsiyası qəbul edilmişdir. Bu prezumpsiyaya əsasən, dövlət orqanının həyata keçirdiyi reyestrə və verdiyi hüquqi aktın məzmununa inanaraq əşya üzərində hüquqlar əldə edən vicdanlı üçüncü şəxslərin hüquqları dövlət tərəfindən qorunur. “S.İddiaçı1 şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali MəhkəməsininMülki işlər üzrə məhkəmə kollegiyasının aktlarının Azərbaycan RespublikasınınKonstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 24 oktyabr 2018-ci il tarixli qərarında qeyd olunmuşdur ki, əmlakı başqa şəxslərdən əldə edən hər bir alıcıda əqdin legitimsizliyi barədə şübhə yaranmadıqda, o vicdanlı alıcı qismində qəbul olunur. Bundan başqa, əldə olunmuş əmlaka üçüncü şəxslərin mümkün iddialarından xəbəri olmadığı hallarda da alıcı, vicdanlı hesab edilir. Mülkiyyət hüququna dair dövlət reyestrindəki yazının qanuniliyinin yoxlanılmasından sonra deyil, məhz həmin yazının mövcudluğu faktına əsasən vicdanlı alıcı əmlakın mülkiyyətçisi kimi tanınır. Gələcəkdə əqdin bağlanması anında ona mane olan hər hansı halların müəyyən olunması isə vicdanlı alıcının əmlak hüquqlarının pozulması səbəbini təşkil etməməlidir. “H.Cəfərovun şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 6 fevral 2012-ci il tarixli qərarının Azərbaycan RespublikasınınKonstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 15 sentyabr 2014-cü il tarixli qərarında qeyd olunmuşdur ki, mülki qanunvericiliyə əsasən, əgər mülkiyyətçi tərəfindən alğı-satqı müqaviləsinin və onun alıcı üçün verilmiş əmlakının geri qaytarılması formasında doğurduğu nəticələrin etibarsız sayılması haqqında iddia irəli sürülürsə və bu cür mübahisəyə baxılan zaman məhkəmə tərəfindən alıcının vicdanlı sahib olduğu müəyyən edilirsə, iddianın təmin olunmasından imtina edilməlidir. ““N.Hacıyevanın şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 7 avqust 2019-cu il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 10 mart 2020-ci il tarixli qərarında qeyd olunmuşdur ki, Mülki Məcəllənin və bütövlükdə mülki qanunvericiliyin əsas məqsədi mülki dövriyyə azadlığını təmin etməkdir. Daşınmaz əşyalar isə öz iqtisadi dəyərləri baxımından mülki dövriyyədə çox böyük əhəmiyyət və funksiyaya malikdir. Odur ki, mülki dövriyyənin inkişafında daşınmaz əşyalarla bağlı əşya hüquqlarının mövcudluğu, mahiyyəti və mənsubiyyəti baxımından hüquqi etimadın təmin olunması olduqca zəruridir. Daşınmaz əşyalar üzərində əşya hüquqlarının şəffaflığı daşınmaz əşyaların dövlət reyestrindəki qeydiyyatla təmin edilir. Belə ki, daşınmaz əşya üzərində əşya hüquqlarının qeydiyyatını dövlət özü aparır və qəbul etdiyi qanunlar vasitəsilə də şəxsləri özünün apardığı bu qeydiyyata görə hərəkət etməyə vadar və məcbur edir. Bu səbəbdən də mülki hüquq subyektləri dövlət tərəfindən aparılan bu qeydiyyata arxayın olaraq daşınmaz əşya ilə bağlı əşya hüquqlarını əldə etdiklərini güman etməkdə tam haqlı hesab olunurlar. Həmçinin dövlət reyestrinin məzmununun həqiqiliyi və tamlığı prezumpsiyası dövlət orqanının həyata keçirdiyi reyestrə ictimai inam və hüquqi etimadın təmin edilməsi məqsədi daşıyır. İşin hallarını nəzərə alaraq və qeyd olunan maddi hüquq normalarına əsaslanaraq məhkəmə hesab edir ki, cavabdehlər Cavabdeh3 və Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x39 vicdanlı alıcı olduqlarından, bunun əksini sübut edən hallar iddiaçılar tərəfindən məhkəmə təqdim edilmədiyindən, mübahisəli torpaq sahələrinə dair alğı-satqı müqavilələri məhz dövlət tərəfindən verilmiş çıxarışlara etimad və güvən əsasında bağlandığından iddiaçılar İddiaçı1, İddiaçı2 və x6 cavabdehlər Cavabdeh3, Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x39 və Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin 9 saylı x35rşı “müqavilələrin etibarsız hesab edilməsi və çıxarışların ləğv edilməsi” tələbinə dair iddiaları təmin edilməməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin; 354.1-ci maddəsinə əsasən əhəmiyyətsiz əqdin etibarsızlığı nəticələrinin tətbiqi haqqında iddia onun icrasına başlanıldığı gündən bir il ərzində irəli sürülə bilər. 354.2-ci maddəsinə görə, bu Məcəllənin 347.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hal istisna olmaqla, maraqlı şəxs əqdin bağlanmasına təsir etmiş zorakılığa və ya hədəyə son qoyulduğu gündən və ya əqdin etibarsız sayılmasına əsas verən halları bildiyi və ya bilməli olduğu gündən bir il ərzində əqdi mübahisə edə bilər. Vacib əhəmiyyətli yanılmanın təsiri altında bağlanmış əqd mübahisəyə əsasən məlum olduğu andan bir ay ərzində mübahisə edilə bilər. 375.2-ci maddəsinə görə, məhkəmə tərəfindən iddia müddəti yalnız mübahisə tərəfinin məhkəmə qərarı çıxarılanadək verdiyi ərizə əsasında tətbiq edilir. Mübahisə tərəfinin tətbiq edilməsi barədə ərizə verdiyi iddia müddətinin keçməsi məhkəmənin iddiadan imtina barəsində qərar çıxarması üçün əsasdır. “Mürsəlovun şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 31 may 2019-cu il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 12 mart 2020-ci il tarixli qərarında qeyd olunmuşdur ki, Mülki Məcəllənin 354-cü maddəsi yalnız etibarsız əqdlərin məhkəmədə mübahisələndirilməsi müddətini özündə ehtiva etdiyindən, həmin müddət iddia müddəti kimi qiymətləndirilə bilməz və belə olan halda həmin Məcəllənin 375.2-ci maddəsinin tələbinə müvafiq olaraq iddia müddətinin tətbiqi barədə ərizənin verilib-verilməməsi qanunun həmin normasının hazırkı işə tətbiqi üçün əhəmiyyət kəsb etmir. Bununla yanaşı, Mülki Məcəllənin 354-cü maddəsinin əqdlərin etibarsızlığını müəyyən edən 14cü fəsildə, iddia müddətinin isə həmin Məcəllənin 18-ci fəslində nəzərdə tutulması Məcəllənin 354-cü maddəsinin xüsusi norma olaraq iddia müddətinin tətbiqi ilə bağlı olmadığına dəlalət edir. Qanunvericiliyin bu norması onu nəzərdə tutur ki, maraqlı şəxs əqdin etibarsız sayılmasına əsas verən halları bildiyi gündən bir il ərzində həmin əqdin etibarsızlığına dair mübahisə açmaq hüququna malikdir. Həmin müddət keçdikdən sonra isə maraqlı şəxs bu hüququnu itirir. Qanunun mənasına görə, qeyd olunan müddət, hüququn itirilməsi ilə bağlı olmaqla iddia müddətinə deyil, kəsici müddətlərə aiddir. Belə ki, kəsici müddət – şəxsin müəyyən zaman ərzində öz hüququndan istifadə etməməsi nəticəsində həmin hüquq xitam verilməsini nəzərdə tutan müddətdir. Belə hallarda hüquqa xitam verilməsi yalnız zamanın keçməsindən deyil, müəyyənləşdirilmiş müddət ərzində hüquq sahibinin hərəkətsiz qalmasından irəli gəlir. Kəsici müddət subyektiv hüququn həyata keçirilməməsi və ya lazımi qaydada həyata keçirilməməsi halında bu hüququn vaxtından əvvəl xitamına səbəb olur. Məhkəmə qeyd edir ki, Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 09 oktyabr 2017ci il tarixli 2(107)-1847/2017 nömrəli qətnaməsində göstərilmişdir ki, 2017-ci ilin aprel ayında Ağdaş rayon sakini x1 (Məmmədova) Sahibə Şakir qızı, İddiaçı1 və x18 mülkiyyətində olan JN- 351 B kod 40608018 torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnaməsində göstərilən torpaq sahəsində tikinti işləri aparmağa başlamışdır. İddiaçılar bu barədə E.Bəkirlidən maraqlandıqda o, tikinti apardığı torpaq sahəsinin digər şəxsdən aldığını və həmin torpaq sahəsinin ona məxsus olduğunu bildirmişdir. Bundan sonra iddiaçılar Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 2(025)-443/2010 nömrəli, 14 sentyabr 2010-cu il tarixli qətnaməsinindən şikayət vermiş, Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 09 oktyabr 2017-ci il tarixli 2(107)-1847/2017 nömrəli qətnaməsi ilə Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 2(025)-443/2010 nömrəli, 14 sentyabr 2010-cu il tarixli qətnaməsi ləğv edilmiş, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 02 iyul 2018-ci il tarixli 2(102)-4814/2018 nömrəli qərarı ilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 09 oktyabr 2017-ci il tarixli 2(107)-1847/2017 nömrəli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Göründüyü kimi iddiaçılar 2017-ci ildən x15 adına verilmiş Çıxarışın etibarsız olmasından xəbərləri olmuşdur. Bununla bağlı yekun məhkəmə qərarı Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki Kollegiyası tərəfindən 02 iyul 2018-ci il tarixdə çıxarılmışdır. Lakin iddiaçılar bir il müddət keçdikdən sonra, yəni 28.02.2020-ci il tarixdə Cavabdeh3 və Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x21 adına olan çıxarışların etibarsız hesab edilməsi və çıxarışların ləğv edilməsi tələbi ilə məhkəməyə müraciət etmişlər. Beləliklə, iddiaçılar qanunvericilikdə nəzərdə tutulan 1 illik iddia müddətini ötürməklə məhkəmədə cavabdehlərə qarşı iddia qaldırmışlar. Qanunvericilikdə müəyyən olunan iddia müddətinin məqsədinin hüquqi müəyyənlik olduğunu, tərəflərə üzərindən çox vaxt ötmüş mötəbərliyinin yoxlanılması çətin və ya qeyri-mümkün olan sübutlara istinad etməsini aradan qaldıraraq ədalət mühakiməsi orqanlarına mübahisələri obyektiv əsaslarla həll etmək imkanı yaratdığını, məhkəmələri müəyyən zaman keçdikdən sonra qeyri-müəyyən və natamam sübutlara əsaslanmaqla qərar çıxarmaq zərurətindən azad etdiyini, mülki mübahisə tərəflərini əsaslandırılmamış çəkişmələrdən qoruyub, eyni zamanda, onları öz hüquqlarını vaxtında həyata keçirmələrinə və müdafiəsinə məcbur etdiyini nəzərə alan məhkəmə hesab edir ki, iddiaçılar qanunla müəyyən olunmuş iddia müddətini buraxmaqla (ötürməklə) məhkəmədə iddia qaldırdıqları üçün həmin əsasla da iddia təmin edilməməlidir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 130-cu maddəsinin İX hissəsinin tələblərinə görə Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin qərarı Azərbaycan Respublikası ərazisində məcburi qüvvəyə malikdir. “Konstitusiya Məhkəməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 63.4-cü maddəsində isə təsbit olunmuşdur ki, Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu tərəfindən qəbul edilmiş qərarlar qətidir, heç bir orqan və ya şəxs tərəfindən ləğv edilə, dəyişdirilə və ya rəsmi təfsir edilə bilməz. Yuxarıda qeyd olunanlara əsasən və “N.Hacıyevanın şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 7 avqust 2019-cu il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 10 mart 2020-ci il tarixli qərarı, “H.Cəfərovun şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 6 fevral 2012-ci il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 15 sentyabr 2014-cü il tarixli qərarı, “Mürsəlovun şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 31 may 2019-cu il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 12 mart 2020-ci il tarixli qərarlarına əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddiaçılar İddiaçı1, İddiaçı2 və x6 cavabdehlər Cavabdeh3, Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x39 və Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin 9 saylı x35rşı “müqavilələrin etibarsız hesab edilməsi və çıxarışların ləğv edilməsi” tələbinə dair iddiaları təmin edilməməlidir. Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 77.1-ci maddəsinə görə hər bir tərəf öz tələb və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.3-cü maddəsinə əsasən qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Qeyd olunan Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. İddia verilən zaman ödənilmiş 20 manat dövlət rüsumu isə iddiaçılara aid edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 233, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddiaçılar İddiaçı1, İddiaçı2 və x6 cavabdehlər Cavabdeh3, Cavabdeh2 Mötədillik prinsipi üzrə Azərbaycan Beynalxalq İslam x39 və Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin 9 saylı x35rşı “müqavilələrin etibarsız hesab edilməsi və çıxarışların ləğv edilməsi” tələbinə dair iddiaları təmin edilməsin. Mülki iş üzrə ödənilmiş dövlət rüsumu iddiaçılara aid edilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Qəbələ Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Abbas Əliyev