Naftalan Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(052)-60/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Naftalan şəhəri İş № 2(052)-60/2024 18.03.2024 NAFTALAN ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ X3 Aydın oğlunun sədrliyi, İsmayılova Nüşabə Qaraş qızının katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh İB-yə qarşı «hesablanmış borcun silinməsi» tələbinə dair mülki işə məhkəmənin inzibati binasında, məhkəmə iclas zalında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh İB-nin X4 İstismar İdarəsinin Naftalan XS əməkdaşları tərəfindən hesablanmış 2160 m3 qaz sərfiyyatı borcunun silinməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Daha sonra İddiaçı iddia tələbinin dəyişdirilməsi barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh İB-nin X4 İstismar İdarəsinin Naftalan XS əməkdaşları tərəfindən hesablanmış 216 manat qaz sərfiyyatına görə hesablanmış borcun silinməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Tələb onunla əsaslandırılmışdır ki, Naftalan şəhəri, İ.Həsənzadə küçəsi ev 18, mənzil 3 onun mülkiyyətindədir. 11 iyun 2020-ci il tarixdə ona məxsus mənzilə quraşdırılmış qaz sayğacı başqa bir sayğac ilə əvəz edilmiş və bu barədə akt tərtib edilmişdir. Daha sonra həmin sayğac yoxlamadan keçirilmiş və bu barədə akt tərtib edilmişdir. 14 sentyabar 2020-ci il tarixli həmin qaz sayğacının yoxlaması barədə MSK 29/1710-02861-1 saylı aktda qeyd edilmişdir ki, 20025377 nömrəli plomb kəsilərək G-4 SM/7220 saylı qutu açılmış, sayğaca baxış keçirilmiş, yivli birləşmələrdə korroziya izi mövcuddur, sayğac mənfiyə işləyib, sayğac alarm 1 rejimindədir, sayğacın yaddaş arxivi oxunmuş, xx.xx.2020ci il tarixdə Alarm 1 rejimi aşkar olunmuşdur. Sonradan üzərindən bir müddət keçdikdən sonra Cavabdeh İB-nin X4 İstismar İdarəsinin Naftalan XS əməkdaşları qanunsuz akt tərtib etmişlər. xx.xx.2020-ci il tarixli ******* nömrəli həmin aktda MSK 29/1710-02861-1 saylı aktı əsas götürərək ondan dəymiş ziyanın və sayğacın dəyəri tələb edilmişdir. xx.xx.2020-ci il tarixli tələbnamə ilə isə dəymiş ziyan olaraq itirilmiş qazın bərpası kimi 2160 m3 qaz sərfiyyatının dəyərinin ödənilməsi tələb olunmuşdur. Hazırda həmin akt qeydi etibarsız olduğu üçün 2160 m3 qaz sərfiyyatı silinməlidir. O, sayğaca heç bir müdaxilə etməmişdir və sayğacın təhlükəsizliyinə cavabdeh şəxs ola bilməz. İstənilən bir şəxs həmin sayğaca müdaxilə edə bilər, hətta bilərəkdən onu zədələyə bilər. Bu səbəbdən aktda qeyd olunan həmin qüsurlara görə o məsuliyyət daşımamalıdır. İddiaçı məhkəmə iclasında izahat verərək bildirdi ki, yaşadığı mənzil 18 nömrəli binada yerləşir. Qaz sayğacı isə mənzilindən çöldə, yəni evinə giriş qapısının üst hissəsinə quraşdırılmışdır. Əksər vaxtlarda qızına məxsus evdə yaşadığı üçün öz evində daimi yaşayış yoxdur. Xəstə və yaşlı olduğu onun sayğaca hər hansı müdaxilə etmiş olması mümkün deyildir. Ümumiyyətlə sayğaca heç bir müdaxilə edilməmişdir. Belə ki, qaz idarəsinin əməkdaşları mənzilinə quraşdırılmış smart kart ilə işləyən qaz sayğacına baxış keçirərkən sayğacın qazı zəif keçirdiyini demiş və sayğacı yenisi ilə əvəz etmişlər. Lakin, həmin vaxt sayğac tam şəkildə işlək vəziyyətdə olmuşdur. Bir müddət keçdikdən sonra isə ona 216 manat qaz sərfiyyatı borcu hesablandığını bilmişdir. Həmin borc qanunsuzdur. Bu səbəbdən iddianın təmin edilməsini xahiş etdi. Cavabdeh təşkilat məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada xəbərdar edilsə də, məhkəmə iclasında nümayəndəsinin iştirakını təmin etməmiş və etməməsinin səbəbləri barədə məlumat verməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki- Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən işə cavabdeh təşkilatın nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş Cavabdeh qaz sayğacının çıxarılması, quraşdırılması və istismara qəbulu haqqında 11 iyun 2020-ci il tarixli, ******* nömrəli aktdan görünür ki, Naftalan şəhəri, İ.Həsənzadə küçəsi, ev 18, mənzil 03-də yaşayan istehlakçı İddiaçı məxsus evin qaz sayğacı qazı zəif buraxdığı, yəni ALARM-1 rejimində olduğu üçün yenisi ilə əvəz edilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş Cavabdeh İB-nin X4 İstismarı İdarəsinin Naftalan XS-i üzrə rəis müavini X1 tərəfindən təsdiq edilmiş 01 noyabr 2020-ci il tarixli, ******* nömrəli aktdan görünür ki, Naftalan şəhəri, İ.Həsənzadə küçəsi, ev 18, mənzil 03-də yaşayan istehlakçı İddiaçı məxsus evin qaz sayğacına baxış keçirilmiş, 20025377 nömrəli plomb kəsilərək G-4 SM/7220 saylı qutu açılmış, sayğac Alarm-1 rejimində olmuş, sayğacın yaddaş arxivi oxunmuş, xx.xx.2020-ci il tarixdən Alarm-1 rejimində olduğu aşkar edilmişdir. Həmçinin akt ilə dəymiş ziyanın və sayğacın dəyərinin ödənilməsi tələb olunmuşdur. İş materiallarına əlavə edilmiş Cavabdeh İB-nin X4 İstismarı İdarəsinin rəisi Xaliq Namazov tərəfindən təsdiq edilmiş 27 noyabr 2020-ci il tarixli tələbnamədən görünür ki, Naftalan şəhəri, İ.Həsənzadə küçəsi, ev 18, mənzil 03-də yaşayan istehlakçı İddiaçı məxsus evin qaz sayğacının G-4 markalı sayğacın nominal qaz sərfi 4 m3 orta günlük iş rejimi 6 saat və hesabat müddəti 90 gün qəbul edilməklə, itirilmiş qazın bərpası üçün hesabatın aparılması və hesablanmış məbləğin ödənilməsi qərara alınmışdır. Cəmi 2160 m3 itirilmiş qaz hesablanmışdır. İş materiallarına əlavə edilmiş “Abonentin saldosundan” görünür ki, 2020-ci ilin noyabr ayında abonent İddiaçı akt üzrə 216 manat məbləğində borc hesablanmışdır. Məhkəmə iddiaçının izahatını dinləyib, işə əlavə edilmiş sənədləri tədqiq edib, məhkəmə iclası zamanı toplanmış sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxaraq belə nəticəyə gəlir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 72-ci maddəsində göstərilir ki, dövlət və cəmiyyət qarşısında hər bir şəxs onun hüquq və azadlıqlarından bilavasitə irəli gələn vəzifələr daşıyır. Hər kəsin üzərinə vəzifələr yalnız bu Konstitusiya ilə və ya qanunla qoyula bilər. Hər bir şəxs Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına əməl etməli, başqa şəxslərin hüquq və azadlıqlarına hörmət bəsləməli, qanunla müəyyən edilmiş digər vəzifələri yerinə yetirməlidir. Azərbaycan Respublikası Mənzil Məcəlləsinin 135.1-ci maddəsinə əsasən fiziki və hüquqi şəxslər, həmçinin belə xidmətlərdən istifadə edən dövlət orqanları, bələdiyyələr və digər təşkilatlar yaşayış sahələrinə və kommunal xidmətlərə görə haqqı vaxtında və tam məbləğdə ödəməyə borcludurlar. Azərbycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 12 may 2011-ci il tarixli 80 saylı qərarı ilə təsdiq edilən “Qazdan istifadə qaydaları”-nın 5.5-ci bəndinə əsasən qaz paylayıcının istehlakçıya verdiyi qazın sayğacla müəyyənləşdirilən hesabı istehlakçıya paylayıcı tərəfindən təqdim edildikdən (göndərildikdən) sonra bir ay müddətində tam ödənilməlidir. Həmin Qərara əsasən qaz paylayıcısı alqı-satqı müqaviləsi əsasında istehlakçılara qazpaylayıcı şəbəkə vasitəsilə qazın paylanmasını, satılmasını və bu fəaliyyətlərlə əlaqədar xidmətləri həyata keçirən hüquqi şəxs, istehlakçı isə alğı-satqı müqaviləsi əsasında qazı satın alan və qazdan yanacaq və ya xammal kimi istifadə edən hüquqi və ya fiziki şəxsdir. Həmçinin, sayğacların kənar müdaxilələrdən qorunmaq üçün qaz paylayıcısı tərəfindən sayğaclar müvafiq örtüklə örtülməli və sayğac göstəricisinə sərbəst şəkildə baxılmasına imkan olmalıdır. Fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısı, hüquqi şəxslərin qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi isə özləri daşıyırlar. Məhkəmə qeyd edir ki, hazırkı mübahisə üzrə iddiaçıya məxsus mənzilin qaz sayğacı mənzildən kənarda, evə giriş qapısının üzərində quraşdırılmış və kənar müdaxilədən qorunması üçün sayğac müvafiq örtüklə örtülməmişdir. Bununla da, Cavabdeh qaz paylayıcısı kimi öz üzərinə düşən vəzifəsini icra etməyərək qanunvericiliyin tələbini pozmuşdur. Eyni zamanda iş materialları ilə müəyyən olunur ki, 11 iyun 2020-ci il tarixdə Cavabdeh əməkdaşları sayğacı onun qazı zəif buraxması və Alarm 1 rejimində olması səbəbindən dəyişərkən sayğacın plombları üzərində olmuşdur. Bu isə onu deməyə əsas verir ki, nasaz sayğac yenisi ilə əvəz edilərkən, ona əvvəlcədən müdaxilənin edilmiş olması qeyri müəyyən olmuşdur. Belə ki, sayğacın plobları açılmadan ona hər hansı müdaxilənin mümkünlüyü inandırıcı görünmür. Bundan başqa qanunvericiliyin tələbinə əsasən hüquq pozuntusunun olması faktı aşkar olunduğu halda istehlakçıya bu barədə məlumat verilməli və həmin pozuntunun kim tərəfindən törədilməsi müəyyən edilməli idi. Qaz paylayıcı təşkilat tərtib edilmiş akt və digər əlaqəli sənədlərdə sayğaca müdaxilə edilmiş olmasını qeyd etsə də, həmin hüquq pozuntusunun kim tərəfindən törədilməsi müəyyən olunmamış və buna dair birlik tərəfindən məhkəməyə hər hansı sübut təqdim edilməmişdir. Belə ki, fiziki şəxs olan istehlakçıya münasibətdə qaz sayğacının və plombların cavabdehliyini birmənalı şəkildə qaz paylayıcı daşıdığından, həmçinin qaz sayğacının yararsız hala düşməsində bilavasitə istehlakçının təqsiri qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada sübut edilmədiyindən, sayğacda aşkar olunan hər hansı nasazlığa görə istehlakçı barəsində hər hansı sanksiya tətbiq edilə bilməz. “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” 19 sentyabr 1995-ci il tarixli, 1113 saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu 3-cü maddəsinə əsasən istehlakçının öz hüquqlarının və qanuni mənafelərinin müdafiəsi üçün səlahiyyətli dövlət orqanlarına və məhkəməyə müraciət etməyə haqlıdır. Həmin qanunun 14-cü maddəsinin 1-ci bəndinə əsasən bütün vətəndaşlar ticarət və başqa xidmət növləri sahəsində tələbatlarının ödənilməsində bərabər hüquqa malikdir. Qanunvericilik aktlarında nəzərdə tutulmuş hallardan başqa, istehlakçıların hüquqlarına üstünlük verilməsinə, birbaşa və ya dolayısı ilə hər hansı şəkildə məhdudlaşdırılmasına yol verilmir. Qeyd olunan Qanunun 26-cı maddəsinə əsasən istehlakçıların qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş hüquqlarının müdafiəsini məhkəmə həyata keçirir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 6.1-ci maddəsinə əsasən mülki dövriyyə iştirakçılarının əmlak müstəqilliyi, mülkiyyətin toxunulmazlığı, mülki hüquqların maneəsiz həyata keçirilməsinə şərait yaradılması, pozulmuş hüquqların bərpasının təmin edilməsi və mülki hüquqların məhkəmə müdafiəsi mülki qanunvericiliyin prinsiplərindəndir. 19-cu maddəsinə əsasən dövlət hakimiyyəti orqanının və ya yerli özünüidarə orqanının mülki qanunvericiliyə uyğun gəlməyən, fiziki və ya hüquqi şəxsin mülki hüquqlarını və qanunla qorunan mənafelərini pozan qeyri-normativ xarakterli aktı məhkəmə tərəfindən etibarsız sayıla bilər. 560.1-ci maddəsinə əsasən mülki hüquqlar hüquqa uyğun həyata keçirilməlidir. Hüquqdan yalnız başqalarına ziyan vurmaq məqsədi ilə istifadə edilməsi yolverilməzdir. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə toplanmış sübutların məcmusuna hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməklə Cavabdeh əməkdaşları tərəfindən tərtib edilmiş 01 noyabr 2020-ci il tarixli, ******* nömrəli akt əsasında hesablanmış 216 manat borc silinməlidir. Göstərilənlərə əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 233 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh tərəfindən İddiaçı barəsində 01 noyabr 2020-ci il tarixli ******* nömrəli akt əsasında hesablanmış 216 (iki yüz on altı) manat borc silinsin. Qətnamədən onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 01 (bir) ay müddətində Naftalan Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. X5