Qusar Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(029)-119/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Qusar şəhəri İş № 2(029)-119/2024 11.01.2024 QUSAR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Cəlilov Əli İsa oğlunun sədrliyi Ağaliyev Hümmət Rahib oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı Cavabdehnə qarşı “Azəriqaz İB-yi tərəfindən qanunsuz hesablanmış 2073.60 manat məbləğində borcun silinməsinə” dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə Qusar rayon məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə baxışı iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Cavabdehnə qarşı “Azəriqaz İB-yi tərəfidən qanunsuz hesablanmış 2073.60 manat məbləğində borcun silinməsinə” dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Azəriqaz” X1 X2 İdarəsinin Qusar Xidmət Sahəsinin əməkdaşları tərəfindən qanunsuz hesablanmış 17280 m3 qaz sərfiyyatının və həmin sərfiyyata görə hesablanmış 2073,60 manat məbləğində pulun silinməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İddiaçı iddianı onunla əsaslandırmışdır ki, o, ailəsilə birlikdə Qusar şəhəri, Lermantov küçəsi-1 ünvanında yerləşən özünə məxsus yaşayış evində yaşayır. Fərdi istehlakçı kimi o, "Qaz təchizatı haqqında" AR Qanunun 11-ci maddəsinin 6-cı hissəsinə əsasən cavabdehlə bağladığı "Qaz paylayıcısı ilə fiziki şəxs olan istehlakçı arasında qazın alqı-satqısı barədə" xx.xx.2023-cü tarixli 2023/10 №-li Müqaviləyə əsasən yaşayış evində təbii qazdan istifadə edir. Həmin müqavilə 7.3-cü bəndinə əsasən indiyədək qüvvədədir. İstehlak etdiyi təbii qazın haqqını həmişə ödəmişdir. 15 noyabr 2022-ci il tarixdə evə qaz gəlmədiyinə görə şifahi müraciəti əsasında X4 İstismar İdarəsinin (RQİİ) Qusar Xidmət Sahəsinin nümayəndələri onun evinə gedən, lakin evindən aralıda, Lermantov küçəsində quraşdırılmış qaz sayğacına baxış keçirmişilər. X4 İstismar İdarəsinin (RQİİ) Qusar Xidmət Sahəsinin nümayəndələri ona evə gedən qaz xəttin üzərində quraşdırılmış sayğacın qaz buraxmadığını bildirmiş və BKG-4T markalı, ******* zavod nömrəli, 05371 m3 göstəricisi olan həmin qaz sayğacını başqa bir qaz sayğac ilə əvəz edərək, sayğacı onların dediklərinə görə növbədənkənar dövlət yoxlamasına göndərmək üçün aparmışlar. Sayğacıa baxış keçirilən və xətdən açılan zaman o, mobil telefonu ilə sayğacın hər tərəfdən foto şəkillərini çəkmiş və bu işə əlavə etmişdir. Şəkillərdən də aydın görünür ki, sayğacın üzərində heç bir əzik yeri və yaxud digər nöqsan yoxdur. Sayğac çıxarılan zaman bütün plomblar verində olmuşdur. Heç bir ekran və gövdə hissələrində əzik, cızıq və desik izləri aşkar olunmamışdır. O, X4 İstismar İdarəsinin (RQİİ) Qusar Xidmət Sahəsinin nümayəndələrinə demişdir ki, o, sayğaca əl vurmamışdır, sayğac küçədədir, sayğacın üstü örtülməmişdir, qutuda yerləşdirilməmişdir, sayğaca müdaxilə olunmamışdır. Xaçmaz RQİİ-nin Qusar Xidmət Sahəsinin nümayəndələri həmin gün, yəni 15 noyabr 2022-ci il tarixdə öz aralarında “Qaz sayğacının çıxarılması, quraşdırılması və istismara qəbulu haqqında" ******* nömrəli aktı tərtib edərək, sayğacı çıxarıb, başqa sayğac quraşdırmışlar. X4 İstismar İdarəsinin (RQİİ) Qusar Xidmət Sahəsinin nümayəndələri ona bildirmişlər ki, köhnə sayğacı müdaxilənin olub-olmamasını aydınlaşdırmaq məqsədilə ekspertizaya göndərəcəklər. Onların quraşdırdıqları yeni sayğac da evinin həyətində deyil, küçədə, özü də örtüksüz və qutusuz yerləşdirilmişdir. Bundan sonra da o, evində istehlak etdiyi təbii qazın haqqını vaxtlı- vaxtında ödəməyə davam etmişdir. Üzərindən bir neçə ay keçdikdən sonra 30 may 2023-cü il tarixdə Xaçmaz RQİİ-nin Qusar Xidmət Sahəsinin əməkdaşları təzədən onun evinə gəlib onun evinə aid 15 noyabr 2022-ci il tarixdə dəyişdirilmiş köhnə qaz sayğacına onun tərəfindən müdaxilə edildiyini bildirmişlər və 30 may 2023-cü il tarixli ******* saylı Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozuntusu haqqında akt tərtib etmişlər. X4 İstismar İdarəsinin (RQİİ) Qusar Xidmət Sahəsinin nümayəndələri ona bildirmişlər ki, köhnə qaz sayğacı barədə ekspertiza rəyinə görə həmin sayğacın hesablama mexanizminin plastmas qapağının üzərindəki qulaqcıq qırıqdır. Sayğacın hesablama mexanizminin qapağı yan tərəfindən əzilib və daxili qulaqcıqlarında əzik-cızıq izləri var. O, Qusar Xidmət Sahəsinin əməkdaşlarına bir daha bildirmişdir ki, o, sayğaca əl vurmamışdır, sayğaca hər ay qaz nəzarətçisi baxır, sayğacın bütövlüyünü, plomblarını yoxlayır, qaz sərfiyyatını hesablayır və ona sayğacın göstərdiyi qaz sərfiyyatı barədə bildiriş verir. Lakin, Xaçmaz RQİİ-nin Qusar Xidmət Sahəsinin əməkdaşları onun sözlərinə məhəl qoymayaraq onun barəsində Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozuntusu haqqında akt tərtib etdilər və ona guya qazdan qanunsuz istifadə etdiyinə görə 2073 manat 60 qəpik borc hesabladılar. İndi də Xaçmaz RQİİ-nin Qusar Xidmət Sahəsinin əməkdaşları ondan həmin borcu tələb edirlər, əks təqdirdə qaz təchizatını kəsəcəkləri ilə hədələyirlər. Hesab edir ki, "Azəriqaz" İB-nin Xaçmaz RQİİ-nin Qusar Xidmət Sahəsinin əməkdaşları tərəfindən tərtib olunmuş Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozuntusu haqqında 30 may 2023-cü il tarixli ******* nömrəli akt etibarsız hesab edilməli, həmin akt əsasında hesablanmış 17280 m3 qaz sərfiyyatı və həmin sərfiyyata görə ona hesablanmış 2073,60 manat məbləğində borc silinməlidir. Digər tərəfdən, küçədə yol qırağında quraşdırılmış həmin sayğaca kim tərəfindən müdaxilə edildiyini, sayğacın hesablayıcı mexaniziminin plastmas qapağının və daxili qulaqcıqarın kim tərəfindən əzildiyini o, bilə bilməz. Çünki, sayğac küçədə quraşdırılmış, sayğacın üstü örtülməmişdir, qutuda yerləşdirilməmişdir, mühafizəsiz vəziyyətdədir, yoldan keçən hər hansı pis niyyətli şəxs də sayğacıma zərər vura və yaxud müdaxilə edə bilər. Həm də ki, Qaydaların 4.8-ci bəndinə əsasən həmin müdaxilələrə görə o - istehlakçı deyil, cavabdeh ("Azəriqaz" İB-nin Xaçmaz RQİİ-nin Qusar Xidmət Sahəsi) cavabdehdir. Belə ki, "Qazdan istifadə Qaydalan"nın 4.8-ci bəndinə əsasən "Fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısı, hüquqi şəxslərin qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi isə özləri daşıyırlar". Xaçmaz RQİİ-nin Qusar Xidmət Sahəsinin əməkdaşları tərəfindən tərtib olunmuş "Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozuntusu haqqında" 30 may 2023-ci il tarixli ******* nömrəli aktı o, əsassız hesab edərək imza etməkdən imtina etmişdir. Cavabdeh (Qaz paylayıcısı) ilə bağlanmış "Qaz paylayıcısı ilə fiziki şəxs olan istehlakçı arasında qazın alqı-satqısı barədə" xx.xx.2023-cü tarixli 2023/10 №-li Müqavilənin 2.3.4-cü bəndində İstehlakçının vəzifəsi olaraq "təqsirli hərəkətləri (hərəkətsizliyi), habelə bu Müqavilə üzrə müəyyən edilmiş vəzifələrin icra edilməməsi nəticəsində Paylayıcıya dəymiş zərərin əvəzini ödəmək" vəzifəsi nəzərdə tutulmuşdur. Lakin, işə əlavə edilmiş sənədlərdən də göründüyü kimi, onun tərəfimdən sayğaca, hər hansı bir müdaxilənin edilməsi, yaxud onun təqsirli hərəkəti və hərəkətsizliyi nəticəsində sayğacın zədələnməsi, habelə bu Müqavilə üzrə müəyyən edilmiş vəzifələrin icra ediiməməsi və yaxud onun tərəfindən sayğacdan, onun işləmə prinsipindən və s. anlayışı olan şəxsin tapılaraq, onun vasitəsi ilə sayğaca hər hansı bir müdaxilənin edilməsi barədə mötəbər sübutlar və təkzib olunmaz faktlar yoxdur. Buna görə də ondan əlavə pul vəsaitinin tələb edilməsinin hüquqi əsası yoxdur. Şübhə yoxdur ki, sayğacın hesablayıcı mexanizminin plastmas qapağının yan hissəsi yayda yüksək dərəcəli günəş şüalarının təsiri nəticəsində də əzilə bilər. Sayğac çıxarılan zaman bütün plomblar yerində olmuşdur. Heç bir ekran və gövdə hissələrində əzik, cızıq və deşik izləri aşkar olunmamışdır. O, hardan bilsin ki, bəlkə o, sayğacın hesablayıcı mexanizminin plastmas qapağının yan tərəfini və daxili qulaqcıqlarını elə laboratoriyada özləri qəsdən əzib. Xaçmaz RQİİ-nin Qusar Xidmət Sahəsinin əməkdaşları tərəfindən tərtib olunmuş 15 noyabr 2022-ci il tarixli “Qaz sayğacının çıxarılması, quraşdırılması və istismara qəbulu haqqında" ******* nömrəli aktda "sayğac qaz buraxmır" qeyd etdikləri halda, "Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozuntusu haqqında" 30 may 2023-ci il tarixli ******* nömrəli aktda “sayğacın hesablama mexanizminin plastmas qapağının üzərindəki qulaqcıq qırıqdır, yan tərəfində və daxili qulaqcıqlarında əzik-cızıq izləri var” qeyd edilmişdir. Bu faktın özü həmin aktların uyğunsuzluğunu sübut edir. Beləliklə hesab edir ki, cavabdehin "Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozuntusu haqqında" 30 may 2023-cü il tarixli ******* nömrəli aktına əsasən ona 17280 m3 qaz sərfiyyatının və həmin sərfiyyata görə 2073,60 manat məbləğində pulun hesablanması və ondan bu pulu tələb etməsi əsassızdır. Xaçmaz RQİİnin xx.xx.2023-cü il tarixli 14-2-2-8/2-İ-7xx-xx/2023-307 №-li cavab məktubunda (surəti əlavə olunur) itirilimiş qazın bərpası tələbi ilə 2073,60 manat hesablanaraq abonent hesabına işləndiyi, həmin borcun, o cümlədən müdaxilə nəticəsində yararsız hala salınmış sayğacın dəyərinin onun tərəfindən ödənilməli olduğu, əks təqdirdə qaz təminatının qeyrişərtsiz dayandırılacağı bildirilmişdir. Xaçmaz RQİİ-nin cavab məktubunda sayğacın məhz onun təqsirli hərəkətim və hərəkətsizliyim nəticəsində zədələnməsi barədə heç bir sübut və ya fakt göstərilməmişdir. Buna görə də mübahisənin məhkəməyə qədər (pretenziya qaydada) nizama salmaq mümkün olmamışdır. Həmin ərizəsilə 17280 m3 qaz sərfiyyatı və həmin sərfiyyata görə 2073,60 manat məbləğində borc pulun hesablanmasına əsas olmuş sənədlərin əslinin və ya notarial qaydada təsdiq olunmuş surətlərinin məhkəməyə təqdim edilməsi üçün həmin sənədlərin əslinin ona verilməsini cavabdehdən xahiş etmişdir. Lakin, cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli 14-2-2-8/2-İ-7xx-xx/2023- 307 №-li ona cavab məktubunda (surəti əlavə olunur) həmin sənədlərin bir nüsxəsinin (hansı ki, məhkəməyə təqdim etdiyi) ona verildiyini, həmin sənədlərin əslinin isə tərtib olunduğu yerdə saxlanıldığını bildirmişdir. Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozuntusu hallarında qazın dəyərinin bərpasının hesablanmasında qanunsuz olaraq “ARDNŞ-nin Şurasının 14 mart 2011-ci il tarixli qərarı ilə təsdiq olunmuş Qaydalar" tətbiq olunmuşdur. Belə ki, həmin Qaydalar Azərbaycan Respublikasında normativ hüquqi akt olmadığı üçün onun tətbiq edilməsi əsassızdır. İddiaçı məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, o, məhkəmə iclasına gəlməmiş, məhkəməyə ərizə göndərərək iddianı müdafiə etdiyini göstərmiş, iddianın təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Həmçinin bildirmişdir ki, işləri ilə əlaqədar o, 11 yanvar 2024-cü il tarixə təyin olunmuş məhkəmə iclasına gələ bilmir, ona görə də işə onun iştirakı olmadan baxılmasını və iddianın təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Cavabdehnə məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, həmin Birliyin nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməməsinin səbəbləri barədə məhkəməyə heç bir məlumat verməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 185.4 və 185.5-ci maddələrinə əsasən işə həmin şəxslərin iştirakları olmadan baxılmasını mümkün hesab edir. İşə baxıb, iş üzrə toplanmış sübutları araşdıraraq məhkəmə hesab edir ki, iddia aşağıdakı əsaslara görə təmin edilməlidir. Belə ki, işdə olan Cavabdeh Xaçmaz X2 İdarəsi ilə İddiaçı arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli 2023/10 saylı “Qaz paylayıcısı ilə məişət qaz qurğusu istifadəçisi arasında qazın alqı-satqısı” Müqaviləsinin surətindən görünür ki, paylayıcı həmin müqavilədə müəyyən edilmiş şərtlərə uyğun olaraq istehlakçını keyfiyyətli qazla təmin edir, istehlakçı isə aldığı qazın dəyərini qaz sayğacının göstəricisinə uyğun olaraq Paylayıcı tərəfindən təqdim edilən hesaba ödəyir. Həmin müqavilədə istehlakçı İddiaçı hər hansı digər vəzifələr daşıması nəzərdə tutulmamışdır. İşdə olan Cavabdeh Xaçmaz X2 İdarəsi tərəfindən tərtib edilmiş «təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında» 30 may 2023-cü il tarixli ******* saylı aktdan görünür ki, İddiaçı məxsus Qusar şəhəri, Lermantov küçəsi-1 ünvanında yerləşən fərdi yaşayış evində quraşdırılmış qaz sayğacın hesablama mexanizminin plastmas qapağının üzərindəki qulaqcıq qırıqdır. Sayğacın hesablama mexanizminin qapağı yan tərəfindən əzilib və daxili qulaqcıqlarında əzik-cızıq izlərinin olması aşkar edilməsi qeyd edilmişdir. Həmçinin, qeyd edilmişdir ki, dəymiş ziyan hesablansın və dəyəri ödənilsin. Həmin akt İddiaçı tərəfindən imzalanmaqdan imtina edilmişdir. İşdə olan 15 noyabr 2022-ci il tarixli ******* saylı qaz sayğacının çıxarılması, quraşdırılması və istismara qəbulu haqqında aktdan görünür ki, istehlakçı İddiaçı Qusar şəhəri, Lermantov küçəsi-1 ünvanında olan evinə quraşdırılmış Elster tipli G-4 markalı, ******* nömrəli, üzərində 11556857 saylı plomb olan qaz sayğacı çıxarılmış və əvəzində Zenner tipli G-4 markalı **********2 nömrəli, üzərində 13593970 saylı plomb olan yeni sayğac quraşdırılmışdır. İşdə olan Cavabdeh Xaçmaz X2 İdarəsi tərəfindən tərtib edilmiş 31 may 2023-cü il tarixli dəymiş ziyanın bərpasına dair tələbnamənin surətindən görünür ki, 30 may 2023-cü il tarixli ******* saylı akt əsasında İddiaçı itirilmiş qazın bərpası üzrə cəmi 17280 kub.metr qaz sərfiyyatı hesablanmışdır. “Qaz təchizatı haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 13-cü maddəsinin 8-ci bəndinə əsasən qaz paylayıcısı istehlakçıya verdiyi qazın dəyərini yalnız sayğacın göstəricilərinə əsasən tam hesablamalıdır və hər ay istehlakçıya məlumat (hesab) təqdim etməlidir (göndərməlidir). İstehlakçı tərəfindən qazın hesabı tam ödənildikdən sonra, qaz paylayıcısı tərəfindən yol verilmiş səhvə görə düzgün hesablanmamış qazın dəyərini qaz paylayıcısı istehlakçı tərəfindən ödənilməsini tələb edə bilməz. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 12 may 2011-ci il tarixli 80 nömrəli qazdan istifadə qaydaları haqqında qərarın 4.2-ci bəndində qeyd olunmuşdır ki, məişət qaz qurğularının istifadəsi üçün qaz sayğacı qaz paylayıcısının vəsaiti hesabına, sənaye qaz qurğularının istifadəsi üçün isə qaz sayğacı istehlakçının vəsaiti hesabına təchiz edilir, quraşdırılır və dəyişdirilir. Həmin Qaydaların 4.5-ci bəndinə əsasən qaz sayğaclarının növbəti dövlət yoxlanılmasındankeçirilməsinə görə istehlakçılardan vəsait tələb etmək qadağandır. İstehlakçının arzusu ilə qaz sayğacının dövlət yoxlanılmasındankeçirilməsinə görə istehlakçı vəsait ödəməlidir. Həmin Qaydaların 4.7-ci bəndinə əsasən sayğacların üzərində olan plomblar kənar müdaxilələrdən qorunmaq üçün müvafiq örtüklə örtülməli (fiziki şəxs olan istehlakçıların sayğacları qaz paylayıcısı tərəfindən) və sayğac göstəricisinə sərbəst şəkildə baxılmasına imkan olmalıdır. Həmin Qaydaların 4.8-ci bəndinə əsasən fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısı, hüquqi şəxslərin qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi isə özləri daşıyırlar. Həmin Qaydaların 4.9-cu bəndinə əsasən istehlakçının təqsiri olmadan zədələnmiş qaz sayğacının təmir olunması, texniki baxışdan keçirilməsi, dəyişdirilməsi (yenisi ilə əvəz edilməsi) və quraşdırılması bu Qaydaların 4.2-ci bəndinə uyğun olaraq, zədələnmə istehlakçının təqsiri üzündən baş verdikdə isə istehlakçının vəsaiti hesabına qaz paylayıcısı tərəfindən həyata keçirilir. Qaz paylayıcısı tərəfindən qaz sayğacının dəyişdirilməsi, təmir olunması və ya texniki baxışdan keçirilməsi istehlakçıdan tələb edildikdə, bu halda qaz paylayıcısı tərəfindən həmin tələbin hüquqi əsası göstərilməlidir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışının keçirilməsi onların texniki pasportlarında göstərilmiş müddətdə həyata keçirilir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçılardan vəsait tələb etmək qadağandır. İstehlakçının arzusu ilə qaz sayğacının texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçı vəsait ödəməlidir. Həmin Qaydaların 5-2-ci bəndinə əsasən qaz paylayıcısı istehlakçıya verdiyi qazın dəyərini yalnız qaz sayğacının göstəricilərinə əsasən tam hesablamalıdır və hər ay istehlakçıya hesab təqdim etməlidir (göndərməlidir). “Smart-kart” tipli qaz sayğacı olan istehlakçıya istifadə etdiyi qazın dəyəri haqqında hesabın qaz paylayıcısı tərəfindən istehlakçıya təqdim edilməsi (göndərilməsi) tələb edilmir. İstehlakçı tərəfindən qazın hesabı tam ödənildikdən sonra, qaz paylayıcısı tərəfindən yol verilmiş səhvə görə düzgün hesablanmamış qazın dəyərinin qaz paylayıcısı istehlakçı tərəfindən ödənilməsini tələb edə bilməz. Həmçinin həmin Qaydaların 6.7. bəndinə görə qazın verilməsinindayandırılması və bərpa edilməsi hər bir halda (bu Qaydaların 6.1.2-ci yarımbəndi istisna olunmaqla) qaz paylayıcısı tərəfindən istehlakçının iştirakı ilə aktla rəsmiləşdirilməli və aktın bir nüsxəsi istehlakçıya təqdim edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 19-cu maddəsinə əsasən dövlət hakimiyyət orqanlarının mülki qanunvericiliyə uyğun gəlməyən, fiziki və hüquqi şəxslərin mülki hüquqlarını və qanunla qorunan mənafelərini pozan qeyri-normativ xarakterli aktı məhkəmə tərəfindən etibarsız sayıla bilər. Həmin Məcəllənin 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Həmin Məcəllənin 560.1-ci maddəsinə əsasən mülki hüquqlar hüquqa uyğun həyata keçirilməlidir. Hüquqdan yalnız başqalarına ziyan vurmaq məqsədi ilə istifadə edilməsi yolverilməzdir. Həmin Məcəllənin 560.2-ci maddəsinə əsasən hüquqdan sui-istifadəyə yol verilmir, bu əsas üzərində həyata keçirilən razılaşmalar və hərəkətlər isə etibarsızdır. Məhkəmə hesab edir ki, qaz paylayıcısı istehlakçıya verdiyi qazın dəyərini yalnız sayğacın göstəricilərinə əsasən tam hesablamalı, istehlakçı tərəfindən qazın hesabı tam ödənilməlidir. İstehlakçı fiziki şəxs olarsa, onun qaz sayğacı ilə təchiz edilməsi, quraşdırılması və dəyişdirilməsi qaz paylayıcısı hesabına həyata keçirilir. Sayğacların üzərində olan plomblar kənar müdaxilələrdən qorunmaq üçün müvafiq örtüklə örtülməli (fiziki şəxs olan istehlakçıların sayğacları qaz paylayıcısı tərəfindən) və sayğac göstəricisinə sərbəst şəkildə baxılmasına imkan olmalıdır. Fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısıdayışır. Qazın verilməsinindayandırılması və bərpa edilməsi hər bir halda qaz paylayıcısı tərəfindən istehlakçının iştirakı ilə aktla rəsmiləşdirilməli və aktın bir nüsxəsi istehlakçıya təqdim edilməlidir. Bundan başqa məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının mülkiyyətində olan yaşayış evi qaz ilə təchiz edilib, quraşdırılmış sayğacın işlək vəziyyətdə olmasına görə məsuliyyəti iddiaçı deyil, qaz paylayıcı olan cavabdeh daşıdığından, həmin sayğaca iddiaçı tərəfindən müdaxilə edilməsi cavabdeh tərəfindən sübuta yetirilə bilmədiyinə görə iddiaçı barəsində mülki hüquq məsuliyyətinin yaranmasına görə qərar qəbul edilməsi əsaslı hesab edilə bilməz. Belə olan halda qaz sayğacının yararsız vəziyyətə düşməsi nəticəsində hər hansı borc məbləği kimi pul abonentdən tələb edilə bilməz. Göründüyü kimi Cavabdeh Xaçmaz X2 İdarəsi Qusar Qaz Xidməti Sahəsi tərəfindən istehlakçı İddiaçı Qusar şəhəri, Lermantov küçəsi-1 ünvanında yerləşən evi üçün quraşdırılmış qaz sayğacın hesablama mexanizminin plastmas qapağının üzərindəki qulaqcıq qırılması, sayğacın hesablama mexanizminin qapağı yan tərəfindən əzilib və daxili qulaqcıqlarında əzik-cızıq izlərinin aşkar edilməsi qeyd edilmiş, lakin həmin vaxt həmin sayğaca məhz istehlakçı İddiaçı tərəfindən müdaxilə olunması müəyyən edilməmişdir. Belə olan halda, həmin sayğacın hesablama mexanizminin plastmas qapağının üzərindəki qulaqcıq qırılması, sayğacın hesablama mexanizminin qapağı yan tərəfindən əzilib və daxili qulaqcıqlarında əzik-cızıq izlərinin aşkar edilməsi məhz İddiaçı tərəfindən hər hansı şəkildə sayğaca müdaxilə olunması, həmçinin sayğacın hər hansı şəkildə zədələnməsi şübhə doğurur. Bundan başqa, Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 12 may 2011-ci il tarixli 80 nömrəli qazdan istifadə qaydalarının tələblərinə əsasən sayğacların üzərində olan plomblar kənar müdaxilələrdən qorunmaq üçün müvafiq örtüklə örtülməlidir (fiziki şəxs olan istehlakçıların sayğacları qaz paylayıcısı tərəfindən). Həmçinin, həmin qaydalara görə fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısı daşıyır. Bundan başqa, qaz sayğacın hesablama mexanizminin plastmas qapağının üzərindəki qulaqcıq qırılması, sayğacın hesablama mexanizminin qapağı yan tərəfindən əzilib və daxili qulaqcıqlarında əzik-cızıq izlərinin aşkar edilməsi istehlakçı İddiaçı təqsiri heç bir sənədlə və ya sübutla təsdiq olunmur və onun həmin sayğaca müdaxilə etməsi əsaslandırılmamışdır. Ona görə də, məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı YahyayevRomik Tacir oğluevi üçün quraşdırılmış qaz sayğacın hesablama mexanizminin plastmas qapağının üzərindəki qulaqcıq qırılması, sayğacın hesablama mexanizminin qapağı yan tərəfindən əzilib və daxili qulaqcıqlarında əzik-cızıq izlərinin aşkar edilməsi məhz onun tərəfindən həmin sayğaca müdaxilə edilməsi və qaz paylayıcısı olan Cavabdehnə ziyan vurulması kimi qiymətləndirilə bilməz. Odur ki, məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilməli, Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft ŞirktətiAzəriqaz İstehsalat Birliyinin əməkdaşları tərəfindən İddiaçı qanunsuz hesablanmış 17280 kub/metr qaz sərfiyyatının və həmin sərfiyyata görə hesablanmış 2073.60 manat məbləğində pul silinməlidir. Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 14.2-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə yalnız təqdim edilmiş sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsində göstərilir ki, hər bir tərəf öz tələb və etirazının əsası kimi istinad etdiyi halları sübüt etməlidir. Məhkəmə araşdırmaları zamanı iddiaçı tərəf iddia tələbinin əsası kimi istinad etdiyi halları təqdim etdiyi sənədlərlə tam sübuta yetirmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, İddiaçı Cavabdehnə qarşı “Azəriqaz İB-yitərəfidən qanunsuz hesablanmış 2073.60 manat məbləğində borcun silinməsinə dair” iddia tələbi təmin olunmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 216-220, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Azərbaycan Respublikası Dövlət X3 İstehsalat Birliyinin əməkdaşları tərəfindən İddiaçı qanunsuz hesablanmış 17280 kub/metr qaz sərfiyyatının və həmin sərfiyyata görə hesablanmış 2073.60 manat məbləğində pul silinsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Qusar rayon məhkəməsi (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetdən istifadə etməklə) vasitəsilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti vermək olar. Qətnamədən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. SƏDRLİK EDƏN: ƏLİ CƏLİLOV