Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(060)-7900/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № 2(060)-7900/2021 20.10.2021 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Süleymanova Almaz Məhərrəm qızının sədrliyi, İsmayılov Əli Seyran oğlunun katibliyi, İddiaçı, Cavabdehin nümayəndəsi X1 iştirakları ilə, İddiaçı cavabdeh «Azəriqaz» İB-yə qarşı “borcun silinməsi” tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə məhkəmənin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: İddiaçı cavabdeh «Azəriqaz» İB-yə qarşı “borcun silinməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək Sumqayıt şəhəri, Səməd Vurğun küçəsi, Xəzri yaşayış massivi, fərdi yaşayış evinə dair qaz sayğacına görə tərtib olunmuş 22.07.2021-ci il tarixli, ******* №li akt əsasında yaranmış 216 manat borcun və sayğacın dəyəri olan 185,73 manat borcun silinməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı tələbi onunla əsaslandırmışdır ki, Sumqayıt şəhəri, Səməd Vurğun küçəsi, Xəzri yaşayış massivi ərazisində yerləşən fərdi ev onun istifadəsindədir. Uzun müddətdir ki, ailə üzvlərilə birlikdə bu ünvanda yaşayır. Heç vaxt kommunal ödənişlərində bağlı gecikmə olmamışdır. Hamısını vaxtı-vaxtında ödəmişdir. Həmin fərdi evə dair **********21240 nömrəli abonent kodu onun adına qeydiyyata alınmışdır. 21.05.2021-ci il tarixdə Azəriqaz İB-nin əməkdaşları yaşadığı ünvana gələrək qaz sayğacının çıxarılması, quraşdırılması və istismara qəbulu haqqında ******* № li, 21.05.2021-ci il tarixli akt tərtib etmişlər. Həmin akta əsasən, İTRON tipli, G-4 markalı sayğac ZENNER tipli ********* №-li sayğacla əvəzləmişlər. Bir neçə müddət sonra, evə qaz bildirişi gələrkən qaza borcu olduğundan xəbərdar olmuşdur. Cavabdeh təşkilatın əməkdaşları xəbəri olmadan çıxarılan sayğaca görə təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında 22.07.2021-ci il tarixli, ******* № li akt tərtib etmişlər. Həmin aktda sayğacın klapanın üzərindəki mexanizmi keçən qazın həcminin qeyd edilməməsi, sayğacın yaddaş arxivinin oxunmaması, sayğacda istismar müddətində ALARM-1 rejiminin aşkar olunmaması və dəymiş ziyanın hesablanması qeyd edilmişdir. Bunun nəticəsi olaraq ki, həmin akt əsasında 216 manat və sayğacın dəyəri olan 185.73 manat məbləğində borc yaranmışdır. Köhnə sayğac evin çöl hissəsində yol tərəfdə quraşdırılmışdır. Sayğac çıxarılarkən onun plombu əməkdaşlar tərəfindən açılmışdır, belə bir hal olmuş olsa idi, elə ordaca akt tərtib olunar və ya sayğaca müdaxilə etməklə bağlı müvafiq şəkillər çəkilərdi. Üzərindən müəyyən vaxt keçdikdən sonra borcun olması barədə məlumat əldə edə bilmişdir. Labaratoriyanın rəyinə əsasən sayğaca sübutu olmayan qanunsuz qüsur yazılmışdır. Belə ki, sayğac çıxarılandan 2 ay sonra bu akt tərtib olunmuşdur. Akt tərtib olunarkən onlara məlumat verilməmişdir, əməkdaşlar tərəfindən aktın istehlakçının nümayəndəsi xanasına onun adından “imtina etdi” sözü yazılmışdır. Bundan əlavə heç vaxt da aylıq ödənişlərində gecikmə etməmişdir, ödənişləri vaxtı vaxtında etmişdir. Sayğac laboratoriyaya aparılanda belə əməkdaşlar sayğaca onlar tərəfdən hər hansı bir müdaxilə etməklə bağlı sübut aşkar etməmişlər. Belə ki, plombu açılmamış sayğaca onun tərəfindən müdaxilə olunması ağılabatan fikir deyil. Laboratoriyanın rəyi isə sadəcə fərziyədir. Yaranmış həmin borcu qanunsuz və əsassız hesab edir. Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarına əsasən, sayğaca nəzarət cavabdeh təşkilatın əməkdaşlarının nəzarətində olan işdir. Bu müddət ərzində nəzarətçinin sayağaca nəzarət etməməsi və işinə səhlənkar yanaşması onun hüquqlarını pozur. Bu borc reallığı əks etdirmir. Ona görə də məhkəməyə müraciət etmək məcburiyyətində qalmışdır. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçı iddia tələbini müdafiə edərək eyni məzmunda izahat verdi və iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında iştirak edən cavabdehin nümayəndəsi izahatında göstərdi ki, iddia tələbi əsassızdır, “Azəriqaz” İB-nin əməkdaşları tərəfindən iddiaçıya məxsus yaşayış evinə aid sayğaca baxış keçirilmiş, sayğaca müdaxilə olunduğu müəyyən olunmuşdur. Odur ki, itirilmiş qazın dəyəri abonent tərəfindən ödənilməlidir. Məhkəmə tərəflərin izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıda qeyd olunanlarla əsaslandırır. Mülki iş materiallarında olan: “Azəriqaz” İB-nin əməkdaşları tərəfindən tərtib edilmiş 22.07.2021-ci il tarixli ******* nömrəli “Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında” aktdan görünür ki, Sumqayıt şəhəri, Səməd Vurğun küçəsi, Xəzri yaşayış massivindəki fərdi evə aid qaz sayğacının yoxlanılması zamanı sayğacın klapanının üzərindəki kipləşdirici təbəqə aşkar olunmamışdır. Sayğacın hesablanma mexanizmi keçən qazın həcmini qeyd etmir. Sayğacın yaddaş arxivi oxunmuşdur. Sayğacda istismar müddətində ALARM-1 rejimi aşkar olunmamışdır. 09.09.2021-ci il tarixli “Sayğacın Dövlət yoxlamasının bildirişi haqqında” arayışdan görünür ki, G-4 markalı 1602AZ**********63 nömrəli qaz sayğacı Dövlət yoxlamasına göndərilmiş və Metrologiya Departamentinin verdiyi rəyə əsasən ünvandan çıxarılmış sayğacın klapanının üzərindəki kipləşdirici təbəqə aşkar olunmadığından sayğac istismara yararsız kimi qiymətləndirilmişdir. Sayğacın dəyəri 185,73 manatın abonent tərəfindən ödənilməsi tələb olunmuşdur. 22.09.2021-ci il tarixdə verilmiş Abonentin Saldosundan görünür ki, Sumqayıt şəhəri, Səməd Vurğun küçəsi, Xəzri yaşayış massivindəki fərdi evə (abonent kodu **********21240) akta görə 216 manat borc hesablanmışdır. Qaz Təhcizatı haqqında Qanunun 13-cü maddəsinə əsasən fiziki şəxs olan istehlakçıların sayğaclarla təchiz edilməsi, onların quraşdırılması və dəyişdirilməsi qaz paylayıcısı hesabına həyata keçirilir. “Qazdan istifadə Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 12 may 2011-ci il tarixli Qərarının 4.2 bəndinə görə məişət qaz qurğularının istifadəsi üçün qaz sayğacı qaz paylayıcısının vəsaiti hesabına, sənaye qaz qurğularının istifadəsi üçün isə qaz sayğacı istehlakçının vəsaiti hesabına təchiz edilir, quraşdırılır və dəyişdirilir. 4.7 bəndə görə sayğacların üzərində olan plomblar kənar müdaxilələrdən qorunmaq üçün müvafiq örtüklə örtülməli (fiziki şəxs olan istehlakçıların sayğacları qaz paylayıcısı tərəfindən) və sayğac göstəricisinə sərbəst şəkildə baxılmasına imkan olmalıdır. 4.8 bəndə görə fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısı, hüquqi şəxslərin qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi isə özləri daşıyırlar. 4.9 bəndə görə zədələnmiş qaz sayğacının (hesablama mexanizmlərinin sıradan çıxması, baxış pəncərəsinin sınması, qoruyucu plombların qırılması, texniki nasazlıqlar və s.) təmir olunması, həmin sayğacın dövlət yoxlanmasından keçirilməsi, dəyişdirilməsi vəquraşdırılması müraciət edildiyi gündən başlayaraq 15 iş günündən gec olmayaraq bu Qaydaların 4.2-ci bəndinə uyğun olaraq qaz paylayıcısı tərəfindən həyata keçirilir. 6.7 bəndə görə qazın verilməsinin dayandırılması və bərpa edilməsi hər bir halda (bu Qaydaların 6.1.2-ci yarım bəndi istisna olunmaqla) qaz paylayıcısı tərəfindən istehlakçının iştirakı ilə aktla rəsmiləşdirilməli və aktın bir nüsxəsi istehlakçıya təqdim edilməlidir. “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 13-cü maddəsində göstərilir ki, satıcı (icraçı) istehlakçını maraqlandıran malın (işin, xidmətin) qiyməti, istehlak xassələri (ərzaq malları barəsində isə həm də tərkibi, yararlılıq müddəti, kaloriliyi, sağlamlıq üçün zərərli maddələrin normativ sənədlərin tələbi ilə müqayisəli miqdarı), əldə edilməsi şərtləri, təminat öhdəlikləri və iddiaların irəli sürülməsi, malın dəyişdirilməsi, saxlanılması və təhlükəsiz istifadəsi üsulları və qaydaları barəsində istehlakçıya zəruri və düzgün məlumat verməlidir. Məhkəmə qeyd edir ki, qaz paylayıcısı istehlakçıya verdiyi qazın dəyərini yalnız sayğacın göstəricilərinə əsasən tam hesablamalı, istehlakçı tərəfindən qazın dəyəri tam ödənilməlidir. İstehlakçı fiziki şəxs olarsa, onun qaz sayğacı ilə təchiz edilmə, onun quraşdırılması və dəyişdirilməsi qaz paylayıcısı hesabına həyata keçirilir. Sayğacların üzərində olan plomblar kənar müdaxilələrdən qorunmaq üçün müvafiq örtüklə örtülməli (fiziki şəxs olan istehlakçıların sayğacları qaz paylayıcısı tərəfindən) və sayğac göstəricisinə sərbəst şəkildə baxılmasına imkan olmalıdır. Fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısı dayışır. Qazın verilməsinin dayandırılması və bərpa edilməsi hər bir halda qaz paylayıcısı tərəfindən istehlakçının iştirakı ilə aktla rəsmiləşdirilməli və aktın bir nüsxəsi istehlakçıya təqdim edilməlidir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, iddiaçının mənzili qaz ilə təhciz edilib, qazdan istifadəsi üçün quraşdırılmış sayğac mənzilin daxilində deyil, kənarda quraşdırılmışdır. Məhkəmə hesab edir ki, mənzildən kənarda quraşdırılmış sayğaca görə məsuliyyəti iddiaçı deyil, qaz paylayıcı olan cavabdeh daşıdığından, həmin sayğaca müdaxilə edilməsinə görə iddiaçı barəsində mülki hüquq məsuliyyətinin yaranmasına görə akt tərtib edilməsi əsaslı hesab edilə bilməz. Belə olan halda qaz sayğacının yararsız vəziyyətə düşməsi nəticəsində qaz sərfiyyatında görə iddia edilən məbləğ abonentdən tələb edilə bilməz. Eləcə də qanunvericiliyn tələbinə görə qaz sayğacının dəyişdirilməsi, quraşdırılması və s. qaz paylayıcısının vəsaiti hesabına həyata keirilməli olduğundan sayğacın dəyərinin abonentdən tələb edilməsi əsassızdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinin tələbinə görə, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələb və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Beləliklə, məhkəmə toplanmış və tədqiq edilmiş sübutlara hüquq normalarının göstərişlərinə uyğun olaraq məcmu halda qiymət verərək bu nəticəyə gəlir ki, iddia təmin edilməli, yeni quraşdırılmış sayğacın dəyəri olaraq hesablanmış 185,73 manat və akta gösrə hesablanmış 216 manat borc **********21240 saylı abonent hesabından silinməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119, 216-220, 233, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia təmin edilsin. İddiaçı məxsus yaşayış evinə yeni quraşdırılmış sayğacın dəyəri olaraq hesablanmış 185,73 (bir yüz səksən beş manat, yetmiş üç qəpik) manat borc və akta görə hesabblanmış 216 (iki yüz on altı) manat borc **********21240 saylı abonent hesabından silinsin. «Azəriqaz» İB-dən 20 (iyirmi) manat dövlət rüsumu tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən Almaz Süleymanova