Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(060)-7150/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № 2(060)-7150/2022 15.12.2022 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Abdullayev Emin Ağamusa oğlunun sədrliyi, X4 oğlunun katibliyi, iddiaçının nümayəndəsi, oğlu X2, cavabdehin nümayəndəsi X1 iştirakları ilə, İddiaçı cavabdeh "xxxx" ASC-yə qarşı borcun silinməsi tələbinə dair mülki işə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı (bundan sonra - iddiaçı) "xxxx" ASC-yə (bundan sonra - cavabdeh) qarşı iddia ərizəsi ilə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinə müraciət edərək, cavabdeh tərəfindən ona məxsus olan ünvan 1-ya dair elektrik enerjisindən istifadəyə görə əsassız olaraq hesablanmış 2798,47 manat məbləğində borcun silinməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, ünvan 1 xüsusi mülkiyyət hüququ ilə iddiaçıya məxsusdur. Ona məxsus mənzil 1993-cü ildən Qubadlı rayonundan olan məcburi köçkün ailəsi tərəfindən zəbt olunmuşdur. Həmin mənzilə dair 326,57 və 2471,9 manat məbləğində borc hesablanmışdır. Məcburi köçkün ailəsini 2022-ci ilin sentyabr ayında evdən çıxarmışdır. Mənzilə dair hesablanmış borc silinməlidir. Çünki mənzil 1993-cü ildən Qubadlı rayonundan olan məcburi köçkün ailəsi tərəfindən zəbt olunmuşdur. Məcburi köçkün olduqlarına görə həmin dövr üçün elektrik enerjisindən istifadəyə görə ödənişlər qaçqınkom tərəfindən ödənilirdi. Yəni cavabdeh təşkilata borc yarana bilməzdi. Cavabdehin nümayəndəsi tərəfindən məhkəməyə etiraz ərizəsi ünvanlanmışdır. Etiraz onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçının mənzili xx.xx.2000-ci il tarixdə abonent qeydiyyatına alınmışdır. xx.xx.2008-ci il tarixdə abonentin mənzilinə elektrik hesabat sayğacı quraşdırılmışdır. İddiaçının mənzilində xx.xx.2008-ci il tarixindən xx.xx.2015-ci il tarixədək dəyəri 2335,27 manat təşkil edən 38921 kvt saat miqdarında elektrik enerjisindən isdifadə olunmuşdur. Abonent məcburi köçkün olduğundan xx.xx.2016-cı il tarixində 2471,90 manat məbləğində borc "xxxx" ASC tərəfindən dondurulmuşdur. Halhazırda həmin borc "xxxx" ASC tərəfindən tələb olunmur. Lakin abonentin silinməsini tələb etdiyi 326,57 manat məbləğindəki borc "xxxx" ASC dövründə sayğac əsasında yaranan borcdur. Hal-hazırda iddiaçının 333,21 manat məbləğində debitor (sərfiyyat) borcu qalmışdır. Abunə haqqında çıxarışdanda görünür ki. iddiaçı xx.xx.2016-ci il tarixindən xx.xx.2022-ci il tarixədək aylıq ödənişləri vaxtlı-vaxtında ödəməmişdir. Bütün bunlar göstərir ki, abonent istifadə etdiyi enerjinin borclarını vaxtlı-vaxtında, şərtləşdirilmiş qaydada ödəməyərək öhdəliklərin icra olunması tələblərindən irəli gələn qaydaları pozmuşdur. İddiaçının nümayəndəsi məhkəmə iclasında iddia ərizəsini müdafiə edərək onunla oxşar məzmunlu izahat verdi və həmçinin bildirdi ki, onun mənzilinə dair hesablanmış borc mənzili zəbt etmiş məcburi köçkünün borcudur. Həmin borc elektrik enerjisindən istifadə etmiş həmin şəxsdən tələb edilməlidir. Qeyd edilənlərə əsasən iddiaçı iddia tələbinin təmin olunmasını xahiş etdi. Cavabdehin nümayəndəsi məhkəmə iclasında etiraz ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verdi və iddianın təmin edilməməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsinin və cavabdehin nümayəndəsinin izahatlarını dinləyib, iş materiallarını və iddia ərizəsinin dəlillərini araşdıraraq aşağıdakı nəticəyə gəlir. İşdən göründüyü kimi iddiaçı xx.xx.1956-cı ildə, Füzuli rayonu, Əbdürəhmanlı kəndində anadan olmuşdur. O, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatdadır. Daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarıa əsasən O, ünvan 1 iddiaçının mülkiyyətindədir. 14 saylı Mənzil Kommunal Saəsinin xx.xx.2022-ci il tarixli arayışına sasən X3 məcburi köçkün kimi 1993-cü ildən ünvan 1-da məskunlaşıb. **********03354 saylı abunə hesabından görünür ki, ünvan 1 ünvanının elektrik enerjisindən istifadəyə görə xx.xx.2016-cı ildə dondurulmuş 2471,90 manat borcu vardır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 02 fevral 2005-ci il tarixli, 18 saylı qərarı ilə təsdiq olunmuş «Elektrik enerjisindən istifadə Qaydaları»na (bundan sonra - Qaydalar) əsasən elektrik enerjisi istehlakçısı - müqavilə əsasında elektrik enerjisini satın alan və ondan elektrik qəbulediciləri vasitəsi ilə istifadə edən hüquqi və ya fiziki şəxsdir (1.1). Dövlət elektroenergetika müəssisəsindən enerjitəchizatı müəssisəsinə, enerjitəchizatı müəssisəsindən abonentə, abonentdən subabonentə elektrik enerjisinin verilişi yalnız müvafiq olaraq tərəflər arasında bağlanmış elektrik enerjisinin alqı-satqı müqaviləsinə əsasən və onlar üçün təyin olunmuş elektrik enerjisinin tariflərinə uyğun aparılır (8.1). Hazırkı halda iddiaçı yaşadığı mənzilə dair hesablanmış elektrik enerjisindən istifadəyə görə borcun əsassız olduğunu bildirir və həmin borcun haradan yaranmasının aydınlaşdırılmadığını qeyd edir. “Məcburi köçkünlər və onlara bərabər tutulan şəxslər üçün vahid aylıq müavinətin müəyyən edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 23 yanvar 2017-ci il tarixli Fərmanının 1-1-ci bəndində göstərilmişdir ki, fərdi qaydada sayğacların quraşdırılması və texniki istismarı mümkün olmayan sıx müvəqqəti məskunlaşma yerlərində (keçmiş yataqxana, müalicə pansionatları və digər binalarda) faktiki yaşayan məcburi köçkünlərin və onlara bərabər tutulan şəxslərin (fərdi qaydada təbii qazla təmin olunmayan sıx müvəqqəti məskunlaşma yerlərində faktiki yaşayan məcburi köçkünlər və onlara bərabər tutulan şəxslər istisna olmaqla) onlar fərdi qaydada sayğacların quraşdırılması və texniki istismarı mümkün olan yeni yaşayış sahələrinə köçürülənədək istifadə etdikləri təbii qaz, elektrik enerjisi, su və məişət tullantılarının daşınmasına görə haqların 2017-ci il 1 yanvar tarixinədək məcburi köçkünlər üçün müəyyən edilmiş normalar həddində dövlət hesabına mərkəzləşmiş qaydada ödənilməsi təmin olunsun. İşdən göründüyü kimi iddiaçının elektrik enerjisinə görə olan 2471,90 manat borcu 31 dekabr 2016-cı ildə dondurulmuşdur. Lakin həmin borc sayğac əsasında yaranmış borc olmamışdır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 23 yanvar 2017-ci il tarixli Fərmanında isə sayğacı olmayan məcburi köçkünlərin borclarının dövlət tərəfindən ödənilməsi qərara alınmışdır. Lakin cavabdeh iddiaçının həmin borcunu silməmişdir. Bu səbəbdən iddia təmin edilməli, iddiaçının abonent hesabında olan elektrik enerjisindən istifadəyə görə 2471,90 manat manat borc silinməlidir. İddiaçının yaşadığı mənzilə hesablanmış qalan borc məbləği isə onun sayğac əsasında yaranmış borcu olduğundan həmin borc silinə bilməz. İddiaçı ona məxsus mənzildə məcburi köçkünün yaşadığını və borcun onun elektrik enerjisindən istifadəsi əsasında yarandığını bildirir. Məhkəmə hesab edir ki, bu hal həmin borcun silinməsi üçün əsas ola bilməz. Belə ki, borc mənzildə kimin yaşamasından asılı olmayaraq abonentə hesablanmış borcdur və ödənilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinə əsasən hakim bütün hallarda prosesin çəkişmə prinsipini təmin etməlidir. O, öz qərarını yalnız tərəflərin çəkişmə prinsipinə əsasən müzakirə etdiyi dəlillərlə, onların verdiyi izahatlarla, sənədlərlə əsaslandırmalıdır. Məhkəmə, qərarını tərəfləri dəvət etmədən özünün qulluq mövqeyinə görə irəli sürdüyü hüquqi dəlillərlə əsaslandıra bilməz (maddə 9.3). Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir (maddə 14.2). Göstərilənlərə əsasən və MPM-in 119, 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən İddiaçı abonent hesabında saxlanmış elektrik enerjisindən istifadəyə görə 2471 (iki min dörd yüz yetmiş bir) manat 90 (doxsan) qəpik borc silinsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Emin Abdullayev