Gədəbəy Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(042)-1203/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gədəbəy rayonu İş № 2(042)-1203/2023 28.12.2023 GƏDƏBƏY RAYON MƏHKƏMƏSİ Gədəbəy Rayon Məhkəməsi hakim Mirzəquliyev Fizuli Balağa oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclas katibi Orucov Anar Möhübbət oğlunun katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdehnə qarşı borcun silinməsi tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə Gədəbəy Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən edti : İddiaçı Cavabdehnə qarşı ona əsassız hesablanmış 1036.80 manat borcun silinməsi tələbi haqqında iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Məhkəmə baxış iclasında İddiaçı iddia tələbini müdafiə etmiş, izahat verərərk, bildirmişdir ki, Cavabdeh ilə arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə qazın alqı-satqısı müqaviləsi” bağlanmış, istifadə olunmuş qaz sərfiyyatına görə vaxtlı-vaxtında ödənişlər edilmişdir. Buna baxmayaraq, Cavabdeh tərəfindən ona əsassız olaraq 1036,80 manat borc məbləği hesablanmışdır. Cavabdeh tərəfindən 02 sentyabr 2023-ü il tarixdə tərtib edilmiş Aktda göstərilmişdir ki, guya qaz sayğacının giriş hissəsi deformasiyaya uğramış, ekran hissəsinin üst tərəfi aralanmışdır. Halbuki, sayğaca baxış keçirilərkən o, da iştirak etmiş, sayğacı dəyişən əməkdaşlar ona heç bir irad bildirməmiş, o, Aktı imzalamışdır. O, aktı imzaladıqdan sonra isə Aktı tərtib edən şəxs qaz sayğacının giriş hissəsi deformasiyaya uğraması və ekran hissəsinin üst tərəfinin aralanması haqqında qeydi Akta daxil etmişdir. Cavabdeh tərəfindən 27 sentyabr 2022-ci il tarixdə mənim iştirakım olmadan tərtib edilmiş Aktda isə sayğacın hesablama mexanizminin qoruyucu qapağına vurulan qurğuşun plombun kəsilməsi göstərilmişdir. Yəni, cavabdeh tərəfindən saygacda olan qüsurlarla əlaqədar fərqli hallar göstərilmişdir. Bu da həmin Aktlatın düzgün olmadığını təsdiq edir. O, sayğaca heç bir müdaxilə etməmişdir. Saygac həyətdən kənarda quraşdırılıb və istənilən şəxs ona müdaxilə edə bilər. Onun sayğacı mühafizə etmək vəzifəsi yoxdur. Ona görə də iddia tələbinin təmin edilməsi haqqında qətnamə çıxarılmasını xahiş edir. Cavabdehnə məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasında nümayəndəsinin iştirakını təmin etməmiş, bunun səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.6-ci maddəsinə əsasən işə cavabdehin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 106.1-ci maddəsinə əsasən işdə iştirak edən şəxslərin iş üçün əhəmiyyətli olan və onlara məlum olan faktlar barədə izahatları iş üzrə toplanmış digər sübutlarla yanaşı yoxlanılmalı və qiymətləndirilməlidir. Həmin Məcəllənin 76.1. və 76.2-ci maddələrinə əsasən tərəflərin tələb və etirazlarını əsaslandıran halların və işi düzgün həll etmək üçün əhəmiyyəti olan başqa halların mövcud olduğunu və ya olmadığını məhkəmə müəyyən edərkən bu Məcəllədə və başqa qanunlarda müəyyən olunmuş qaydada əldə etdiyi məlumatlar sübutlar hesab olunur. Bu məlumatlar yazılı və maddi sübutlarla, ekspertlərin rəyləri ilə, yerində müayinə keçirməklə, səs və video yazıları ilə, şahidlərin ifadələri ilə, işdə iştirak edən şəxslərin izahatları ilə müəyyən edilir. İşdə olan xx.xx.2022-ci il tarixli ******* nömrəli Aktdan görünür ki, İddiaçı məxsus evə qoyulmuş qaz sayğacının giriş hissəsi deformasiyaya uğramış, ekran hissəsinin üst tərəfi aralanmışdır. İşdə olan xx.xx.2023-cü il tarixli, ******* saylı Aktdan görünür ki, sayğacın hesablama mexanizminin qoruyucu qapağına vurulan qurğuşun plombun kəsilməsi göstərilmiş və maddi ziyanın hesablanması və abonent tərəfindən ödənilməsi tələb edilmişdir. İşdə olan Abonentin Saldosundan görünür ki, İddiaçı 2022-ci ilin sentyar ayında Akt üzrə 1036.80 manat borc hesablanmışdır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Məhkəmə iddiaçının izahatını və işdə olan sənədləri təhlil edərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməlidir. Аzərbаycаn Rеsпublikаsı Mülki Məcəlləsinin 14.1-ci 14.2.6-cı maddələrinə əsasən mülki hüquqlar və vəzifələr mülki qanunvericilikdə nəzərdə tutulan əsaslardan, habelə fiziki və hüquqi şəxslərin qanunvericilikdə nəzərdə tutulmasa da, mülki qanunvericiliyin prinsiplərinə görə mülki hüquqlar və vəzifələr doğuran hərəkətlərindən, o cümlədən başqa şəxsə zərər vurulması nəticəsində yaranır. Həmin Məcəllənin 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Məcəllənin 21.1-ci maddəsinə əsasən zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malik olan şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qanunda və ya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi nəzərdə tutulmasın. Məcəllənin 21.2-ci maddəsinə əsasən zərər dedikdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və ya çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədələnməsi (real zərər), habelə hüququ pozulmasaydı, həmin şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər (əldən çıxmış fayda) başa düşülür. Məcəllənin 1096.1-ci maddəsinə əsasən mülki hüquq pozuntusu (delikt) hüquqla və ya qanunla müdafiə edilən başqa şəxsə (zərərçəkənə) birbaşa ziyan və ya zərər vurulmasına gətirib çıxaran təqsirli, hüquqa zidd (mülki qanunvericiliyin normalarını pozan) əməldir (hərəkət və ya hərəkətsizlikdir). Məcəllənin 1096.2-ci maddəsinə əsasən delikt törətmiş şəxs mülki hüquq məsuliyyəti daşıyır. Məhkəmə nəzərə alır ki, mülki prosesdə qəbul edilmiş və sübut hüququnun tələbləri baxımından mühüm əhəmiyyətə malik olan formal həqiqət prinsipinə görə sübutların toplanması və təqdim edilməsi yükü bütünlüklə tərəflərin üzərinə düşür. Mülki prosessual qanunvericilik sübutеtmə vəzifələrinin bölgüsünün ümumi qаydаsını müəyyən еdir. Bu qаydаyа görə iş iştirаkçılаrı tələb və еtirаzlаrını əsаslаndırdıqlаrı fаktlаrı isbаt еtməlidirlər. Məhkəmə öz istəyinə görə iş iştirаkçısı оlаn bu və yа bаşqа şəхsi оnun öz iddiа və еtirаzlаrını əsаslаndırmаq üçün söykəndiyi hаllаrın və qаnunlа sübut еtməli оlduğu bаşqа hаllаrın sübut оlunmаsı yükündən аzаd еdə, yахud sübutеtmə yükünü bölüşdürə bilməz. Mülki prosessual qanunvericilik məhkəməyə öz təşəbbüsü ilə sübutlаr tопlаmаq hüququ vеrmir və sübutlаrın tопlаnmаsı və vеrilməsi yükünü bütünlüklə sübutеtmə yükünü dаşıyаn iş iştirаkçılаrının üzərinə qоyur. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Məhkəmə hеsаb еdir ki, işin оbyеktiv həlli üçün yаlnız mötəbər sübutlаrdаn istifаdə оlunа bilər. Sübutlar sübut edilən fakta birmənalı bağlı оlmаlı, yəni həmin faktın varlığı barədə güvənli nəticə çıxarmağa əsas verməlidir. Mülki prosesdə sübutlar əsasında nəticə çıxararkən aşağıdakı qayda əsas tutulmalıdır: 1) güvənli nəticəyə gəlməkdən ötrü bir yox, bir neçə sübut olmalıdır; 2) sübutların heç birinin güvənliliyi şübhə doğurmamalıdır; 3) bu sübutlar bir-birini təsdiq etməli və tamamlamalıdır; 4) bu sübutlar birlikdə dəyərləndirilməlidir. Eyni zamanda. "Qavazov Bolqarıstana qarşı iş üzrə" 06 mart 2008-ci il larixli qərarında İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsi mövqeyini ifadə etmişdir ki, sübutları qiymətləndirərkən, bir qayda olaraq "əsaslı şübhədən kənar" sübut standartları tətbiq edilir. “Məhkəmələr və hakimlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 100-cü maddəsinə əsasən məhkəmə qərarları hakimlərin sərbəst daxili inamına və məhkəmə araşdırmasının nəticələrinə əsaslanmalıdır. Beləliklə, cavabdeh iddiaçı tərəfindən qaz sayğacına müdaxilə edilməsini əsas gətirərək, onun cavabdehə ziyan vurması nəticəsinə gəlmiş, müvafiq akt tərtib etmiş, qərar çıxarmış və hesablanmış ziyan məbləğinin ödənilməsini tələb etmişdir. Lakin iddiaçı qaz sayğacına müdaxilə etmədiyini bildirmişdir. Məhkəmənin qənaətinə görə cavabdeh tərəfindən 02 sentyabr 2023-ü il tarixdə tərtib edilmiş Aktda qaz sayğacının giriş hissəsinin deformasiyaya uğraması, ekran hissəsinin üst tərəfinin aralanmasının, 27 sentyabr 2022ci il tarixdə tərtib edilmiş Aktda isə sayğacın hesablama mexanizminin qoruyucu qapağına vurulan qurğuşun plombun kəsilməsinin göstərilməsi kimi ziddiyyətli hallar bu Aktların mötəbər sübut kimi qiymətləndirilməsini qeyri mümkün edir. Bundan başqa, cavabdeh iddiaçını qaz sayğacının müayinə edilməsində iştirak etmək üçün dəvət etməmişdir ki, bu da məhkəmədə müayinənin nəticələrinin obyektivliyinə şübhə yaranmasına səbəb olmuşdur. Ona görə də iddia tələbi təmin edilməli, qaz sayğacına edilmiş müdaxilə ilə əlaqədar hesablanmış 1036.8 manat zərər məbləği əsassız hesab edilməli, iddiaçının abunə hesabından silinməlidir. Məhkəmə göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216- 220, 227, 233-cü və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, qət etdi : İddia tələbi təmin edilsin. İddiaçı abunə hesabına yazılmış 1036.80 manat borc abunə hesabından silinsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Gədəbəy Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Fizuli Mirzəquliyev