Lənkəran Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(049)-3009/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Lənkəran şəhəri İş № 2(049)-3009/2022 10.10.2022 LƏNKƏRAN RAYON MƏHKƏMƏSİ Lənkəran Rayon Məhkəməsinin hakimi Aslanov Murad Şamxal oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclas katibi: X5, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı cavabdeh “Azəriqaz” İstehsalat Birliyinə qarşı X10 İstismarı İdarəsi tərəfindən qanunsuz tərtib edilmiş aktın və əsassız olaraq müəyyən olunmuş cərimənin silinməsini tələbinə dair mülki işə Lənkəran Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: İddiaçı məhkəməyə iddia ərizəsi ilə müraciət edərək X10 İstismarı İdarəsi tərəfindən qanunsuz tərtib edilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli, ******* saylı aktın etibarız hesab edilməsi və həmin akt əsasında hesablanmış 216 manat miqdarında cərimənin silinməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, ünvan 1 ünvanında yerləşən atası X3 məxsus fərdi yaşayış evinin qaz təminatı xətti üzərində Kərimov Rafayilin adına X10 İstismarı İdarəsinin Lənkəran Xidmət Sahəsi tərəfindən G-4 markalı, ******* saylı qaz sayğacı quraşdırılmışdır. Həmin qaz sayğacı vasitəsi ilə istehlak edilmiş qazın dəyərini vaxtı-vaxtında ödənilmişdir. xx.xx.2020-ci il tarixdə X10 İstismarı İdarəsinin Lənkəran Xidmət Sahəsi tərəfindən sayğaca baxış keçirilmiş və sayğacın istismar müddətinin 5-ci ili ötdüyünə görə dəyişdirilərək yeni sayğacın quraşdırılması niyəti ilə G-4 markalı, ******* saylı qaz sayğacı sökülmüşdür. X6 Qaz İstismarı İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən tərtib edilmiş aktda qeyd olunmuşdir ki, sökülən sayğacın yararlı halda qəbul edildiyi halda onun iştirakı olmadan akt tərtib edilmiş, o, bu aktı qaz idarəsinə müraciətindən sonra imzalamışdır. Bundan başqa həmin sayğacın labaratoriyada yoxlanmasından aşkarlanmışdır ki, guya sayğasa qanunsuz olaraq müdaxilə olunması qeyd edilərək 216 manat cərimə məbləği qanunsuz olaraq rəsmiləşdirilmişdir. Məhkəmə iclasına iştirak edən İddiaçı izahatında göstərdi ki, ünvan 1 ünvanında yerləşən ev atasına məxsusdur. Atası ona etibarnamə vermişdir. Qaz sayğacı yenisi ilə əvəz olunarkən heç bir hal şahidi olmamış, foto, video çəkilməmişdir. Sayğac həyətyanı sahədə yerləşmişdir. X10 İstismarı İdarəsi tərəfindən qanunsuz tərtib edilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli, ******* saylı aktın və həmin akt əsasında hesablanmış 216 manat miqdarında cərimənin silinməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilmiş iş üzrə cavabdeh “Azəriqaz” İstehsalat Birliyi heç bir üzrlü səbəb təqdim etmədən məhkəmə iclasında nümayəndənin iştirakını təmin etməmişdir. Nəhkəmə Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra MPM) 185.5-ci maddəsinə əsasən işə onun iştirakı olmadan baxmağı mümkün hesab etmişdir. İş materiallarında olan məhkəmədə elan edilərək araşdırılmış X10 İstismar İdarəsinin nümayəndələrinin iştirakı ilə tərtib edilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli, ******* saylı aktın “Qaz sayğacının çıxarılması, quraşdırılması və istismara qəbulu haqqında” aktın surətindən görünür ki, ünvan 1 ünvanında yerləşən fərdi evin istifadəsində olan sayğacının istifadə müddəti bitdiyi müəyyən edilmiş və onun yenisi ilə əvəz olunmuşdur. İş materiallarında olan məhkəmədə elan edilərək araşdırılmış X10 İstismar İdarəsinin təsdiq etdiyi təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında xx.xx.2020-ci il tarixli, ******* saylı Aktın surətindən görünür ki, Lənkəran rayonu, Gərmətük qəsəsbəsində yerləşən fərdi evin istifadəsində olan sayğacın örtüyünün zədələndiyi, yan tərəfdən əzildiyi və daxili qulaqlarında əzik-cəzəq izləri olduğu müəyyən edilmişdir. İş materiallarında olan məhkəmədə elan edilərək araşdırılmış X10 İstismar İdarəsinin 30 iyun 2022-ci il tarixli, dəymiş ziyanın bərpasına dair tələbnamədən görünür ki, xx.xx.2020-ci il tarixli, ******* saylı Akta əsasən itirilmiş qazın bərpası barədə hesablamalar aparılmış və istehlakçıya 216 manat cərimə hesablanmışdır. İş materiallarında olan məhkəmədə elan edilərək araşdırılmış **********30000 nömrəli abonent saldosundan görünür ki, abonent Rafayil Kərimovun 2020-ci ilin altıcı ayında 216 manat borcu vardır. İş materiallarında olan məhkəmədə elan edilərək araşdırılmış 620976 nömrəli etibarnamədən görünür ki, X7 məhkəmədə iştirak etmək, iddia qaldırmaq və s hüquqlarını qızı İddiaçı etibar etmişdir. Məhkəmə tədqiq edilmiş sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam qiymət verərək, belə qənaətə gəlir ki, iddia təmin edilməlidir. Belə ki, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, qaz paylayıcı “Azəriqaz” X1 istismarı sahəsi tərəfindən İstifadəsində olan qaz sayğacı ünvan 1 ünvanında yerləşən X3 məxsus fərdi yaşayış evinin qaz təminatı xətti üzərində X10 İstismarı İdarəsinin Lənkəran Xidmət Sahəsi tərəfindən G-4 markalı, ******* saylı qaz sayğacı quraşdırılmışdır. xx.xx.2020-ci il tarixdə, G-4 markalı, ******* qaz sayğacına X10 İstismar İdarəsinin nümayəndələrinin iştirakı ilə baxış keçirilmiş, həmin qaz sayğacının növbəti yoxlaması səbəbindən yenisi ilə əvəz olunmuşdur. Lakin, bu hal abonentin məlumatı olmadan, xx.xx.2020-ci il tarixli, ******* nömrəli tərtib edilmiş aktla rəsmiləşdirilmiş, itirilmiş qazın bərpasına dair hesabat aparılaraq, abonentə 216 manat borc hesablanmışdır. İşin göstərilən halları işdə iştirak edən şəxslərin izahatı, bunu tamamlayan iş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq edilmiş digər sübutlarla tam təsdiq olunur. Məhkəmə işin müəyyən olunmuş hallarına qiymət verərək qeyd edir ki, qaz sayğacına müdaxilə edilməsi əsası ilə istehlakçıya borc hesablanmasına dair qərar qəbul etmiş cavabdeh «Azəriqaz» İB konkret olaraq məhz istehlakçı tərəfindən müdaxilə edilməsinə dair sübut təqdim etməmişdir. Halbuki, MPM-nin 77.2-ci maddəsinə görə dövlət orqanlarının, icra və s. orqanların aktlarının etibarsız hesab edilməsi barədə mübahisələrə baxıldıqda həmin aktların qəbul edilməsi üçün əsas olmuş halları sübut etmək vəzifəsi bu aktı qəbul etmiş orqanın üzərinə düşür. Məhkəmə qeyd edir ki, qaz paylayıcısnın nümayəndələrinin tərtib etdikləri xx.xx.2020-ci il tarixli, ******* nömrəli akta görə sözügedən qaz sayğacında istehlakçının istifadəsində olan dövrdə hər hansı bir müdaxilənin olmasının müəyyən edilməsi mümkünsüzdür. Belə ki, iddiaçının təsərrüfatına aid olan sözügedən qaz sayğacı onun təsərrüfatı, yəni həyəti daxilində yox, küçədə quraşdırılmışdır. Belə olan halda da həmin sayğaca kənar şəxslərin müdaxiləsi də istisna deyildir. Bundan “Qaz təchizatı haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunun 8 və 9-cü bəndlərində göstərilmişdir ki, qaz paylayıcısı istehlakçıya verdiyi qazın dəyərini yalnız sayğacın göstəricilərinə əsasən tam hesablamalıdır və hər ay istehlakçıya məlumat (hesab) təqdim etməlidir (göndərməlidir). İstehlakçı tərəfindən qazın hesabı tam ödənildikdən sonra, qaz paylayıcısı tərəfindən yol verilmiş səhvə görə düzgün hesablanmamış qazın dəyərini qaz paylayıcısı istehlakçı tərəfindən ödənilməsini tələb edə bilməz. Məişət qaz qurğularının istifadəsi üçün qaz sayğacı qaz paylayıcısının vəsaiti hesabına, sənaye qaz qurğularının istifadəsi üçün isə qaz sayğacı istehlakçının vəsaiti hesabına təchiz edilir, quraşdırılır və dəyişdirilir. İstehlakçının təqsiri olmadan zədələnmiş qaz sayğacının təmir olunması, texniki baxışdan keçirilməsi, dəyişdirilməsi (yenisi ilə əvəz edilməsi) və quraşdırılması bu hissənin birinci cümləsinə uyğun olaraq, zədələnmə istehlakçının təqsiri üzündən baş verdikdə isə istehlakçının vəsaiti hesabına qaz paylayıcısı tərəfindən həyata keçirilir. Qaz paylayıcısı tərəfindən qaz sayğacının dəyişdirilməsi, təmir olunması və ya texniki baxışdan keçirilməsi istehlakçıdan tələb edildikdə, bu halda qaz paylayıcısı tərəfindən həmin tələbin hüquqi əsası göstərilməlidir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışının keçirilməsi onların texniki pasportlarında göstərilmiş müddətdə həyata keçirilir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçılardan vəsait tələb etmək qadağandır. İstehlakçının arzusu ilə qaz sayğacının texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçı vəsait ödəməlidir. “Qazdan istifadə qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 12 may 2011-ci il tarixli 80 saylı qərarının 4.9-cü bəndinə əsasən istehlakçının təqsiri olmadan zədələnmiş qaz sayğacının təmir olunması, texniki baxışdan keçirilməsi, dəyişdirilməsi (yenisi ilə əvəz edilməsi) və quraşdırılması bu Qaydaların 4.2-ci bəndinə uyğun olaraq, zədələnmə istehlakçının təqsiri üzündən baş verdikdə isə istehlakçının vəsaiti hesabına qaz paylayıcısı tərəfindən həyata keçirilir. Qaz paylayıcısı tərəfindən qaz sayğacının dəyişdirilməsi, təmir olunması və ya texniki baxışdan keçirilməsi istehlakçıdan tələb edildikdə, bu halda qaz paylayıcısı tərəfindən həmin tələbin hüquqi əsası göstərilməlidir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışının keçirilməsi onların texniki pasportlarında göstərilmiş müddətdə həyata keçirilir. Həmin qərarın 4.2, 4.7, 4.8 və 6.7-ci bəndlərinə əsasən qaz sayğacı ilə təchiz edilmə, onun quraşdırılması və dəyişdirilməsi fiziki şəxs olan istehlakçıya münasibətdə qaz paylayıcısı hesabına, hüquqi şəxs olan istehlakçıya münasibətdə isə öz vəsaiti hesabına həyata keçirilir. Sayğacların üzərində olan plomblar kənar müdaxilələrdən qorunmaq üçün müvafiq örtüklə örtülməli (fiziki şəxs olan istehlakçıların sayğacları qaz paylayıcısı tərəfindən) və sayğac göstəricisinə sərbəst şəkildə baxılmasına imkan olmalıdır. Fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısı, hüquqi şəxslərin qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi isə özləri daşıyırlar. Qaz paylayıcısı istehlakçıya verdiyi qazın dəyərini yalnız qaz sayğacının göstəricilərinə əsasən tam hesablamalıdır və hər ay istehlakçıya hesab təqdim etməlidir (göndərməlidir). Qazın verilməsinin dayandırılması və bərpa edilməsi hər bir halda (bu Qaydaların 6.1.2-ci yarımbəndi istisna olunmaqla) qaz paylayıcısı tərəfindən istehlakçının iştirakı ilə aktla rəsmiləşdirilməli və aktın bir nüsxəsi istehlakçıya təqdim edilməlidir. Həmin normalarda imperativ qaydada müəyyən olunmuşdur ki, fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısı daşıyır və qaz paylayıcısı istehlakçıya verdiyi qazın dəyərini yalnız qaz sayğacının göstəricilərinə əsasən hesablamalıdır. Həmçinin qeyd edilməlidir ki, “Azəriqaz “ İB-nin baş direktorunun təsdiq etdiyi xx.xx.2013-cü il tarixli, “Əhali abonentlərinin mənzillərində (evlərində) qaz sayğaclarının quraşdırılması və istismarı” qaydalarının 6.2-ci bəndinə əsasən sayğaclar xətdən açıldıqdan sonra 10 iş günü müddətində İnformasiya Texnologiyaları və Rabitə İdarəsinə (İTRİ) göndərilir. Həmin “Qaydalar’ın 6.6-cı bəndinə görə sayğacların İTRİ-yə daxil olan vaxtdan 10 iş günü müddətindən gec olmayaraq Dövlət yoxlamasından keçirilməsi, sənədləşdirilməsi və “Azəriqaz” İB-nin nümayəndəsinə (müvafiq X9) təhvil verilməsi təmin edilir. Qeyd olunanları nəzərə alaraq və qanunvericiliyin göstərilən müddəalarını rəhbər tutaraq məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, qanunvericiliyin tələbləri pozulmaqla tərtib olunduğundan, həmçinin qəbul edilməsi üçün əsas olmuş hallar cavabdeh təşkilat tərəfindən sübut edilmədiyindən iddia təmin edilməli, cavabdeh “Azəriqaz” X2 X12 İdarəsinin təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında tərtib olunmuş xx.xx.2020-ci il tarixli, ******* aktı ləğv edilməli və həmin akt əsasında hesablanmış 216 manat miqdarında cərimə silinməlidir. MPM-nin 218.3-cü maddəsinə əsasən hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. MPM-nin 14.2-ci maddəsinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə görə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Məhkəmə iş üzrə sübutlara MPM-nin 88-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət vermiş, iddia ərizəsində qoyulmuş tələblər üzrə nəticəyə gələrkən isə həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsində təsbit edilmiş bilavasitəlilik prinsipinə uyğun olaraq yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlara əsaslanmışdır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 233, 358, 360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh “Azəriqaz” X2 X12 İdarəsinin təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında tərtib olunmuş xx.xx.2020-ci il tarixli, ******* saylı aktı ləğv olunsun. xx.xx.2020-ci il tarixli, ******* saylı aktın əsasında hesablanmış 216 manat miqdarında cərimə məbləği silinsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Lənkəran rayon məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Murad Aslanov