Sabirabad Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(056)-1622/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sabirabad rayon İş № 2(056)-1622/2025 02.10.2025 SABİRABAD RAYON MƏHKƏMƏSİ X4 Bağırovun sədrliyi, Rəşad Akif oğlu Rüstəmovun katibliyi, Ərizəçi iştirakı ilə, Ərizəçi “şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi” barədə (Sabirabad rayon Qəyyumluq və Himayəçilik Komissiyasının, həmçinin Maraqlı şəxs1 maraqlı şəxs kimi qeyd edildiyi) ərizəsinə dair mülki işə xx.xx.2025-ci il tarixdə Sabirabad Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Ərizəçi «şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi» barədə Sabirabad rayon Qəyyumluq və Himayəçilik Komissiyasının, həmçinin Maraqlı şəxs1 maraqlı şəxs kimi qeyd edildiyi ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək X2 fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Ərizə belə əsaslandırılmışdır ki, psixi qüsurlarına görə haqqında ərizə verilən şəxs, xx.xx.2006-cı ildə Sabirabad rayonu, Mürsəlli kəndində anadan olmuş X5 onun qızıdır. Psixi qüsurlarına görə haqqında ərizə verilən şəxs X1. X9 ruhi xəstədir. O, anadangəlmə «Ağır dərəcəli əqli gerilik, qulluq və müalicə tələb edən ciddi davranış pozuntuları əsas diaqnoz F72.1, qeyri üzvi enirez, qeyri üzvi enkopez, nitq inkişafının spesifik pozuntusu» diaqnozu ilə xəstədir. Kənar şəxslərin qulluğuna və nəzarətinə ehtiyacı vardır. Müddətsiz birinci dərəcəli əlillik almışdır. Bu hal xəstəyə aid Salyan rayonlararası psixiatriya xəstəxanası HMK-S1 tərəfindən edilmiş müayinə diaqnozu ilə də təsdiq edilir. X9 psixi qüsurlarına görə, hərəkətinin mənasını ölçüb biçmək iqtidarında olmadığından bütün məsələləri özü həll etməyə məcbur olur. Bu səbəbdən qanunvericiliyin tələbinə əsasən xəstəyə rəsmi olaraq qəyyum təyin olunmalıdır. Sabirabad rayon İcra Hakimiyyəti nəzdində olan Qəyyumluq və Himayə orqanı məhkəmə qətnaməsinin olmasını vacib sayır. Onlar hesab edirlər ki, məhkəmə qətnaməsi ilə şəxs fəaliyyət qabiliyyəti olamayan hesab edilməlidir. Ərizənin təmin edilməsi qızı Günaya himayəçi təyin olunması üçün zəruridir. Məhkəmə iclasında iştirak etmiş Ərizəçi ərizənin təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımı qaydada xəbərdar edilmiş maraqlı şəxslər məhkəmə iclasında nümayəndələrinin iştiraklarını təmin etməmişlər. Məhkəmə ərizəçinin izahatını dinləyib və iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, ərizə əsaslı olduğu üçün təmin edilməlidir. Sabirabad Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli qərardadı ilə iş üzrə X2 psixi vəziyyətini müəyyən etmək üçün ilkin ambulator məhkəmə psixiatriya ekspertizası təyin edilmişdir. İş materiallarına əlavə olunmuş “Məhkəmə Psixiatrik Ekspertiza Mərkəzi” X8 xx.xx.2025-ci il tarixli 2319 saylı rəyindən görünür ki, X3 ağır dərəcəli əqli gerilik müəyyən edilir. X5 psixi vəziyyətinə görə öz hərəkətlərinin mənasını dərk etmək və onları şüurlu idarə etmək iqtidarına malik deyil və onun psixi vəziyyətinə görə fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilməyə kifayət qədər əsasları var. Məhkəmə iclasında araşdırılmış sübutlarla müəyyən olunmuşdur ki, X5 öz psixi vəziyyətinə görə hərəkətlərinin mənasını dərk etmək və onları idarə etmək iqtidarına malik deyil buna görə də, onun tam fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilməsi üçün əsaslar vardır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 305.1.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə xüsusi icraat qaydasında şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi haqqında işlərə baxır. Həmin Məcəllənin 317.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmədə psixi qüsurlarına görə şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi haqqında iş, ailə üzvlərinin birgə yaşamasından asılı olmayaraq, yaxın qohumların (valideynlərin, uşaqların, qardaşbacıların), müvafiq icra hakimiyyəti orqanının, psixiatriya (psixonevroloji) müəssisəsinin ərizəsi üzrə qaldırıla bilər. Həmin Məcəllənin 321.2-ci maddəsinə əsasən şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsinə dair məhkəmə qətnaməsi fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilən şəxs üzərində qəyyum təyin etmək üçün əsasdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 28.1-ci maddəsinə əsasən fiziki şəxsin mülki hüquq fəaliyyət qabiliyyəti şəxsin öz hərəkətləri ilə mülki hüquqlar əldə etmək və həyata keçirmək, özü üçün mülki vəzifələr yaratmaq və icra etmək qabiliyyətidir. Həmin Məcəllənin 28.8-ci maddəsinə əsasən ağıl zəifliyi və ya ruhi xəstəlik nəticəsində öz hərəkətlərinin mənasını başa düşməyən və ya öz hərəkətlərinə rəhbərlik edə bilməyən şəxslər də məhkəmə tərəfindən fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayıla bilər. Həmin Məcəllənin 33.1-ci maddəsinə əsasən qəyyumluq və himayəçilik fəaliyyət qabiliyyəti və ya məhdud fəaliyyət qabiliyyətli fiziki şəxslərin hüquq və mənafelərinin müdafiəsi üçün təyin edilir. Məhkəmə hesab edir ki, iş üzrə toplanmış sübutlar X2 öz psixi vəziyyətinə görə hərəkətlərinin mənasını dərk etmək və onları idarə etmək iqtidarına malik olmadığı barədə nəticəyə gəlməyə əsas verir. Ona görə də ərizə əsaslı olmaqla təmin edilməli, X5 fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməlidir. Göstərilənlərə əsaslanaraq və Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 321.1 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: Ərizəçi ərizəsi təmin edilsin. xx.xx.2006-cı il tarixdə Sabirabad rayonu, Mürsəlli kəndində anadan olmuş X5 fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 ay müddətinə “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet və Sabirabad Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər.