Xaçmaz Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №2(067)-533/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Xaçmaz şəhəri İş № 2(067)-533/2024 31.01.2024 XAÇMAZ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əliyeva Aynur Məhəmməd qızının sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi Həsənli Rövşən Xudat oğlunun katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı "xxxx" ASC-nə qarşı borcun silinməsi tələbinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək Xaçmaz rayon Azərişıq İdarəsi tərəfindən yazılmış xx.xx.2023-cü il tarixli 017086 nömrəli Aktda və ziyan tələbnaməsində göstərilən 1005.57 manat məbləğin silinməsini xahiş etmişdir. İddianı onunla əsaslandırmışdır ki, xx.xx.2023-cü il tarixdə Xaçmaz rayon Azərişıq İdarəsinin işçiləri gəlib ona bildirmişlər ki, dünən oxunma etmişlər sayğaca və hər şey normal idi. Lakin bu gün sayğac tam şəkildə fəaliyyətini dayandırıb. Bir müddət sonra ünvanına bildiriş gəlmişdir. Həmin bildirişdə göstərilmişdir ki, onun güya 1005.57 manat borcu var. O, Xaçmaz rayon ərazisinə baxan Azərişığın işçilərindən soruşanda ki, mənim borcu olmalı deyildir. Ona bildirmişlər ki, sayğacda müdaxilə aşkarlanıb deyə Azərişıq cərimə etmişdir. Halbuki, o mövsümlə əlaqədar olaraq müxtəlif sərfiyyata uyğun məbləğlər köçürmüş, yəni yayda 150-300 manat. Xaçmaz rayon Azərişıq İdarəsinin qəbzində yazılan məbləği köçürmüşlər. Hər aylıq köçürmədə heç bir gecikmə və yaxud Azərişıq İdarəsi tərəfindən qoyulan sayğaca heç bir müdaxilədən söhbət gedə bilməz. İş üzrə cavabdeh tərəf məhkəməyə elektron kabinet vasitəsilə vəsatət göndərərək göstərmişdir ki, İddiaçı cavabdeh Xaçmaz rayon işıq idarəsi yazılmış xx.xx.2023-cü il tarixli 017086 nömrəli Aktda və ziyan tələbnaməsində göstərilən 1005.57 manat məbləğin silinməsinə dair iddia tələbi ilə Xaçmaz Rayon Məhkəməsinə müraciət etmişdir. Bununla əlaqədar bildirirlər ki, iş üzrə iddiaçının silinməsini tələb etdiyi məbləğ ticarət obyekti kimi fəaliyyət göstərən obyektə qarşı hesablanmışdır. Həmin obyekt ticarət obyekti kimi hal-hazırda fəaliyyət göstərir. Göründüyü kimi mübahisəli hüquq münasibətləri tərəflərin sahibkarlıq və iqtisadi münasibətləri zəminində yaranmışdır. Bununla əlaqədar olaraq həmin işə Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsində baxılmalıdır. Ona görə də İddiaçı cavabdeh "xxxx" ASC-nə qarşı borcun silinməsi tələbinə dair mülki işin ərazi və məhkəmə aidiyyəti üzrə cavabdehin qeydiyyata alındığı ünvan nəzərə alınmaqla aidiyyəti məhkəməyə göndərilməsi barədə qərardad çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iddiaçı iddianı müdafiə etmişdir. Eyni zamanda vəsatətin təmin olunmasına və işin Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsinə göndərilməsinə etiraz etməmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barəsində cavabdehə rəsmi qaydada xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaq, nümayəndəsinin məhkəmə iclasında iştirakını təmin etməmişdir. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia ərizəsi iş materialları ilə birlikdə aidiyyəti üzrə Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsinə göndərilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 26.1.-ci maddəsinə əsasən sahibkarlıq fəaliyyətinin həyata keçirilməsi ilə əlaqədar olan mübahisələrə (kommersiya mübahisələrinə) dair işlərə mülki məhkəmə icraatı qaydasında kommersiya məhkəmələri baxır. İşə əlavə edilmiş sənədlərdən də müəyyən olunur ki, tərəflər arasında yaranmış mübahisə sahibkarlıq fəaliyyəti ilə əlaqədardır. Qeyd olunanları nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, İddiaçı ilə "xxxx" ASC arasında yaranmış mübahisə sahibkarlıq fəaliyyəti ilə əlaqədardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 32.1-ci maddəsinə əsasən işdə iştirak edən şəxs, mübahisənin bu və ya başqa məhkəməyə aidiyyətinin dəyişdirilməsi barədə ərizə verə bilər. 32.2. İşdə iştirak edən şəxs məhkəmə aidiyyəti ilə razılaşmamasını əsaslandırmalı və bu barədə işə mahiyyəti üzrə baxılmağa başlanana qədər bildirməlidir. 32.3. Hakimin özü də mübahisənin məhkəməyə aidiyyəti olmamasını aşkara çıxara bilər. 32.4. Aidiyyət haqqında məsələ qalxdıqda, hakim işin aidiyyəti üzrə göndərilməsi və ya aidiyyət haqqında ərizənin rədd edilməsi barədə əsaslandırılmış qərardad çıxarır. 32.5. Aidiyyət haqqında qərardaddan işdə iştirak edən şəxslər, qərardad onlara təqdim olunduğu (onlar tərəfindən alındığı) gündən 10 gün müddətində bu Məcəllənin 21ci fəsli ilə müəyyən edilmiş qaydada şikayət verə bilərlər. 32.6. İş bir məhkəmədən başqa məhkəməyə aidiyyət haqqında qərardaddan şikayət verilmə müddəti başa çatdıqdan sonra göndərilir. 32.7. Bir məhkəmədən digərinə göndərilən iş onun göndərildiyi məhkəmə tərəfindən baxılmağa qəbul edilməlidir. Məhkəmələr arasında məhkəmə aidiyyətinə dair mübahisələrə yol verilmir. Məhkəmələr arasında fikir ayrılığı olduğu hallarda iş onu baxmağa qəbul etmiş məhkəmənin əsaslandırılmış qərardadı ilə kassasiya instansiyası məhkəməsinə göndərilir və aidiyyət məsələsi həmin məhkəmə tərəfindən həll edilir. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, vəsatət təmin olunmalıdır. Bununla yanaşı məhkəmə onu da qeyd edir ki, iddiaçı hazırkı qərardaddan şikayət verəcəyi təqdirdə aşağıda qeyd olunan hüquq normalarının tələblərini nəzərə almalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 269.3-cü maddəsinə əsasən əks təqdirdə bu şikayət baxıldıqdan sonra 7 gün müddətində işlə birlikdə apellyasiya instansiyası məhkəməsinə, bu Məcəllənin 32.5-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada aidiyyət haqqında qərardaddan şikayət verildikdə isə kasasiya instansiyası məhkəməsinə göndərilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 32.5-ci maddəsinə əsasən aidiyyət haqqında qərardaddan işdə iştirak edən şəxslər, qərardad onlara təqdim olunduğu (onlar tərəfindən alındığı) gündən 10 gün müddətində bu Məcəllənin 21-ci fəsli ilə müəyyən edilmiş qaydada şikayət verə bilərlər. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 403-1.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə aidiyyətinə dair mübahisələr üzrə şikayət bu Məcəllənin 407.1 - 407.3-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş tələblərə uyğun olaraq verilir. Şikayətə vəkilin orderi də əlavə olunur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 403-1.4-cü maddəsinə əsasən şikayətin qaytarılması məsələsi bu Məcəllənin 408-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada birinci instansiya məhkəməsi və ya kasasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən həll edilir. Şikayətin birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən qaytarılmasına dair qərardaddan kasasiya instansiyası məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 407.3-cü maddəsinə əsasən şikayət onu verən şəxs (onun qanuni nümayəndəsi və ya nümayəndəsi) və şikayəti tərtib etmiş vəkil tərəfindən imzalanmalıdır. Qanuni nümayəndə və ya nümayəndə tərəfindən verilən şikayətə onun səlahiyyətlərini təsdiq edən sənəd əlavə edilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 408-ci maddəsinə əsasən kassasiya şikayəti bu Məcəllənin 407.1-ci maddəsinin tələblərinə cavab vermirsə, imzalanmamışsa, yaxud hüququ olmayan və ya vəzifəsi göstərilməyən şəxs tərəfindən imzalanmışsa geri qaytarılır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 24, 26, 32, 263-264-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı: Vəsatət təmin olunsun. İddiaçı "xxxx" ASC-nə qarşı borcun silinməsi tələbinə dair mülki iş məhkəmə aidiyyəti üzrə baxılması üçün Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsinə göndərilsin. İddia ərizəsinin və iddia ərizəsinə əlavə olunmuş sənədlərin elektron məhkəmə informasiya sisteminə yerləşdirilməsi məhkəmənin dəftərxanasına həvalə edilsin. Qərardaddan rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 gün ərzində Xaçmaz rayon məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim Aynur Əliyeva