Şəmkir Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №2(076)-3277/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Şəmkir rayon İş № 2(076)-3277/2023 21.12.2023 ŞƏMKİR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Musayev Taleh Valeh oğlunun sədrliyi İbrahimli Güləsər Rəhim qızının katibliyi ilə Cavabdeh: Cavabdeh1 və onun vəkili X1 iştirakı ilə İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2, Cavabdeh3 və Cavabdeh4 qarşı yaşayış sahəsindən istifadə etmək hüququna kompensasiya verməklə xitam verilməsi, cavabdehlərin fərdi yaşayış evindən və evin yerləşdiyi torpaq sahəsindən əşyaları ilə birlikdə çıxarılması tələbinə dair iddiası üzrə işə açıq məhkəmənin hazırlıq iclasında baxaraq MÜƏYYƏNETDİ: İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2, Cavabdeh3 və Cavabdeh4 qarşı yaşayış sahəsindən istifadə etmək hüququna kompensasiya verməklə xitam verilməsi, cavabdehlərin fərdi yaşayış evindən və evin yerləşdiyi torpaq sahəsindən əşyaları ilə birlikdə çıxarılması tələbinə dair Şəmkir Rayon Məhkəməsində iddia qaldırmışdır. Məhkəmə hazırlıq iclasının yeri və vaxtı barədə iddiaçıya və nümayəndəsinə lazımi qaydada rəsmi məlumat verilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməmələrinin səbəbləri haqda məhkəməyə heç bir məlumat verməmişdir. Belə ki, 30 noyabr 2023-cü il tarixdə keçirilmiş məhkəmənin hazırlıq iclasında iddiaçının nümayəndəsi Vəkil, Cavabdeh1 və onun vəkili X2 iştirak etmiş, məhkəmənin hazırlıq iclası 21 dekabr 2023-cü il tarixə saat 17:00-a təxir edilmiş, bu barədə tərəflər məhkəmənin hazırlıq iclasının vaxtı və yeri barədə qəbzə şəxsən imza edərək məlumatlı olduqlarını təsdiq etmişlər. Həmçinin, işdə olan Şəmkir Rayon Məhkəməsinə aid rəsmi bildirişdən görünür ki, məhkəmənin hazırlıq iclasının yeri və vaxtı barədə iddiaçıya ətraflı məlumat verilmiş və həmin məlumatın göndərilməsi təsdiq olunmuşdur. İddia ərizəsinə iddiaçının və nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasının mümkünlüyü müzakirə edilərkən məhkəmə belə nəticəyə gəlimişdir ki, iş materialları ilə hazırki işə iddiaçının və nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılması əsaslı sayıla bilməz və belə olan vəziyyətdə iş üzrə obyektiv qərar qəbul edilməsi mümkün deyildir. Cavabdeh1 məhkəmənin hazırlıq iclası zamanı iddiaçının iddiasına mahiyyəti üzrə baxılması üçün təkid etmədiyini və bununla bağlı ərizəyə baxılıb yekun qərar qəbul edilməsini tələb etmədiyini bildirdi. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun bəzi qərarlarında dəyişikliklər edilməsi haqqında” 24 dekabr 2021-ci il tarixli 12 nömrəli Qərarının 5-ci bəndinə əsasən “Ərizənin baxılmamış saxlanılması barədə qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiq edilməsi təcrübəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun xx.xx.2011-ci il tarixli 3 nömrəli qərarına dəyişlik edilmiş və məhkəmələrə izah edilmişdir ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 259.0.1-259.0.10, 259.0.12 və 259.0.13-cü maddələrində göstərilən əsaslar olduqda məhkəmənin hazırlıq iclasında ərizə baxılmamış saxlanıla bilər. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 259.0.7-ci maddəsinə əsasən işə onun iştirakı olmadan baxmağı xahiş etməmiş iddiaçı məhkəmənin birinci çağırışında gəlmədikdə, cavabdeh isə işin mahiyyəti üzrə baxılmasını tələb etmədikdə iddia ərizəsi baxılmamış saxlanır. Yuxarıda göstərilən qaydada təhlil edilmiş iş materiallarından görünür ki, iddiaçıya və nümayəndəsinə məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada məlumat verilmiş, lakin onlar hər hansı səbəb göstərmədən məhkəməyə gəlməmiş və ya gəlməmələrinin səbəblərini məhkəməyə bildirməmişdir. Beləliklə, iş materialları məhkəməyə belə nəticəyə gəlməyə əsas verir ki, iddiaçının və nümayəndəsinin iştirakı olmadan işdə olan sənədlərlə işə baxılması mümkün deyildir və bu əsaslı sayıla bilməz. Odur ki, iddia ərizəsi baxılmamış saxlanmalıdır. Bununla yanaşı məhkəmə hesab edir ki, tərəflərə işin baxılmamış saxlanmasına səbəb olan halların aradan qaldırılması halında işə yenidən baxılmasının mümkünlüyü izah olunmalıdır. Həmçinin, məhkəmə qeyd edir ki, iddia ərizəsi baxılmamış saxlandığından ödənilmiş dövlət rüsumu iddiaçıya qaytarılmalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-in 114.1.5-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş əsaslarla ərizə baxılmamış saxlanılarsa ödənilmiş dövlət rüsumu qaytarılır. Həmin Məcəllənin 114.2-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 114.1.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hallarda dövlət rüsumunun artıq ödənilmiş hissəsi geri qaytarılır. Dövlət rüsumu Azərbaycan Respublikasının qanunları ilə nəzərdə tutulmuş digər hallarda da geri qaytarılır. Məhkəmə dövlət rüsumunun qaytarılması məsələsi barədə qərardad çıxarır, qərardadda dövlət rüsumunun tam və ya qismən qaytarılmasının əsasları göstərilir. Həmin Məcəllənin 260.3-cü maddəsinə əsasən iddianın baxılmamış saxlanması haqqında qərardadda işdə iştirak edən şəxslərin arasında məhkəmə xərclərinin bölünməsi, büdcədən dövlət rüsumunun qaytarılması məsələsi həll edilə bilər. İddia ərizəsinə əlavə edilmiş dövlət rüsumunun ödənilməsi barədə qəbzin surətindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən xx.xx.2023-cü il tarixdə 100 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, ödənilmiş 100 manat dövlət rüsumu tam şəkildə iddiaçıya qaytarılmalıdır. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 259, 263, 264, 266- 268-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARAALDİ: İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2, Cavabdeh3 və Cavabdeh4 qarşı yaşayış sahəsindən istifadə etmək hüququna kompensasiya verməklə xitam verilməsi, cavabdehlərin fərdi yaşayış evindən və evin yerləşdiyi torpaq sahəsindən əşyaları ilə birlikdə çıxarılması tələbinə dair iddiası baxılmamış saxlansın. Tərəflərə izah olunsun ki, iddianın baxılmamış saxlanması üçün səbəb olan şərait aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ərizə ilə yenidən məhkəməyə müraciət edə bilərlər. Ödənilmiş 100 (bir yüz) manat dövlət rüsumu İddiaçı qaytarılsın. Qərardaddan rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 (on) gün müddətində Şəmkir rayon məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim Taleh Musayev