Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2(102)-976/2019 07.02.2019 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının QƏRARİ Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyası Mirzəliyev Əsəd Abdulla oğlunun sədrliyi və məruzəsi ilə, hakimlər Qoldman Tatyana Aleksandrovnadan, Quliyev Gündüz Ağababa oğlundan ibarət tərkibdə, katib A.Cəfərlinin, iddiaçı x3nun və vəkili Abuzərov Heydər Saleh oğlunun iştirakı ilə, cavabdeh x4-nin Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 11 sentyabr 2018-ci il tarixli qətnaməsindən verdiyi kassasiya şikayəti üzrə işə baxaraq Müəyyən etdi: Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin 2(011)-7500/2017 saylı, 19 oktyabr 2017-ci il tarixli qətnaməsi ilə (N.Misirzadə) ilk iddia tələbi qism ən təmin edilərək, ünvan 1 yerləşən, x5 tərəfindən tikilmiş yaşayış binasının 11-ci mərtəbəsində yerləşən, ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan, 2 otaqdan ibarət olan, 138 saylı mənzilə dair x6 ilə x5 arasında aprel 2008-ci il tarixdə bağlanmış müqavilə; x6 barəsində x5-nın üzvlüyünə qəbul, mənzillərin və qeyri-yaşayış sahələrinin payçılar arasında şəxsi razılıq ilə bölüşdürülməsı barədə kooperativ üzvlərinin ümumi yığıncağının 30 iyun 2008-ci il tarixli qərarı; x7 ilə x4 arasında 21 oktyabr 2013-cü il tarixdə bağlanmış müqavilə; x8 ilə x4 arasında 27 yanvar 2017-c’ı il tarixdə bağlanmış yaşayış binasında mənzil tikintisi haqqında müqavilə etibarsız sayılması, x8 ünvan 1 erləşən, x5 tərəfindən tikilmiş yaşayış binasının 11-ci mərtəbəsində yerləşən, ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan, 2 otaqdan iba rət olan, 138 saylı mənzilindən çıxarılması, ünvan 1 yerləşən, x5 tərəfindən tikilmiş yaşayış binasının 11-ci mərtəbəsində yerləşən, ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan, 2 otaqdan ibarət olan 138 saylı mənzilinin və giriş qapısının açarlarının x1na təhvil verilməsi öhdəliyi x4-nin üzərinə qoyulması, ünvan 1 yerləşən, x5 "rəfindən tikilmiş yaşayış binasının 16-cı mərtəbəsində yerləşən, ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan, 2 otaqdan ibarət olan, 163 saylı mənzilə dair 23 avqust 2008-ci il tarixdə x9 ilə x5 arasında bağlanmış müqavilə; x9 barəsində x5-nın üzvlüyünə qəbul, mənzillərin və qeyri-yaşayış sahələrinin payçılar arasında şəxsi razılıq ilə bölüşdürülməsi barədə kooperativ üzvlərinin ümumi yığıncağının 20 sentyabr 2008-ci il tarixli qərarı; x10 ilə x4 arasında 04 fevral 2017-ci il tarixdə bağl anmış müqavilənin etibarsız sayılması, x10nın ünvan 1 yerləşən, x5 tərəfindən tikilmiş yaşayış binasının 16-cı mərtəbəsində yerləşən, ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan, 2 otaqdan ibarət olan, 163 saylı mənzilindən çıxarılması, ünvan 1 yerləşən, x5 tərəfindən tikilmiş yaşayış binasının 16-cı mərtəbəsində yerləşən, ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan, 2 otaqdan ibarət olan, 163 saylı mənzilin və giriş qapısının açarlarının x2na təhvil verilməsi öhdəliyinin x4-nin üzərinə qoyulması, ünvan 1 yerləşən, x5 tərəfindən tikilmiş yaşayış binasının 18-ci mərtəbəsində yerləşən, ümumi sahəsi 81,6 kv.metr olan 1 otaqdan ibarət olan, 172 saylı mənzilə dair x11 ilə x5 arasında 14 fevral 2008-ci il tarixdə bağlanmış müqavilə; x11 barəsində x5- uın üzvlüyünə qəbul, mənzillərin və qeyri-yaşayış sahələrinin payçı lar arasında şəxsi razılıq ilə bölüşdürülməsi barədə kooperativ üzvlərinin ümumi yığıncağının 30 iyun 2008-ci il tarixli qərarı; x12 ilə x4 arasında 21 may 2017-ci il tarixdə bağlanmış mənzil tikintisi haqqında müqavilə etibarsız sayılması, x12nın ünvan 1 yerləşən, x5 tərəfindən tikilmiş yaşayış binasının 18-ci mərtəbəsində yerləşən, ümumi sahəsi 81,6 kv.metr olan 1 otaqdan ibarət olan, 172 saylı mənzilindən çıxarılması, ünvan 1 yerləşən, x5 tərəfindən tikilmiş yaşayış binasının 18-ci mərtəbəsində yerləşən, ümumi sahəsi 81,6 kv.metr olan 1 otaqdan ibarət olan, 172 saylı mənzilin giriş qapısının açarlarının x3na təhvil verilməsi öhdəliyinin x4-nin üzərinə qoyulması, ilk iddia tələbinin qalan hissədə təmin edilməməsi, x10nın x2na və x4yə qarşı - cavabdeh x2 ilə cavabdeh x5 arasında ünvan 2 ü nvanda x5-nin inşa etdiyi çoxmərtəbəli yaşayış binasının 16-cı mərtəbəsində yerləşən, ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan, 2 otaqlı, 163 saylı mənzilə dair bağlanmış yaşayış binasında mənzil tikintisi haqqında 26.11.2011-ci il tarixli müqavilənin etibarsız hesab edilməsi barədə qarşılıqlı iddia tələbinin təmin edilməməsi, mübahisə predmeti barədə müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs x8nun cavabdehlər x1na, x5-ya və müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs x6 qarşı tam pay haqqı ödənilməklə ona məxsus olan x5 tərəfindən ünvan 1 ünvanında inşa edilən 11-ci mərtəbəsində yerləşməklə ümümi sahəsi 115,3 kv.metr olan, 2 otaqlı, 138 saylı mənzilə dair cavabdehlər x5 ilə x1 arasında bağlanmış “yaşayış binasında mənzil tikintisi haqqında” 19.08.2010 cu il tarixli müqavilənin və cavabdehin kooperativ üzvlüyünə qəbulunun bağlandığı andan etibarsız hesab edilməsi, mənzilin sahibliyində və istifadəsində, bir sözlə mülkiyyətində saxlanılması barədə iddia tələbinin təmin edilməməsi qət edilmişdir. Bakı Apelyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 2(103)-5682/2018 saylı, 11 sentyabr 2018-ci il tarixli qətnaməsi ilə (hakimlər: V.Həsənov, V.Baxışova və N.Cəfərov) Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin 2(011)-7500/2017 saylı 19 oktyabr 2017-ci il tarixli qətnaməsi cavabdehlər x4, x11, x6 və üçüncü şəxs x8na münasibətdə mübahisələndirilən hissələrdə dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Cavabdeh x4 kassasiya şikayəti verərək Bakı Apelyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 2(103)-5682/2018 saylı, 11 sentyabr 2018-ci il tarixli qətnaməsinin ləğv edilməsi, iddiaların rədd, qarşılıqlı iddiaların təmin edilməsi barədə yeni qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İşin halları: İddiaçılar x1, x2 və x3 cavabdeh x4-yə qarşı ünvan 1 x5 tərəfindən tikilmiş hündür mərtəbəli yaşayış binasının 11-ci mərtəbəsində yerləşən ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan, iki otaqdan ibarət 138 saylı mənzilin giriş qapısının açarları ilə birlikdə x1na təhvil verilməsi; ünvan 1 x5 tərəfindən tikilmiş hündür mərtəbəli yaşayış binasının 16-cı mərtəbəsində yerləşən ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan, iki otaqdan ibarət, 163 saylı mənzilin giriş qapısının açarları ilə birlikdə x2na təhvil verilməsi; ünvan 1 x5 tərəfindən tikilmiş hündür mərtəbəli yaşayış binasının 18-ci mərtəbəsində yerləşən ümumi sahəsi 81,6 kv.metr olan bir otaqdan ibarət 172 saylı mənzilin giriş qapısının açarları ilə birlikdə x3na təhvil verilməsi öhdəliyinin ca vabdeh x4 üzərinə qoyulması barədə ilkin iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişlər. İddiaçılar iddia tələbinin dəqiqləşməsi barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, ünvan 1 x5 tərəfindən tikilmiş hündür mərtəbəli yaşayış binasının 11-ci mərtəbəsində yerləşən ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan, iki otaqdan ibarət 138 saylı mənzil və giriş qapısının açarlarının x1na təhvil verilməsi; ünvan 1 x5 tərəfindən tikilmiş hündür mərtəbəli yaşayış binasının 16-cı mərtəbəsində yerləşən ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan, iki otaqdan ibarət, 163 saylı mənzil və giriş qapısının açarlarının x2na təhvil verilməsi; ünvan 1 x5 tərəfindən tikilmiş hündür mərtəbəli yaşayış binasının 18-ci mərtəbəsində yerləşən ümumi sahəsi 81,6 kv.metr olan bir otaqdan ibarət 172 saylı mənzil və giriş qapısının açarlarının x3na təhvil verilməsi öhdəliyinin cavabdeh x4 üzərinə qoyulması; ünvan 1 yerləşən, x5 tərəfindən tikilmiş hündür mərtəbəli yaşayış binasının 138 saylı mənzilinə dair iş üzrə cavabdeh x8nun adına 27.01.2017-ci il tarixdə bağlanmış müqavilə, 172 saylı mənzilə dair 21.05.2017-ci il tarixdə x12nın adına bağlanmış müqavilə və 163 saylı mənzilə dair x10nın adına bağlanmış müqavilənin etibarsız sayılması və x8nun iddia tələbinin rədd edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişlər. İddiaçılar yenidən iddia tələbinin dəqiqləşməsi barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, ünvan 1 yerləşən, x5 tərəfindən tikilmiş hündür mərtəbəli yaşayış binasının 11-ci mərtəbəsində yerləşən ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan, 2 otaqdan ibarət 138 saylı mənzilə dair x6 ilə x5 arasında 15.04.2008-ci il tarixd ə bağlanmış müqavilənin, kooperativin üzvlüyünə qəbul edilməsi və mənzilin təhvil verilməsi barədə kooperativin üzvlərinin ümumi yığıncağının qərarının, x7 ilə x4 arasında 21.10.2013-cü il tarixdə bağlanmış müqavilənin və kooperativin üzvülüyünə qəbul edilməsinin və 27.01.2017-ci il tarixdə x8 ilə x4 arasında bağlanmış yaşayış binasında mənzil tikintisi haqqında müqavilənin və kooperativin üzvülüyünə qəbul edilməsinin etibarsız sayılması, x8nun həmin mənzildən çıxarılması, mənzilin və giriş qapısının açarlarının x1na təhvil verilməsi öhdəliyinin cavabdeh x4 üzərinə qoyulması; ünvan 1 yerləşən, x5 tərəfindən tikilmiş hündür mərtəbəli yaşayış binasının 16-cı mərtəbəsində yerləşən ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan, iki otaqdan ibarət, 163 saylı mənzilə dair 23.08.2008-ci il tarixdə x9 ilə x5 ar asında bağlanmış müqavilənin və kooperativin üzvülüyünə qəbul edilməsi və mənzilin ayrılması barədə kooperativin ümumi yığıncağının 20.09.2008-ci il tarixli qərarının, x10 ilə x4 arasında 04.02.2017-ci il tarixdə bağlanmış müqavilənin və kooperativin üzvülüyünə qəbul edilməsi barədə qərarın etibarsız sayılması, x10nın mənzildən çıxarılması, mənzilin və giriş qapısının açarlarının x2na təhvil verilməsi öhdəliyinin cavabdeh x4 üzərinə qoyulması; ünvan 1 yerləşən x5 tərəfindən tikilmiş hündür mərtəbəli yaşayış binasının 18ci mərtəbəsində yerləşən ümumi sahəsi 81,6 kv.metr olan bir otaqdan ibarət 172 saylı mənzilə dair x11 ilə x5 arasında 14.02.2008-ci il tarixdə bağlanmış müqavilənin, kooperativin üzvülüyünə qəbul edilməsi və mənzilin ayrılması barədə kooperativin ümumi yığıncağının 30.06.200 8-ci il tarixli qərarının, x12 ilə x4 arasında 21.05.2017-ci il tarixdə bağlanmış mənzil tikintisi haqqında müqavilənin və kooperativin üzvülüyünə qəbul edilməsi barədə qərarın etibarsız sayılması, x12nın mənzildən çıxarılması və mənzilin giriş qapısının açarlarının x3na təhvil verilməsi öhdəliyinin cavabdeh x4 üzərinə qoyulması; müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs x8nun iddia tələbinin rədd edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişlər. Cavabdeh x10 x2na və x4-yə qarşı qarşılıqlı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdeh x2 ilə cavabdeh x5 arasında ünvan 2 ünvanda x5-nin inşa etdiyi çoxmərtəbəli yaşayış binasının 16-cı mərtəbəsində yerləşən, ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan, 2 otaqlı, 163 saylı mənzilə dair bağlanmış yaşayış binasında mənzil tikintisi haqqında 26.1 1.2011-ci il tarixli müqavilənin etibarsız hesab edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını etmişdir. Mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs x8 cavabdehlər x1na, x4-yə və mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs x6 qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, tam pay haqqı ödənilməklə ona məxsus olan x5 tərəfindən ünvan 1 ünvanında inşa edilən binanın 11-ci mərtəbəsində yerləşməklə ümümi sahəsi 115,3 kv.metr olan, 2 otaqlı, 138 saylı mənzilə dair cavabdehlər x5 ilə x1 arasında bağlanmış “yaşayış binasında mənzil tikintisi haqqında” 19.08.2010-cu il tarixli müqavilənin və cavabdehin kooperativ üzvlüyünə qəbulunun bağlandığı andan etibarsız hesab edilməsi, mənzilin sahibliyində və istifadəsində, bir sözlə mülkiyyətində saxlanılması ba rədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İş üzrə yuxarıda göstərilən məhkəmə qərarları qəbul edilmişdir. Kassasiya şikayətinin dəlilləri: Cavabdeh x4 kassasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsi maddi və prosessual hüquq normalarının pozulması ilə qəbul edilmişdir. Ona görə də Bakı Apelyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 2(103)-5682/2018 saylı, 11 sentyabr 2018-ci il tarixli qətnaməsinin ləğv edilməsi, iddiaların rədd, qarşılıqlı iddiaların təmin edilməsi barədə yeni qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Prosesiştirakçılarının izahatları: İddiaçı x3nun və vəkili Abuzərov Heydər Saleh oğlu kassasiya şikayətinin əsassız olduğunu bildirərək təmin edilməməsini, qətnamənin dəyişdirilmədən saxlanılmasını xahiş etdi. Hüquqi məsələlər: Azərbaycan Respublikası MPM-nin 416-cı maddəsinə əsasən kassasiya instansiyası məhkəməsi apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilməsini yoxlayır. Məruzəçini, iddiaçını və vəkilini dinləyib, kassasiya şikayətinin dəlillərini müzakirə edən məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, qətnamə dəyişdirilmədən saxlanılmalı, kassasiya şikayəti təmin edilməməlidir. İş materiallarında olan x5 ilə alıcı x1 arasında bağlanmış 19.08.2010-cu il tarixli müqavilədən görünür ki, x4 ünvan 1 yerləşən tikilməkdə olan binanın 138 saylı mənzilini alıcıya təhvil verməyi, alıcı isə mənzili qəbul etməyi və müqavilə ilə şərtləşdirilmiş 54000 manat məbləğində pulu MTK-ya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan x5 tərəfindən verilmiş maliyyə arayışl arından görünür ki, x1 ünvan 2də yerləşən binanın 11-ci mərtəbəsində, ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan 2 otaqlı, 138 saylı mənzilin pay dəyərindən 19.08.2010-cu il tarixdə 16000 manat, 21.10.2010-cu il tarixdə 1600 manat, 19.11.2010-cu ildə 3985 manat, 04.03.2011-ci il tarixdə 3200 manat, 03.05.2011-ci il tarixdə 1600 manat, 20.07.2011-ci il tarixdə 3000 manat, 25.10.2011-ci ildə 2000 manat, 21.11.2011-ci il tarixdə 3300 manat, 13.06.2012-ci il tarixdə 3900 manat, 15.08.2012-ci il tarixdə 4000 manat, 20.10.2014-cü ildə (20.10.2014-cü il tarixli maliyyə arayışı x13 tərəfindən də imzalanmışdır) 2045 manat məbləğində olmaqla hissə-hissə ödəmişdir. Bu mənzilin MTK-ya borcu yoxdur. İş materiallarında olan x5 ilə alıcı x2 arasında bağlanmış 26.11.2011-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, x5 ünva n 1 yerləşən tikilməkdə olan binanın 163 saylı mənzilini alıcıya təhvil verməyi, alıcı isə mənzili qəbul etməyi və müqavilə ilə şərtləşdirilmiş 56000 manat məbləğində pulu MTK-ya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan x5 tərəfindən verilmiş maliyyə arayışlarından görünür ki, x2 ünvan 2də yerləşən binanın 16-cı mərtəbəsində, ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan 2 otaqlı, 163 saylı mənzilin pay dəyərindən 26.11.2011-ci il tarixdə 16000 manat, 07.05.2012-ci il tarixdə 15000 manat, 24.03.2013-cü ildə 5000 manat, 04.09.2013-cü il tarixdə 10000 manat, 01.04.2014-cü il tarixdə 5000 manat, 25.07.2014-cü il tarixdə (25.07.2014-cü il tarixli maliyyə arayışı x13 tərəfindən də imzalanmışdır) 5000 manat məbləğində olmaqla hissə-hissə ödəmişdir. Bu mənzilin MTK-ya borcu yoxdur. İş materialları nda olan x5 ilə alıcı x3 arasında bağlanmış 13.04.2013-cü il tarixli müqavilədən görünür ki, x5 ünvan 1 yerləşən tikilməkdə olan binanın 172 saylı mənzilini alıcıya təhvil verməyi, alıcı isə mənzili qəbul etməyi və müqavilə ilə şərtləşdirilmiş 52000 manat məbləğində pulu MTK-ya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan x5 tərəfindən verilmiş maliyyə arayışlarından görünür ki, x3 ünvan 2də yerləşən binanın 18-ci mərtəbəsində, ümumi sahəsi 81,6 kv.metr olan 1 otaqlı, 172 saylı mənzilin pay dəyərindən 13.04.2013-cü il tarixdə 16000 manat, 04.09.2013-cü il tarixdə 10000 manat, 01.04.2014-cü ildə 5000 manat, 30.01.2015-ci il tarixdə (30.01.2015-ci il tarixli maliyyə arayışı x13 tərəfindən də imzalanmışdır) 10000 manat, 17.03.2015-ci il tarixdə 9250 manat, 17.11.2015-ci il tarixdə 10 50 manat, 15.06.2016-cı ildə 700 manat (17.03.2015-ci il, 17.11.2015-ci il və 15.06.2016-cı il tarixli maliyyə arayışları yalnız x13 tərəfindən imzalanmışdır) ödəmişdir. Bu mənzilin MTK-ya borcu yoxdur. İş materiallarında olan x4 ilə alıcı x12 arasında bağlanmış 21.05.2017-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, x4 ünvan 2də yerləşən tikilməkdə olan binanın 172 saylı mənzilini alıcıya təhvil verməyi, alıcı isə mənzili qəbul etməyi və müqavilə ilə şərtləşdirilmiş 71680 manat məbləğində pulu MMC-yə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Qeyd edilən müqavilə x4-nin direktoru x13 tərəfindən imzalanmışdır. İş materiallarında olan x4 tərəfindən 21.05.2017-ci il tarixdə verilmiş maliyyə arayışının surətindən görünür ki, x12 ünvan 2də yerləşən binanın 18-ci mərtəbəsində, ümumi sahəsi 81,6 kv.metr olan 1 ot aqlı, 172 saylı mənzilin pay dəyəri olan 71680 manatı tam şəkildə ödəmişdir. Qeyd edilən arayış x4-nin direktoru x13 tərəfindən imzalanmışdır. İş materiallarında olan x4 ilə alıcı x8 arasında bağlanmış 27.01.2017-ci il tarixli müqavilənin surətindən görünür ki, x4 ünvan 2də yerləşən tikilməkdə olan binanın (138 saylı) mənzilini alıcıya təhvil verməyi, alıcı isə mənzili qəbul etməyi və müqavilə ilə şərtləşdirilmiş 60000 manat məbləğində pulu MMC-yə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Qeyd edilən müqavilə x4-nin direktoru x13 tərəfindən imzalanmışdır. İş materiallarında olan x4 tərəfindən 27.01.2017-ci il tarixdə verilmiş maliyyə arayışının surətindən görünür ki, x8 ünvan 2də yerləşən binanın 11-ci mərtəbəsində, ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan 3 otaqlı, 138 saylı mənzilin pay dəyəri olan 60000 man atı tam şəkildə ödəmişdir. Qeyd edilən arayış x4-nin direktoru x13 tərəfindən imzalanmışdır. İş materiallarında olan x6 tərəfindən x4-yə ünvanlanmış imtina ərizəsinin surətindən görünür ki, o, 15.04.2008-ci il tarixdə x5-nın ünvan 2 ünvanında inşa etdiyi binanın 11-ci mərtəbəsində yerləşən 2 otaqlı, ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan 138 saylı mənzili alqı-satqı yolu ilə alaraq kooperativə payçı olmuşdur. Hal-hazırda həmin mənzili satmaq qərarına gəlmişdir. Mənzilin dəyəri ona x8 tərəfindən ödənilmişdir. Buna görə də həmin mənzilin x8nun rəsmiləşdirilməsinə heç bir etirazı yoxdur. Mənzilin müqavilə və maliyyə arayışının əsillərini MMCyə geri qaytarır və bildirir ki, onlardan heç bir kserosurət çıxararaq özündə saxlamamışdır. Gələcəkdə 138 saylı mənzillə bağlı o və ailəsi tərəfindən heç bir id dia və tələbi olmayacaqdır. İş materiallarında olan x4 ilə alıcı x7 arasında bağlanmış 21.10.2013-cü il tarixli (halbuki, x5 12.07.2016-cı il tarixdə x4-yə çevrilmişdir) müqavilənin surətindən görünür ki, x4 ünvan 2də yerləşən tikilməkdə olan binanın 138 saylı mənzilini alıcıya təhvil verməyi, alıcı isə mənzili qəbul etməyi və müqavilə ilə şərtləşdirilmiş 65000 manat məbləğində pulu MMC-yə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Qeyd edilən müqavilə x4-nin direktoru x13 tərəfindən imzalanmışdır. İş materiallarında olan x4 tərəfindən 21.10.2013-cü il tarixdə (halbuki, x5 12.07.2016-cı il tarixdə x4-yə çevrilmişdir) verilmiş maliyyə arayışının surətindən görünür ki, x7 ünvan 2də yerləşən binanın 11-ci mərtəbəsində, ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan 2 otaqlı, 138 saylı mənzilin pay dəyəri olan 65000 mana tı tam şəkildə ödəmişdir. Qeyd edilən arayış x4-nin direktoru x13 tərəfindən imzalanmışdır. İşdə olan x8nun Bakı şəhəri Xətai RPİ-nin 34-cü PB-də verdiyi 21.06.2017-ci il tarixli izahatın surətindən görünür ki, 2017-ci ilin yanvar ayında x4-nin ünvan 2 yerləşən hündür mərtəbəli binanın 11-ci mərtəbəsində ümumi sahəsi 115,15 kv.metr sahəsi olan 3 otaqlı mənzilini x7 iştirakı ilə MTK-nın rəhbəri x13və oğlu x14 61350 manat pul ödəməklə almışdır. Müqavilə əsasında həmin mənzil 21.10.2013-cü ildə x7 satıldığı üçün o, həmin MTK-da ərizə yazaraq mənzilin çekin qaytarmış və bundan sonra mənzil onun adına rəsmiləşmişdir. O, həmin mənzili təmir etdikdən sonra, ailəsi ilə mənzilə köçərək faktiki yaşayır. 19.06.2017-ci il tarixdə bir nəfər şəxs mənzilə gələrək birldirmişdir ki, həmin mənzil 2010-cu il də ona satılmışdır. İş materiallarına əlavə edilən x5-da olan mənzillərlə bağlı siyahıların sürətlərindən görünür ki, ünvan 2də yerləşən binanın, 138 saylı mənzilinin sahibi kimi 19.08.2010-cu il tarixli müqavilə əsasında x1, həmin binanın 163 saylı mənzilinin sahibi kimi 26.11.2011-ci il tarixli müqavilə əsasında x2, binanın 172 saylı mənzilinin sahibi kimi isə 13.04.2013-cü il tarixli müqavilə əsasında x3 göstərilmişdir. İş materiallarında olan x13, x15, x16, x17 və x18 tərtib etdikləri 19.11.2008-ci il tarixli aktın surətindən görünür ki, 19.11.2008-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən x13 x5-nın nizamnamə kapitalındakı payını x17 satması ilə əlaqədar olaraq kooperativin hüquqi sənədləri, möhür və künc ştampı x15 təhvil verilmişdir. İşə əlavə edilən x13, x15 və Azərbaycan Respub likasının Baş prokuroru yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə İdarəsinin İstintaq şöbəsinin mühüm işlər üzrə böyük müstəntiqi, baş ədliyyə müşaviri x19 tərəfindən imzalanmış 29.05.2014-cü il tarixli aktın surətindən görünür ki, ********* №-li cinayət işi üzrə 10.01.2014-cü il tarixli protokolla götürülmüş və 72 vərəqədən ibarət 21.01.2009-cu il, 09.02.2009-cu il, 06.03.2009-cu il, 10.03.2009-cu il tarixli kassa mədaxil orderləri, 12.05.2008-ci il, 16.10.2008-ci il, 17.10.2008-ci il, 19.01.2009-cu il, 21.01.2009-cu il, 23.01.2009-cu il, 09.02.2009-cu il, 06.03.2009-cu il, 10.03.2009-cu il, 07.05.2009-cu il, 09.10.2009-cu il, 09.11.2009-cu il, 10.11.2009-cu il, 23.02.2010-cu il, 29.07.2010-cu il, 14.09.2010-cu il və 19.10.2010-cu il tarixli x20-nin bank dövriyyəsi qəbzləri, 16.10.2008-ci il tarixli, 22.01.2009-cu il, 09.10.2009-cu il, 06.11.2009-cu il tarixli ödəniş tapşırıqları, x20-nin 04.05.2009-cu il tarixli **********2 №-li, 17.08.2009-cu il tarixli **********8 №-li, 28.07.2010-cu il tarixli **********6 №-li, 13.09.2010-cu il tarixli **********5 №-li, 18.10.2010-cu il tarixli **********3 №-li sərəncamları, 09.10.2009-cu il tarixli 01 №-li “A” formatlı ödəniş tapşırığı, 01.10.2009-cu il tarixli GE 307671 nömrə-seriyalı, 02.11.2009-cu ıl tarixli GE 307676 nömrə-seriyalı vergi hesabat fakturaları, 195 vərəqədən ibarət. 4, 10, 12, 15, 20, 22, 28, 29, 33, 36, 47, 49, 59, 60, 61, 66, 76, 82, 84, 86, 88, 91, 95, 96, 98, 108, 113, 114, 116, 117, 123, 128, 130, 132, 135, 141, 142, 149 saylı mənzillərə aid müqavilə və maliyyə arayışlarından başqa digər sənədlər və 17.01.2014-cü il tarixdə götürülmüş x5-ya məxsus möhür və künc ştampı zərurət aradan qalxdığı üçün həmin MTK-nın təsisçiləri x13 və x15 təhvil verildi. Qaytarılmayan 72 vərəqədən ibarət sənədlər cinayət işinin 5-ci cildinin 35-119cu vərəqələri arasında, 195 vərəqədən ibarət müqavilə və maliyyə arayışları isə bütünlüklə cinayət işinin 8-ci cildinə tikilmişdir. Həmin sənədlərin surəti çıxarılaraq təsisçilərə təhvil verilmişdir. İş materiallarına əlavə edilən Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyi yanında Milli Gəlirlər Departamentinin Hüquqi Şəxslərin Dövlət Qeydiyyatı İdarəsinin məhkəməyə ünvanladığı 06.09.2017-ci il tarixli məktubundan görünür ki, x14 Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyində 07.10.2005-ci il tarixdə 0105-P16-444122 nömrə ilə dövlət qeydiyyatına alınmış x5 çevrilməsi nəticəsində ya radılmışdır və onun hüquqi varisidir. Cəmiyyətin hüquqi ünvanı AZ1116, ünvan 3-dür. İş materiallarına əlavə edilən Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyi yanında Bakı Vergilər Departamentinin Kommersiya hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı idarəsi tərəfindən 12.07.2016-cı il tarixdə verilmiş kommersiya qurumunun dövlət reyestrindən çıxarışın və digər təsis sənədlərinin (şəhadətnamə, nizamnamə və qərarın) surətlərindən görünür ki, x14 07.10.2005-ci il tarixdə 0105-P16-444122 saylı qeydiyyat nömrəsi ilə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən dövlət qeydiyyatına alınmış x5 çevirilməsi nəticəsində yaradılmışdır və onun hüquqi varisidir. Cəmiyyətin hüquqi ünvanı AZ1116, ünvan 3 kimi, qanuni təmsilçisinin x13 olması qeyd edilmişdir. Təsisçilər və nizamnamə kapitalında mayalarının miqdarı - x18 18%, x13 30%, x15 40%, x16 10% və x21 2%-dir. İşdən görünür ki, x5-nın təsisçisi, pay fondundakı mütləq pay haqqı - 30% olan x13 (1-ci tərəf) ilə x5-nın təsisçisi, pay fondundakı mütləq pay haqqı- 20% olan x15 (2-ci tərəf) arasında 29.05.2014-cü il tarixdə razılaşma müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqaviləyə əsasən 1.1 Bu müqavilə 2-ci tərəfin x5-nın ünvan 1 inşa etdiyi hündürmərtəbəli yaşayış binasında yerləşən yaşayış və qeyri yaşayış sahələrinin 1-ci tərəfə bu müqavilədə nəzərdə tutulan şərtlərlə verilməsindən irəli qələn və adları yuxarıda qeyd edilən tərəflərin qarşılıqlı öhdəlik münasibətlərini tənzim edir. 1.2. Bu müqavilə imzalanarkən yuxarıda göstərilən ünvanda yerləşən ya 1-ci Tərəfə veriləcək yaşayış və qeyri yaşayış sahələrinin 2-ci Tərəf heç kimə satılmamasını, g irov qoyulmamasını, üzərində həbs qoyulmamasını və üzərində 3-cü şəxslərin hüquqlarının olmamasını təsdiq edir və buna zəmanət verir. 1.3. Tərəflər bu müqavilə ilə öz münasibətlərinin rəsmiləşdirilməsini və razılaşma müqaviləsinin bağlanmasını nəzərdə tuturlar. 1.4. Bu müqavilənin mətnində irəli sürülən və tərəflər arasında razılaşma əldə olunan bütün şərtlər mühüm və zəruri şərtlər hesab edilir. 1.5. Tərəflər arasında bütün mühüm şərtlər barəsində razılıq əldə olunduqdan sonra bu müqavilənin notariat kontorunda təsdiq edilməsi mühüm şərtdir.
2. Tərəflər arasında razılaşma. 2.1. Tərəflər öz aralarında razılığa gəlirlər ki, x5-nin ünvan 1 inşa etdiyi hündürmərtəbəli yaşayış binasında yerləşən və bu müqavilə bağlandığı günə qədər x15 tərəfindən satılmış yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin s atışından daxil olacaq cəmi 22800000 manat məbləğində vəsaitin 800000 manat hissəsi, hər ay bərabər şəkildə olmaqla bir ildən gec olmayaraq 2-ci tərəfə çatacaqdır, qalan ******* manat məbləğində vəsait isə 1-ci tərəfə çatacaqdır. 2.2. Tərəflər öz aralarında razılığa gəlirlər ki, x5-nın ünvan 1 inşa etdiyi hündürmərtəbəli yaşayış binasında 1-ci tərəfə qalacaq pay hissəsindən MTK-nın aşağıda adları qeyd edilən payçılarının mənzilə və ya pulla bağlı problemləri öz həllini tapacaqdır. x22, x23, x24, x25, x26, x27, x28, x29, x30. 2.3. x5-ya məxsus möhür və ştamp x13na təhvil verilərək, MTK-nə sədrlik funksiyasını x13 həyata keçirəcəkdir. x5-ya x13 sədr seçilməsi və MTK-nə məxsus möhür və ştampın təhvil verilməsi bu müqavilə bağlandığı andan etibarən 3 gündən gec olmayaraq x5-nın nizamnaməsinin tələblərinə uyğun olaraq onun təsisçilərinin ümumi yığıncağının iclasında qanuna müvafiq formada həll olunacaqdır. 2.4. Tərəflər razılığa gəlirlər ki, x5-nın ünvan 1 inşa etdiyi hündürmərtəbəli yaşayış binasında yerləşən və bu müqavilə bağlandığı günə qədər x15 tərəfindən satılmış yaşayış və qeyriyaşayış sahələrinin satışından MTK-nin kassasına daxil olacaq cəmi ******* manat məbləğində vəsaitin 800.000 manat hissəsi 2-ci tərəfə tam ödənilənədək müqavilə və maliyyə sənədlərinə tərəflər həmsədr kimi birgə imza edəcəkdir. 2.5. Tərəflər razılığa gəlirlər ki, x5-nın ünvan 1 inşa etdiyi hündürmərtəbəli yaşayış binasında yerləşən və bu müqavilə bağlandığı günə qədər x15 tərəfindən satılmış yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin satışından MTK-nin kassasına daxil olacaq cəmi ******* manat məbləği ndə vəsaitin 800000 manat hissəsi 2-ci tərəfə tam ödənilib başa çatdıqdan sonra bu müqavilənin 2.4-cü bəndində göstərilmiş şərtlər öz qüvvəsini itirmiş hesab olunur. 2.6. Tərəflər razılığa gəlirlər ki, x5-nin ünvan 1 inşa etdiyi hündürmərtəbəli yaşayış binasının 2-ci mərtəbəsində yerləşən və ümumi sahəsi 1100 kv.metr olan qeyri-yaşayış sahəsi 1-ci tərəfə bu müqavilə bağlandığı andan etibarən x15 tərəfindən təhvil veriləcəkdir və bunun üçün heç bir maneə yaradılmayacaqdır. 2.7. Tərəflər öz aralarında razılığa qəlirlər ki, x5-nin ünvan 1 inşa etdiyi hündürmərtəbəli yaşayış binasının zirzəmisinin həyət tərəfə baxan hissəsində yerləşən bütün qarajların hamısı (satılmış 7 ədəd qarajdan başqa) x35 tərəfindən bu müqavilə bağlandığı andan etibarən 1-ci tərəfə təhvil veriləcəkdir və bunun üçün heç bir maneə yaradılmayacaqdır. 2.8. Tərəflər razılığa gəlirlər ki, x5-nın ünvan 1 inşa etdiyi hündürmərtəbəli yaşayış binasının 17-ci mərtəbəsində yerləşən və ümumi sahəsi 157,8 kv.metr olan 3 otaqlı, 9 saylı mənzil və həmin binanın 7-cr mərtəbəsində yerləşən və ümumi sahəsi 81,6 kv.metr olan 1 otaqlı, 117 saylı mənzil, bu müqavilə bağlandığı andan etibarən x15 tərəfindən 1-ci tərəfə təhvil veriləcəkdir və bunun üçün heç bir maneə yaradılmayacaqdır. 2.9. Tərəflər razılığa gəlirlər ki, bu müqavilənin 2.6.-cı, 2.7.-ci və 2.8.-ci bəndlərində müəyyən edilmiş yə 1-ci tərəfə təhvil veriləcək x5-nın ünvan 1 inşa etdiyi hündürmərtəbəli yaşayış binasının 2-ci mərtəbəsində yerləşən qeyri-yaşayış sahəsi bütünlüklə, həmin binanın zirzəmisinin həyət tərəfə baxan hissəsində yerləşən bütün qarajların (satı lmış 7 ədəd qarajdan başqa) və həmin yaşayış binasının 17-ci mərtəbəsində yerləşən və ümumi sahəsi 157,8 kv.metr olan 3 otaqlı, 89 saylı mənzilin və həmin binanın 7-ci mərtəbəsində yerləşən və ümumi sahəsi 81,6 kv.metr olan 1 otaqlı, 117 saylı mənzilin x15 tərəfindən 1 -ci tərəfə təhvil verilməmişdən əvvəl hər hansı 3-cü şəxslərə satılmaması, bağışlanmaması, girov qoyulmaması, üzərində 3-cü şəxslərin hüquqlarının olmaması, bu və ya başqa formada özgəninkiləşdirilməməsi barədə 2-ci tərəf 1-ci tərəf qarşısında məsuliyyət daşıyır. Bununla əlaqədar gələcəkdə hər hansı hal baş verərsə, x15 birbaşa cavabdehlik daşıyacaqdır. 2.10. Tərəflər razılığa gəlirlər kı, bu müqavilənin 2.6.-cı, 2.7.-ci və 2.8-ci bəndlərində müəyyən edilmiş və 1-ci tərəfə təhvil veriləcək x5nın ünvan 1 inşa etdiyi hündürmər təbəli yaşayış binasının 2-ci mərtəbəsində yerləşən bütün qeyriyaşayış sahəsindən ibarət əmlak üzərində, binanın 79 saylı və 117 saylı mənzilləri üzərində və həmin binanın zirzəmi hissəsində yerləşən 7 ədəd qarajdan əlavə həyət tərəfə baxan bütün qarajlardan ibarət əmlak üzərində hər hansı sərəncam vermək hüququ bu müqavilə bağlandığı andan 1-ci tərəfə məxsus olacaqdır və 2-ci tərəf buna qarşı etiraz edə bilməz və ya gələcəkdə heç bir iddia qaldıra bilməz. 2.11. Tərəflər aydın şəkildə razılığa gəlirlər ki, x5-nın ünvan 1 inşa etdiyi hündürmərtəbəli yaşayış binasında yerləşən və bu müqavilə bağlanan günə qədər x15 tərəfindən satılmış yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin satışından 1 il müddətindən gec olmayaraq (bu müqavilə bağlanan gündən) hissə-hissə əldə olunacaq cəmi ******* manat məblə ğində vəsaitin 800.000 manat hissəsini aldıqdan sonra, 2-ci tərəf sözügedən yaşayış binasına görə heç bir iddia irəli sürə bilməz və gələcəkdə bu məsələ ilə bağlı heç bir iddiası olmayacağı barədə yazılı iltizam verəcəkdir. Həmin andan etibarən 2-ci tərəf x5-nın maliyyə -təsərrüfat fəaliyyətinə hər hansı formada müdaxilə etməyəcəkdir və onun sahibkarlıq fəaliyyətinin aparması ilə əlaqədar gələcəkdə heç bır iddia verməyəcəkdir. 2.12. Tərəflər aydın şəkildə razılığa gəlirlər ki, bu müqavilə bağlanan günə qədər x5-ya məxsus möhür və ştampın 2-ci tərəfdə olduğu müddət ərzində blankların və ya kağızların möhür, ştamp vurulmaqla hər hansı formada kserosurətinin çıxarılmaması, skaner edilərək saxtalaşdırılmaması barədə 2-ci tərəf 1-ci tərəfə yazılı iltizam verəcəkdir. 2.13. Tərəflər aydın şəkildə razılaşırlar ki, bu müqavilənin mühüm şərtləri onlar üçün məcburidir və tərəflər bu müqavilənin etibarlığını və icra edilməsini təmin etmək məqsədilə müvafiq qanunvericiliyin tələblərindən irəli gələn hərəkətləri həyata keçirməlidirlər. 2.14. Tərəflər razılığa gəlirlər ki, bu müqavilədə göstərilən şərtlər gələcəkdə onlar tərəfindən mülki iddia predmeti ola bilməz. 2.15. Tərəflər aydın şəklidə razılığa gəlirlər ki, x5-nin ünvan 1 inşa etdiyi hündürmərtəbəli yaşayış binasının istismara qəbul edilməsinə (maliyyə və sənədləşmə işləri daxil olmaqla) x13 tam məsuliyyət daşıyır. 2.16. Tərəflər aydın şəkildə razılığa gəlirlər ki, x5-nın ünvan 1 inşa etdiyi hündürmərtəbəli yaşayış binası istismara qəbul edildikdən sonra həmin binanın kommunal xidmətlərindən daxıl olan vəsait aylıq xərclər çıxıldıq dan sonra tərəflər arasında bərabər bölünəcəkdir.
3. Müqavilənin müddəti. 3.1. Bu müqavilə imzalandığı və notariat kontorunda təsdiqləndiyi andan qüvvəyə minir və müqavilə öhdəlikləri tam yerinə yetirilən dövrədək qüvvədədir. 3.2. x5-nin ünvan 1 inşa etdiyi hündürmərtəbəli yaşayış binasında yerləşən və bu müqavilə bağlanan günə qədər x15 tərəfindən satılmış yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinə görə pul vəsaitinin ödənilməsi bu müqavilədə nəzərdə tutulmuş müddətdən gecikərsə, ödəmənin gecikmə səbəbləri aydınlaşdırıldıqdan sonra bu barədə 1-ci tərəfə yazılı məlumat verilməlidir. 3.3. Müqavilə müddətinin bitməsinin şərtləri və qaydaları qüvvədə olan qanunvericiliklə nizamlanır.
4. Tərəflərin məsuliyyəti. 4.1. Tərəflər bu müqavilədən irəli gələn hüquq və vəzifələrini pozmağa görə Azərbaycan R espublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş qaydada mülki hüquq məsuliyyəti daşıyırlar. 4.2. Müqavilənin müddəaları hər iki tərəf üçün məcburidir. 4.3. Tərəflər bu müqavilənin müddəalarından irəli gələn öhdəlikləri yerinə yetirməyə borcludurlar. Əks təqdirdə hər iki tərəf qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada əmlakının hesabına məsuliyyət daşıyırlar. 4.4 Bu Müqavilə qüvvədə olduğu müddət ərzində və ona xitam verildikdən sonra bu müqavilənin 2.6-cı, 2.7-ci və 2.8-ci bəndlərində göstərildiyi kimi 1-ci tərəfə təhvil verilmiş yaşayış və qeyri-yaşayış sahələri ilə bağlı 3-cü şəxslərin iddia və tələbləri ilə əlaqədar yarana biləcək hər hansı öhdəlik, iddia, tələb, o cümlədən pul tələbi üçün 2-ci tərəf məsuliyyət daşıyır. Belə bir hal meydana gəldiyi təqdirdə 3-cü şəxslər qarşısında, o cümlədən dövlət orqanları və məhkəmə orqanlarında 2-ci tərəf cavabdeh olacaqdır. 4.5. Tərəflər bu müqavilədə göstərilən şərtlərə görə səbəbkar olduğu zərər üçün digər tərəf qarşısında məsuliyyət daşıyır. İş materiallarında olan x5 ilə alıcı x6 arasında bağlanmış 15.04.2008-ci il tarixli müqavilənin surətindən görünür ki, x5 ünvan 1 məhəllədə yerləşən tikilməkdə olan binanın 138 saylı mənzilini alıcıya təhvil verməyi, alıcı isə mənzili qəbul etməyi və müqavilə ilə şərtləşdirilmiş 57650 manat məbləğində pulu MTK-ya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Qeyd edilən müqavilə x5nın sədri x13 tərəfindən imzalanmışdır. İş materiallarında olan x5 tərəfindən 15.04.2008-ci il tarixdə verilmiş maliyyə arayışının surətindən görünür ki, x6 ünvan 2də yerləşən binanın 11-ci mərtəbəsində, ümumi sahəsi 115,3 kv. metr olan 2 otaqlı, 138 saylı mənzilin pay dəyəri olan 57650 manatı tam şəkildə ödəmişdir. Qeyd edilən arayış x5-nın sədri x13 tərəfindən imzalanmışdır. İşə əlavə edilmiş x5-nın üzvlüyünə qəbul, mənzillərin və qeyri-yaşayış sahələrinin payçılar arasında şəxsi razılıq ilə bölüşdürülməsi barədə kooperativ üzvlərinin ümumi yığıncağının 30.06.2008-ci il tarixli iclasının protokolundan çıxarışın surətindən görünür ki, ümumi yığıncaqda x6nun kooperativ üzvlüyünə qəbul edilməsi, Namik Həmidova razılıq yolu ilə x5-nın ünvan 2də yerləşən binanın 11-ci mərtəbəsində, ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan 2 otaqlı, 138 saylı mənzil sahəsinin ayrılmasının təmin edilməsi, pay haqqının ödənilməsi, yaşayış sahəsinin payçıya təhvil verilməsi ilə bağlı bütün şərtlərin tərəflər arasında razılaşdırılması qərara alı nmışdır. Protokolda qeyd olaraq göstərilmişdir ki, müəyyən səbəblər üzündən yaşayış sahəsinin geri qaytarılması ilə bağlı məsələ yaranarsa, ödənilmiş məbləğin yalnız yaşayış sahəsinə payçı qəbul edildikdən sonra mümkün hesab edilsin. Qeyd edilən protokol x5-nın sədri x13 tərəfindən imzalanmışdır. İş materiallarında olan x4 ilə alıcı x10 arasında bağlanmış 04.02.2017-ci il tarixli müqavilənin surətindən görünür ki, x4 ünvan 2də yerləşən tikilməkdə olan binanın 163 saylı mənzilini alıcıya təhvil verməyi, alıcı isə mənzili qəbul etməyi və müqavilə ilə şərtləşdirilmiş 57000 manat məbləğində pulu MMC-yə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan x4 tərəfindən 04.02.2017-ci il tarixdə verilmiş maliyyə arayışının surətindən görünür ki, x10 ünvan 2də yerləşən binanın 16-cı mərtəbəsində, ümumi sahəsi 115 kv.metr olan 2 otaqlı, 163 saylı mənzilin pay dəyəri olan 57000 manatı tam şəkildə ödəmişdir. İş materiallarında olan x31 tərəfindən x4-yə ünvanlanmış imtina ərizəsinin surətindən görünür ki, o, 23.08.2008-ci il tarixdə x5-nın ünvan 2 ünvanında inşa etdiyi binanın 16-cı mərtəbəsində yerləşən, ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan 163 saylı mənzili alaraq MTK-ya payçı olmuşdur. Maddi vəziyyətinə görə həmin mənzili x10na sataraq mənzilin pulunu ondan almışdır. Buna görə də həmin mənzilin x10nın adına rəsmiləşdirilməsinə heç bir etirazı yoxdur. Gələcəkdə həmin mənzillə bağlı o və ailəsi tərəfindən heç bir iddia və tələbi olmayacaqdır. İş materiallarında olan x5 ilə alıcı x31 arasında bağlanmış 23.08.2008-ci il tarixli müqavilənin surətindən görünür ki, x5 ünvan 1 məhəllədə yerləşə n tikilməkdə olan binanın 163 saylı mənzilini alıcıya təhvil verməyi, alıcı isə mənzili qəbul etməyi və müqavilə ilə şərtləşdirilmiş 58000 manat məbləğində pulu MTK-ya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Qeyd edilən müqavilə x5nın sədri x13 tərəfindən imzalanmışdır. İş materiallarında olan x5 tərəfindən 23.08.2008-ci il tarixdə verilmiş maliyyə arayışının surətindən görünür ki, x31 ünvan 2də yerləşən binanın 16-cı mərtəbəsində, ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan 2 otaqlı, 163 saylı mənzilin pay dəyəri olan 58000 manatı tam şəkildə ödəmişdir. Qeyd edilən arayış x5-nın sədri x13 tərəfindən imzalanmışdır. İşə əlavə edilmiş x5-nın üzvlüyünə qəbul, mənzillərin və qeyri-yaşayış sahələrinin payçılar arasında şəxsi razılıq ilə bölüşdürülməsi barədə kooperativ üzvlərinin ümumi yığıncağının 20.09.2008-ci il tarixli iclasının protokolundan çıxarışın surətindən görünür ki, ümumi yığıncaqda x9nun kooperativ üzvlüyünə qəbul edilməsi, x9 razılıq yolu ilə x5-nın ünvan 2də yerləşən binanın 11-ci mərtəbəsində, ümumi sahəsi 115,3 kv.metr olan 2 otaqlı, 138 saylı mənzil sahəsinin ayrılmasının təmin edilməsi, pay haqqının ödənilməsi, yaşayış sahəsinin payçıya təhvil verilməsi ilə bağlı bütün şərtlərin tərəflər arasında razılaşdırılması qərara alınmışdır. Protokolda qeyd olaraq göstərilmişdir ki, müəyyən səbəblər üzündən yaşayış sahəsinin geri qaytarılması ilə bağlı məsələ yaranarsa, ödənilmiş məbləğin yalnız yaşayış sahəsinə payçı qəbul edildikdən sonra mümkün hesab edilsin. Qeyd edilən protokol x5-nın sədri x13 tərəfindən imzalanmışdır. İş materiallarında olan x5 ilə alıcı x11 arasında bağlanmış 14.0 2.2008-ci il tarixli müqavilənin surətindən görünür ki, x4 ünvan 1 məhəllədə yerləşən tikilməkdə olan binanın 172 saylı mənzilini alıcıya təhvil verməyi, alıcı isə mənzili qəbul etməyi və müqavilə ilə şərtləşdirilmiş 54600 manat məbləğində pulu MTK-ya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Qeyd edilən müqavilə x5nın sədri x13 tərəfindən imzalanmışdır. İş materiallarında olan x5 tərəfindən 14.02.2008-ci il tarixdə verilmiş maliyyə arayışının surətindən görünür ki, x11 ünvan 2də yerləşən binanın 18-ci mərtəbəsində, ümumi sahəsi 81,6 kv.metr olan 1 otaqlı, 172 saylı mənzilin pay dəyəri olan 54600 manatı tam şəkildə ödəmişdir. Qeyd edilən arayış x5-nın sədri x13 tərəfindən imzalanmışdır. İş materiallarında olan x11 tərəfindən x4-yə ünvanlanmış ərizənin surətindən görünür ki, o, 14.02.2008-ci il tarixdə x5-nın ünvan 2 ünvanında inşa etdiyi binanın 18-ci mərtəbəsində yerləşən, 172 saylı mənzili alaraq MTK-ya payçı olmuşdur. Hal-hazırda mənzili satmaq istəyir. Mənzilin pulunu x12ndan almışdır. Buna görə də həmin mənzilin x12nın adına rəsmiləşdirilməsinə heç bir etirazı yoxdur. Gələcəkdə həmin mənzillə bağlı heç bir iddia və tələbi olmayacaqdır. İşə əlavə edilmiş x5-nın üzvlüyünə qəbul, mənzillərin və qeyri-yaşayış sahələrinin payçılar arasında şəxsi razılıq ilə bölüşdürülməsi barədə kooperativ üzvlərinin ümumi yığıncağının 30.06.2008-ci il tarixli iclasının protokolundan çıxarışın surətindən görünür ki, ümumi yığıncaqda x11nun kooperativ üzvlüyünə qəbul edilməsi, x11 razılıq yolu ilə x5-nın ünvan 2də yerləşən binanın 18-ci mərtəbəsində, ümumi sahəsi 81,6 kv.metr olan 1 otaqlı, 172 saylı mə nzil sahəsinin ayrılmasının təmin edilməsi, pay haqqının ödənilməsi, yaşayış sahəsinin payçıya təhvil verilməsi ilə bağlı bütün şərtlərin tərəflər arasında razılaşdırılması qərara alınmışdır. Protokolda qeyd olaraq göstərilmişdir ki, müəyyən səbəblər üzündən yaşayış sahəsinin geri qaytarılması ilə bağlı məsələ yaranarsa, ödənilmiş məbləğin yalnız yaşayış sahəsinə payçı qəbul edildikdən sonra mümkün hesab edilsin. Qeyd edilən protokol x5-nın sədri x13 tərəfindən imzalanmışdır. İş materiallarından görünür ki, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin 16.09.2013-cü il tarixli 2(102)-2896/13 saylı qərarı ilə x29 kassasiya şikayəti təmin edilmiş, iş üzrə Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 12.04.2013-cü il tarixli qətnaməsi mənzilə pay hüququnun tanınmasına dair iddianın rədd edilməs i hissəsində ləğv edilməsi, həmin hissədə iddianın təmin edilməsi, ünvan 2 x5 tərəfindən inşa edilmiş yaşayış binasında 246 kv.metr yaşayış sahəsinə x29 pay hüququnun tanınması qərara alınmışdır. Həmin qərardan görünür ki, mübahisə predmetləri - ünvan 1 x5 tərəfindən tikilməkdə olan hündür mərtəbəli yaşayış binasının 3-cü mərtəbəsində yerləşən ümumi sahəsi 55,7 kv.metr olan 138 saylı mənzili, ümumi sahəsi 87 kv.metr olan 137 saylı mənzili və ümumi sahəsi 103,3 kv.metr olan 16 saylı mənzili olmuşdur. İş materiallarından görünür ki, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 1(101)-715/14 saylı 04.09.2014-cü il tarixli hökmü ilə x15 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2, 308.2, 313-cü maddələrində nəzərdə tutulan cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli bilinərək CM-nin 178.3.2-ci maddəs i ilə 7 il müddətə azadlıqdan məhrumetmə cəzasına, CM-nin 308.2-ci maddəsi ilə 1 il 06 ay müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında rəhbər və maddi-məsul vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 03 il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına, CM-nin 313-cü maddəsi ilə 1 il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında rəhbər və maddi-məsul vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 1 il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilməsi, Azərbaycan Respublikası CM-nin 66.3 və 66.4-cü maddəsinə əsasən təyin olunan əsas cəzaları qismən toplamaq yolu ilə, əlavə cəzaları isə qismən toplayıb əsas cəzaya birləşdirmək yolu ilə x15a qəti olaraq 02 il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında rəhbər və maddi - məsul vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 8 il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilməsi, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 69.3-cü maddəsinə əsasən 01.08.2013-cü il tarixdən 03.08.2013-cü il tarixədək tutularaq saxlandığı 2 gün müddət və 25.07.2014-cü il tarixdən 04.09.2014-cü il tarixədək həbsdə saxlanıldığı 01 ay 10 gün müddət l günə l gün hesabı ilə ona təyin olunan azadlıqdan məhrumetmə cəzasına hesablanaraq həmin cəzadan çıxılmaqla üzərində 02 il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında rəhbər və maddi-məsul vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 7 il 10 ay 18 gün azadlıqdan məhrumetmə cəzasının saxlanılması, barəsində Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 70-ci maddəsi tətbiq olunmaqla ona təyin edilən azadlıqdan məhrumetmə cəzası 02 il sınaq müddəti ilə şərti hesab edilməsi, barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbiri dəyişdirilərək dərhal məhkəmə iclas zalından azad edilməsi, haqqında “başqa yerə getməmək barədə iltizam” qətimkan tədbiri seçilərək hökm qanuni qüvvəyə minib icraya yönəldilənədək dəyişdirilməməsi, onun davranışı üzərində nəzarət daimi yaşayış yeri üzrə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Binəqədi rayon İcra şöbəsinə həvalə edilməsi, onun davranışı üzərində nəzarəti həyata keçirən orqanlara məlumat vermədən daimi yaşayış yerini dəyişməmək vəzifəsinin qoyulması, məhkəmə məsrəfi olan 270 manat ekspertiza xərci ondan tutulmaqla Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin hesabına keçirilməsi, maddi sübut olan 01 ədəd 235 səhifədən ibarət göy rəngli üz qabığı olan x5 üzrə mənzillərin satışına dair qeydiyyat kitabı və 4, 10, 28, 33, 36, 61, 79, 84, 96, 98, 113, 116, 117, 128, 130, 135, 141 və 142 saylı mənzillərin və T.Əhmədovun adına 200 kvadrat metr qeyri-yaşayış sahəsinin alqı-satqısına dair müqavilənin və maliyyə arayışlarının cinayət işinin materiallarında saxlanılması, zərərçəkmiş şəxslərə vurulmuş maddi ziyanın ödənilməsinin nəzərə alınması, x32 mülki iddiasının baxılmamış saxlanılması və ona mülki mühakimə icraatı qaydasında mülki iddia vermək hüququnun olmasının izah edilməsi hökm edilmişdir. İşə əlavə edilən x12nın məhkəməyə ünvanladığı 28.09.2017-ci il tarixli izahatından aydın olur ki, x4 ilə MMC-nin nizamnaməsinə əsasən hərəkət edən x4-nin direktoru x13 bir tərəfdən, digər tərəfdən o, 21.05.2017-ci il tarixdə yaşayış binasında mənzil tikintisi haqqında müqavilə bağlamışlar. Müqavilənin predmeti ünvan 2də yerləşən x4 -nin tikilməkdə olan binasının 18-ci mərtəbəsində yerləşən bir otaqlı, sahəsi 81,6 kv.metr olan 172 saylı mənzildir. O, həmin mənzilə 71680 manat pulu oğlunun vasitəsi ilə x21, x13 və x14 adlı şəxslərin iştirakı ilə x4-yə ödəmiş və bu barədə maliyyə arayışı almışdır. Mənzilin təmirinə başlayaraq davam etdirərkən iddiaçı x3 adlı şəxs ona yaxınlaşaraq mənzili 2013-cü ilin aprel ayında aldığını və pulunu ödədiyini bildirmiş və təmiri saxlamağı ondan xahiş etmişdir. Təmiri saxlayıb məsələni aydınlaşdırmaq üçün oğlunu MMC-nin rəhbəri olan x13un yanına göndərmişdir. x13 bildirmişdir ki, x3 x15 adamıdır. Sənədləri düzgün deyildir. O, oğluna bildirmişdir ki, pulu x13dan geri al, mənzili sahibinə qaytarsın. Oğlu pulu tələb etsə də, o, imtina etmişdir. Bundan sonra onu cavabdeh qismində məhkəməyə də vət etmişdirlər. Məhkəmə iclasında cavabdeh x4-nin nümayəndəsi məhkəməyə sənəd təqdim edərək göstərdi ki, guya o, x11na pulu ödəyərək 172 saylı mənzili ondan almışdır. O, x11 adlı şəxsi tanımır. Mənzilin alınması ilə bağlı onunla nə onun, nə də oğlunun hər hansı bir danışığı və razılaşması olmamışdır. Mənzillə bağlı razılaşmanı oğlu adlarını çəkdiyi şəxslərlə etmiş və pulu həmin şəxslərin x21, x13 və x14 adlı şəxslərin iştirakı ilə MMC-yə ödəmişdir. Sonradan araşdırma zamanı ona məlum olmuşdur ki, x4 tərəfindən onun adına 21.05.2017-ci il tarixdə bağlanmış müqavilə üzrə mənzili guya x11nun 21.05.2017-ci il tarixli imtina ərizəsinə əsasən addan-ada keçirilmə yolu ilə o, almışdır. O, halal adamdır. Başqasının aldığı mənzili haramlıqla ala bilməz. Ona görə də ona qarşı x3 tərəfindən qaldırılm ış iddiaya etirazı yoxdur, qəbul edir. Cavabdeh x4-nin sədri x13 ondan mənzilə görə pulu alsa da üzərinə götürdüyü öhdəliyi yerinə yetirməmiş, başqasına satılan mənzili ona satmışdır. Ona görə də vicdanlılıq prinsipinə əsasən 172 saylı mənzilə dair onun tələbi yoxdur. Göstərilənlərə əsasən hesab edir ki, pozulmuş hüququ bərpa edilməli, 172 saylı mənzilə görə ödədiyi 71680 manat pul cavabdeh MMC-dən alınaraq ona ödənilməlidir. Ona görə də ünvan 2 x4 tərəfindən tikilmiş hündür mərtəbəli yaşayış binasının 18-ci mərtəbəsində yerləşən ümumi sahəsi 81,6 kv.metr olan bir otaqdan ibarət 172 saylı mənzilə dair onunla x4 arasında 21.05.2017-ci il tarixdə bağlanmış mənzil tikintisi haqqında müqavilə ləğv edilməli və həmin mənzilə görə ödədiyi 71680 manat pul x4-dən alınaraq ona qaytarılmalıdır. İş ma terialları ilə müəyyən edilir ki, iddiaçılar x1, x3 və x2 ilə x5 arasında mübahisə predmeti olan mənzillərə dair müqavilələr bağlanmışdır. Lakin sonradan iddiaçı x1, x3 və x2nın iştirakları olmadan, onlara məxsus qeyd edilən mənzillərə dair cavabdeh x4 (o cümlədən x5) ilə cavabdehlər x8, x10, x12, x7, x9 və x11 arasında əvvəlki və sonrakı tarixlərlə müqavilələr bağlanmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 452.1-ci maddəsinə əsasən, fərdi-müəyyən əşyanı kreditorun mülkiyyətinə və ya əvəzli istifadəsinə vermək öhdəliyi icra edilmədikdə kreditor həmin əmlakın borclunun əlindən alınmasını və öhdəlikdə nəzərdə tutulan şərtlərlə ona verilməsini tələb edə bilər. Bu hüquq əmlakın üçüncü şəxsə mülkiyyət hüququ ilə verildiyi halda aradan qalxır. Əgər əmlak hələ verilməmişsə, öhdəlik hans ı kreditorun xeyrinə daha əvvəl əmələ gəlmişsə, üstünlük o kreditorundur, bunu müəyyənləşdirmək mümkün olmadıqda isə daha əvvəl iddia irəli sürənindir. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, mübahisəli mənzillər otaqlardan, habelə yaşama ilə əlaqədar məişət və digər ehtiyacların ödənilməsi üçün nəzərdə tutulmuş yardımçı sahələrdən ibarət fərdi müəyyən edilmiş mənzillər olduqlarından, bununla da bağlanmış müqavilələr əsasında yalnız iddiaçılara məxsus olduqlarından, bununla da fərdi müəyyən əşya hesab olunduqlarından, iddiaçılar cavabdehlər arasında bağlanmış müqavilələrin, o cümlədən kooperativ üzvlüyünə qəbul edilməsi və mənzil ayrılması barədə kooperativin ümumi yığıncağının qərarlarının (yalnız iş materiallarında olan qərarların) etibarsız hesab edilməsini tələb etm əkdə haqlıdır. Qeyd edilən Məcəllənin 178.8-ci maddəsinə əsasən, mənzil, bağ, qaraj və ya başqa kooperativin üzvü, pay yığımına hüququ olan digər şəxslər kooperativin verdiyi mənzil, bağ, qaraj və ya ayrı qurğu üçün pay haqqını tam verdikdə həmin əmlaka mülkiyyət hüququ əldə edirlər. Həmçinin Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 178.8-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” 25.10.2010-cu il tarixli qərarında göstərilir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 178.8-ci maddəsi həmin Məcəllənin 146.1-ci, 146.2-ci, 178.1-ci və 178.2-ci maddələrinin və Azərbaycan Respublikası Mənzil Məcəlləsinin 113-cü maddəsinin müddəalarına uyğun olaraq tətbiq edilməlidir. Kooperativin üzvü və pay yığımına hüququ olan digər şəxslər kooperativ in verdiyi mənzil, bağ, qaraj və ya ayrı qurğu üçün pay haqqını tam verdikdə həmin əmlaka sahiblik və istifadə etmək hüququnu, daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alındıqdan sonra isə sərəncam vermək hüququnu əldə edirlər. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, iddiaçılara məxsus mənzillərlə bağlanmış müqavilələr ləğv edilmədən x4 (x5) ilə cavabdehlər arasında (həmçinin arxa tarixlərlə, yəni əvvəlki tarixlərlə) qeyd edilən müqavilələr bağlana bilməzdi. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 324.1-ci maddəsinə əsasən, əqd mülki hüquq münasibətinin əmələ gəlməsinə, dəyişdirilməsinə və ya xitamına yönəldilmiş birtərəfli, ikitərəfli və ya çoxtərəfli iradə ifadəsidir. Həmin Məcəllənin 324.4-cü maddəsinə əsasən, müqavilənin bağlanması üçün iki tərəfin razılaşdırılmış iradə ifadəsi (ikitərə fli əqd) və ya üç və ya daha çox tərəfin razılaşdırılmış iradə ifadəsi (çoxtərəfli əqd) zəruridir. Məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, mübahisəli mənzillər iddiaçılara məxsus olduğu halda, habelə iddiaçılarla x5 arasında göstərilən müqavilələr bağlandığı halda, bununla da qeyd edilən mənzillərlə bağlı hər hansı bir razılaşmalar (müqavilələr) bağlanarkən, iddiaçıların da iradə ifadələrinin zəruri olduğu halda, onların iştirakları olmadan, həmin müqavilələrin tərəfi olmayan şəxslər, yəni cavabdehlər x8, x10, x12, x7, x9 və x11la cavabdeh x4 (x5) arasında əvvəlki və sonrakı tarixlərdə müqavilələr bağlanaraq, iddiaçılara məxsus mənzillər x4 (x5) tərəfindən cavabdehlərə satılmışdır. Bununla da mübahisəli mənzillərə dair x4 (x5) ilə cavabdehlər arasında bağlanmış qeyd edilən müqavilələr qanunveric iliyin tələbləri pozulmaqla bağlanmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 421.1-ci maddəsinə əsasən, müqavilənin dəyişdirilməsi və ləğv edilməsi, əgər bu Məcəllədə və ya müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, tərəflərin razılaşması ilə mümkündür. Həmin Məcəllənin 423-cü maddəsinə əsasən, müqavilənin dəyişdirilməsi və ya ləğv edilməsi haqqında razılaşma, əgər bu Məcəllədən, müqavilədən və ya işgüzar adətlərdən ayrı qayda irəli gəlmirsə, müqavilə ilə eyni formada bağlanır. Müqavilənin dəyişdirilməsi və ya ləğv edilməsi tələbini tərəf məhkəməyə yalnız müqaviləni dəyişdirmək və ya ləğv etmək təklifindən digər tərəfin imtinasını aldıqda və ya təklifdə göstərilmiş müddətdə, müddət göstərilmədikdə isə otuz gün müddətində ondan cavab almadıqda irəli sürə bilər. Azərbaycan Respublik ası Mülki Məcəlləsinin 337.1-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllədə müəyyənləşdirilmiş şərtləri pozmaqla bağlanmış əqd etibarsızdır. Həmin Məcəllənin 337.4-cü maddəsinə əsasən, etibarsız əqd onun etibarsızlığı ilə bağlı nəticələr istisna olmaqla, hüquqi nəticələrə səbəb olmur. Bu cür əqd bağlandığı andan etibarsızdır. Məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, kooperativin üzvülüyünə qəbul edilməsi barədə qərarlardan yalnız üçü, yəni x6 barəsində x5-nın üzvlüyünə qəbul, mənzillərin və qeyri-yaşayış sahələrinin payçılar arasında şəxsi razılıq ilə bölüşdürülməsi barədə kooperativ üzvlərinin ümumi yığıncağının 30.06.2008-ci il tarixli qərarı; x9 barəsində 20.09.2008-ci il tarixli qərarı və x11 barəsində 30.06.2008-ci il tarixli qərarı iş materiallarında olduğundan, digər şəxslər barəsində isə kooperativin üzvülüyünə qəbul edilməsi barədə qərar qəbul edilməsi məhkəmə iclasında müəyyən edilmədiyindən, ilkin iddia tələbi haqlı olaraq qeyd edilən hissələrdə rədd edilmişdir. Həmçinin apellyasiya instansiyası məhkəməsi haqlı olaraq hesab etmişdir ki, cavabdehlər göstərilən mənzillərə görə pul vəsaitlərinin ödənilməsini təsdiq edən sənədlərin əsilləri məhkəməyə təqdim edilmədiyindən, o cümlədən, ödədikləri pulları hazırki araşdırma zamanı cavabdeh x4-dən tələb etmədiklərindən, mübahisəli mənzillərə dair cavabdehlər arasında bağlanmış müqavilə etibarsız hesab edilsə də, onlardan irəli gələn məsələlər həll edilmədən saxlanılmalıdır. Lakin bu hal cavabdehlərin həmin məbləğləri digər cavabdeh olan x4-dən tələb etmək hüquqlarını məhdudlaşdırmır. Məhkəmə eyni zamanda ilkin iddianın “cavabdehlərin mənz illərdən çıxarılmaları”na dair hissələrini araşdıraraq əsaslı olaraq hesab etmişdir ki, ilkin iddia tələbi qeyd edilən hissədə əsaslıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 157.2-ci maddəsinə əsasən, mülkiyyətçi özgəsinin qanunsuz sahibliyindən öz əmlakını geri tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 157.4-cü maddəsinə əsasən, əgər mülkiyyətə qəsd və ya başqa maneələr əşyanı götürmədən və ya ondan məhrum etmədən törədilirsə, mülkiyyətçi qəsd edəndən bu hərəkətlərə son qoymağı tələb edə bilər. Bu cür hərəkətlər davam etdirildikdə mülkiyyətçi həmin hərəkətlərə son qoyulmasını məhkəmə vasitəsilə tələb edə bilər. İddiaçılar qeyd edilən mənzillərə dair bağlanmış müqavilələr üzrə mübahisəli mənzillərə sahiblik və istifadə hüququ əldə etmişlər, lakin, x8 və digərləri isə nənki mülkiyyə t hüququ, onun tərkib hissəsi olan sahiblik və istifadə hüququ əldə etməmişdir. Məhkəmə kollegiyası həmçinin ilkin iddianın “mənzillərin və giriş qapılarının açarlarının iddiaçılara təhvil verilməsi öhdəliyinin x4-nin üzərinə qoyulması”na dair hissəsini araşdıraraq hesab edir ki, ilkin iddia tələbi qeyd edilən hissədə də əsaslıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. İşdə olan sənədlərdən görünür ki, 24.11.2008-ci il tarixdə sifarişçidən 42; 43; 52; 15; 20; 25; 45; 99; 104; 1 34; 130; 129;5 nömrəli mənzillər olmaqla, cəmi 13 mənzil; tikintidən 36; 27; 29; 30; 50; 106; 91; 102; 107; 112; 132; 108; 93; 110; 125 nömrəli mənzillər olmaqla, cəmi 15 mənzil, yekun 28 mənzil qəbul edilmişdir. Həmin sənəd 18, x35 və x36 tərəfindən imzalanmaqla x5-nın möhürü ilə təsdiq edilmişdir. İşə əlavə edilən 26.04.2014-cü il tarixli aktın surətindən görünür ki, Azərbaycan Respublikası Auditorlar Palatası tərəfindən verilən 30.09.2011-ci il tarixli 047516 saylı lisenziyaya əsasən fəaliyyət göstərən sərbəst auditor x33 x5-nın rəhbərliyi ilə bağladıqları 07.01.2014-cü il tarixli AN № 001 saylı müqaviləyə əsasən x5-nın 07.10.2005-ci il tarixdən 01.01.2014-cü il tarixə qədər olan dövrünün gəlir xərclərinin audit araşdırmasını aparmışdır. Audit araşdırılması x5-nın rəhbərliyi tərəfindən təqdim olunmuş ilkin mühasibat sənədləri əsasında aparılmışdır. Təqdim olunmuş ilkin mühasibat sənədlərinin düzgünlüyünə x5-nın rəhbərliyi məsuliyyət daşıyır. Auditin əhatə etdiyi dövr ərzində x5-nın maliyyə təsərrüfat fəaliyyətinə cavabdeh olmuşlar: Kooperativin təsisçisi – sədr: x13 (07.10.2005-ci ildən 19.11.2008-ci il tarixə qədər), kooperativin təsisçisi – sədr: x15 (19.11.2008-ci ildən hazırki dövrə qədər), kooperativin baş mühasibi: x16 (07.10.2005-ci ildən 07.11.2011-ci ilə qədər), kooperativin baş mühasibi: x34 (07.11.2011-ci ildən hazırki dövrə qədər) və kooperativin təsisçisi: x18. Həmin akta əlavə edilən və 07.10.2005-01.01.2014-cü illəri əhatə edən cədvəlin surətindən görünür ki, ünvan 2də yerləşən binanın, 138 saylı mənzilinin sahibi kimi 19.08.2010-cu il tarixli müqavilə əsa sında x1, həmin binanın 163 saylı mənzilinin sahibi kimi 26.11.2011-ci il tarixli müqavilə əsasında x2, binanın 172 saylı mənzilinin sahibi kimi isə 13.04.2013-cü il tarixli müqavilə əsasında x3 göstərilmişdir. Qeyd edilən akt və onun əsasında olan cədvəl sərbəst auditor x28, x5-nın sabiq sədri x13, təsisçi 18, sabiq baş mühasib x16 tərəfindən imzalanmış, kooperativin sədri x35 və baş mühasib x34 tərəfindən imzalanmamışdır. İşdə olaraq Azərbaycan Respublikasının Baş prokuroru yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə İdarəsinin İstintaq şöbəsinin 23 iyul 2018-ci il tarixli məktubu ilə bir daha təsdiq olunmuşdur ki, 26 fevral 2014cü il tarixli akta əsasən, həmin x4 inşa etdiyi binadan 172 saylı mənzilin 13 aprel 2013-cü il tarixli müqavilə ilə x3na, 163 saylı mənzilin 26 noyabr 2011-ci il tarixli müqavilə ilə x2na, 138 saylı mənzilin isə 19 avqust 2010-cu il tarixli müqavilə ilə x1na satılması təsdiq olunmuş, audit aparılmasınadək olan dövrdə həmin mənzillərin digər şəxslərə satılması haqqında məlumat müəyyən olunmamışdır. x4-nin kassasiya şikayətinin dəlillərinə münasibətdə qeyd edilməlidir ki, iş materiallarından aşkar surətdə görünür ki, iddiaçılara verilmiş maliyyə arayışlarının bəziləri əvvəllər x5-nın sədri olmuş, sonradan isə x4-nin direktoru olan x13 tərəfindən də imzalanmışdır. Bu və yuxarıda sadalanan hallar onu göstərir ki, x13 qeyd edilən mənzillərin iddiaçılara satılmasından məlumatlı olmuş (lakin buna baxmayaraq qeyd edilən mənzillər məhz onun imzası ilə cavabdehlərə yenidən satılmışdır), mübahisəli mənzillərə dair iddiaçılarla bağlanmış müqavilələr, həmin mənzillərə dair bağlanmış ilk müqavilələr olmuş, cavabdehlərlə bağlanmış müqavilələr isə (əvvəlki tarixə olan müqavilələr) arxa tarixə bağlanmaqla sonradan tərtib edilmişdir. Digər tərəfdən iş materialları ilə müəyyən olunduğu kimi x35un məhkum edildiyi cinayət işi üzrə keçirilmiş audit yoxlamasında mübahisəli mənzillərin iddiaçılara məxsusluğu aşkar olaraq müəyyən olunmuşdur. Digər tərəfdən həmin vaxt mübahisəli mənzillərə dair digər şəxslərlə hər hansı müqavilə bağlanması və mənzillərin onlara təhvil verilməsi işin hər hansı bir halı ilə təsdiq olunmur. Şərh olunanları nəzərə alan məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apellyasiya məhkəməsində işə baxılarkən maddi hüquq normaları düzgün tətbiq olunduğundan, prosessual hüquq pozuntusuna yol verilmədiyindən, kassasiya şikayəti təmin edilməməli, qətnam ə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Qeyd edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 419-cu maddəsini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası Qərara aldı: x4-nin kassasiya şikayəti təmin edilməsin. Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 11 sentyabr 2018-ci il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qərar qəbul edildiyi andan qüvvəyə minir.