Şirvan Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(032)-777/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şirvan şəhəri İş № 2(032)-777/2023 03.07.2023 ŞİRVAN ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Şirvan şəhər Məhkəməsinin hakimi X3 oğlunun sədrliyi, Rəhimli Cavid Mətləb oğlunun katibliyi, İddiaçı, cavabdeh Azəriqaz İB-nin nümayəndəsi Nümayəndə iştirakı ilə, İddiaçı cavabdehlər Azəriqaz İB-nə və Cavabdeh1nə qarşı “aktın ləğv edilməsi və cərimə borcunun silinməsinə” dair mülki işə Şirvan şəhərində, Şirvan şəhər Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: İddiaçı cavabdehlər Azəriqaz İB-nə və Cavabdeh1nə qarşı “aktın ləğv edilməsi və cərimə borcunun silinməsinə” dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, “Azəriqaz “X1 Qaz İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən tərtib edilmiş 22 fevral 2023-cü il tarixli ******* saylı aktın ləğv edilməsi, həmin akt əsasında hesablanmış 1555 manat 20 qəpik cərimə borcunun silinməsinə dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, ünvan 1 ünvanında yerləşən 1 1 nömrəli mənzildə istifadə üçün quraşdırılmış qaz sayğacını təbii X2nın yoxlanılması adı ilə onun iştirakı və məlumatı olmadan xx.xx.2022-ci il tarixdə akt tərtib edilərək götürülmüş və yenisi ilə əvəz edilmişdir. Tərtib edilmiş aktda olan qeyddə də göstərilmişdir ki, sayğacın götürülməsi istifadə müddətinin bitməsi ilə bağlıdır. Lakin sonradan tərtib edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli, ******* nömrəli aktla götürülmüş sayğacın üzərində guya “sayğacın yan tərəfdən əzilməsi və əzik, cızıq” nöqsanı aşkar olunduğu qeyd edilmişdir. xx.xx.2023cü ildə isə dəymiş ziyanın bərpasına dair tələbnamə tərtib edilmiş, həmin tələbnamədə 12960 kub metr qaz itkisi müəyyən edilərək həmin qazın dəyərinin ondan tələb edilməsi qərara alınmışdır. Həm sayğaca baxış keçirələrək aktın tərtib edilməsi, həm də bunun nəticəsində ona borc yazılması tamamilə qanunsuzdur. Belə ki, nöqsan kimi qeyd edilən “sayğacın yan tərəfdən əzilməsi və əzik, cızıq”ların abunəçi tərəfindən edilməsi barədə nəinki sübut, heç aktda qeyd də yoxdur. Bu halda sayğacda yaranan hər hansı problemə görə abunçinin məsuliyət daşıması və cərimələnməsi qanunuszdur. Bundan başqa, sayğaca baxış keçirilərkən qanunvericiliyin tələblərinə əsasən hal şahidləri dəvət edilməmişdir. Qaz sayğacı yaşadığı evin daxilində deyil, xaricində quraşdırılmışdır, o halda istənilən halda kənar şəxs də sayğaca toxuna və müdaxilə edə bilər. Fərdi yaşayış evindən kənarda quraşdırılmış sayğaca görə məsuliyyəti fiziki şəxs deyil, qaz paylayıcı daşıdığından, həmin sayğaca müdaxilə edilməsinə görə iddiaçı barəsində mülki hüquq məsuliyyətinin yaranmasına görə akt tərtib edilməsi əsaslı hesab edilə bilməz. Sayğaca müdaxilənin abunəçi tərəfindən edilməsi barədə aktı tərtib edənlər tərəfindən gəlinən qənaət isə onların formal mülahizəsidir və heç bir sübutu yoxdur. Cəriməyə səbəb olan məbləğinin nəyə əsasən yaranması, hansı metodologiya ilə hesablanması məlum deyil, bununla bağlı onlara hesabat və ya hər hansı bir sənəd təqdim edilməmişdir. Aktda qeyd edilən sayğaca müdaxilə və cərimənin yazılma səbəbi kimi bizə sonradan şifahi qaydada bildirilən "əlavə qaz itkisi” ilə bağlı isə heç bir sübut yoxdur. Məhkəmə iclasında iştirak edən İddiaçı iddia ərizəsində göstərilən xüsusatları təsdiq edərək iddianın təmin olunmasını xahiş etdi. Məhkəmə iclasında İB-nin nümayəndəsi Nümayəndə iddianı etiraf etmədi, izahat verərək bildirdi ki, “qaz sayğacının çıxarılması, quraşdırılması və istismara qəbulu haqqında” 25 oktyabr 2022-ci il tarixli ******* saylı aktdan görünür ki, İddiaçı yaşadığı Şirvan şəhəri Xəqani küçəsi ev 10, mənzil 11-də quraşdırılmış qaz sayğacı istismar müddəti bitdiyi üçün çıxarılmışdır. “təbii X2nın pozulması haqqında” 22 fevral 2023-cü il tarixli ******* saylı aktdan görünür ki, Azəriqaz İB-nin İTRİ-nin 17 fevral 2023-cü il tarixli 14- 2-2-3/5-1139-1 saylı rəyinə əsasən çıxarılan 4783180-li qaz sayğacın hesablama mexanizminin qapağı yan tərəfdən əzilmiş və daxili qulaqcıqlarında əzik-cızıq izləri vardır. Dəymiş ziyanın hesablanması və abonentin ödənişə cəlb edilməsi qərara alınmışdır. İddianın təmin edilməməsini xahiş etdi. Məhkəmə tərəflərin izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia qismən təmin olunmalıdır. İş materiallarında olan “qaz sayğacının çıxarılması, quraşdırılması və istismara qəbulu haqqında” 25 oktyabr 2022-ci il tarixli ******* saylı aktdan görünür ki, İddiaçı yaşadığı Şirvan şəhəri Xəqani küçəsi ev 10, mənzil 11-də quraşdırılmış qaz sayğacı istismar müddəti bitdiyi üçün çıxarılmışdır. İş materiallarında olan “təbii X2nın pozulması haqqında” 22 fevral 2023-cü il tarixli ******* saylı aktdan görünür ki, Azəriqaz İB-nin İTRİ-nin 17 fevral 2023-cü il tarixli 14-2-2- 3/5-1139-1 saylı rəyinə əsasən çıxarılan 4783180-li qaz sayğacın hesablama mexanizminin qapağı yan tərəfdən əzilmiş və daxili qulaqcıqlarında əzik-cızıq izləri vardır. Dəymiş ziyanın hesablanması və abonentin ödənişə cəlb edilməsi qərara alınmışdır. İş materiallarında olan 28 fevral 2023-cü il tarixli “dəymiş ziyanın bərpasına dair tələbnamədən” görünür ki, İddiaçı itirilmiş qazın bərpası üzrə tələblərdə qaz sayğacının nominal qaz sərfi 6m3 orta günlük iş rejimi 24 saat və hesabat müddəti 90 gün qəbul edilməklə itirilmiş qazın bərpası üçün hesabat aparılması, dəymiş ziyanın hesablanması və hesablanmış 12960 m3 məbləğin ödənilməsi barədə qərar qəbul edilmişdir. Qərarın qəbul edilməsi əsası kimi 22 fevral 2023-cü il tarixli ******* saylı akt göstərilmişdir. İş materiallarında olan abonentin saldosu sənədindən görünür ki, İddiaçı Şirvan şəhəri Xəqani küçəsi ev 10, mənzil 11-də quraşdırılmış Zenner G-4T Mexaniki tipli sayğac üzrə qalıq və aktlar qrafası üzrə 2023-cü il fevral ayı üçün 1555 manat 20 qəpik debitor borcu yaranmışdır. İşin müəyyən edilmiş hallarından görünür ki, 22 fevral 2023-cü il tarixli ******* saylı akta əsasən iddiaçının abonenti olduğu Şirvan şəhəri Xəqani küçəsi ev 10, mənzil 11-də quraşdırılmış qaz sayğacın istismar müddəti bitdiyi üçün çıxarılmışdır. Həmin hal iddiaçıya borcun hesablanmasına əsas olmuşdur. Cavabdeh sayğacın yararsız vəziyyətdə olması iddiaçının təqsiri üzündən baş verməsi barədə hər hansı sübutu məhkəməyə təqdim etməmişdir. İş üzrə olan sübutlarla abonent olan iddiaçının sayğaca müdaxilə etməsi- sayğacın istismara yararsızlığı onun təqsiri üzündən baş verməsi halı təsdiq edilməmişdir. “X2”nın 5.5-ci bəndinə əsasən qaz paylayıcısının istehlakçıya verdiyi qazın sayğacla müəyyənləşdirilən hesabı istehlakçıya paylayıcı tərəfindən təqdim edildikdən (göndərildikdən) sonra bir ay müddətində tam ödənilməlidir. Həmin Qaydaların 6.1.4-cü bəndinə əsasən qaz paylayıcısının istehlakçıya verdiyi qazın sayğacla müəyyənləşdirilən hesabı istehlakçıya qaz paylayıcısı tərəfindən təqdim edildikdən (göndərildikdən) sonra bir ay müddətində tam ödənilmədikdə; Qaz paylayıcısı bu Qaydaların 3.1.4-cü yarımbəndinin tələblərinə əməl etməklə qazın verilməsini dayandıra bilər. “Dövlət hakimiyyəti orqanlarında, idarə, təşkilat və müəssisələrində kargüzarlığın aparılmasına dair Təlimat”ın 77-ci bəndinə əsasən aktın mətni giriş və şərh hissələrindən ibarət olmalıdır. Giriş hissəsində aktın tərtib edilməsinin əsası göstərilir. Şərh hissəsində akt tərtib edilməsinin məqsəd və vəzifələri, aparılmış işin mahiyyəti və xarakteri, müəyyən edilmiş faktlar, habelə nəticələr və təkliflər ifadə olunur. Beləliliklə də məhkəmə hesab edir ki, qanunvericiliyin tələbinə əsasən cavabdeh dəymiş zərərin ödənilməsini qazpaylayıcı şəbəkəyə müdaxilə (indiki halda sayğaca) etmiş şəxsdən tələb etməli olduğundan, iddiaçının isə sayğaca müdaxilə etməsi halı təsdiq edilmədiyindən, cavabdeh tərəfindən iddiaçıya bu əsasla borc hesablaması qanunsuz olmuşdur. Odur ki, hesablanmış 1555 manat 20 qəpik borc iddiaçının abunə hesabından silinməli, iddia tələbi həmin hissədə təmin edilməlidir. Bununla yanaşı məhkəmə hesab edir ki, 22 fevral 2023-cü il tarixli ******* saylı aktda sayğacın istismara yararsız olması barədə göstərilənlər işin hallarına uyğun olduğundan və aktın ləğvi üçün əsaslar müəyyən edilmədiyindən iddia tələbi aktın ləğvi hissəsində rədd edilməlidir. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 9.1.5-ci maddəsinə əsasən istehlakçıların hüquqlarının pozulması ilə əlaqədar verdikləri iddialar üzrə iddiaçılar dövlət rüsumu ödəməkdən azad olunurlar. “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 26-cı madəsinə əsasən istehlakçılar hüquqlarının pozulması barədə qaldırdıqları iddialara görə dövlət rüsumu verməkdən azad edilirlər. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 9.4-cü maddəsinə əsasən iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə münasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət büdcəsinə köçürülür. Həmin Qanunun 8.1.1-ci bəndinə əsasən idianın qiyməti 1000 manatadək olduqda 30 manat məbləğində dövlət rüsumu tutulur. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.2-ci maddəsinə əsasən iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə münasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət gəlirlərinə alınır. Məhkəmə eyni zamanda hesab edir ki, iddiaçı dövlət rüsumu ödəməkdən azad olunduğu üçün rüsum cavabdehdən tutularaq Şirvan şəhər Məhkəməsinin xəzinə hesabına (Büdcə təsnifat kodu:142213, Büdcə səviyyə kodu:1, Xəzinə hesabı: AZ40CTRE********************) keçirilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia qismən təmin olunsun. 22 fevral 2023-cü il tarixli ******* saylı akta əsasən itirilmiş qaz sərfiyyatı kimi 1555 manat 20 qəpik məbləğində hesablanmış ziyan məbləği İddiaçı abunə hesabından silinsin. İddia aktın ləğv edilməsi hissədə rədd edilsin. Cavabdeh “Azəriqaz” İstehsalat Birliyindən dövlət rüsumu hesabına 30 manat tutularaq Şirvan şəhər Məhkəməsinin xəzinə hesabına (Büdcə təsnifat kodu:142213, Büdcə səviyyə kodu:1, Xəzinə hesabı: AZ40CTRE********************) keçirilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetlə Şirvan şəhər Məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. SƏDRLİK EDƏN: ETİBAR HÜMBƏTOV