Ali Məhkəmə Qərardad — İş №2(102)-5437/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 2(102)-5437/2021 03.09.2021 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki kollegiyasının İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1 xxx və Cavabdeh2 qarşı “kompensasiya verilməklə istifadə hüququna xitam verilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə QƏRARDADİ (Açar sözlər: kassasiya şikayətinin icraata qəbul edilməsindən imtina, kassasiya şikayətinin verilməsi üçün prosessual müddət) Azərbaycan Respublikası Şamayev Elşad Yaquboviç, Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının hakimləri Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 05 fevral 2021-ci il tarixli, 2(103)859/2021 nömrəli qətnaməsindən cavabdehlər tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətini Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin inzib ati binasında nəzərdən keçirərək, MÜƏYYƏN ETDİM: Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 01 avqust 2019-cu il tarixli, 2(010)3250/2019 nömrəli qətnaməsi ilə İddiaçı iddiası təmin edilərək, cavabdehlər Cavabdeh1 xxxnın və Cavabdeh2 ünvan 1 yaşayış sahəsində yerləşən 16 saylı evin 48 saylı mənzilinə olan istifadə hüququna 25000 manat məbləğində kompensasiya verilməklə xitam verilməsi qət edilmişdir. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 05 fevral 2021-ci il tarixli, 2(103)-859/2021 nömrəli qətnaməsi ilə cavabdehlər Cavabdeh1 xxxnın və Cavabdeh2 apellyasiya şikayəti təmin edilməmiş, Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsinin 01 avqust 2019-cu il tarixli, 2(010)3250/2019 nömrəli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Cavabdehlər Cavabdeh1 xxx və Cavabdeh2 birgə kassasiya şikayəti verərək, Bakı Apellyas iya Məhkəməsinin 05 fevral 2021-ci il tarixli, 2(103)-859/2021 nömrəli qətnaməsinin ləğv edilməsi və işə yenidən baxılması üçün apellyasiya məhkəməsinə göndərilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişlər. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 11 iyun 2021-ci il tarixli, 2(103)-859/2021 nömrəli qərardadı ilə kassasiya şikayəti vəkil tərəfindən imzalanmaması və vəkil orderi əlavə edilməməsi əsası ilə geri qaytarılmışdır. Cavabdehlər təkrarən Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 05 fevral 2021-ci il tarixli, 2(103)-859/2021 nömrəli qətnaməsindən kassasiya şikayəti vermiş və həmin şikayət apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən işlə birlikdə baxılması üçün Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinə göndərilmişdir. Hazırki kassasiya şikayəti və iş materialları öyrənilərkən müəyyən olunmuşdur ki, cava bdehlər kassasiya şikayətini bunun üçün qanunla müəyyən olunmuş müddəti ötürməklə vermişlər. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 402-ci maddəsinə əsasən apellyasiya məhkəmələrinin mülki və kommersiya kollegiyalarının və Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin mülki və kommersiya kollegiyalarının qətnamələrindən, apelyasiyanın qeyri-mümkün hesab edilməsi, kassasiya şikayətinin qaytarılması, habelə iş üzrə icraata xitam verilməsi barədə qərardadlarından kassasiya şikayəti verilə bilər. Həmin Məcəllənin 405.0.1-ci maddəsinə əsasən apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsindən işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 2 ay müddətində kassasiya şikayəti verilə bilər. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 130.1-ci maddəsinə əsasən qanunla müəyyən edilmiş və ya məhkəmə tərəfindən təyin edilmiş müddət keçdikdə, prosessual hərəkətləri etmək hüququ keçmiş olur. Avropa Məhkəməsi “Ryabıx Rusiyaya qarşı” və “Kot Rusiyaya qarşı” işlərdə xatırlatmışdır ki, hüquqi müəyyənlik prinsipi tələb edir ki, hər hansı tərəf araşdırmaların yenidən açılmasına sadəcə olaraq yenidən baxılma və işin təzədən araşdırılması üçün çalışmamalıdır. Qəti və məcburi məhkəmə qərarlarının ləğv olunması və ya dəyişdirilməsi səlahiyyəti fundamental səhvləri düzəltmək üçün istifadə edilməli, lakin təzə araşdırmanın keçirilməsinə xidmət etməməlidir. Yenidən araşdırma gizli şikayəti təşkil etməməli və məsələyə iki baxışın mövcudluğunun sadəcə olaraq mümkünlüyü yenidən baxılma üçün əsas deyildir. Bu prinsipdən kənaraçıxmalar yalnız əhəmiyyətli və qarşısıalınmaz xarakterli hallardan irəli gələn zərurətlə əlaqədar haqlı ola bilər. İş materiallarından müəyyən olunur ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən mübahisələndirilən qətnamənin əsaslandırılmış surəti cavabdehlərin ünvanına göndərilmiş və 29 mart 2021-ci il tarixdə rəsmi qaydada qəbul edilmişdir. Cavabdehlər ilk kassasiya şikayətlərini 27 may 2021-ci il tarixdə versələr də, həmin kassasiya şikayəti qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olmadığından apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən geri qaytarılmışdır. Cavabdehlər hazırki kassasiya şikayətini isə 23 iyul 2021-ci il tarixdə, yəni mülki prosessual qanunvericiliklə müəyyən olunmuş müddətin ötürülməsi ilə vermiş və buraxılmış prosessual müddətin bərpası ilə əlaqədar apellyasiya instansiyası məhkəməsinə müraciət etməmişdir. Azərbaycan Res publikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 408.1.4-cü maddəsinə əsasən kassasiya şikayəti müəyyən edilmiş müddət ötürülməklə verilmişsə və buraxılmış müddətin bərpa edilməsinə dair vəsatət təmin olunmamışsa kassasiya şikayəti qaytarılır. Azərbaycan Respublikası MPM-in 408.2-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 408.1.1 və 408.1.3-408.1.5-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş hallarda kassasiya şikayəti apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən, 408.1.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hallar mövcud olduqda kassasiya şikayəti kassasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən, 408.1.6-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş hallar mövcud olduqda isə kassasiya şikayətinin qaytarılması barədə ərizənin daxil olduğu vaxt işin şikayətlə hansı instansiya məhkəməsində olmasından asılı olaraq apellyasiya və kassasiya instan siyası məhkəmələri tərəfindən qaytarılır. Həmin Məcəllənin 409-cu maddəsinə əsasən apellyasiya instansiyası məhkəməsi kassasiya şikayətinin bu Məcəllənin 407-ci maddəsinin tələblərinə uyğunluğunu yoxlayır. Bu Məcəllənin 407-ci maddəsinin tələblərinə cavab verən kassasiya şikayəti ona əlavə olunmuş sənədlərlə və işlə birlikdə kassasiya şikayətinin verilmə müddəti bitdikdən sonra 7 gün müddətində kassasiya instansiyası məhkəməsinə göndərilir. Buna baxmayaraq apellyasiya instansiya məhkəməsi kassasiya şikayətini iş materialları ilə birlikdə baxılması üçün Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinə göndərmişdir. Qeyd olunanlara əsasən, kassasiya şikayəti qanunla müəyyən olunmuş müddət ötürülməklə verildiyi və buraxılmış müddətin bərpa edilməsinə dair vəsatət təqdim edilmədiyi üçün icraata qəbul e dilə bilməz. Odur ki, kassasiya şikayəti geri qaytarılması üçün mülki işlə birlikdə apellyasiya instansiyası məhkəməsinə göndərilməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 408 və 411-ci maddələrini rəhbər tutaraq, QƏRARA ALDİM: Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 05 fevral 2021-ci il tarixli, 2(103)-859/2021 nömrəli qətnaməsindən cavabdehlər Cavabdeh1 xxx və Cavabdeh2 tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti icraata qəbul edilməsin. Kassasiya şikayəti geri qaytarılması üçün mülki işlə birlikdə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə qaytarılsın.