Samux Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(058)-735/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Samux rayonu İş № 2(058)-735/2023 08.06.2023 SAMUX RAYON MƏHKƏMƏSİ Samux Rayon Məhkəməsinin hakimi Kərimova Tərifə Əbülfət qızı İddiaçı Cavabdeh qarşı «pul» tələbinə dair kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş icraat qaydasında ərizəsi üzrə mülki işə baxaraq, Müəyyən etdi: İddiaçı (mətndə iddiaçı) Cavabdeh (mətndə cavabdeh) qarşı cavabdehdən «Mebel və Elektroniks» mağazasından xx.xx.2021-ci il tarixdə aldığı «Samsung A-10 S» markalı telefon üçün ödənilməmiş 180 manat pulun, 50 manat dəbbə pulunun və 30 manat dövlət rüsumunun tutularaq ona verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər araşdırılarkən müəyyən edilmişdir ki, iddiaçı «Mebel və Elektroniks» mağazasının sahibi İddiaçı ilə Cavabdeh ilə aralarında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən ona 12 ay müddətə ayda 35 manat ödəmək şərtilə qiyməti 420 manat olan bir ədəd «Samsung A-10 S» markalı telefon satılmışdır. Borclu cəmi 420 manat borcundan 280 manat ödəniş etmiş, qalan 180 manat məbləğdə borcun, 50 manat dəbbə pulunun və 30 manat dövlət rüsumunun cavabdehdən tutulması barədə qətnamə çıxarılması xahiş edilmişdir. Məhkəmə iş materiallarını hərtərəfli, tam, obyektiv və qərəzsiz araşdırıb, mübahisənin həllində tətbiq edilməli olan hüquq normalarına əsaslanaraq hesab edir ki, iddia tələbi ашаьыдакылара əsasən təmin edilməlidir. İşdə olan xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, «Mebel və Elektroniks» mağazasının müdiri İddiaçı tərəfindən Samux rayonu Nəbiağalı qəsəbə sakini Cavabdeh 12 ay müddətə ayda 35 manat ödəmək şərtilə qiyməti 420 manat olan bir ədəd «Samsung A-10 S» markalı telefon satılmışdır. Müqavilədən görünür ki, cəmi 280 manat ödəniş etmiş, onun qalan borc məbləği 180 manat təşkil edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin (bundan sonra Azərbaycan Respublikası MM) 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 386.1-ci maddəsinə əsasən...öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Yenə həmin Məcəllənin 448.1-ъи maddəsinə görə əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Habelə həmin Məcəllənin 449.1-ci maddəsinə əsasən özgəsinin pul vəsaitini qanunsuz saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla, onun ödənilməsini digər şəkildə gecikdirməklə və ya başqa şəxsin hesabına pul vəsaitini əsassız əldə etməklə və ya toplamaqla ondan faydalanmağa görə həmin vəsaitin məbləğindən faizlər ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739.1-ci maddəsi ilə müəyyən edilmişdir ki, borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin Мəcəllənin 739.2-ci maddəsinə əsasən isə borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o kredit müqaviləsi adlandırılır. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, İddiaçı xx.xx.2021-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh cəmi dəyəri 420 manat olan, 12 ay müddətə ayda 35 manat ödəmək şərtilə bir ədəd «Samsung A-10 S» markalı telefon, cavabdeh şərtləri qəbul etməklə bağlı müqaviləyə imza etmişdir. Cavabdeh borcundan 280 manat ödəniş etmiş, beləliklə onun hazırki vaxta 180 manat ödənilməmiş borcu qalmışdır. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, mülki qanunvericiliyin göstərilən müddəaları əsas tutulmaqla iddia tələbi təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikasıнын Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə görə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikasıнын Mülki Prosessual Məcəlləsinin 217.3-cü maddəsinə əsasən qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin arşılıqlı münasibətlərinə uyğun əsaslandırılmalıdır. İstinaq olunan Məcəllənin 217.4-cü maddəsində isə deyilir ki, məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Həmin Məcəllənin 222.2-ci maddəsinə əsasən pul vəsaitinin tutulması haqqında iddianı təmin edərkən hakim əsas borcu, ziyan və dəbbə pulunu (cərimə, peniya) ayrı-ayrılıqda müəyyən etməklə, alınmalı olan ümumi məbləği qətnamədə göstərir. Azərbaycan Respublikasıнын Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. İddia tələbi təmin edildiyindən cavabdehdən ödənilmiş 30 (otuz) manat dövlət rüsumu iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikasıнын Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə Qət etdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 180 (yüz səksən manat) manat borc pul, 50 (əlli) manat dəbbə pulu və 30 (otuz) manat dövlət rüsumu tutularaq İddiaçı verilsin. Qətnamədən surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Samux Rayon məhkəməsi vasitəsilə Gəncə Appellyasiya Məhkəməsinə appelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Tərifə Kərimova