Göygöl Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(066)-1043/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Göygöl rayonu İş № 2(066)-1043/2024 23.12.2024 GÖYGÖL RAYON MƏHKƏMƏSİ Göygöl Rayon Məhkəməsinin hakimi Məmmədov Mübariz İsfəndiyar oğlunun sədrliyi, Qurbanov Sənan Vüsal oğlunun katibliyi və Ərizəçi iştirakı ilə, Ərizəçi «şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi tələbinə» dair ərizəsi üzrə mülki işə Göygöl Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq Məhkəmə müəyyən etdi: Ərizəçi ərizə ilə Göygöl Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək 12 yanvar 1984-cü il təvəllüdlü X4 psixi qüsuru olduğuna görə fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə baxışı iclasında iştirak edən Ərizəçi izahat verərək bildirdi ki, 12 yanvar 1984-cü il təvəllüdlü X4 onun bacısı qızıdır. 12 yanvar 1984-cü il təvəllüdlü X4 atası X7 1991-ci ildə, anası X3 07 iyun 2022-ci il tarixdə ölmüşdür. 12 yanvar 1984-cü il təvəllüdlü X8 onun himayəsindədir. 12 yanvar 1984-cü il təvəllüdlü X8 anadangəlmə ağır ifadə olunan, ağır dərəcəli əqli gerilik, davranış pozuntusu xəstəsidir və qeyd edilən xəstəliklərin diaqnozu ilə Göygöl rayon X2 şöbəsinin ruhi əsəb kiabinetində dispanser qeydiyyatında durur. Qeyd etdi ki, qardaşı onunla birlikdə yaşayır və psixi qüsuru olduğundan öz hərəkətlərinin mənasını anlaya bilmir. Ona görə də o, ərizənin təmin edilməsini məhkəmədən xahiş edir. Məhkəmə baxışı iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq maraqlı şəxs Göygöl rayon İcra Hakimiyyəti başçısının yanında «Qəyyumluq və Himayəçilik» komissiyasının nümayəndəsi məhkəmə baxışı iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbi (səbəbləri) barədə məhkəməyə heç bir məlumat verməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin (MPM-in) 185.6cı maddəsinə əsasən işə maraqlı şəxsin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxmışdır. Məhkəmə ərizəçinin izahatını dinləyib iş materiallarını araşdıraraq belə hesab edir ki, ərizə təmin olunmalıdır. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıda qeyd olunanlarla əsaslandırır. Mülki işə əlavə edilmiş şəxsiyyət vəsiqələrinin, “Doğum haqqında şəhadətnamə”nin surətindən və Göygöl rayon İcra Hakimiyyəti başçısının Göygöl şəhər İnzibati Ərazi Dairəsi üzrə Nümayəndəliyi tərəfindən verilmiş arayışlardan görünür ki, xx xxx 1956-cı il təvəllüdlü Ərizəçi, 12 yanvar 1984-cü il təvəllüdlü X8 ilə birlikdə Göygöl rayonu Zurnabad kəndində yaşayır. Mülki işə əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası Əmək və Sosial Mrdafiəsi Nazirliyinin müraciət vərəqəsindən və 8 nömrəli Tibbi Sosial Ekspert Komissiyasının 02 avqust 2022-ci il tarixli müayinə aktından çıxarışından məlum olur ki, 12 yanvar 1984-cü il təvəllüdlü X1 debilik dərəcəsində olan ağıl zəifliyi, psixopatabənzər davranış, ümumi nitq inkişafının geridə qalması diaqnozu ilə xəstədir. Uşaqlıqdan 2-ci qrup əlildir. Mülki işə əlavə edilmiş “Ölüm haqqında şəhadətnamə”nin surətindən məlum olur ki, X7 30 avqust 1991-ci ildə, X3 07 iyun 2022-ci il tarixdə ölmüşdür. Mülki işə əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi Məhkəmə- Psixiatrik Ekspertiza” Publik Hüquqi şəxsin X6 Şöbəsinin tərəfindən verilmiş 15 oktyabr 2024-cü il tarixli, 761 saylı rəyindən görünür ki, 12 yanvar 1984-cü il təvəllüdlü X5 “yüngül dərəcəli əqli gerilik, davranış pozuntusu” aşkar olunmuşdur. 12 yanvar 1984-cü il təvəllüdlü X8 öz psixi vəziyyətinə görə hərəkətlərinin mənasını şüurlu dərk etmək və onları şüurlu surətdə idarə etmək iqtidarına malik deyil. Buna görə də 1984-cü il təvəllüdlü X8 fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilməlidir. Mülki işə əlavə edilmiş ödəniş qəbzindən görünür ki, ərizəçi Məhkəməyə müraciət etmək üçün 100 (bir yüz) manat məbləğində olan dövlət rüsumunu dövlət büdcəsinə ödəmişdir. Azərbaycan Respublikasının MPM-in 305.1.3-cü maddəsinə müvafiq olaraq şəxsin məhdud fəaliyyət qabiliyyətli və ya fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi haqqında işlərə Məhkəmə xüsusi icraat qaydasında baxır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin (MM-in) 28.8-ci maddəsinə əsasən ağıl zəifliyi və ya ruhi xəstəlik nəticəsində öz hərəkətlərini başa düşməyən və ya öz hərəkətlərinə rəhbərlik edə bilməyən şəxslər də məhkəmə tərəfindən fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayıla bilər. Onlar üzərində qəyyumluq müəyyənləşdirilir. Fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayılmış fiziki şəxsin adından əqdləri onun qəyyumu bağlayır. Fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayılmış şəxsin bağladığı əqd sonradan qəyyumun razılığı ilə etibarlı hesab edilə bilər. Azərbaycan Respublikasının MPM-in 317.2-ci maddəsinə müvafiq olaraq məhkəmədə psixi qüsurlarına görə şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi haqqında iş, ailə üzvlərinin birgə yaşamasından asılı olmayaraq, yaxın qohumların (valideynlərin, uşaqların, qardaş-bacıların), müvafiq icra hakimiyyəti orqanının, psixiatriya (psixonevroloji) müəssisəsinin ərizəsi üzrə qaldırıla bilər. Həmin Məcəllənin 317.3-cü maddəsinə əsasən şəxsin məhdud fəaliyyət qabiliyyətli və ya fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi barədə ərizə həmin şəxsin yaşayış yeri üzrə məhkəməyə, əgər şəxs psixiatriya (psixonevroloji) müəssisəsində yerləşdirilmişsə, həmin müəssisənin olduğu yerin məhkəməsinə verilir. Azərbaycan Respublikasının MPM-in 318.2-ci maddəsinə görə şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi haqqında ərizədə psixi qüsurun nəticəsində şəxsin öz hərəkətlərinin mənasını anlaya bilməməsini və ya öz hərəkətlərini idarə edə bilməməsini təsdiq edən hallar şərh edilməlidir. Həmin Məcəllənin 321.2-ci maddəsində göstərilir ki, şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsinə dair məhkəmə qətnaməsi fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilən şəxs üzərində qəyyum təyin etmək üçün əsasdır. Beləliklə, məhkəmə baxışı iclasında iş materiallarına və ərizəçinin izahatına əsasən müəyyən edilmişdir ki, 12 yanvar 1984-cü il təvəllüdlü X8 Ərizəçi qızıdır. 1984-cü il təvəllüdlü X4 psixi qüsuru olduğundan fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs kimi hesab edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi Məhkəmə-Psixiatrik Ekspertiza” Publik Hüquqi şəxsin X6 Şöbəsinin tərəfindən verilmiş 15 oktyabr 2024-cü il tarixli, 761 saylı rəyindən görünür ki, 12 yanvar 1984-cü il təvəllüdlü X5 “ağır dərəcəli əqli gerilik, davranış pozuntusu” aşkar olunmuşdur. 12 yanvar 1984-cü il təvəllüdlü X8 öz psixi vəziyyətinə görə hərəkətlərinin mənasını şüurlu dərk etmək və onları şüurlu surətdə idarə etmək iqtidarına malik deyil. Buna görə də, 12 yanvar 1984-cü il təvəllüdlü X8 fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 14.2-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinin tələbinə görə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 216-220, 305, 306, 317, 318 və 321-ci maddələrinin göstərişini rəhbər tutaraq Məhkəmə qət etdi: Ərizəçi «şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi tələbinə» dair ərizəsi təmin edilsin. 12 yanvar 1984-cü il təvəllüdlü X4 psixi qüsuru olduğuna görə fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilsin. Qətnаmənin surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 1(bir) аy müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinetə yerləşdirməklə Göygöl Rаyоn Məhkəməsi vаsitəsilə Gəncə Аpellyаsiyа Məhkəməsinə аpellyаsiyа şikаyəti verilə bilər. Qətnаmədən şikаyət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən bir аy keçdikdən sоnrа qаnuni qüvvəyə minir. Hakim:Mübariz Məmmədov.