Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Qərardad — İş №2(103)-5820/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 2(103)-5820/2024 07.10.2024 BAKI APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ hakimlər X2 (sədrliyi və məruzəsi ilə), İmanov Azad Nizam oğlu, Məmmədov Məmməd Allahverdi oğlundan ibarət tərkibdə, məhkəmə iclas katibi Ağalı Leyla Rasim qızının katibliyi ilə, Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli 2(003)-72/2024 saylı qərardadından İddiaçı Ruslan oğlu tərəfindən verilmiş şikayətə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında yazılı icraat qaydasında baxaraq, müəyyən etdi: İşin halları və iş üzrə məhkəmə icraat(lar)ı: Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli qətnaməsi ilə İddiaçı mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs Fövqəladə Hallar Nazirliyi Tikintidə X1maqla Cavabdeh qarşı “tikilinin sökülməsi və sair” tələbinə dair iddia ərizəsinin təmin edilməməsi qət edilmişdir. Məhkəmənin xx.xx.2024-cü il tarixli 2(003)-72/2024 saylı qərardadı ilə Bakı Şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin e-2(003)-72/2024 nömrəli, xx.xx.2024-cü il tarixli qətnaməsindən İddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinin geri qaytarılması qərara alınmışdır. Hazırda İddiaçı qətnamədən apellyasiya şikayəti verilməsi üçün buraxılmış prosessual müddətin bərpasına dair ərizə ilə və həmçinin xx.xx.2024-cü il tarixli 2(003)-72/2024 saylı qərardaddan şikayətlə məhkəməyə müraciət etmişdir. Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin 2(003)-72/2024 saylı işi üzrə xx.xx.2024-cü il tarixli qərardadı ilə İddiaçı mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs Fövqəladə Hallar Nazirliyi Tikintidə X1maqla Cavabdeh qarşı “mənzildən istifadə hüququnun həyata keçirilməsinə maneələrin aradan qaldırılması və sair” tələbinə dair mülki iş üzrə Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin 2(003)-72/2024 saylı xx.xx.2024-cü il tarixli qətnaməsindən apellyasiya şikayətinin verilməsi üçün buraxılmış prosessual müddətin bərpası barədə İddiaçı ərizəsinin və Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin 2(003)-72/2024 saylı xx.xx.2024-cü il tarixli qərardadından İddiaçı tərəfindən verilmiş şikayətin geri qaytarılması qərara alınmışdır. Qərardadda Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 10- 1.3, 133.3, 135, 361.1.4-363.1.7, 363.1.2-ci maddələrinə istinadən qeyd edilmişdir ki, apellyasiya şikayəti verən şəxs işin faktiki halları ilə bağlı mövqeyini aydın ifadə etməli, işin materiallarına istinad etməklə məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş hansı halları qəbul etdiyini, hansı halları isə qəbul etməyərək mübahisələndirdiyini dəqiq göstərməli, eləcə də mübahisənin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli hesab etdiyi digər hansı faktiki halların məhkəmə tərəfindən araşdırılmadığını dəqiq bildirməlidir. Mülki prosesual qanunvericiliyin analogiya üzrə tətbiqinin mümkünlüyünü nəzərə almaqla sadalanan qanunvericilik aktı normalarına əsasən, şikayətin geri qaytarılmasını müəyyən edən konkret norma olmadığından, qərardaddan verilmiş şikayət üzrə apellyasiya şikayətinin geri qaytarılmasına dair münasibətləri nizama salan hüquq norması tətbiq edilərək iddiaçının qeyd edilən qərardaddan vermiş olduğu şikayət geri qaytarılmalıdır. Yuxarıda qeyd olunanlara əsasən məhkəmə, qərardaddan verilmiş şikayətin geri qaytarıldığını nəzərə alaraq, qətnamədən apellyasiya şikayətinin verilməsi üçün buraxılmış prosessual müddətin bərpası barədə İddiaçı ərizəsi də geri qaytarılmalıdır. Həmçinin diqqətə çatdırılmalıdır ki, cavabdeh İddiaçı tərəfindən şikayətin formasına diqqət yetirdikdə görünür ki, şikayət Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinə əlavə 2də göstərilən formada verilməmişdir. Buraxılmış prosessual müddətin bərpası barədə ərizənin tələb hissəsində isə müddətin bərpa olunmasının xahiş edilməsi əvəzinə, qərardadın ləğv edilməsi xahiş edilmişdir. Həmçinin qeyd edilməlidir ki, Müddətin bərpası haqqında ərizə verilməklə eyni zamanda müddəti buraxılmış zəruri prosessual hərəkət edilməlidir (ərizə, şikayət verilməli, sənədlər təqdim edilməli və s.). Apelyasiya şikayəti, etiraz və məhkəmənin mövqeyi: İddiaçı həmin qərardaddan şikayəti verərək, Bakı şəhəri Xəzər rayon Məhkəməsinin 2(003)- 72/2024-045 nömrəli xx.xx.2024-cü il tarixli qərardadının ləğv edilməsini, Apellyasiya şikayətinin icraata qəbul edilməsini və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun qaydada tədbirlər görülməsini xahiş etmişdir. Şikayətdə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Kollegiyasının “15” iyul 2019-cu il tarixli “17-N” nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir “Elektron məhkəmə” informasiya sistemindən istifadə qaydalarına; Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 135-ci maddəsinə istinadən qeyd edilmişdir ki, Bakı şəhəri Xəzər rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli 2(003)-72/2024-040 nömrəli qərardadı ilə apellyasiya şikayətinin ötürülməsi əsas göstərilməklə Bakı şəhər Xəzər rayon Məhkəməsinin 2(003)-72/2024-027 nömrəli qətnaməsindən verdiyi apellyasiya şikayəti geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı şikayət verərək bildirir ki, apellyasiya şikayətini müddəti ötürmədən vermişdir. Çünki tərəfindən verilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli apellyasiya şikayəti Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli 2(003)-72/2024-037 nömrəli qərardadı ilə geri qaytarılmışdır. Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli 2(003)-72/2024- 037 nömrəli qərardadını xx.xx.2024-cü il tarixində almışdır, belə ki, həmin qərardad elektron məhkəmə portalında xx.xx.2024 -cü il tarixində yerləşdirilib. Bununla bağlı təsdiqedici sənədi məhkəməyə təqdim edir. Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli 2(003)-72/2024-037 nömrəli qərardadını əldə etmədən apellyasiya şikayətinin qaytarılması üçün əsas olmuş halları müəyyən edə bilməz, yol verilmiş qüsurları aradan qaldırıb yenidən apellyasiya şikayətini hazır edə bilməzdi. Buna görə də Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli 2(003)-71/2024-037 nömrəli qərardadı elektron məhkəmə portalında xx.xx.2024-cü il tarixində rəsmi qaydada yerləşdirildiyi üçün həmin qərardadın məzmunu ilə tanış olub, apellyasiya şikayətinin qaytarılması üçün əsas kimi göstərilmiş halları nəzərə alaraq yenidən apellyasiya şikayətini hazır edib, xx.xx.2024-cü il tarixində yəni məhkəmə qərardadının elektron məhkəmə portalında yerləşdirildiyi tarixdən bir gün sonra məhkəməyə təqdim etmişdir. Qeyd olunanları nəzərə alaraq məhkəmədən apellyasiya şikayətinin icraata qəbul edilməsini və aidiyyəti üzrə qanunvericiliyin tələblərinə uyğun tədbirlər görülməsini xahiş edir. Həmçinin, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin xx.xx.2024cü il tarixli qərardadını xx.xx.2024-cü il tarixində aldığı üçün xx.xx.2024-cü il tarixində yenidən apellyasiya şikayətini verə bilmişdir. Müvafiq təsdiqedici sənədi məhkəməyə təqdim edir. Bakı şəhəri Xəzər rayon Məhkəməsinin 2(003)-72/2024-040 nömrəli xx.xx.2024-cü il tarixli Qərardadının ləğv edilməsini, Apellyasiya şikayətinin icraata qəbul edilməsini və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun qaydada tədbirlər görülməsini xahiş edir. Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin 2(003)-72/2024 saylı işi üzrə xx.xx.2024-cü il tarixli qərardadı ilə şikayəti təmin edilməmiş, baxılması üçün mülki işlə birlikdə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə göndərilmişdir. Apellyasiya baxışında müəyyən edilən hallar və Mülki Kollegiyanın mövqeyi: Azərbaycan Respublikası Mülki Prosesual Məcəllənin 10.8-1 və 397.2-ci maddəsinə istinadən işlərə yazılı icraat qaydasında, yəni məhkəmə iclası keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin tələblərinə əsasən: 133.1. Məhkəmə qanunla müəyyən edilmiş müddətin buraxılmasının səbəbini üzürlü hesab edərsə, işdə iştirak edən şəxsin ərizəsinə əsasən buraxılmış müddəti bərpa edir. 133.2. Buraxılmış müddətin bərpası haqqındakı ərizə prosessual hərəkətlərin edilməli olduğu məhkəməyə verilir və məhkəmə iclasında baxılır. İşdə iştirak edən şəxslərə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə məlumat verilir. Onların gəlməməsi məhkəmə qarşısında qoyulmuş məsələnin həllinə maneçilik törətmir. 133.3. Müddətin bərpası haqqında ərizə verilməklə eyni zamanda müddəti buraxılmış zəruri prosessual hərəkət edilməlidir (ərizə, şikayət verilməli, sənədlər təqdim edilməli və s.). 361.1. Bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş formada verilən apellyasiya şikayətində aşağıdakılar göstərilməlidir: 361.1.1. şikayətin verildiyi məhkəmənin adı və ünvanı;361.1.2. şikayəti verən şəxsin soyadı, adı, atasının adı, (hüquqi şəxsə münasibətdə adı) şəxsiyyətini eyniləşdirməyə imkan verən digər məlumatlar, yaşayış yeri və ya olduğu yer (həm faktiki, həm də rəsmi qeydə alındığı ünvanı), yazışmaların aparılmasının istənildiyi digər ünvan, işdə prosessual vəziyyəti; 361.1.3. barəsində şikayət verilən məhkəmə aktı, onun qəbul edilmə tarixi, nəticə hissəsi, həmin aktı qəbul edən məhkəmənin adı; 361.1.4. şikayəti verən şəxsin tələbi və məhkəmə aktının hansı hissədə mübahisələndirildiyi; 361.1.5. şikayət verən şəxsin məhkəmə aktını düzgün hesab etmədiyi konkret əsaslar; 361.1.6. şikayət verən şəxsin istinad etdiyi konkret fakt və hallar, habelə onları təsdiq edən sübutlar;361.1.7. şikayətə əlavə edilən sənədlərin siyahısı. 361.2. Apellyasiya şikayəti, şikayəti vermiş şəxs, onun qanuni nümayəndəsi və ya nümayəndəsi, yaxud vəkili tərəfindən imzalanır. Qanuni nümayəndə və ya nümayəndə, yaxud vəkil tərəfindən verilən apellyasiya şikayətinə, əgər işdə yoxdursa müvafiq olaraq nümayəndənin, yaxud vəkilin səlahiyyətini təsdiq edən etibarnamə, vəkilin orderi və ya digər sənəd əlavə edilməlidir. 361.3. Şikayətə dövlət rüsumunun ödənilməsini təsdiq edən sübutlar əlavə edilir.361.4. Apellyasiya şikayətini verən şəxsin birinci instansiya məhkəməsinə təqdim edilməyən yeni sübutlara istinad etməsinə yalnız o hallarda yol verilir ki, o, şikayətdə həmin sübutların birinci instansiya məhkəməsinə təqdim edilməsinin qeyri-mümkün olduğunu əsaslandırsın.363.1. Apellyasiya şikayəti birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən aşağıdakı hallarda qaytarılır:363.1.1. apellyasiya şikayəti imzalanmamışdırsa və ya onu imzalamağa hüququ olmayan şəxs və ya vəzifəsi göstərilməyən şəxs tərəfindən imzalanmışdırsa, habelə apellyasiya şikayəti vermək hüququ olmayan şəxs tərəfindən verilmişdirsə; 363.1.1-1. apellyasiya şikayəti bu Məcəllənin 361-ci maddəsinin tələblərinə riayət edilmədən verilmişdirsə; 363.1.2. apellyasiya şikayətinə müəyyən edilmiş qaydada və məbləğdə dövlət rüsumunun ödənilməsini təsdiq edən sənədlər əlavə olunmamışdırsa, qanunla dövlət rüsumunun ödənilməsinə möhlət verilməsi, hissə-hissə ödənilməsi və ya onun məbləğinin azaldılması imkanı nəzərdə tutulmuşdursa, bu barədə vəsatət olmadıqda və ya vəsatət rədd edilmişdirsə;363.1.3. apellyasiya şikayəti müəyyən edilmiş müddət keçdikdən sonra verilmişdirsə;363.1.4. apellyasiya şikayət ona əlavə olunmuş sənədlərlə və işlə birlikdə apellyasiya instansiyası məhkəməsinə göndərilənədək şikayəti verən şəxsin onun geri qaytarılması haqqında ərizəsi daxil olmuşdursa; 363.1.5. “Elektron məhkəmə” informasiya sisteminin tətbiq olunduğu məhkəmələrdə bu Məcəllənin 10-1.3-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş qaydada aparılan elektron məhkəmə icraatında apellyasiya şikayəti həmin maddənin tələblərinə uyğun verilmədikdə. 363.2. Apellyasiya şikayətinin qaytarılması haqqında qərardad çıxarılır.363.3. Apellyasiya şikayətinin qaytarılması haqqında qərardaddan şikayət verilə bilər.363.4. Bu Məcəllənin 363.1.1 və 363.1.2-ci maddələrində göstərilmiş hallar aradan qaldırıldıqdan sonra şikayəti vermiş şəxs yenidən məhkəməyə ümumi qaydada apellyasiya şikayəti ilə müraciət edə bilər. Qeyd edilənlərdən əlavə, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin müddəalarına əsasən diqqətə çatdırılmalıdır: 10-1.2. Məhkəmə və proses iştirakçıları tərəfindən ərizə, şikayət və digər sənədlərin elektron formada tərtib edilməsi, göndərilməsi, qəbulu, sənədlərin elektron qeydiyyatı və elektron dövriyyəsi müvafiq icra hakimiyyəti orqanının Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsi ilə birlikdə müəyyən etdiyi “Elektron məhkəmə” informasiya sistemindən istifadə qaydalarına uyğun olaraq həyata keçirilir. 10-1.3. Kommersiya mübahisələri üzrə məhkəmə icraatı, habelə “Elektron məhkəmə” informasiya sisteminin tətbiq olunduğu məhkəmələrdə mülki işlər üzrə məhkəmə icraatı, o cümlədən ərizə, şikayət və digər sənədlərin göndərilməsi, qəbulu, habelə məhkəmə sənədlərinin məhkəməyə və proses iştirakçılarına çatdırılması “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə həyata keçirilir. 10-1.7. “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində elektron sənəd dövriyyəsi üçün gücləndirilmiş elektron imzadan və sertifikatlaşdırılmış elektron imza vasitələrindən istifadə edilir. 10-1.8. “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş iş materialları kağız daşıyıcıda olan materiallara bərabər tutulur və onlarla eyni hüquqi qüvvəyə malikdir. 10-1.9. “Elektron məhkəmə” informasiya sisteminin tətbiq olunduğu məhkəmələrdə məhkəmə icraatının aparılması zamanı işdə iştirak edən şəxslərin adlarının, onların poçt ünvanlarının, istifadələrində olan elektron poçt ünvanlarının, mobil telefon nömrələrinin “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yerləşdirilməsi işə baxan məhkəmə tərəfindən təmin edilir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 24 (İİİ), 60, 80; Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 2, 8, 9, 46-50, 128-146, 357, 360-366, 385, 387; “Normativ hüquqi aktlar haqqında” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Qanununun 62-67-ci maddələrinə əsasən məhkəmə kollegiyası birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticəni qanuni və əsaslı hesab edir, prosessual qanunvericiliyin mahiyyətinə aid olmayan formal və sübuta yetirilməyən mülahizələr əsasında tərtib edilmiş şikayətin dəlilləri üzrə qərardadın tam və ya qismən ləğv edilməsi, yaxud dəyişdirilməsi üçün əsaslar müəyyən etmir. Prosessual müddətlərin müəyyən edilməsi və hesablanması zamanı dəqiq təqvim tarixi ilə və hərəkətin edilə biləcəyi vaxt dövrü, sənədlərin dövriyyəsi nəzərə alınmaqla, hər ötürülmüş günün səbəblərinin müzakirəsi prosessual-hüquqi əhəmiyyət kəsb edir. Belə ki, bir şəxsin məhkəmə müdafiəsi hüququ ehtimallara deyil, qanunla müəyyən edilmiş əsaslara uyğun həyata keçirilməli və bu hüquqlardan (dispozitiv imkandan və diskression səlahiyyətlərdən) sui-istifadəyə şərait yaradan hal kimi digər şəxslərin sui-istifadəyə məruz qalaraq hüquqlarının əsassız məhdudlaşmasına xidmət etməməlidir. Diqqətə çatdırılmalıdır ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 402.2ci maddəsinə əsasən hazırki iş üzrə qəbul edilmiş Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının qərardadından kassasiya şikayətinin verilməsi nəzərdə tutulmamışdır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 395- 403-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası, q ə r a r a a l d ı: İddiaçı şikayəti təmin edilməsin. Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin 2(003)-72/2024 saylı işi üzrə xx.xx.2024-cü il tarixli qərardadı dəyişdirilmədən saxlanılsın.