Ali Məhkəmə Qərar — İş №2(102)-932/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2(102)-932/2020 12.02.2020 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının QƏRARİ Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyası, hakimlər Xələfov İlqar Rəhim oğlu, Allahverdiyev Qəhrəman Əli oğlu və X1 ibarət tərkibdə, Məhərrəmova Çinarə Ədalət qızının katibliyi ilə, Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının xx xxxx 2019-cu il tarixli 2(103)4702/2019 saylı qətnaməsindən İddiaçı tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti üzrə işə baxaraq Müəyyən etdi: Bakı şəhəri Nərimanov rayon məhkəməsinin xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qətnaməsi ilə (hakim G.A.Əsədova, iş № 2(005)-504/2019) İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1 MMC-yə, Balakən rayon İcra və Probasiya Şöbəsinə, üçüncü şəxs Cavabdeh2 QSC-yə qarşı hərracın yekunları barədə protokolun ləğv edilməsi tələbinə dair iddiası rədd edilmişdir. Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının xx xxxx 2019-cu il tarixli qətnaməsi ilə (hakimlər: R.Ə.Eyvazov, Z.Ə.Əliyev və V.N.Sadıqov) iddiaçının apellyasiya şikayəti təmin edilməmiş, Bakı şəhəri Nərimanov rayon məhkəməsinin xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. İşin halları: İddiaçı Cavabdeh2 QSC-dən xx xxxx 2014-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə götürdüyü krediti vaxtında və lazımınca ödəyə bilmədiyi üçün məhkəmənin qətnaməsi ilə tutma ipoteka predmeti olan ona məxsus Balakən şəhərində yerləşən fərdi yaşayış evinə yönəldilmiş və qətnamə icra edilməsi üçün Balakən rayon icra şöbəsinə göndərilmişdir. Cavabdeh1 MMC tərəfindən keçirilmiş h ərracda əmlak 10.500,90 manata banka satılmış və bu barədə xx xxxxxx 2017-ci il tarixdə protokol tərtib edilmişdir. 2018-ci ilin iyul ayında İddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək hərracın keçirilməsi barədə ona məlumat verilməməklə “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 41, 42 və 43-cü maddələrinin tələblərinin pozulmasını əsas göstərməklə hərracın yekunları barədə xx xxxxxx 2017-ci il tarixli protokolun ləğv edilməsinə dair qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi üzrə yuxarıda göstərilən məhkəmə qətnamələri qəbul edilmişdir. Kassasiya şikayətinin dəlilləri: İş üzrə İddiaçı kassasiya şikayəti verərək qətnamənin sübutlara düzgün qiymət verilmədən, maddi və prosessual hüquq normalarının pozulması çıxarılmasını əsas göstərməklə ləğv edilməsini və iş in yeni apellyasiya baxışına göndərilməsinə dair qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İşin baxılma vaxtı və yeri barədə qanunla müəyyən olunmuş qaydada məlumatlandırılmalarına baxmayaraq tərəflər məhkəmə kollegiyasının iclasına gəlməmiş, lakin kollegiya işə tərəflərin iştirakı olmadan baxmağı mümkün hesab etmişdir. Hüquqi məsələlər: Kollegiya sədrlik edənin məruzəsini dinləyib, kassasiya şikayətinin dəlillərini müzakirə edib, iş materiallarını araşdırdıqdan sonra hesab edir ki, kassasiya şikayəti təmin olunmamalı, qətnamə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 416-cı maddəsinə görə kassasiya instansiyası məhkəməsi apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilməsini yoxlayır. İşin müəyyən olunmuş hallarınd an görünür ki, Şəki Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının xx xxx 2017-ci il tarixli icra vərəqəsi üzrə icraata xx xxxx 2017-ci il tarixli qərarla başlanmış və borcluya tələbin könüllü icrası üçün bildiriş göndərilmişdir. Könüllü icra baş tutmadığından icra şöbəsinin sifarişi ilə Cavabdeh1 MMC tərəfindən ipoteka predmetinin hərracda satışı həyata keçirilmişdir. Əmlak 16.472 manat məbləğində qiymətləndirilmiş ilkin satış qiyməti ilə xx xxxxxxxx 2017-ci il tarixdə açıq hərraca çıxarılmış və bu barədə “Kaspi” qəzetinin xx xxxxxx 2017-ci il tarixli buraxılışında elan verilmişdir. Hərracın vaxtı və yeri barədə iddiaçıya və başqalarına xx xxxxxxx 2017-ci il tarixdə bildiriş göndərilmişdir. Həmin hərracda alıcı olmadığından növbəti hərrac xx xxxxxx 2017-ci il tarixə təyin olunmuş və bu barədə yenidən elan dərc olunmaqla iddiaçıya məlumat verilmişdir. İşdə olan poçt teleqramından görünür ki, poçt göndərişləri 11 sentyabr və xx xxxxxxx 2017-ci il tarixlərdə iddiaçı tərəfindən alınmışdır. Son nəticədə əmlak 25 faiz aşağı qiymətə banka təklif olunmuş və bank tərəfindən ev alınmaqla onun həmin ev üzərində mülkiyyət hüququ dövlət qeydiyyatına alınmışdır. “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 42-ci maddəsinə görə hərracın təşkilatçısı icra məmurundan sifarişi aldığı gündən 5 iş günü müddətində hərracın keçirilməsinə dair kütləvi informasiya vasitələrində və özünün rəsmi internet saytında elan dərc etdirir və bu barədə ipoteka saxlayana və ipoteka qoyana sifarişli poçt göndərişi (məktubu) ilə bildiriş göndərir. Elan və bildiriş hərracın keçirilməsinə ən geci 20 təqvim g ünü qalmış verilir (göndərilir). Hərrac sifarişin alındığı gündən 30 təqvim günündən gec olmayaraq keçirilir. Elanda və bildirişdə hərracın vaxtı, yeri, keçirilmə qaydası, satışa çıxarılan ipoteka predmetinin yerləşdiyi ərazi və təsviri, ilkin satış qiyməti, hərrac addımı (ilkin satış qiymətinin 3 faizindən artıq olmamaqla), hərracda iştirak üçün behin məbləği, onun ödənilməsi müddəti və qaydası, hərracda iştirak hüququnu əldə etmək üçün sənədlərin siyahısı, habelə alış qiymətinin ödənilməsi müddəti və qaydası haqqında məlumat olmalıdır. Hərracın iştirakçısı hərracın predmetinin ilkin satış qiymətinin 5 faizi məbləğində beh ödəməlidir. (42.1) Həmin Məcəllənin 43-cü maddəsinə əsasən hərracın təşkilatçısı hərraca iki nəfərdən az alıcı gəldikdə, hərracın iştirakçısı olmadıqda, hərracı udmuş i ştirakçı hərracın nəticələri barədə protokol imzalamaqdan imtina etdikdə, hərracı udmuş iştirakçı bu Qanunla müəyyən olunmuş müddətdə alış qiymətini tamamilə ödəmədikdə, bu şərtlə ki, ipoteka saxlayanın razılığı ilə həmin müddət uzadılmasın, hərracın baş tutmadığı barədə hərracın keçirilməsinə dair elanın verildiyi kütləvi informasiya vasitəsində və özünün rəsmi internet saytında məlumat dərc etdirir. (43.1) Hərracın baş tutmaması barədə elanın dərc edildiyi gündən sonra 10 təqvim günü müddətində ipoteka saxlayan ipoteka qoyanla müqavilə əsasında ipoteka predmetini ilkin satış qiymətilə ala bilər. (43.3) İpoteka predmetinin ipoteka saxlayan tərəfindən alınması barədə bu Qanunun 43.3cü maddəsində nəzərdə tutulmuş müqavilə baş tutmadıqda birinci hərracın keçirildiyi gündən bir 20 təqvim gü nündən gec olmayaraq təkrar hərrac keçirilir. (43.4) Təkrar hərrac bu Qanunun 42-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada keçirilir. Hərracın təşkilatçısı ipoteka predmetini ilkin satış qiymət ilə, hərracın iştirakçısı olmadığına görə hərracın baş tutmadığı səbəbə görə isə ilkin satış qiymətindən 15 faiz aşağı qiymətlə hərraca çıxara bilər, bu şərtlə ki, ipoteka predmetinin ən aşağı satış qiyməti ən azı hərracın keçirilməsi xərclərinin və hüquqlarının qeydiyyat növbəliliyinə görə ipoteka predmetini açıq hərracdan satan ipoteka saxlayandan üstün olan digər ipoteka saxlayanların tələblərinin ödənilməsi üçün kifayət qədər olsun (43.5) Bu Qanunun 43.1.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hal istisna olmaqla, hərrac digər səbəblərə görə baş tutmamış elan edildikdə ipoteka saxlayan ipoteka predmetini təkrar hərracdakı ilkin satış qiymətindən 25 faiz az olmayan qiymətlə ala bilər, bu şərtlə ki, ipoteka predmetinin ən aşağı satış qiyməti ən azı hüquqlarının qeydiyyat növbəliliyinə görə ipoteka predmetini satın alan ipoteka saxlayandan üstün olan digər ipoteka saxlayanların tələblərinin ödənilməsi üçün kifayət qədər olsun. (43.7) İpoteka saxlayan təkrar hərrac baş tutmamış elan edildikdən sonra 30 təqvim günü ərzində ipoteka predmetini əldə etməzsə, ipotekaya xitam verilir. (43.8) Apellyasiya instansiyası məhkəməsi işin yuxarıda göstərilən hallarına və sadalanan maddi hüquq normalarına əsaslanaraq hərracın iddiaçıya məlumat verilməklə və qanunun tələblərinə uyğun keçirilməsi barədə nəticəyə gəlmişdir. Göstərilənlərlə əlaqədar kollegiya apellyasiya instansiyası məhkəməsinin iş üzrə gəldiyi nəticə ilə razılaşır və hesab edir ki, qətnamə qanuni və əsaslı olduğundan kassasiya şikayətinin dəlilləri qətnamənin ləğv edilməsi üçün əsas ola bilməz. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 416-419-cu maddələrini rəhbər tutaraq kollegiya QƏRARA ALDİ: Kassasiya şikayəti təmin edilməsin. Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının hazırkı iş üzrə olan xx xxxx 2019cu il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qərar qəbul edildiyi andan qüvvəyə minir.