Göyçay Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(046)-1157/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Göyçay rayonu İş № 2(046)-1157/2023 22.06.2023 GÖYÇAY RAYON MƏHKƏMƏSİ Qurbanov Elçin Firudin oğlunun sədrliyi, Qəniyev Nurlan Mehman oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh İB-nə qarşı abonent koduna yazılmış məbləğin silinməsi və qaz sayğacına görə tələb edilən pulun silinməsi tələbinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı Cavabdeh İB-nə qarşı abonent koduna yazılmış 380 manat 16 qəpik məbləğin silinməsi və qaz sayğacına görə tələb edilən 130 manatın silinməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İşin halları: İddiaçı iddia tələbini belə əsaslandırmışdır ki, ailə üzvləri ilə birlikdə Göyçay şəhəri, Ə.Səmədli küçəsi 50 saylı evdə yaşayır və aylıq ona təqdim edilmiş bildirişlər əsasında istifadə etdiyi qazın dəyərini tam ödəyir. 2022-ci ilin fevral ayında və həmin ilin mart ayında X6 İdarəsinin işçiləri yaşadığı evi qazla təmin edən, həyətyanı ərazidən çöldə, heç bir qorunma vasitəsi ilə təmin edilməmiş, onun nəzarət edə bilməyəcəyi bir yerdə quraşdırılmış qaz sayğacını ona heç bir rəsmi və ya şifahi məlumat verilmədən açaraq əvəzinə yenisini quraşdırdılar. Yəni eyni ildə təkrar səbəbsiz olaraq 2 dəfə qaz sayğacı X6 İdarəsinin işçiləri tərəfindən dəyişdirilmiş və ayrı-ayrı akt tərtib edilmişdir. Bundan sonra, xx.xx.2023-cü il tarixli və xx.xx.2023-cü il tarixli Ağsu RQİİ üzrə Göyçay XS üzrə rəis müavini R.Büniyatovun imzası ilə ünvanıma məktub gəlmişdir. Həmin məktublarda evindən açılmış Elster G-4 markalı, ******* nömrəli qaz sayğacının yararsız hala düşməsini, abonent sayğacı üfüqi vəziyyətə gətirildiyini və sayğac qazı buraxır, ancaq sərfiyyatı etmədiyi yazılmışdır. Həmin məktublarda bütün bunlara görə cəmi 380.16 manat cərimə olunduğu və cəmi 130 manat sayğacın dəyərini ödəməli olunduğu, həmin məbləğləri 5 gün ərzində ödəməyəcəyi təqdirdə mənzilinin qaz verlişinin dayandırılacağı göstərilmişdir. O, həmin məktubda yazılmış məbləğlə razı deyil və hesab edir ki, qeyd edilən məbləğ tamamilə qanunsuz hesablanmışdır. Çünki çöldə, heç bir qorunma vasitəsi ilə təchiz edilməmiş qaz sayğacına görə cavabdehlik daşımır. Göründüyü kimi cavabdeh orqan onlara verilmiş hüquqlardan sui-istifadə edərək onun qanunla qorunan hüquqlarını kobud şəkildə pozmuşlar. Bundan başqa evindən açılmış qaz sayğacı onun iştirakı olmadan yoxlamadan keçirilmiş, yoxlama zamanı onun iştirakı təmin edilməmişdir. Hesab edir ki, belə olduğu halda həmin sayğacın yoxlamadan düzgün keçirilməsi böyük şübhə doğurur. Buna görə də iddianın təmin edilməsini xahiş etmişdir. Cavabdehin etirazları: Cavabdeh İB-nin nümayəndəsi X4 iddiaya qarşı etiraz vermişdir. Etirazda göstərmişdir ki, ünvan 2 ünvanında yaşayan İddiaçı Göyçay rayon Məhkəməsində iddia qaldıraraq əsassız hesablanmış 380.16 manat borc məbləğinin silinməsi və 130 manat məbləğində sayğac dəyərinin ödənilməsi öhdəliyindən azad edilməsini xahiş etmişdir. Hesab edir ki, iddia əsassızdır və təmin edilməməlidir. Belə ki, xx.xx.2023 -cü il tarixində "Azəriqaz” X1 RQİİ-nin ünvan 4 ünvanında yerləşən və həmin vaxt Göyçay XS-nin abonent kimi qeydiyyatda olmuş Zeynəb Tağıyevanın fərdi yaşayış evinə baxış keçirərək, mənzildə quraşdırılmış qaz sayğacının üfüqi vəziyyətə qətirildiyini və bu zaman da sayğacın keçən qazı qeydə almadığını aşkar etmiş, bununla bağlı xx.xx.2023 -cü tarxli, ******* nömrəli ’’Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında” akt tərtib edərək itirilmiş qazın dəyərinin hesablanması məqsədi ilə ‘Azəriqaz” İB-nin Ağsu RQİİ-nə qöndərilmişdir. Mənzildə sayğacın üfüqi vəziyyətə gətirilməsini aşkar edilməsi zamanı mobil telefon vasitəsi ilə foto çəkiliş aparılmışdır. (1 ədəd fotoşəkil etiraza əlavə edilir). xx.xx.2023 - cü tarixli, ******* nömrəli ’’Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında” akta əsasən xx.xx.2023 -cü il tarixdə Ağsu RQİİ-nin İstehlakçılara satılan qaza nəzarət şöbəsində İtirilmiş qazın bərpası üzrə akt tərtib edilərək həmin vaxt Göyçay XS-nin abonenti olan X2 XS-nin abonent bazasındakı **********00000 nömrəli abonent koduna 1584 m3- 190.08 (yüz doxsan) manat 08 qəpik məbləğində itirilmiş qazın dəyəri hesablanaraq vurulmuşdur. Bundan başqa eyni hal xx.xx.2023-cü il tarixində də təkrarən aşkar edilmiş,bu zaman da xx.xx.2023 -cü tarixli, ******* nömrəli ’’Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında” akt tərtib edərək itirilmiş qazın dəyərinin hesablanması məqsədi ilə Azəriqaz” İB-nin Ağsu RQİİ-nə göndərilmişdir. Mənzildə sayğacın üfüqi vəziyyətə gətirilməsini aşkar edilməsi zamanı mobil telefon vasitəsi ilə foto çəkiliş aparılmışdır. (Daha 1 ədəd fotoşəkil etiraza əlavə edilir) Yenə də xx.xx.2023 - cü tarxli, ******* nömrəli ’’Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında” akta əsasən xx.xx.2023 -cü il tarixdə Ağsu RQİİ-nin İstehlakçılara satılan qaza nəzarət şöbəsində İtirilmiş qazın bərpası üzrə Akt tərtib edilərək həmin vaxt Göyçay XS-nin abonenti olan X2 XS-nin abonent bazasındakı **********00000 nömrəli abonent koduna növbəti dəfə 1584 m3 - 190.08 (yüz doxsan) manat 08 qəpik məbləğində itirilmiş qazın dəyəri hesablanaraq vurulmuşdur. Hal-hazırda İddiaçı adına olan və bir vaxtlar abonent Zeynəb Tağıyevanın abonent koduna hesablanaraq vurulmuş ümumilikdə 380.16 (üç yüz səksən manat) 16 qəpik məbləğ, sayğacın üfüqi vəziyyətə gətirilərək təbii qazdan qanunsuz olaraq istifadə nəticəsində qeydə alınmayan itirilmiş qazın dəyəridir və abonentin özü tərəfindən ödənilməlidir. İddiaçı ilə Göyçay Xidmət Sahəsi arasında bağlanmış təbii qazın alqısatqısına dair müqavilənin 2.3.4 bəndinə əsasən istehlakçı təqsirli hərəkətləri (hərəkətsizliyi), habelə bu müqavilə üzrə müəyyən edilmiş vəzifələrin icra edilməməsi nəticəsində paylayıcıya dəymiş zərərin əvəzini ödəməlidir. Məhkəmə icraatı iştirakçılarının iştirakı və izahatları: Məhkəmə iclasında İddiaçı iddianı müdafiə etdi, izahat verərək bildirdi ki, təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında 23 fevral 2022-ci il və 28 mart 2022-ci il tarixli aktlar tərtib edilmişdir. Sayğaca heç bir müdaxilə etməmişdir.Sayğacın üfuqi vəziyyətə kimin tərəfindən gətirilməsindən məlumatı yoxdur.Cavabdehin işçiləri ondan əlavə pul almaq üçün sayğacı bu vəziyyətə gətirmişlər.İddia ərizəsində göstərilən xüsusatları bir daha təsdiq edərək məhkəmədən iddianın təmin edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə xəbərdar olunmuş CavabdehİB-in nümayəndəsi məhkəməyə gəlməmiş, nümayəndəsi X4 ərizə göndərərək işə nümayəndənin iştirakı olmadan baxılmasını və iddianın təmin edilməməsini xahiş etdiyindən, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.6-cı maddəsinə əsasən işə nümayəndənin iştirakı olmadan baxılması mümkün hesab edilmişdir. İddiaçının izahatını dinləyib,cavabdehin nümayəndəsinin iddiaya qarşı olan etirazını nəzərdən keçirib, iş üzrə təqdim edilmiş sübutlara hüquqi qiymət verən məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. Mülki işdə olan sənədlər: İşə əlavə edilmiş ******* saylı,23 fevral 2022-ci il tarixli təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında aktdan görünür ki, Göyçay Xidmət Sahəsinin əməkdaşları abonent Zeynab Tağıyevaya məxsus Göyçay şəhəri Ə.Səmədli küçəsində yerləşən fərdi yaşayış evində təbii qazın uçotu və TQİQ-na riayət olunması yoxlanılmış və sayğacın üfüqi vəziyyətə gətirilməsi, sayğacın keçən qazın qeydə almaması aşkar edilmişdir İşə əlavə edilmiş ******* saylı,22 mart 2022-ci il tarixli təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında aktdan görünür ki, Göyçay Xidmət Sahəsinin əməkdaşları abonent Zeynab Tağıyevaya məxsus Göyçay şəhəri Ə.Səmədli küçəsində yerləşən fərdi yaşayış evində təbii qazın uçotu və TQİQ-na riayət olunması yoxlanılmış və sayğacın üfüqi vəziyyətə gətirilməsi, sayğacın təbii qazı buraxmasını, ancaq sərfiyyatı qeyd etməməsi aşkar edilmişdir İşə əlavə edilmiş Cavabdeh Ağsu RQİİ Göyçay Xidmət Sahəsinin xx.xx.2023-cü il tarixli bildirişdən görünür ki, abonent İddiaçı 190 manat 08 qəpik dəyərində itirilmiş qazın həcmi hesablanmış, həmçinin 65 manat sayğacın dəyəri tərəfindən ödənilməli olduğu bildirilmişdir. İddiaçı həmin borcu 5 (beş) gün müddət ərzində ödəməsi xəbərdarlıq edilmiş, əks təqdirdə evinə təbii qazın verilişinin dayandırılacağı bildirilmişdir. İşə əlavə edilmiş Cavabdeh Ağsu RQİİ Göyçay Xidmət Sahəsinin xx.xx.2023-cü il tarixli bildirişdən görünür ki, abonent İddiaçı 190 manat 08 qəpik dəyərində itirilmiş qazın həcmi hesablanmış, həmçinin 65 manat sayğacın dəyəri tərəfindən ödənilməli olduğu bildirilmişdir. İddiaçı həmin borcu 5 (beş) gün müddət ərzində ödəməsi xəbərdarlıq edilmiş, əks təqdirdə evinə təbii qazın verilişinin dayandırılacağı bildirilmişdir. İşə əlavə edilmiş Cavabdeh itirilmiş qazın bərpasına dair tələbnamələrdən görünür ki, İddiaçı Göyçay XS-nin abonent bazasındakı abonent koduna ayrı-ayrı vaxtlarda iki dəfə olmaqla 1584 m3 itirilmiş qazın bərpası üçün dəymiş ziyan hesablanmışdır. Tətbiq edilən hüquq normaları: “Qaz təchizatı haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 13-cü maddəsinin 9-cu bəndinə əsasən məişət qaz qurğularının istifadəsi üçün qaz sayğacı qaz paylayıcısının vəsaiti hesabına, sənaye qaz qurğularının istifadəsi üçün isə qaz sayğacı istehlakçının vəsaiti hesabına təchiz edilir, quraşdırılır və dəyişdirilir. İstehlakçının təqsiri olmadan zədələnmiş qaz sayğacının təmir olunması, texniki baxışdan keçirilməsi, dəyişdirilməsi (yenisi ilə əvəz edilməsi) və quraşdırılması bu hissənin birinci cümləsinə uyğun olaraq, zədələnmə istehlakçının təqsiri üzündən baş verdikdə isə istehlakçının vəsaiti hesabına qaz paylayıcısı tərəfindən həyata keçirilir. Qaz paylayıcısı tərəfindən qaz sayğacının dəyişdirilməsi, təmir olunması və ya texniki baxışdan keçirilməsi istehlakçıdan tələb edildikdə, bu halda qaz paylayıcısı tərəfindən həmin tələbin hüquqi əsası göstərilməlidir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışının keçirilməsi onların texniki pasportlarında göstərilmiş müddətdə həyata keçirilir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçılardan vəsait tələb etmək qadağandır. İstehlakçının arzusu ilə qaz sayğacının texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçı vəsait ödəməlidir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin xx.xx.2011-ci il tarixli, 80 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qazdan istifadə Qaydaları"nın 4.2-ci bəndinə görə qaz sayğacı ilə təchiz edilmə, onun quraşdırılması və dəyişdirilməsi fiziki şəxs olan istehlakçıya münasibətdə qaz paylayıcısı hesabına, hüquqi şəxs olan istehlakçıya münasibətdə isə öz vəsaiti hesabına həyata keçirilir. Bu Qaydaların 4.7-ci bəndinə əsasən sayğacların üzərində olan plomblar kənar müdaxilələrdən qorunmaq üçün müvafiq örtüklə örtülməli (fiziki şəxs olan istehlakçıların sayğacları qaz paylayıcısı tərəfindən) və sayğac göstəricisinə sərbəst şəkildə baxılmasına imkan olmalıdır. Həmin Qaydaların 4.8-ci bəndinə görə fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısı, hüquqi şəxslərin qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi isə özləri daşıyırlar. Qaydaların 4.9-cu bəndinə əsasən istehlakçının təqsiri olmadan zədələnmiş qaz sayğacının təmir olunması, texniki baxışdan keçirilməsi, dəyişdirilməsi (yenisi ilə əvəz edilməsi) və quraşdırılması bu Qaydaların 4.2-ci bəndinə uyğun olaraq, zədələnmə istehlakçının təqsiri üzündən baş verdikdə isə istehlakçının vəsaiti hesabına qaz paylayıcısı tərəfindən həyata keçirilir. Qaz paylayıcısı tərəfindən qaz sayğacının dəyişdirilməsi, təmir olunması və ya texniki baxışdan keçirilməsi istehlakçıdan tələb edildikdə, bu halda qaz paylayıcısı tərəfindən həmin tələbin hüquqi əsası göstərilməlidir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışının keçirilməsi onların texniki pasportlarında göstərilmiş müddətdə həyata keçirilir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçılardan vəsait tələb etmək qadağandır. İstehlakçının arzusu ilə qaz sayğacının texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçı vəsait ödəməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1096.1-ci maddəsinə əsasən mülki hüquq pozuntusu (delikt) hüquqla və ya qanunla müdafiə edilən başqa şəxsə (zərərçəkənə) birbaşa ziyan və ya zərər vurulmasına gətirib çıxaran təqsirli, hüquqa zidd (mülki qanunvericiliyinin normalarını pozan) əməldir ( hərəkət və ya hərəkətsizlikdir). Həmin Məcəllənin 1096.2-ci maddəsinə əsasən delikt törətmiş şəxs mülki hüquq məsuliyyəti daşıyır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 78.1-ci maddəsinə görə sübutlar işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən birinci instansiya məhkəməsinə təqdim edilir. «Məhkəmə qətnaməsi haqqında» Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 24 noyabr 2005-ci il tarixli 04 nömrəli qərarında göstərilmişdir ki, məhkəmə qətnaməsi mülki və iqtisadi mübahisələrdən irəli gələn işlər üzrə ədalət mühakiməsinin yekun aktı olduğu üçün onun qəbul edilməsi ilə mübahisəli hüquq münasibətlərində müəyyənlik yaranmalı, pozulmuş və mübahisə edilən hüquqların və qanunla qorunan mənafelərin real bərpası təmin olunmalıdır. Qərarın 2.4-cü bəndinə görə, qətnamə o vaxt əsaslı hesab edilir ki, onda baxılan iş üçün əhəmiyyətli olan, qanunun tələblərinə uyğun olaraq işə aid edilən və mötəbər sübutlarla təsdiq olunan faktlar əks etdirilmiş olsun, məhkəmənin iş üzrə müəyyən edilən faktlardan irəli gələn qəti nəticəsi onda şərh edilsin, habelə qətnamədə göstərilən hallar işin materiallarına uyğun olsun. Məhkəmənin mövqeyi: Mülki qanunvericiliyinin tələbinə görə hüquqla və ya qanunla müdafiə edilən başqa şəxsə birbaşa ziyan və ya ziyan vurulmasına gətirib çıxaran təqsirli,hüquqa zidd əməl deliktdir. Delikt törətmiş şəxs mülki məsuliyyət daşıyır. Hazırki tədqiq edilmiş sübutlardan müəyyən olunur ki, İddiaçı istifadəsi üçün quraşdırılmış qaz sayğacı onun evində deyil, evindən görünüşə qapalı olan yerdə quraşdırılmış və həmin qaz sayğacın üfiqi vəziyyətə gətirilməsi ayrı-ayrı vaxtlarda tərtib edilmiş aktlarla müəyyən olunsa da, bu hərəkətlərin məhz İddiaçı və ya onun ailə üzvləri tərəfindən və ya əvvəlki istehlakçı Zeynəb Tağıyeva tərəfindən törədilməsi öz təsdiqini tapmamış, bu barədə hər hansı bir sübütu Cavabdeh təqdim edə bilməmişdir. Belə olan halda isə məhkəmə hesab edir ki, İddiaçı tərəfindən mülki hüquq pozuntusu törətməsi iş üzrə tədqiq edilmiş sübutlardan müəyyən olunmadığından, o mülki məsuliyyət daşıya və ya mülki məsuliyyətə cəlb oluna bilməz. O ki, qaldı qaz sayğacının istehlakçının vəsaiti hesabına dəyişdirilməsi məsələsinə,məhkəmə qeyd edir ki,sayğacın zədələnməsi istehlakçının təqsiri üzündən baş vermədiyindən dəyişdirilmiş sayğacın dəyərinin istehlakçıdan tələb edilməsi əsassızdır, sayğacın dəyişdirilməsi qaz paylayıcısının hesabına həyata keçirilməlidir. Beləliklə, məhkəmə tərəflərin təqdim etdiyi sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, İddiaçı iddiası təmin edilməli, Cavabdeh Ağsu X5 idarəsinin Göyçay Xidmət sahəsi tərəfindən tərtib edilmiş aktlara əsasən İddiaçı barəsində hesablanmış cəmi 380 manat 16 qəpik ziyan həcmi silinməli və o, yeni quraşdırılmış sayğaca görə 130 manatı ödəmək öhdəliyindən azad edilməlidir. Yuxarıda göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216- 220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia təmin edilsin. İddiaçı abonent koduna Cavabdeh İB-nin Ağsu X5 idarəsinin Göyçay Xidmət sahəsi tərəfindən tərtib edilmiş ******* saylı,23 fevral 2022-ci il tarixli və ******* saylı,22 mart 2022ci il tarixli aktlar əsasında hesablanaraq yazılmış cəmi 380 manat 16 qəpik silinsin. İddiaçı yeni qaz sayğacına görə 130 manatı ödəmək öhdəliyindən azad edilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Göyçay Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Elçin Qurbanov