Masallı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(050)-108/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Masallı rayonu İş № 2(050)-108/2023 31.01.2023 MASALLI RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əliyev Firdovsi Zülfü oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclasının katibi Rzayev Təbriz Əliniyaz oğlunun katibliyi, İddiaçı, Cavabdeh “Azəriqaz” İstehsalat Birliyinin nümayəndəsi Nümayəndə iştirakı ilə, İddiaçı cavabdeh “Azəriqaz” İstehsalat Birliyinə qarşı aktın etibarsız hesab edilməsi tələbinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyənetdi: İddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək cavabdeh “Azəriqaz” İB-nin əməkdaşları tərəfindən tərtib olunmuş 27 sentyabr 2022-ci il tarixli, ******* saylı aktın etibarsız hesab edilməsi və həmin akt əsasında hesablanmış ziyan kimi 17280 m3 qaz sərfiyyatına hesablanmış borcun silinməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı məhkəmə iclası zamanı iddiasını müdafiə edərək izahatında göstərdi ki, Masallı rayonu, Xıl kəndində özünə məxsus fərdi yaşayış evi təbii qazdan isifadə qaydalarına uyğun olaraq təbii qazla və istifadə olunan təbii qazın dəyərini müəyyənləşdirmək üçün sayğacla təmin olunmuşdur. O da taarif planına uyğun olaraq təbii qazdan istifadəyə görə müəyyənləşdirilmiş ödənişləri etmiş, heç vaxt abonent kimi öhdəliklərinin icrasından yayınmamışdır. "Azəriqaz" İB Lənkəran X3 idarəsinin əməkdaşları ona məxsus yaşayış evini təbii qazla təchiz edən qaz xəttinə və sayğaca baxış keçirmişlər. Baxış keçirdikdən bir müddət sonra ona qaza görə bildiriş gəlmiş, bildirişdə onun ödəməli olduğu məbləğin çox olduğunu görüb bunun sıbəbini öyrənmək üçün X4 xidmət mərkəzinə müraciət etmişdir. Daha sonra ona abonentin saldosu, akt, tələbnamə vermişlər. Verilmiş sənədlərə baxdıqda “Azəriqaz” X2 X3 İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən barəsində 27 sentyabr 2022-ci il tarixli, ******* nömrəli akt tərtib edildiyini görmüşdür. Aktda sayğacdan kənar qeyri-qanuni birləşmə müəyyən edildiyi bildirilmiş və tələbnamə ilə itirilmiş qazın bərpasına görə dəymiş ziyan olaraq 17280 m3 müəyyən edilməklə ödənilməsi tələb olunmuşdur. Hesab edir ki, tərtib olunmuş akt əsassız hesab edilməli və 17280 m3 qaz sərfiyyatı silinməlidir. Aktdan göründüyü kimi aktın tərtib olunmasına səbəb sayğacdan kənar qeyri-qanuni qaz xətti olmuşdur. O, sayğacdan kənar qazdan istifadə etməmiş, “Azəriqaz” İstehsalat Birliyinin işçiləri aktı yazarkən onun evinin qaz xəttində heç bir qeyri-qanuni istifadə olmamış, həmişə sayğacdan istifadə etmişdir. Onlar aktı yazarkən də qaz xəttində sayğac olmuş, sayğac ola-ola onlar qazdan qeyriqanuni istifadə yazmışlar. Qaz idarəsi ilə müqavilə bağladıqdan sonra onun evində sayğac quraşdırmışlar. Həmin sayğacla da, ödənişləri etmişdir. Akt otaq şəraitində tərtib edilmiş və onun iştirakı olmadan tərtib etmişlər. Akt tərtib olunarkən qanunvericiliyin tələbləri pozulmuşdur. Belə ki, Azəriqaz İB-nin işçilərinin aktı tərtib etmək səlahiyyətləri yoxdur. Bu səlahiyyət yalnız Azərbaycan Respublikası Energetika Nazirliyinə və Fövqəladə Hallar Nazirliyinə verilmişdir. Azəriqaz İB-nin işçiləri ayda iki dəfə olmaqla sayğaca baxış keçirdirlər. Əgər belə bir problem var idisə ona 15 günün cəriməsini yazılmalı, 180 günün cəriməsi yazılmamalıdır. O, sayğacdan kənar qaz xətti çəkmiş olsaydı Qaz istismarı İdarəsinin əməkdaşları həmin faktın şəkillərini çəkmiş olardılar. Sayğacdan kənar qeyri qanuni birləşmə var idisə Qaz istismarı İdarəsinin əməkdaşları onuda çağrıb onun iştirakı ilə akt tərtib edib qonşuları da şahid kimi qeyd edərdilər. Lakin, qaz istismarı idarəsinin əməkdaşları yalançı qanunsuz otaq şəraitində öz xeyrlərinə uyğun akt tərtib edərək həmin aktda onun sayğacdan kənar qeyri-qanuni birləşmə etdiyini qeyd etmişlər. Odur ki, həmin akt etibarsız hesab edilməli və yazılmış cərimə silinməlidir. Göstərilənləri nəzərə alaraq məhkəmədən iddiasının təmin edilməsini xahiş etdi. Cavabdehin nümayəndəsi Nümayəndə məhkəmə iclası zamanı iddianı qəbul etməyərək izahatında göstərdi ki, İddiaçı yaşadığı Masallı rayonu, Xıl kəndindəki fərdi yaşayış evi təbii qazla təchiz olunmuş və təbii qazdan istifadənin hesablanması üçün oraya sayğac quraşdırılmışdır. Həmçinin qeyd olunmalıdır ki, qaz sayğaclarına hər ayın 10-u və 20-si olmaqla, iki dəfə baxış keçirilir. İddiaçının ünvanında yerləşən qaz sayğacına baxış keçirilərkən sayğacdan kənar qeyri-qanuni qaz xətti vasitəsi ilə təbii qazdan istifadə olunması aşkar edildiyi üçün 27 sentyabr 2022-ci il tarixli akt tərtib olunmuşdur. Həmin faktı aşkar edərkən əməkdaşlar tərəfindən video çəkiliş də aparılmışdır. Daha sonra isə həmin akt əsasında dəymiş ziyan hesablanmış və itirilmiş qazın dəyərinin ödənişinin təmin edilməsi qərara alınmışdır. Lakin, abonent tərəfindən heç bir ödəniş edilməmişdir. Odur ki, iddianın rədd edilməsini xahiş etdi. İş materiallarına əlavə edilmiş “Azəriqaz” X1 X3 İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən tərtib edilmiş 27 sentyabr 2022-ci il tarixli, ******* nömrəli aktdan görünür ki, Masallı rayonu, Xıl kəndində yaşayan istehlakçı İddiaçı məxsus fərdi yaşayış evində sayğacdan kənar qeyri-qanuni qaz xətti vasitəsi ilə qazdan istifadə olunduğu aşkar edilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş “Azəriqaz” X1 X3 İdarəsinin rəisi Namiq Məmmədov tərəfindən təsdiq edilmiş 28 sentyabr 2022-ci il tarixli tələbnamədən görünür ki, Masallı rayonu, Xıl kəndində yaşayan istehlakçı İddiaçı məxsus fərdi yaşayış evinin qaz sayğacına müdaxilə və qaz itkisi olduğu üçün Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin Şurasının xx.xx.2011-ci il tarixli, 11 nömrəli qərarının 1 saylı əlavəsində Müxtəlif diametrli qaz kəmərlərində qaz sərfinin hesablanması cədvəlinə əsasən 15 mm-lik borunun en kəsiyindən minimal təzyiq həddində keçən qazın maksimal saatlıq 4 m3 /saat üçün orta günlük iş rejimi 24 saat və hesabat müddəti 180 gün qəbul edilməklə itirilmiş qazın bərpası üçün hesabat aparılmış və hesablanmış məbləğin ödənilməsi qərara alınmışdır. Cəmi 17280 m3 itirilmiş qaz hesablanmışdır. Məhkəməyə təqdim olunmuş CD diskə baxış keçirilərkən müəyyən olunmuşdur ki, İddiaçı yaşadığı Masallı rayonu, Xıl kəndindəki fərdi yaşayış evinə quraşdırılmış qaz sayğacına baxış keçirilərkən sayğacdan kənar qeyri-qanuni qaz xətti vasitəsi ilə təbii qazdan istifadə olunması aşkar edilmişdir. Məhkəmə tərəfləri dinləyib, işə əlavə edilmiş sənədləri tədqiq edib, məhkəmə iclası zamanı toplanmış sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxaraq belə hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 19-cu maddəsində əsasən dövlət hakimiyyəti orqanının və ya yerli özünüidarə orqanının mülki qanunvericiliyə uyğun gəlməyən, fiziki və ya hüquqi şəxsin mülki hüquqlarını və qanunla qorunan mənafelərini pozan qeyri-normativ xarakterli aktı məhkəmə tərəfindən etibarsız sayıla bilər. “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” 19 sentyabr 1995-ci il tarixli, 1113 saylı Azərbaycan Respublikasının Qanununun 3-cü maddəsinə əsasən istehlakçı öz hüquqlarının və qanuni mənafelərinin müdafiəsi üçün səlahiyyətli dövlət orqanlarına və məhkəməyə müraciət etməyə haqlıdır. Həmin qanunun 14-cü maddəsinin 1-ci bəndinə əsasən bütün vətəndaşlar ticarət və başqa xidmət növləri sahəsində tələbatlarının ödənilməsində bərabər hüquqa malikdir. Qanunvericilik aktlarında nəzərdə tutulmuş hallardan başqa, istehlakçıların hüquqlarına üstünlük verilməsinə, birbaşa və ya dolayısı ilə hər hansı şəkildə məhdudlaşdırılmasına yol verilmir. Qeyd olunan Qanunun 26-cı maddəsinə əsasən istehlakçıların qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş hüquqlarının müdafiəsini məhkəmə həyata keçirir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, 27 sentyabr 2022-ci il tarixdə istehlakçı İddiaçı yaşadığı fərdi yaşayış evində “Qazdan istifadə Qaydaları”nın tələblərinə zidd olaraq sayğacdan kənar qeyri-qanuni qaz xətti vasitəsi ilə təbii qazdan istifadə olunduğu aşkar edilmişdir. Bu səbəbdən iddia tələbi 27 sentyabr 2022-ci il tarixli, ******* saylı aktın etibarsız hesab edilməsinə dair hissədə təmin oluna bilməz. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin xx.xx.2011-ci il tarixli, 80 saylı qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qazdan istifadə Qaydaları” nın 5.2-ci bəndində qeyd edilmişdir ki, qaz paylayıcısı istehlakçıya verdiyi qazın dəyərini yalnız qaz sayğacının göstəricilərinə əsasən tam hesablamalıdır və hər ay istehlakçıya hesab təqdim etməlidir (göndərməlidir). Göründüyü kimi qaz paylayıcısı istehlakçıdan yalnız verdiyi qazın dəyərinin ödənilməsini tələb edə bilər. Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin Şurasının 14 mart 2011-ci il tarixli, 11 saylı qərarına əsasən istehlakçı tərəfindən bu hallara uyğun gələn qazdan istifadə qaydalarının pozuntusuna yol verilməsi (sayağacdan əvvəl qaz xəttinə qoşulma aşkar edildikdə) aşkar edildikdə, qazın verilməsi qeyd-şərtsiz dayandırılır və təbii qazın alqısatqısı müqaviləsində göstərilən qaz cihazları üçün nəzərdə tutulan normativ hesabata müvafiq olaraq, axırıncı texniki baxış müddatindən sonrakı dövr üçün və ya iddia müddəti ərzində (3 ilə qədər) qaz sərfinə bərabər qanunsuz istifadə olunmuş qazın dəyəri hesablanaraq istehlakçı tərəfindən təchizatçının hesablaşma-hesabına odənilir. Hesablanmış qazın dəyərinin ödənilməsi vaxtı istehlakçı tərəfindən qazdan istifadə qaydalarının pozulması aşkar olunan günə qədər ödənilmiş qazın dəyəri nəzərə alınmalıdır, yəni həmin məbləğ hesablanmış dəyərdən çıxarılmalıdır. Məhkəmə iddianın 17280 kub metr qaz sərfiyyatına görə hesablanmış borcun silinməsinə münasibətdə qeyd edir ki, tərtib edilmiş ******* nömrəli aktdan görünür ki, baxışın keçirilməsi və qeyd olunan nöqsanın aşkar edilməsi 27 sentyabr 2022-ci il tarixə təsadüf edir. Həmçinin iş materiallarına əlavə edilmiş “Abonentin saldosundan” görünür ki, 2022-ci ilin yanvar-sentyabr ayları üzrə müəyyən məbləğlərdə sərfiyyat hesablanmışdır. Bu isə onu deməyə əsas verir ki, eyni ilin avqust ayında da istifadəçinin sayğacına baxış keçirilmişdir. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, dəymiş ziyanın məbləğinin 180 gün hesabat müddəti hesablanması həddən artıq çoxdur və bu səbəbdən də 90 gün hesabat müddəti ilə hesablanmalıdır. Qeyd olunanları nəzərə alaraq aşağıdakı qaydada hesabat aparılmalı və borc məbləği azaldılmalıdır: 4x24x90=8640 m3 Beləliklə məhkəmə iş üzrə toplanmış sübutların məcmusuna hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməklə, 27 sentyabr 2022-ci il tarixli, ******* saylı akta əsasən hesablanmış ziyanın həcmi alazdılaraq 8640 m3 müəyyən edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 358-360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qətetdi: İddia qismən təmin edilsin. 27 sentyabr 2022-ci il tarixli, ******* saylı akta əsasən ziyan qismində hesablanmış sərfiyyatın həcmi azaldılaraq 8640 m3 müəyyən edilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə Masallı Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Firdovsi Əliyev