Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gəncə şəhəri İş № 2(104)-21/2024 16.01.2024 GƏNCƏ APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə ərazi torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasına və cavabdeh Goranboy rayonunun Qızılhacılı Bələdiyyəsinə (müstəqil tələblər irəli sürməyən üçüncü şəxslər Cavabdeh2, Goranboy rayonu Notariat Kontoru və Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsin 7 saylı Bərdə Ərazi İdarəsi) qarşı iş üzrə QƏTNAMƏSİ Açar sözlər: hərrac və nəticələrinin ləğv edilməsi, icarə müqaviləsinin, çıxarışın etibarsızlığı, torpaq sahələrinin planı və ölçüsünün ləğv edilməsi Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyası, Hakimlər - Mehtiyev Fikrət Ədilşah oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Muxtarov Teyyub Asif oğlu və Hüseynov Salman Bilal oğlundan ibarət tərkibdə, Məmmədov Xəzər Natiq oğlunun katibliyi, İddiaçı Əbülfəz oğlunun, onun nümayəndəsi və vəkili Vəkil, cavabdeh Goranboy rayonunun Qızılhacılı Bələdiyyəsinin sədri X6 və Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsin 7 saylı Bərdə Ərazi İdarəsinin nümayəndəsi X9 iştirakı ilə, İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə ərazi torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasına, Goranboy rayonunun Qızılhacılı Bələdiyyəsi (müstəqil tələblər irəli sürməyən üçüncü şəxslər Cavabdeh2, Goranboy rayonu Notariat Kontoru və Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsin 7 saylı Bərdə Ərazi İdarəsi) qarşı protokolun, torpaq müsabiqə-hərrac müqaviləsinin, torpaq müsabiqə və hərracın nəticələri barədə protokolların etibarsız hesab edilməsi, şəhadətnamələrin ləğv edilməsi, icarə müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, dövlət reyestrindən çıxarışların və torpaq sahələrinin planı və ölçüsünün ləğv edilməsi tələbinə dair mülki iş üzrə Bərdə Rayon Məhkəməsinin 18 dekabr 2018-ci il tarixli 2(021)-4591/2018 nömrəli qətnaməsindən İddiaçı Əbülfəz oğlu tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə 16 yanvar 2024-cü il tarixdə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, aşağıdakı qətnaməni qəbul etdi. İşin halları
1. Torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi haqqında müqavilədən görünür ki, 04 oktyabr 2001-ci ildə Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsi tərəfindən 62000 kvadrametr örüş sahəsi İddiaçı 15 il müddətinə icarəyə verilmişdir.
2. 07 may 2004-cü il tarixli 05-1 saylı Torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi haqqında müqavilənin kserosurətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsi tərəfindən 22,0 hektar örüş sahəsi 25 il müddətinə İddiaçı icarəyə verilmişdir.
3. Goranboy rayon İcra Hakimiyyəti Başçısının aparatının Memarlıq və tikinti şöbəsinin 25 iyul 2017-ci il tarixli rəyindən görünür ki, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin mülkiyyətində olan 84 hektar kənd təsərrüfatı təyinatlı (örüş) torpaq sahəsinin heyvandarlıq məqsədilə hərrac müsabiqə yolu ilə icarəyə verilməsinə etiraz edilməmişdir. (iş 1-ci cild, 173-cü vərəqə)
4. ƏMDK yanında DƏDRX Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX seriyalı, ******* nömrəli çıxarışın notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, 65,69 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi (örüş otlaq) Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin tam mülkiyyətində olmaqla xx.xx.2017-ci il tarixdə rəsmi reyestrdə 70 nömrəli reyestr kitabının 10 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır.
5. 3M-1-17 nömrəli notariat işində olan, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin 18 oktyabr 2017-ci il tarixli 10/1 saylı iclas protokolundan Çıxarışın təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin mülkiyyətində olan 65,69 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı (örüş) torpaq sahəsinin heyvandarlıq məqsədilə hərrac müsabiqə yolu ilə icarəyə verilməsi haqqında qərar qəbul edilmişdir.
6. 01 noyabr 2017-ci il tarixli, torpaq müsabiqə və hərraclarının təşkilatçısı ilə torpaq sahəsinin satıcıları arasında bağlanmış torpaq müsabiqə, hərrac müqaviləsinin təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsi ilə Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə ərazi torpaq müsabiqə və hərrac komissiyası arasında 65,69 ha örüş torpaq sahəsinin hərraca çıxarılması barədə müqavilə bağlanmışdır.
7. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən verilmiş 00430 nömrəli şəhadətnamənin təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, 65,96 ha örüş torpaq sahəsinə dair hərracın qalibi Cavabdeh2 olmuşdur.
8. 01 fevral 2018-ci il tarixli, torpaq müsabiqə və hərracının nəticələri barədə 313 nömrəli protokolun notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin mülkiyyətində olan 65,69 ha torpaq sahəsinə dair hərracın qalibi Cavabdeh2 olmuşdur.
9. 3M-1-17 nömrəli notariat işində olan, 17 fevral 2018-ci il tarixli icarə müqaviləsinin notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin sədri X3 ilə Cavabdeh2 arasında 65,69 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı (örüş otlaq) torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi haqqında müqavilə bağlanmışdır.
10. 3M-1-19 nömrəli notariat işində olan 01 noyabr 2017-ci il tarixli, torpaq müsabiqə və hərraclarının təşkilatçısı ilə torpaq sahəsinin satıcıları arasında bağlanmış torpaq müsabiqə, hərrac müqaviləsini təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızlhacılı Bələdiyyəsi ilə Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə ərazi torpaq müsabiqə və hərrac komissiyası arasında 7,51 ha örüş torpaq sahəsinin hərraca çıxarılması barədə müqavilə bağlanmışdır.
11. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən verilmiş 01 fevral 2018-ci il tarixli şəhadətnamənin təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, 7,51 ha örüş torpaq sahəsinə dair hərracın qalibi Cavabdeh2 olmuşdur.
12. 17 fevral 2018-ci il tarixli icarə müqaviləsinin notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin sədri X3 ilə Cavabdeh2 arasında 7,51 ha torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi haqqında müqavilə bağlanmışdır.
13. ƏMDK yanında DƏDRX Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX seriyalı, ******* nömrəli çıxarışın notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, 7,51 ha torpaq sahəsi tam mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh1 adına xx.xx.2017-ci il tarixdə rəsmi reyestrdə 70 nömrəli reyestr kitabının 11 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır.
14. ƏMDK yanında DƏDRX Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX seriyalı, ******* nömrəli çıxarışın notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 7,51 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi (örüş otlaq) icarə hüququ üzrə 15 il müddətinə Cavabdeh2 adına xx.xx.2018-ci il taridə rəsmi reyestrdə 70 nömrəli reyestr kitabının 11 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır.
15. ƏMDK yanında DƏDRX Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX seriyalı, ******* nömrəli çıxarışın notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 1,08 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi (örüş otlaq) icarə hüququ üzrə 15 il müddətinə Cavabdeh2 adına xx.xx.2018-ci il tarixdə rəsmi reyestrdə 70 nömrəli reyestr kitabının 48 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır.
16. ƏMDK yanında DƏDRX Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX seriyalı, ******* nömrəli çıxarışın notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 3,02 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi (örüş otlaq) icarə hüququ üzrə 15 il müddətinə Cavabdeh2 adına xx.xx.2018-ci il tarixdə rəsmi reyestrdə 70 nömrəli reyestr kitabının 13 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır.
17. ƏMDK yanında DƏDRX Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX seriyalı, ******* nömrəli çıxarışın notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 1,77 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi (örüş otlaq) icarə hüququ üzrə 15 il müddətinə Cavabdeh2 adına xx.xx.2018-ci il tarixdə rəsmi reyestrdə 70 nömrəli reyestr kitabının 37 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır.
18. ƏMDK yanında DƏDRX Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX seriyalı, ******* nömrəli çıxarışın notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 2,34 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi (örüş otlaq) icarə hüququ üzrə 15 il müddətinə Cavabdeh2 adına xx.xx.2018-ci il tarixdə rəsmi reyestrdə 70 nömrəli reyestr kitabının 38 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır.
19. ƏMDK yanında DƏDRX Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX seriyalı, ******* nömrəli çıxarışın notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 65,69 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi (örüş otlaq) icarə hüququ üzrə 15 il müddətinə Cavabdeh2 adına xx.xx.2018-ci il tarixdə rəsmi reyestrdə 70 nömrəli reyestr kitabının 10 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır.
20. ƏMDK yanında DƏDRX Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX seriyalı, 120555 nömrəli çıxarışın notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 2,55 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi (örüş otlaq) icarə hüququ üzrə 15 il müddətinə Cavabdeh2 adına xx.xx.2018-ci il tarixdə rəsmi reyestrdə 70 nömrəli reyestr kitabının 14 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır.
21. 3M-1-21 nömrəli notariat işində olan 17 fevral 2018-ci il tarixli icarə müqaviləsinin notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin sədri X3 ilə Cavabdeh2 arasında 1,77 ha kənd təsərrüfatı təyinatlə (örüş otlaq) torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi haqqında müqavilə bağlanmışdır.
22. ƏMDK yanında DƏDRX Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX seriyalı, ******* nömrəli çıxarışın notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, 1,77 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi (örüş otlaq) Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin tam mülkiyyətində olmaqla xx.xx.2017-ci il tarixdə rəsmi reyestrdə 70 nömrəli reyestr kitabının 37 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır.
23. 01 fevral 2018-ci il tarixli, torpaq müsabiqə və hərracının nəticələri barədə 318 nömrəli protokolun notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin mülkiyyətində olan 1,77 ha torpaq sahəsinə dair hərracın qalibi Cavabdeh2 olmuşdur.
24. 01 noyabr 2017-ci il tarixli, torpaq müsabiqə və hərraclarının təşkilatçısı ilə torpaq sahəsinin satıcıları arasında bağlanmış torpaq müsabiqə, hərrac müqaviləsinin təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsi ilə Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə ərazi torpaq müsabiqə və hərrac komissiyası arasında 1,77 ha örüş torpaq sahəsinin hərraca çıxarılması barədə müqavilə bağlanmışdır.
25. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən verilmiş 004306 nömrəli şəhadətnamənin təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, 1,77 ha örüş torpaq sahəsinə dair hərracın qalibi Cavabdeh2 olmuşdur.
26. 3M-1-22 nömrəli notariat işində olan 17 fevral 2018-ci il tarixli icarə müqaviləsinin notarial qaydada təsdiqt olunmuş surətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin sədri X3 ilə Cavabdeh2 arasında 2,34 ha kənd təsərrüfatı təyinatlə (örüş otlaq) torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi haqqında müqavilə bağlanmışdır.
27. ƏMDK yanında DƏDRX Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX seriyalı, ******* nömrəli çıxarışın notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, 2,34 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi (örüş otlaq) Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin tam mülkiyyətində olmaqla xx.xx.2017-ci il tarixdə rəsmi reyestrdə 70 nömrəli reyestr kitabının 38 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır.
28. 01 noyabr 2017-ci il tarixli, torpaq müsabiqə və hərraclarının təşkilatçısı ilə torpaq sahəsinin satıcıları arasında bağlanmış torpaq müsabiqə, hərrac müqaviləsinin təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızlhacılı Bələdiyyəsi ilə Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə ərazi torpaq müsabiqə və hərrac komissiyası arasında 2,34 ha örüş torpaq sahəsinin hərraca çıxarılması barədə müqavilə bağlanmışdır.
29. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən verilmiş 004305 nömrəli şəhadətnamənin təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, 2,34 ha örüş torpaq sahəsinə dair hərracın qalibi Cavabdeh2 olmuşdur.
30. 3M-1-18 nömrəli notariat işində olan 17 fevral 2018-ci il tarixli icarə müqaviləsinin notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin sədri X3 ilə Cavabdeh2 arasında 1,08 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı (örüş otlaq) torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi haqqında müqavilə bağlanmışdır.
31. ƏMDK yanında DƏDRX Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX seriyalı, ******* nömrəli çıxarışın notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, 1,08 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi (örüş otlaq) Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin tam mülkiyyətində olmaqla xx.xx.2017-ci il tarixdə rəsmi reyestrdə 70 nömrəli reyestr kitabının 48 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır.
32. 01 noyabr 2017-ci il tarixli, torpaq müsabiqə və hərraclarının təşkilatçısı ilə torpaq sahəsinin satıcıları arasında bağlanmış torpaq müsabiqə, hərrac müqaviləsinin təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsi ilə Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə ərazi torpaq müsabiqə və hərrac komissiyası arasında 1,08 ha örüş torpaq sahəsinin hərraca çıxarılması barədə müqavilə bağlanmışdır.
33. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən verilmiş 004307 nömrəli şəhadətnamənin təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, 1,08 ha örüş torpaq sahəsinə dair hərracın qalibi Cavabdeh2 olmuşdur.
34. 01 fevral 2018-ci il tarixli, torpaq müsabiqə və hərracının nəticələri barədə 319 nömrəli protokolun notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin mülkiyyətində olan 1,08 ha torpaq sahəsinə dair hərracın qalibi Cavabdeh2 olmuşdur.
35. 3M-1-20 nömrəli notariat işində olan: - 17 fevral 2018-ci il tarixli icarə müqaviləsinin notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin sədri X3 ilə Cavabdeh2 arasında 3,02 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı (örüş otlaq) torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi haqqında müqavilə bağlanmışdır.
36. ƏMDK yanında DƏDRX Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX seriyalı, ******* nömrəli çıxarışın notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, 3,02 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi (örüş otlaq) Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin tam mülkiyyətində olmaqla xx.xx.2017-ci il tarixdə rəsmi reyestrdə 70 nömrəli reyestr kitabının 13 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır.
37. 01 noyabr 2017-ci il tarixli, torpaq müsabiqə və hərraclarının təşkilatçısı ilə torpaq sahəsinin satıcıları arasında bağlanmış torpaq müsabiqə, hərrac müqaviləsinin təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsi ilə Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə ərazi torpaq müsabiqə və hərrac komissiyası arasında 3,02 ha örüş torpaq sahəsinin hərraca çıxarılması barədə müqavilə bağlanmışdır.
38. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən verilmiş 004303 nömrəli şəhadətnamənin təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, 3,02 ha örüş torpaq sahəsinə dair hərracın qalibi Cavabdeh2 olmuşdur.
39. 01 fevral 2018-ci il tarixli, torpaq müsabiqə və hərracının nəticələri barədə 315 nömrəli protokolun notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin mülkiyyətində olan 3,02 ha torpaq sahəsinə dair hərracın qalibi Cavabdeh2 olmuşdur.
40. 3M-1-16 nömrəli notariat işində olan: - 17 fevral 2018-ci il tarixli icarə müqaviləsinin notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin sədri X3 ilə Cavabdeh2 arasında 2,55 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı (örüş otlaq) torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi haqqında müqavilə bağlanmışdır.
41. ƏMDK yanında DƏDRX Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX seriyalı, ******* nömrəli çıxarışın notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, 2,55 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi (örüş otlaq) Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin tam mülkiyyətində olmaqla xx.xx.2017-ci il tarixdə rəsmi reyestrdə 70 nömrəli reyestr kitabının 14 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır.
42. 01 noyabr 2017-ci il tarixli, torpaq müsabiqə və hərraclarının təşkilatçısı ilə torpaq sahəsinin satıcıları arasında bağlanmış torpaq müsabiqə, hərrac müqaviləsinin təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsi ilə Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə ərazi torpaq müsabiqə və hərrac komissiyası arasında 2,55 ha örüş torpaq sahəsinin hərraca çıxarılması barədə müqavilə bağlanmışdır.
43. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən verilmiş 004304 nömrəli şəhadətnamənin təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, 2,55 ha örüş torpaq sahəsinə dair hərracın qalibi Cavabdeh2 olmuşdur.
44. 01 fevral 2018-ci il tarixli, torpaq müsabiqə və hərracının nəticələri barədə 316 nömrəli protokolun notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin mülkiyyətində olan 2,55 ha torpaq sahəsinə dair hərracın qalibi Cavabdeh2 olmuşdur.
45. Goranboy Rayon Məhkəməsinin 12 iyul 2018-ci il tarixli, 2(045)-59/2018 nömrəli qətnaməsi ilə (hakim İsmayıl Abdurəhmanlı) iddiaçı Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin cavabdeh İddiaçı qarşı torpaq sahələrinin bələdiyyə ehtiyat fonduna qaytarılması tələbinə dair iddiası təmin edilməmişdir.
46. Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyasının 15 aprel 2021-ci il tarixli, 2(104)-82/2021 nömrəli qətnaməsi ilə (hakimlər - Azər Bayramovun sədrliyi və məruzəsi ilə, Rəşad Mamedovdan və Əlizamin Abdullayevdən ibarət tərkibdə) iddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilməmiş, Goranboy Rayon Məhkəməsinin 12 iyul 2018-ci il tarixli, 2(045)-59/2018 nömrəli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmişdir.
47. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 07 oktyabr 2021-ci il tarixli, 2(102)-5362/2021 nömrəli qərarı ilə (hakimlər – Mehparə Əhmədovanın sədrliyi və məruzəsi ilə, hakimlər Ələsgər Əliyevdən və İsmayıl Xəlilovdan ibarət tərkibdə) iddiaçı tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti təmin edilmiş, Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyasının 15 aprel 2021-ci il tarixli, 2(104)-82/2021 nömrəli qətnaməsi ləğv edilmiş və mülki iş yenidən baxılması üçün apellyasiya instansiyası məhkəməsinə göndərilmişdir.
48. Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 17 fevral 2022-ci il tarixli, 2(104)-554/2022 nömrəli qətnaməsi ilə (hakimlər – Logman Süleymanovun sədrliyi və məruzəsi ilə, Afiq Hüseynzadədən və İslam Həsənovdan ibarət tərkibdə) iddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilmiş, Goranboy Rayon Məhkəməsinin 12 iyul 2018-ci il tarixli, 2(045)-59/2018 nömrəli qətnaməsi ləğv edilmiş, yeni qətnamə qəbul edilməklə iddianın təmin edilməsi, Goranboy rayon X4 04 oktyabr 2001-ci il tarixli, 13 №-li qərarı ilə Qızılhacılı qəsəbə sakini cavabdeh İddiaçı bələdiyyə ehtiyat fondundan 15 il müddətinə müvəqqəti istifadə üçün verilmiş 62,0 hektar örüş sahəsi və 07 may 2004-cü il tarixli, 05-1 saylı qərarla icarəyə verilmiş 22 ha örüş torpaq sahəsi üzərində istifadə və icarə hüquqlarına xitam verilməsi və həmin torpaq sahələrinin İddiaçı geri alınaraq bələdiyyə ehtiyat fonduna qaytarılması qət edilmişdir.
49. Bərdə Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli, 2(021)-158/2023 nömrəli iddiaçı Cavabdeh1 cavabdehlər Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların təşkili üzrə Auksion Mərkəzinə, Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri Publik Hüquqi Şəxsinin 7 saylı Bərdə Ərazi İdarəsinə, Goranboy rayonu Notariat ofisinə, üçüncü şəxs Cavabdeh2 qarşı torpaq sahəsinin plan və ölçü sənədinin etibarsız hesab edilməsi barədə mülki iş üzrə qətnaməsi (hakim Elsun Əhmədov) ilə, iddianın təmin edilməməsi qət edilmişdir.
50. Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 18 oktyabr 2023-cü il tarixli, 2(104)-2459/2023 nömrəli qərardadı ilə (hakimlər – Şamil Rzaquliyevin sədrliyi və məruzəsi ilə, Afiq Hüseynzadədən və Loğman Süleymanovdan ibarət tərkibdə), hazırkı iş üzrə İddiaçı və vəkili Vəkil tərəfindən verilmiş şikayətin təmin edilməməsi, Bərdə Rayon Məhkəməsinin 2(021)-158/2023 saylı, 14 iyul 2023-cü il tarixli qərardadı və həmin qərardadla bağlı xx.xx.2023-cü il tarixli qərardadı dəyişdirilmədən saxlanılması qərara alınmışdır.
İş üzrə qəbul edilmiş məhkəmə aktı Birinci instansiya məhkəməsində icraat
51. İddiaçı cavabdehlər Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə ərazi torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasına və Goranboy rayonunun Qızılhacılı Bələdiyyəsinə (müstəqil tələblər irəli sürməyən üçüncü şəxslər Cavabdeh2, Goranboy rayonu Notariat Kontoru və Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsin 7 saylı Bərdə Ərazi İdarəsi) qarşı protokolun, torpaq müsabiqə-hərrac müqaviləsinin, torpaq müsabiqə və hərracın nəticələri barədə protokolların etibarsız hesab edilməsi, şəhadətnamələrin ləğv edilməsi, icarə müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, dövlət reyestrindən çıxarışların və torpaq sahələrinin planı və ölçüsünün ləğv edilməsi tələbinə dair iddia ərizəsi ilə Bərdə Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, Cavabdeh1 ilə Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə ərazi torpaq müsabiqə və hərrac komissiyası arasında hərracın keçirilməsi ilə bağlı 01 noyabr 2017-ci il tarixdə bağlanmış torpaq müsabiqə, hərrac müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsinə, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə ərazi torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasının Cavabdeh1 2,55 ha kənd təsərrüfatlı təyinatlı, örüşə aid İİİ keyfiyyət qruplu torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı torpaq müsabiqə və hərracının nəticələri barədə 01 fevral 2018-ci il tarixli 316 saylı iclas protokolunun etibarsız hesab edilməsi, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 2,55 ha olan torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı xx.xx.2018-ci il tarixdə verilmiş seriya AM004304 saylı şəhadətnamənin ləğv edilməsinə, RX seriyalı ******* saylı DƏDRX-dən çıxarışa əsasən Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 2,55 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpağın icarəyə verilməsi ilə bağlı Cavabdeh1 ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə bağlanmış, reyestrdə 3M- 16 nömrə ilə qeyd edilib, informasiya sisteminə daxil edilmiş və Goranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq olunmuş icarə müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, həmin icarə müqaviləsinə əsasən Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 7 saylı ərazi idarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına verilmiş RX seriyalı ******* saylı daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışın və torpaq sahəsinin planı və ölçüsünün ləğv edilməsinə, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə ərazi torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasının Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin 65,69 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı, örüşə aid İİİ keyfiyyət qruplu torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı torpaq müsabiqə və hərracın nəticələri barədə 01 fevral 2018-ci il tarixli 313 saylı iclas protokolunun etibarsız hesab edilməsi, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 65,69 ha olan torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı xx.xx.2018-ci il tarixdə verilmiş AM004301 saylı şəhadətnamənin ləğv edilməsinə, RX seriyalı ******* saylı DƏDRX-dən çıxarışa əsasən Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 65,69 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpağın icarəyə verilməsi ilə bağlı Goranboy Bələdiyyəsi ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə bağlanmış reyestrdə 3M-17 nömrə ilə qeyd edilib, informasiya sisteminə daxil edilmiş və Goranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq olunmuş icarə müqaviləsinin edibarsız hesab edilməsi, həmin icarə müqaviləsinə əsasən Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin Yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 7 saylı ərazi idarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına verilmiş RX seriyalı ******* saylı daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışın və torpaq sahəsinin planı və ölçüsünün ləğv edilməsinə, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasının Cavabdeh1 2,34 ha kənd təsərrüfat təyinatlı, örüşə aid, İİİ keyfiyyət qruplu torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı torpaq müsabiqə və hərracın nəticələri barədə 01 fevral 2018-ci il tarixli 317 saylı iclas protokolunun etibarsız hesab edilməsi, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 2,34 hektar olan torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı xx.xx.2018-ci il tarixdə verilmiş seriya AM004305 saylı şəhadətnamənin ləğv edilməsinə, RX Seriyalı ******* saylı DƏDRX-dən çıxarışa əsasən Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 2,34 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpağın icarəyə verilməsi ilə bağlı Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsi ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə bağlanmış reyestrdə 3M-22 nömrəli qeyd edilib informasiya sisteminə daxil edilmiş və Goranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq olunmuş icarə müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, həmin icarə müqaviləsinə əsasən Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 7 saylı ərazi idarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına verilmiş RX seriyalı ******* saylı Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən çıxarışın və torpaq sahəsinin planı və ölçüsünün ləğv edilməsinə, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasının Cavabdeh1 3,02 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı örüşə aid, İİİ keyfiyyət qruplu torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı torpaq müsabiqə və hərracın nəticələri barədə 01 fevral 2018-ci il tarixli 315 saylı iclas protokolunun etibarsız hesab edilməsi, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 3,02 hektar olan torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı Cavabdeh1 ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə bağlanmış reyestrdə 3M-20 nömrə ilə qeyd edilib informasiya sisteminə daxil edilmiş və Goranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq olunmuş icarə müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, həmin icarə müqaviləsinə əsasən Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın DƏDRX-in 7 saylı ərazi idarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına verilmiş ******* saylı DƏDRX-ən çıxarışın və torpaq sahəsinin planı və ölçüsünün ləğv edilməsi, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasının Cavabdeh1 1,77 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı örüşə aid İİİ keyfiyyət qruplu torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi bağlı torpaq müsabiqə və hərracının nəticələri barədə xx.xx.2018-ci il tarixli 318 saylı iclas protokolunun etibarsız hesab edilməsi, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 1,77 ha olan torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı xx.xx.2018-ci il tarixdə verilmiş seriya AM004306 saylı şəhadətnamənin ləğv edilməsinə, RX Seriyalı ******* saylı DƏDRX-dən çıxarışa əsasən Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 1,77 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpağın icarəyə verilməsi ilə bağlı Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsi ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə bağlanmış reyestrdə 3M-21 nömrə qeyd edilib informasiya sisteminə daxil edilmiş və Goranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq olunmuş icarə müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, həmin icarə müqaviləsinə əsasən Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövləlt Reyestri Xidmətinin 7 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına verilmiş RX seriyalı ******* saylı Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən çıxarışın və torpaq sahəsinin planı və ölçüsünün ləğv edilməsinə, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasının Cavabdeh1 1,08 ha kənd təsərrüfatlı təyinatlı örüşə aid, İİİ keyfiyyət qruplu torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı torpaq müsabiqə və hərracın nəticələri barədə 01 fevral 2018-ci il tarixli 319 saylı iclas protokolunun etibarsız hesab edilməsi, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 1,08 ha olan torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı xx.xx.2018-ci il tarixdə verilmiş seriya AM004307 saylı şəhadətnamənin ləğv edilməsi, RX Seriyalı ******* saylı DƏDRX-dən çıxarışa əsasən Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 1,08 hektar kənd təsərrüfatı təyinatlı torpağın icarəyə verilməsi ilə bağlı Cavabdeh1 ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə bağlanmış reyestrdə 3M-18 nömrə ilə qeyd edilib informasiya sisteminə daxil edilmiş və Goranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq olunmuş icarə müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, həmin icarə müqaviləsinə əsasən Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 7 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına verilmiş RX seriyalı ******* saylı Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən çıxarışın və torpaq sahəsinin planı və ölçüsünün ləğv edilməsinə, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasının Cavabdeh1 7,51 ha kənd təsərrüfatlı təyinatlı örüşə aid, İİİ keyfiyyət qruplu torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı torpaq müsabiqə və hərracın nəticələri barədə 01 fevral 2018-ci il tarixli 314 saylı iclas protokolunun etibarsız hesab edilməsi, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 7,51 ha olan torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı xx.xx.2018-ci il tarixdə verilmiş AM seriyalı 004302 saylı şəhadətnamənin ləğv edilməsinə, RX Seriyalı ******* saylı DƏDR-dən çıxarışa əsasən Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 7,51 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpağın icarəyə verilməsi ilə bağlı Cavabdeh1 ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə bağlanmış reyestrdə 3M-19 nömrəli qeyd edilib informasiya sisteminə daxil edilmiş və Goranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq olunmuş icarə müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, həmin icarə müqaviləsinə əsasən Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 7 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına verilmiş RX seriyalı ******* saylı Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən çıxarışın və torpaq sahəsinin planı və ölçüsünün ləğv edilməsinə dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir.
52. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, o, Həsənov X12 rayonu, Qızılhacılı kəndində yaşayır. Cavabdeh1 04 oktyabr 2001-ci il tarixli 13 saylı qərarına əsasən, onunla, İddiaçı ilə Qızılhacılı Bələdiyyəsi arasında 62,0 hektar örüş sahəsindən 15 il müddətinə istifadə etmək barədə torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi haqqında müqavilə bağlanmışdır, 15 il müddətinə o, həmin örüş sahəsindən müqavilədə göstərilən şərtlərə uyğun istifadə etmiş və icarə haqqını həmişə vaxtında və tam ödəmişdir. Müqavilənin müddəti 21 dekabr 2Q16-cı il tarixdə bitmişdir. O, Qızılhacılı Bələdiyyəsinə vaxtında müraciət edərək müqavilənin müddətinin uzadılmasını xahiş etmişdir. Təxminən bir ildən sonra yəni, 05 sentyabr 2017-ci il tarixdə 55 saylı məktubla Qızılhacılı Bələdiyyəsi ona cavab vermişdir ki, onun müraciəti nəzərə alınaraq hərrac-müsabiqədə iştirak etmək üçün onunla müqavilə bağlana bilər. Sənədləşmə işlərinin ləngiməsinə səbəb isə Bələdiyyənin Bank hesabında pul vəsaitinin olmaması göstərilmişdir. Onun tərəfindən Bələdiyyənin hesabına tələb olunan məbləğ köçürülmüşdür. Lakin, buna baxmayaraq, onunla müqavilə bağlanmamışdır. Bələdiyyənin onunla müqavilə bağlamaqdan yayınmasına görə o, 31 oktyabr 2017-ci il tarixdə təkrarən Qızılhaılı Bələdiyyəsinə ərizə ilə müraciət edərək, istifadəsində olan 62,0 hektar örüş sahəsinə müqavilənin yenilənməsi barədə sərəncam verilməsini xahiş etmişdir. X1 02 noyabr 2017-ci il tarixdə daxil olmuşdur. Ərizələrinə cavab vermək əvəzinə Cavabdeh1 ona - İddiaçı qarşı “torpaq sahəsinin geri qaytarılması” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə Goranboy rayon Məhkəməsinə müraciət etmişdir. Goranboy Rayon Məhkəməsinin 11 yanvar 2018-ci il tarixli 2(045)-59/2018 saylı qiyabi qətnaməsi ilə iddiaçı Cavabdeh1 iddiası təmin edilmiş, Goranboy rayonu X4 04 oktyabr 2001-ci il tarixli 13 №li qərarı ilə Qızılhacılı qəsəbə sakini İddiaçı bələdiyyənin ehtiyat fondundan 15 il müddətinə istifadəyə verilmiş 62,0 hektar örüş torpaq sahəsi və xx.xx.2004-cü il tarixli 05-1 saylı qərarla icarəyə verilmiş 22 ha örüş torpaq sahəsi üzərində istifadə və icarə hüququna xitam verilməsi, həmin torpaq sahələrinin ondan - İddiaçı geri alınaraq bələdiyyə ehtiyat fonduna geri qaytarılması qət edilmişdir. Həmin qiyabi qətnamədən onun xəbəri olmayıb və ona hər hansı bir formada həmin qiyabi qətnamə göndərilməyib və təqdim edilməyib. Həmin qiyabi qətnamədən xəbərdar olan kimi o, Goranboy rayon Məhkəməsinə qiyabi qətnamənin ləğv edilməsi barədə ərizə ilə müraciət etmişdir. Goranboy rayon Məhkəməsinin 10 may 2018-ci il tarixli 2(045)-1867/2017 saylı qərardadı ilə Goranboy rayon Məhkəməsinin xx.xx.2018-ci il tarixli qiyabi qətnaməsi ləğv edilmiş və işə mahiyyəti üzrə baxılması təyin edilmişdir. 31 may 2018-ci il tarixli məhkəmə iclasında Qoranboy rayonu Qızılhacılı Bələdiyyəsi tərəfindən vəsatət verilərək Cavabdeh2 adında şəxsin 3-cü şəxs qismində məhkəməyə cəlb edilməsi xahiş olunmuşdur. Məhkəmə tərəfindən vəsatət təmin edilmiş və Cavabdeh2 3-cü şəxs qismində işə cəlb olunmuşdur. 31 may 2018-ci il tarixli məhkəmə iclasında təqdim olunan sənədlərdən müəyyən olunmuşdur ki, onun icarəsində və istifadəsində olan örüş torpaq sahələri heç bir qanuni əsas olmadan və onun xəbəri olmadan (gizlin) keçirilmiş hərrac vasitəsilə Cavabdeh2 adına sənədləşdirilmiş və ona müvafiq sənədlər verilmişdir. Onun AR ƏMDK yanında X2 təşkili üzrə dövlət Agentliyinə ünvanladığı ərizənin cavabında göstərilir ki, Goranboy rayon Məhkəməsinin 11 yanvar 2018-ci il tarixli 2(045)-59/2018 nömrəli qiyabi qətnaməsi ilə Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin sizə qarşı “Torpaq sahəsinin geri qaytarılması”na dair iddiası təmin edilmişdir. Belə ki, Goranboy Rayon Məhkəməsi tərəfindən Goranboy rayon X4 04 oktyabr 2001-ci il tarixli 13 nömrəli qərarı ilə bələdiyyənin ehtiyat fondundan 15 il müddətinə istifadənizə verilmiş 62,0 hektar örüş torpaq sahəsi və 07 may 2004-cü il tarixli 05-1 saylı qərarla icarənizə verilmiş 22 ha örüş torpaq sahəsi üzərində istifadə və icarə hüququnuza xitam verilməsi, həmin torpaq sahəsinin bələdiyyə ehtiyat fonduna geri qaytarılması qət edilmişdir. Goranboy Rayon Məhkəməsinin 10 may 2018-ci il tarixli 2(045)-1867/2017 saylı qərardadı ilə Goranboy Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2018-ci il tarixli qiyabi qətnaməsi ləğv edilmişdir. Qızılhacılı Bələdiyyəsinin 05 may 2004-cü il tarixli 05-1 saylı qərarı əsasında onunla bağlanmış Torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi haqqında müqaviləyə əsasən 22,0 hektar örüş torpaq sahəsi ona 25 il müddətinə icarəyə verilmişdir. Həmin müqavilənin müddətinin bitməsinə 11 il qalmasına baxmayaraq Qızılhacılı Bələdiyyəsi həmin müqavilənin də qiyabi qətnamə ilə ləğvinə və həmin örüş torpaq sahələrinin 3-cü şəxs Cavabdeh2 adına sənədləşdirilməsinə nail olmuşdur. Bu məsələlər barədə mübahisələrlə bağlı onun şikayəti əsasında Goranboy rayon prokurorluğunda araşdırma aparılmış və Goranboy rayon prokurorunun böyük köməkçisi vəzifəsini icra edən X14 tərəfindən (175C-2017 saylı material ) 04 noyabr 2017-ci il tarixdə “Cinayət işi başlanmasının rədd edilməsi barədə” qərar qəbul edilmişdir. X18 Ədliyyə İdarəsinin rəisi X7 izahatında göstərir ki, 2016-cı ilin avqust ayında vətəndaş İddiaçı ərizəsi əsasında Qızılhacılı Bələdiyyəsi mülkiyyətində olan 62 və 22 hektarlıq torpaq sahələrinin yenidən icarəyə verilməsi ilə bağlı qərar qəbul edərək həmin qərarın surətini rəsmi qaydada məktubla Gəncə Regional Ədliyyə İdarəsinə göndərmişdir. Həmin qərar idarə tərəfindən yoxlanılmış və qərarın Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanlarına və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin qərarlarına uyğunsuzluğu aşkar edilməmişdir. Onun istifadəsində və icarəsində olan örüş torpaq sahələrinin icarə müddətinin uzadılması ilə bağlı Qızılhacılı Bələdiyyəsinin qərarı olmuşdur. Həmin qərarın olmasına baxmayaraq Qızılhacılı Bələdiyyəsi həmin örüş torpaq sahələrinin müsabiqə yolu ilə hərraca çıxarılması barədə Qızılhacılı Bələdiyyəsinin 18 oktyabr 2017-ci il tarixli iclasını keçirmiş və onun istifadəsində və icarəsində olan örüş torpaq sahələrinin hərraca çıxarılması üçün AR ƏMDK yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Torpaq müsabiqə və hərrac komissiyası ilə 01 noyabr 2017-ci il tarixdə qanunsuz Torpaq Müsabiqə, Hərrac Müqaviləsi bağlamış və gizlin keçirilən hərrac vasitəsi ilə başqa şəxsin adına sənədləşdirilməsinə şərait yaratmışdır. Onun, Qızılhacılı Bələdiyyəsinə icarə müqaviləsinin yenidən bağlanması haqqında 31 oktyabr 2017-ci il tarixdə verdiyim təkrar ərizəm 02 noyabr 2017ci il tarixdə Qızılhacılı Bələdiyyəsinə daxil olmasına baxmayaraq bu günə kimi cavablandırılmamışdır. Ona-İddiaçı xəbər verilmədən torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı torpaq müsabiqə və hərracı 01 fevral 2018-ci il tarixdə keçirilmişdir, halbuki qiyabi qətnamə əgər ləğv edilməsə, qanuni qüvvəyə 12 fevral 2018-ci il tarixdə keçirilməlidir, lakin həmin tarix gözlənilməmiş və Cavabdeh1 ilə AR ƏMDK yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Torpaq müsabiqə və hərrac komissiyası arasında hərracın keçirilməsi ilə bağlı 01 noyabr 2017-ci il tarixdə bağlanmış qanunsuz Torpaq Müsabiqə, Hərrac Müqaviləsinə əsasən hərrac keçirilmişdir: 1. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasının Cavabdeh1 2,55 hektar kənd təsərrüfatı təyinatlı, örüşə aid, İİİ keyfiyyət qruplu torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə baglı torpaq müsabiqə və hərracının nəticələri barədə 01 fevral 2018-ci il tarixli 316 saylı iclas protokoluna əsasən müsabiqənin qalibi Cavabdeh2 olmuşdur. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 2,55 hektar olan torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı xx.xx.2018-ci il tarixdə AM seriyalı 004304 saylı Şəhadətnamə verilmişdir. 2. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasının Cavabdeh1 65,69 hektar kənd təsərrüfatı təyinatlı, örüşə aid, İİİ keyfiyyət qruplu torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı torpaq müsabiqə və hərracının nəticələri barədə 01 fevral 2018-ci il tarixli 313 saylı iclas protokoluna əsasən müsabiqənin qalibi Cavabdeh2 olmuşdur. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 65,69 hektar olan torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı xx.xx.2018-ci il tarixdə AM seriyalı 004301 saylı Şəhadətnamə verilmişdir. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasının Cavabdeh1 2,34 hektar kənd təsərrüfatı təyinatlı, örüşə aid, İİİ keyfiyyət qruplu torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə baglı torpaq müsabiqə və hərracının nəticələri barədə 01 fevral 2018-ci il tarixli 317 saylı iclas protokoluna əsasən müsabiqənin qalibi Cavabdeh2 olmuşdur. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 2,34 hektar olan torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı xx.xx.2018-ci il tarixdə AM seriyalı 004305 saylı Şəhadətnamə verilmişdir. 4.Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasının Cavabdeh1 3,02 hektar kənd təsərrüfatı təyinatlı, örüşə aid, İİİ keyfiyyət qruplu torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə baglı torpaq müsabiqə və hərracının nəticələri barədə 01 fevral 2018-ci il tarixli 315 saylı iclas protokoluna əsasən müsabiqənin qalibi Cavabdeh2 olmuşdur. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 3,02 hektar olan torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı xx.xx.2018ci il tarixdə AM seriyalı 004303 saylı Şəhadətnamə verilmişdir. 5. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasının Cavabdeh1 1,77 hektar kənd təsərrüfatı təyinatlı, örüşə aid, İİİ keyfiyyət qruplu torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə baglı torpaq müsabiqə və hərracının nəticələri barədə 01 fevral 2018-ci il tarixli 318 saylı iclas protokoluna əsasən müsabiqənin qalibi Cavabdeh2 olmuşdur. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 1,77 hektar olan torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı xx.xx.2018-ci il tarixdə AM seriyalı 004306 saylı Şəhadətnamə verilmişdir. 6.Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasının Cavabdeh1 1,08 hektar kənd təsərrüfatı təyinatlı, örüşə aid, İİİ keyfiyyət qruplu torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə baglı torpaq müsabiqə və hərracının nəticələri barədə 01 fevral 2018-ci il tarixli 319 saylı iclas protokoluna əsasən müsabiqənin qalibi Cavabdeh2 olmuşdur. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 1,08 hektar olan torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı xx.xx.2018-ci il tarixdə AM seriyalı 004307 saylı Şəhadətnamə verilmişdir. 7.Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasının Cavabdeh1 7,51 hektar kənd təsərrüfatı təyinatlı, örüşə aid, İİİ keyfiyyət qruplu torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə baglı torpaq müsabiqə və hərracının nəticələri barədə 01 fevral 2018-ci il tarixli 314 saylı iclas protokoluna əsasən müsabiqənin qalibi Cavabdeh2 olmuşdur. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 7,51 hektar olan torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı xx.xx.2018-ci il tarixdə AM seriyalı 004302 saylı Şəhadətnamə verilmişdir. Bundan əlavə Cavabdeh1 mənə icarəyə verilmiş və halhazıra kimi istifadəmdə olan torpaq sahələrinə 05,11,xx.xx.2017-ci tarixlərdə Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən öz adına Çıxarışlar almışdır. Yuxarıda göstərilən sənədlər əsasında: 1. RX seriyalı ******* saylı DƏDR-dən Çıxarışa əsasən Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 2,55 hektar kənd təsərrüfatı təyinatlı torpağın icarəyə verilməsi ilə bağlı Goranboy Bələdiyyəsi ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə reyestrdə 3M-16 № ilə qeyd edilib, informasiya sisteminə daxil edilmiş və Goranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq olunmuş icarə müqaviləsi bağlanmış və həmin icarə müqaviləsinə əsasən Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 7 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına RX seriyalı ******* saylı Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən Çıxarış və Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü verilmişdir; 2. RX seriyalı ******* saylı DƏDR-dən Çıxarışa əsasən Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 65,69 hektar kənd təsərrüfatı təyinatlı torpağın icarəyə verilməsi ilə bağlı Goranboy Bələdiyyəsi ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə reyestrdə 3M-17 № ilə qeyd edilib, informasiya sisteminə daxil edilmiş və Goranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq olunmuş icarə müqaviləsi bağlanmış, həmin icarə müqaviləsinə əsasənAzərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 7 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına verilmiş RX seriyalı ******* saylı Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən Çıxarış və Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü verilmişdir; 3. RX seriyalı ******* saylı DƏDR-dən Çıxarışa əsasən Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 2,34 hektar kənd təsərrüfatı təyinatlı torpağın icarəyə verilməsi ilə bağlı Goranboy Bələdiyyəsi ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə reyestrdə 3M-22 № ilə qeyd edilib, informasiya sisteminə daxil edilmiş və Goranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq olunmuş icarə müqaviləsi bağlanmış, həmin icarə müqaviləsinə əsasən Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 7 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına RX seriyalı ******* saylı Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən Çıxarış və Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü verilmişdir; 4. RX seriyalı ******* saylı DƏDR-dən Çıxarışa əsasən Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 3,02 hektar kənd təsərrüfatı təyinatlı torpağın icarəyə verilməsi ilə bağlı Goranboy Bələdiyyəsi ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə reyestrdə 3M-20 № ilə qeyd edilib, informasiya sisteminə daxil edilmiş vəGoranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq olunmuş icarə müqaviləsi bağlanmış və həmin icarə müqaviləsinə əsasənAzərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 7 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına RX seriyalı ******* saylı Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən Çıxarış və Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü verilmişdir; 5. RX seriyalı ******* saylı DƏDR-dən Çıxarışa əsasən Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 1,77 hektar kənd təsərrüfatı təyinatlı torpağın icarəyə verilməsi ilə bağlı Goranboy Bələdiyyəsi ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə reyestrdə 3M-21 № ilə qeyd edilib, informasiya sisteminə daxil edilmiş və Goranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq olunmuş icarə müqaviləsi bağlanmış və həmin icarə müqaviləsinə əsasən Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 7 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına RX seriyalı ******* saylı Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən Çıxarış və Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü verilmişdir; 6. RX seriyalı ******* saylı DƏDR-dən Çıxarışa əsasən Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 1,08 hektar kənd təsərrüfatı təyinatlı torpağın icarəyə verilməsi ilə bağlı Goranboy Bələdiyyəsi ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə reyestrdə 3M-18 № ilə qeyd edilib, informasiya sisteminə daxil edilmiş və Goranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq olunmuş icarə müqaviləsi bağlanmış və həmin icarə müqaviləsinə əsasənAzərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 7 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına RX seriyalı ******* saylı Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən Çıxarış və Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü verilmişdir; 7. RX seriyalı ******* saylı DƏDR-dən Çıxarışa əsasən Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 7,51 hektar kənd təsərrüfatı təyinatlı torpağın icarəyə verilməsi ilə bağlı Goranboy Bələdiyyəsi ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə reyestrdə 3M-19 № ilə qeyd edilib, informasiya sisteminə daxil edilmiş vəGoranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq olunmuş icarə müqaviləsi bağlanmış və həmin icarə müqaviləsinə əsasənAzərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 7 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına RX seriyalı ******* saylı Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən Çıxarış və Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü verilmişdir. Goranboy rayon Məhkəməsinin 12 iyul 2018-ci il tarixli 2(045)-59/2018 saylı qətnaməsi ilə Goranboy rayon X4 04 oktyabr 2001-ci il tarixli 13 № li qərarı ilə Qızılhacılı qəsəbə sakini İddiaçı bələdiyyənin ehtiyat fondundan 15 il müddətinə istifadəyə verilmiş 62,0 hektar örüş torpaq sahəsi və xx.xx.2004-cü il tarixli 05-1 saylı qərarla icarəyə verilmiş 22 hektar örüş torpaq sahəsi üzərində istifadə və icarə hüququna xitam verilməsi və həmin torpaq sahələrinin İddiaçı geri alınmasına dair iddiası rədd edilmişdir. Torpaq müsabiqəsi və hərracın nəticələri qanunsuz olduğundan, onun əsasında verilmiş sənədlər də qanunsuzdur. Bildirir ki, onun-İddiaçı icarə müqaviləsinin təzələnməsi üçün qanunvericiliklə qorunan üstünlük hüququ Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq müsabiqə və hərrac komissiyası və Qızılhacılı Bələdiyyəsi tərəfindən pozulmuşdur. O, İddiaçı Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 720-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq icarə müqaviləsi üzrə hüquq münasibətlərinin davam etdirilməsini icarəyə verəndən vaxtında tələb etmişdir. Hesab edir ki, heç bir əsas olmadan qanunsuz bağlanmış Torpaq Müsabiqə, Hərrac Müqaviləsi və həmin müqavilə əsasında keçirilmiş torpaq müsabiqə və hərracının nəticələri barədə protokollar etibarsız hesab edilməli, şəhadətnamələr ləğv edilməli, icarə müqavilələri etibarsız hesab edilməli, Dövlət Reyestrindən Çıxarışlar və Torpaq sahələrinin planı və ölçüsü ləğv edilməlidir.
53. Bundan sonra iddiaçı birinci instansiya məhkəməsinə iddia həcminin artırılması barədə ərizə təqdim edərək, Qızılhacılı Bələdiyyəsinin 2,55 ha, 65,69 ha, 2,34 ha, 3,02 ha, 1,77 ha, 1,08 ha, 7,51 ha örüş torpaq sahələri ilə bağlı müsabiqənin keçirilməsi üçün Qızılhacılı Bələdiyyəsi ilə Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq müsabiqə və hərrac komisiyası ilə müqavilə bağlanması barədə 18 oktyabr 2017-ci il tarixli, 10/1 saylı protokolun etibarsız hesab edilməsi, Cavabdeh1 ilə Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı torpaq müsabiqə və hərrac komissiyası arasında hərracın keçirilməsi ilə bağlı 01 noyabr 2017-ci il tarixdə bağlanmış torpaq müsabiqə hərrac müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasının Cavabdeh1 2,55 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı, örüşə aid, İİİ keyfiyyət qruplu torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı torpaq müsabiqə və hərracın nəticələri barədə 01 fevral 2018-ci il tarixli 316 saylı iclas protokolunun etibarsız hesab edilməsi, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 2,55 ha olan torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı xx.xx.2018-ci il tarixdə verilmiş seriya AM 004304 saylı şəhadətnamənin ləğv edilməsi, RX seriyalı ******* saylı DƏDR-dən çıxarışa əsasən Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 2,55 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpağın icarəyə verilməsi ilə bağlı Cavabdeh1 ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə bağlanmış reyestrdə 3M- 16 ilə qeyd edilib, informasiya sisteminə daxil edilmiş və Goranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq edilmiş icarə müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, həmin icarə müqaviləsinə əsasən Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 7 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına verilmiş RX seriyalı ******* saylı Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən çıxarışın və torpaq sahəsinin planı və ölçüsünün ləğv edilməsinə, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə ərazi torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasının Cavabdeh1 65,69 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı örüşə aid İİİ keyfiyyət qruplu torpağın icarəyə verilməsi ilə bağlı torpaq müsabiqə və hərracın nəticələri barədə xx.xx.2018-ci il tarixli 313 saylı iclas protokolunun etibarsız hesab edilməsi, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 65,69 ha olan torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı xx.xx.2018-ci il tarixdə verilmiş seriya AM 004301 saylı şəhadətnamənin ləğv edilməsi, RX seriyalı ******* saylı DƏDR-ən çıxarışa əsasən Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 65,69 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpağın icarəyə verilməsi ilə bağlı Cavabdeh1 ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə bağlanmış reyetrdə 3M-17 nömrə ilə qeyd edilmiş informasiya sisteminə daxil edilmiş və Goranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq edilmiş icarə müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, həmin icarə müqaviləsinə əsasən Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 7 saylı ərazi idarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına verilmiş RX seriyalı ******* saylı daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışın və torpaq sahəsinin planı və ölçüsünün ləğv edilməsinə, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə ərazi torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasının Cavabdeh1 2,34 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı, örüşə aid, İİİ keyfiyyət qruplu torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı torpaq müsabiqə və hərracının nəticələri barədə 01 fevral 2018-ci il tarixli, 317 saylı iclas protokolunun etibarsız hesab edilməsi, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məslələri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 2,34 ha kənd təsərrüfatlı təyinatlı torpağın icarəyə verilməsi ilə bağlı xx.xx.2018-ci il tarixdə verilmiş seriya AM 004305 saylı şəhadətnamənin ləğv edilməsi, RX seriyalı ******* saylı DƏDR-ən çıxarışa əsasən Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 2,34 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpağın icarəyə verilməsi ilə bağlı Cavabdeh1 ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə bağlanmış reyetrdə 3M-22 nömrə ilə qeyd edilmiş informasiya sisteminə daxil edilmiş və Goranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq edilmiş icarə müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, həmin icarə müqaviləsinə əsasən Azərbaycan Respublikası ƏMDK-i yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 7 saylı ərazi idarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına verilmiş RX seriyalı ******* saylı daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışın və torpaq sahəsinin planı və ölçüsünün ləğv edilməsinə, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auiksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq müsabiqə və Hərrac Komissiyasının Cavabdeh1 3,02 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı, örüşə aid İİİ keyfiyəti torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı torpaq müsabiqə və hərracının nəticələri barədə 01 fevral 2018-ci il tarixli, 315 saylı iclas protokolunun etibarsız hesab edilməsi, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 3,02 ha olan torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı xx.xx.2018-ci il tarixdə verilmiş seriya AM ******* saylı şəhadətnamənin ləğv edilməsi, RX seriyalı ******* saylı DƏDRX-dən çıxarışa əsasən Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 3,02 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpağın icarayə verilməsi ilə bağlı Goranboy Bələdiyyəsi ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə bağlanmış reyetrdə 3M-20 nömrə ilə qeyd edilib informasiya sisteminə daxil edilmiş və Goranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq edilmiş icarə müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi,həmin icarə müqaviləsinə əsasən Azərbaycan Respublikası ƏMDK-i yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 7 saylı ərazi idarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına verilmiş RX seriyalı ******* saylı daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışın və torpaq sahəsinin planı və ölçüsünün ləğv edilməsinə, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auiksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq Müsabiqə və Hərrac Komissiyasının Cavabdeh1 1.77 ha kənd təsərrüfatlı təyinatlı, örüşə aid İİİ keyfiyətli torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı torpaq müsabiqə və hərracının nəticələri barədə 01 fevral 2018-ci il tarixli, 318 saylı iclas protokolunun etibarsız hesab edilməsi, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 1,77 ha olan torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı xx.xx.2018-ci il tarixdə verilmiş seriya AM 004306 saylı şəhadətnamənin ləğv edilməsinə, RX seriyalı ******* saylı DƏDRX-dən çıxarışa əsasən Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 1,77 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpağın icarayə verilməsi ilə bağlı Cavabdeh1 ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə bağlanmış reyetrdə 3M-21 nömrə ilə qeyd edilib informasiya sisteminə daxil edilmiş və Goranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq edilmiş icarə müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, həmin icarə müqaviləsinə əsasən Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 7 saylı ərazi idarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına verilmiş RX seriyalı ******* saylı daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışın və torpaq sahəsinin planı və ölçüsünün ləğv edilməsinə, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auiksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq Müsabiqə və Hərrac Komissiyasının Cavabdeh1 1,08 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı, örüşə aid İİİ keyfiyətli torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı torpaq müsabiqə və hərracının nəticələri barədə 01 fevral 2018ci il tarixli, 319 saylı iclas protokolunun etibarsız hesab edilməsi, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 1,08 ha olan torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı xx.xx.2018-ci il tarixdə verilmiş seriya AM 004307 saylı şəhadətnamənin ləğv edilməsinə, RX seriyalı ******* saylı DƏDRX-dən çıxarışa əsasən Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 1,08 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpağın icarayə verilməsi ilə bağlı Cavabdeh1 ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə bağlanmış reyetrdə 3M-18 nömrə ilə qeyd edilib informasiya sisteminə daxil edilmiş və Goranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq edilmiş icarə müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, həmin icarə müqaviləsinə əsasən Azərbaycan Respublikası ƏMDK-i yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 7 saylı ərazi idarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına verilmiş RX seriyalı ******* saylı daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışın və torpaq sahəsinin planı və ölçüsünün ləğv edilməsinə, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auiksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq Müsabiqə və Hərrac Komissiyasının Cavabdeh1 7,51 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı, örüşə aid İİİ keyfiyətli torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı torpaq müsabiqə və hərracının nəticələri barədə 01 fevral 2018-ci il tarixli, 314 saylı iclas protokolunun etibarsız hesab edilməsi, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzi tərəfindən Cavabdeh2 adına 7,51 ha olan torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı xx.xx.2018-ci il tarixdə verilmiş seriya AM 004302 saylı şəhadətnamənin ləğv edilməsinə, RX seriyalı ******* saylı DƏDRX-dən çıxarışa əsasən Cavabdeh1 mülkiyyətində olan 7,51 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpağın icarayə verilməsi ilə bağlı Goranboy Bələdiyyəsi ilə Cavabdeh2 arasında 17 fevral 2018-ci il tarixdə bağlanmış reyetrdə 3M-19 nömrə ilə qeyd edilib informasiya sisteminə daxil edilmiş və Goranboy rayonu Notariat Kontorunun xüsusi notariusu X13 tərəfindən təsdiq edilmiş icarə müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, həmin icarə müqaviləsinə əsasən Azərbaycan Respublikası ƏMDK-i yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 7 saylı ərazi idarəsi tərəfindən Cavabdeh2 adına verilmiş RX seriyalı ******* saylı daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışın və torpaq sahəsinin planı və ölçüsünün ləğv edilməsini xahiş etmişdir.
54. Daha sonra Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin Yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 7 saylı ərazi idarəsi iddia tələbinə qarşı birinci instansiya məhkəməsinə etiraz təqdim edərək, İddiaçı iddiasının əsassız olduğundan rədd edilməsini xahiş etmişdir.
55. Etiraz onunla əsaslandırılmışdır ki, iddia ərizəsində qeyd olunan 83.96 ha torpaq sahəsinin arxiv sənədləri araşdırılmış və müəyyən olunmuşdur ki, sözügedən torpaq sahəsi 65.59 ha, 1.77 ha, 2.34 ha, 7.51 ha, 3.02 ha, 2.55 ha və 1.08 ha olmaqla 7 konturdan ibarət 83.96 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı (örüş) torpaq sahəsidir. Həmin torpaq sahələri Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin mülkiyyətində olan torpaq sahələridir və Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin həmin torpaq sahələri üzərində mülkiyyət hüquqları xx.xx.2017-ci il tarixdə dövlət reyestrində qeydiyyata alınmışdır. Vətəndaş Cavabdeh2 torpaq sahəsi üzərində icarə hüquqlarını təsdiq edən hüquqmüəyyənedici sənədlərlə Xidmətin 7 saylı Bərdə Ərazi İdarəsinə rəsmi müraciət edərək 83.96 ha torpaq sahəsi üzərində icarə hüququnun dövlət reyestrində qeydiyyata alınmasını xahiş etmişdir. Topraq sahəsi Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsi tərəfindən hərrac və ya müsabiqəyə çıxarılaraq müsabiqə vasitəsilə Cavabdeh2 satılmış, bu barədə torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasının (Təşkilatçının) torpaq müsabiqə və hərracın nəticələri barədə xx.xx.2018-ci il tarixli 314 saylı iclas protokolu və müsabiqə müqaviləsi tərtib edilərək Cavabdeh2 verilmişdir. Müraciət əsasında sözügedən 83.96 ha torpaq sahəsinə (65.69 ha, 1.77 ha, 2.34 ha, 7.51 ha, 3.02 ha, 2.55 ha və 1.08 ha vətəndaş Cavabdeh2 adına xx.xx.2018-ci il tarixdə dövlət reyestrindən icarə çıxarışlarının verilməsi təmin olunmuş və hazırda həmin çıxarışlar öz hüquqi qüvvəsini saxlamaqdadır. Dövlət reyestrindən Cavabdeh2 adına verilmiş torpaq sahəsi üzərində icarə hüquqlarını təsdiq edən çıxarışlar tam hüquqi və qanuni əsaslarla verilmişdir. Odur ki, Ərazi İdarəsi iddia ərizəsinə qarşı öz etirazınını bildirərək, iddianın təmin olunmamasını Məhkəmədən xahiş edirlər. Bundan əlavə bildirirlər ki, sözügedən mübahisəli toröpaq sahəsi ilə bağlı Goranboy Rayon Məhkəməsində iddia qaldırılmış, hal-hazırda məhkəmə prosesi davam edir.
56. Bərdə Rayon Məhkəməsinin 18 dekabr 2018-ci il tarixli 2(021)-4591/2018 nömrəli qətnaməsi ilə (hakim Cavid Taığyev), iddianın təmin edilməməsi, iş üzrə ödənilmiş 10 manat dövlət rüsumunun iddiaçının özünə aid edilməsi qət edilmişdir.
57. Məhkəmə həmin nəticəyə gələrkən Аzərbаycаn Respublikаsının Kоnstitusiyаsının 13-cü maddəsinə, Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 152.1-ci maddəsinə, Azərbaycan Respublikasının 51.6, 67.3 və 67.4-cü maddələrinə, “Bələdiyyə torpaqlarının idarə edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunun 6.1, 6.3 və 6.9-cu maddələrinə, “Torpaq icarəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunun 23-cü maddəsinə və Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 14.2, 77.1, 119.1, 216-220, 227, 233, 358 və 360-cı maddələrinə istinad etmişdir.
Apellyasiya şikayətinin və ona etirazın dəlilləri a) Apellyasiya şikayətinin dəlilləri
58. İddiaçı Əbülfəz oğlu apellyasiya şikayəti verərək, Bərdə Rayon Məhkəməsinin 18 dekabr 2018-ci il tarixli 2(021)-4591/2018 nömrəli qətnaməsinin ləğv edilməsini və iddianın təmin edilməsi barədə yeni qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
59. Apellyasiya şikayəti onunla əsaslandırılmışdır ki, birinci instansiya məhkəməsi qətnaməsində maddi və prosessual hüquq normasının pozulması və ya düzgün tətbiq edilməməsi ilə qəbul edilmişdir. Belə ki, qətnaməyə görə işin mübahisə olunmayan hallarından görünür ki, mübahisələndirilən torpaq sahəsi Goranboy rayonu, X10 mülkiyyətində olmaqla, qanuni əsaslarla bələdiyyə tərəfindən icarəyə verilmişdir. O, icarəsində olan mübahisələndirdiyi torpaq sahəsindən təyinatı üzrə istifadə etmədiyi üçün bələdiyyə öz mülkiyyətində olan torpaq sahəsi üzərində sərəncam verməklə həmin torpaq sahəsini hərrac yolu ilə icarəyə verərkən hər hansı bir qanun pozuntusuna yol verməmişdir. Bundan başqa, məhkəmə onun iş üzrə iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsi ilə bağlı ərizəsini nəzərə almamışdır. Belə ki, o, xx.xx.2018-ci il tarixdə iddianın dəqiqləşdirilməsi barədə məhkəməyə ərizə verərək, Qızılhacılı Bələdiyyəsini cavabdeh qismində göstərmişdir. Məhkəmə tərəfidən həmin ərizə qəbul edilsə də, qətnamədə bu öz əksini tapmamışdır. Həmçinin bildirir ki, Goranboy rayonu Qızılhacılı Bəələdiyyəsinin 04 oktyabr 2001-ci il tarixli 13 saylı qərarına əsasən onunla Cavabdeh1 arasında 62,0 ha örüş sahəsindən 15 il müddətinə istifadə etmək barədə torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi haqqında müqavilə bağlanmışdır. 15 il müddətinə o həmin torpaq sahəsindən istifadə etmiş, həmin müddətdə icarə haqqını vaxtında ödəmişdir. Müqavilənin müddəti 21 dekabr 2016-cı il tarixdə bitmişdir. Həmin vaxtı Qızılhacılı Bələdiyyəsinə müraciət edərək, icarə müqaviləsinin müddətinin uzadılmasını xahiş etmişdir. Qızılhacılı Bələdiyyəsi təxminən 1 ildən sonra 05 sentyabr 2017-ci il tarixdə 55 saylı məktubla ona cavab verərək bildirmişdir ki, onun müraciəti nəzərə alınaraq hərrac-müsabiqədə iştirak etmək üçün onunla müqavilə bağlana bilər. Sənədləşmə işlərinin ləngiməsinə səbəb isə Bələdiyyənin bank hesabında pul vəsaitinin olmaması göstərilmişdir. Bundan sonra Bələdiyyənin hesabına tələb edilən məbləği ödəmişdir. Buna baxmayaraq onunla müqavilə bağlanmamışdır. Bələdiyyənin onunla müqavilə bağlamaqdan yayınmasına görə 31 oktyabr 2017-ci il tarixdə təkrarən Qızılhacılı Bələdiyyəsinə ərizə ilə müraciət edərək, istifadəsində olan 62,0 ha örüş sahəsinə müqavilənin yenilməsi barədə sərəncam verilməsini xahiş etmişdir. Qızılhacılı Bələdiyyəsi onun ərizəsinə cavab vermək əvəzində Goranboy Rayon Məhkəməsində ona qarşı “Torpaqdan çıxarılma tələbinə” dair iddia qaldırmışdır. Goranboy Rayon Məhkəməsinin 11 yanvar 2018-ci il tarixli 2(045)59/2018 nömrəli qiyabi qətnaməsi ilə Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin iddiası təmin edilmiş, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin 04 oktyabr 2001-ci il tarixli 13 nömrəli qərarı ilə ona bələdiyyənin ehtiyat fondundan 15 il müddətinə istifadəsinə verilmiş 62.0 ha örüş torpaq sahəsi və 07 may 2004-cü il tarixli, 05-1 saylı qərarı ilə icarəyə verilmiş 22 ha örüş torpaq sahəsinin ondan geri alınaraq bələdiyyənin ehtiyat fonduna qaytarılması qət olunmuşdur. Goranboy Rayon Məhkəməsinin 11 yanvar 2018-ci il tarixli 2(045)59/2018 nömrəli qiyabi qətnaməsinin ləğv edilməsi barədə Goranboy Rayon Məhkəməsinə müraciət etmiş, Goranboy Rayon Məhkəməsinin 10 may 2018-ci il tarixli, 2(045)-1867/2017 nömrəli qərardadına əsasən qiyabi qətnamə ləğv edilmiş və iş mahiyyəti üzrə baxılması üçün təyin edilmişdir. Bundan başqa Qızılhacılı Bələdiyyəsinin 05 may 2004-cü il tarixli 05-1 saylı qərarı əsasında ona 25 il müddətinə 22,0 ha torpaq sahəsi icarəyə verilmişdir.Müqavilə müddətinin bitməsinə 11 il müddət qalmasına baxmayaraq, Bələdiyyə heç bir əsas olmadan onun icarəsində olduğu halda torpağı hərrac vasitəsi ilə Cavabdeh2 icarəsinə verərək, Cavabdeh2 adına sənədləşdirmişdir. X5 icarə müqaviləsinin yenidən bağlanması haqqında xx.xx.2017-ci il tarixdə verdiyi təkrar ərizəsi xx.xx.2017-ci il tarixdə Qızılhacılı Bələdiyyəsinə daxil olmasına baxmayaraq, bu günə kimi cavablandırılmamışdır. Ona xəbər verilmədən 01 fevral 2018-ci ildə torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı torpaq müsabiqə və hərracı keçirilmişdir. «Bələdiyyə torpaqlarının idarə edilməsi haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 11.10-cu maddəsində göstərilir ki, torpağın icarəsinə dair müqavilənin qüvvədə olduğu müddət qurtardıqdan sonra icarəçinin həmin müqaviləni təzələmək üçün üstünlük hüququ vardır. Beləliklə də, onun icarə müqaviləsinin təzələnməsi üçün qanunvericiliklə qorunan üstünlük hüququ Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında Hərracların təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq müsabiqə və hərrac komissiyası və Qızılhacılı Bələdiyyəsi tərəfindən pozulmuşdur. Ona görə də, Bərdə Rayon Məhkəməsinin 2(021)-4591/2018 saylı mülki iş üzrə 18 dekabr 2018-ci il tarixli qətnaməsinin ləğv edilməsi və onun iddiasının təmin edilməsi barədə yeni qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir.
b) Apellyasiya şikayətinə qarşı etirazın dəlilləri
60. Apellyasiya şikayətinə qarşı etiraz daxil olmamışdır.
c) Apellyasiya instansiyası məhkəməsində birinci icraat
61. Gəncə Apellyasiya Məhkəməsi Mülki kollegiyasının (bundan sonra – apellyasiya instansiya məhkəməsi) 24 iyun 2019-cu il tarixli 2(104)-1985/2029 nömrəli qətnaməsi ilə (hakimlər – Ədil Məmmədov (sədrlik edən və məruzəçi), Rəhman Muradov və Şəfiqə Əliyeva) cavabdehin apellyasiya şikayəti qismən təmin edilmiş, Bərdə Rayon Məhkəməsinin 2(021)-4591/2018 saylı mülki iş üzrə 18 dekabr 2018-ci il tarixli qətnaməsi qismən-Goranboy rayonunun Qızılhacılı Bələdiyyəsinin işdə prosessual vəziyyəti və iddia tələblərinin təmin edilməməsi hissəsində qismən dəyişdirilməsi, iddianın təmin edilməməsi qət edilmişdir.
62. Mülki işin materiallarından müəyyən edildiyi kimi iddiaçının mübahisələndirdiyi torpaq sahəsinin 62 ha hissəsinə dair icarə müqaviləsi 2016-cı ildə başa çatmış, bundan sonra həmin torpaq sahəsi hərrac vasitəsi ilə başqa şəxsin icarəsinə verilmişdir.
63. İddiaçının apelyasiya şikayətinin əsas dəlillərindən biri ondan ibarətdir ki, 2001-ci ildə icarəyə götürmüş olduğu torpaq sahəsi barəsində 15 il müddət bağlanmış icarə müqaviləsin 2016-cı ildə bitməsinə baxmayaraq, «Bələdiyyə torpaqlarının idarə edilməsi haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 11.10-cu maddəsinə əsasən, həmin torpaq sahəsini yenidən icarəyə götürməkdə onun üstünlük hüquq vardır. Bələdiyyə isə onun bu hüquqlarını nəzərə almamaqla, qanun pozuntusuna yol vermişdir.
64. Göründüyü kimi, iddiaçının apelyasiya şikayətinin bu dəlili əsassızdır.
65. Məhkəmə kollegiyası iddiaçının apelyasiya şikayətinin bu dəlilini də əsaslı hesab etmir və iddiaçının özünün məhkəməyə təqdim etdiyi sübutlara və əlavə təqdim olunmuş sübutlara əsasən belə qənaətə gəlir ki, iddiaçı iddia etdiyi torpaq sahələrinin hərrac müsabiqə vasitəsilə icarəyə veriləcəyi barədə əvvəlcədən məlumatlı olmuşdur.
66. Belə ki, mülki işin 1-cild 20-ci vərəqində olan, iddiaçının özü tərəfindən iddia ərizəsinə əlavə edilmiş, Cavabdeh1 iddiaçıya ünvanlamış olduğu 05 sentyabr 2017-ci il tarixli 55 saylı məktubun surətindən görünür ki, həmin məktubla iddiaçıya bildirilmişdir ki, onunla bağlanmış icarə müqaviləsinin müddətinin 2016-cı ildə başa çatması səbəbindən hazırda o, (iddiaçı) həmin 62 hektar torpaq sahəsindən qeyri-qanuni olaraq istifadə edir. Həmin torpaq sahəsinin hərrac vasitəsilə icarəyə verilməsi üçün müvafiq sənədlər hazırlanır. Onun da hərracda iştirak etməklə həmin torpaq sahəsini icarəyə götürmək hüququnun olması iddiaçıya izah edilmişdir.
67. Mülki işin materiallarına əlavə olunan «Mülkiyyət» qəzetinin 30 dekabr 2017-ci il tarixli №51(1054) saylı nəşrindən və Azərbaycan Respublikası ƏMDK rəsmi internet saytında 30 dekabr 2017-ci tarixdə yerləşdirilmiş məlumatlardan müəyyən olunur ki, iddia olunan torpaq sahələrinin hərraca çıxarıldığı və hərrac müsabiqəsinin 01 fevral 2018-ci il tarixdə keçiriləcəyi barədə, hərracda iştirak etmək üçün sənədlərin 04 yanvar 2018-ci il tarixdən 01 fevral 2018-ci il tarixədək olan müddət ərzində qəbul edilməsi barədə elan verilmişdir.
68. Göründüyü kimi, torpaq sahələrinin hərraca çıxarılması ilə bağlı müsabiqə və hərracın keçiriləcəyi vaxt barədə ayrı-ayrı şəxslərə bilavasitə məlumat verilməsi qanunvericiliklə nəzərdə tutulmamışdır. Buna görə də iddiaçının iddia etdiyi torpaq sahəsinin Bələdiyyə tərəfindən ondan gizlin olaraq hərraca çıxarılması və hərracın ondan gizlin olaraq keçirilməsi barədə iddiaçının apelyasiya şikayətinin dəlilləri də əsassızdır.
69. Beləliklə, iş materialları ilə müəyyən olunur ki, iddia olunan 65,69 hektar torpaq sahələrinin kənd təsərrüfatı (heyvandarlıq) məqsədləri üçün 15 il müddətə icarəyə verilməsi məqsədilə müsabiqənin keçirilməsi barədə Cavabdeh1 18 oktyabr 2017-ci il tarixli iclasında qərar qəbul edilmiş, Qərarın bir surətinin Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Gəncə Regional Ədliyyə şöbəsinə göndərilməsi göstərilmiş, bundan sonra, 01 noyabr 2017-ci il tarixdə həmin torpaq sahələrinin hərrac müsabiqə vasitəsilə icarəyə verilməsi üçün Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsi ilə Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı torpaq müsabiqə və hərrac komissiyası arasında torpağın hərraca çıxarılması barədə müqavilə bağlanmışdır.
70. Artıq yuxarıda qeyd edildiyi kimi, bundan sonra həmin torpaq sahələri hərraca çıxarılmış və 01 fevral 2018-ci il tarixdə keçirilmiş hərrac müsabiqənin qalibi iş üzrə üçüncü şəxs olan Cavabdeh2 olmuşdur.
71. Yenə də, Azərbaycan Respublikasının Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi Kollegiyasının 08 iyun 2015-ci il tarixli 03 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş «Dövlət və bələdiyyə mülkiyyətində olan torpaqların mülkiyyətə və ya icarəyə verilməsi ilə bağlı torpaq müsabiqələrinin və hərraclarının keçirilməsi məqsədi ilə Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin strukturuna daxil olan qurumlar arasında əlaqələndirmə Qaydaları»-nın 14-cü bəndi ilə nəzərdə tutulur ki, torpaq müsabiqə və hərrac Komissiyası müsabiqə və hərracın qalibinə müəyyən edilmiş formada şəhadətnamənin verilməsini təmin edir. Həmin Qaydaların 15-ci bəndi ilə nəzərdə tutulur ki, müsabiqə və hərracın qalibinə verilən şəhadətnamə bələdiyyə ilə müqavilə bağlamaq üçün əsasdır.
72. Hərracın nəticələri barədə Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı torpaq müsabiqə və hərrac komissiyası tərəfindən Cavabdeh2 AM seriyalı, №004301 saylı Şəhadətnamə verilmiş, bundan sonra həmin torpaq sahəsi barəsində 17 fevral 2017-ci il tarixdə Cavabdeh1 ilə Cavabdeh2 arasında icarə müqaviləsi bağlanmışdır.
73. Göründüyü kimi, 01 fevral 2018-ci il tarixdə keçirilmiş hərrac müsabiqənin qalibi olan Cavabdeh2 ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 17 fevral 2017-ci il tarixli icarə müqavilələrinin bağlanması üçün hərracın qalibinə verilən şəhadətnamədən əlavə hər hansı bir razılığın verilməsi tələb olunmur. Bu baxımdan iddiaçının iddia etdiyi kimi 17 fevral 2017-ci il tarixdə bağlanmış icarə müqavilələrinin bağlanmasına razılıq verilməsi üçün Cavabdeh1 28 fevral 2017-ci il tarixdə iclas keçirməsi və hansısa qərar qəbul etməsi Cavabdeh2 ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 17 fevral 2017-ci il tarixli icarə müqavilələrinin etibarsız sayılmasına əsas ola bilməz.
74. Məhkəmə kollegiyası iddiaçının iddia etdiyi 62,0 hektar torpaq sahəsinin müqavilə müddəti bitdikdən sonra da onun qanuni istifadəsində olduğu barədə dəlillərinə də qiymət verilməsini zəruri hesab edir.
75. Məhkəmə kollegiyası ilk növbədə iddiaçı tərəfindən məhkəmə kollegiyasına təqdim edilmiş, 62,0 hektar örüş sahəsinin icarəyə verilməsi barədə olan 04 oktyabr 2001ci il tarixli 13 saylı icarə müqaviləsinin şərtlərini diqqətə çatdırmağı zəruri hesab edir. Həmin müqavilənin 2.13-cü bəndi ilə İddiaçı icarəyə götürdüyü torpaq sahəsindən təyinatı üzrə istifadə etməyi, icarə müqaviləsinin şərtlərinə riayət etməyi və icarəyə götürdüyü torpaq sahəsinin müqavilənin müddəti başa çatdıqdan sonra vaxtında geri qaytarmağı öz öhdəsinə götürmüşdür.
76. Məhkəmə kollegiyası İddiaçı icarəyə götürdüyü torpaq sahəsindən təyinatı üzrə istifadə etmək barədə öz üzərinə götürmüş olduğu öhdəliklərə riayət etmədiyi barədə birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticəni də əsaslı sayır.
77. Belə ki, işə birinci instansiya məhkəməsində baxılarkən izahat vermiş Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin sədri X3 izahatında göstərmişdir ki, iddiaçı icarəyə götürdüyü həmin torpaq sahəsindən təyinatına uyğun istifadə etməmiş, həmin torpaq sahəsini başqa şəxlərə icarəyə verərək gəlir əldə etmişdir. Dəfələrlə iddiaçıya torpaq sahəsindən təyinatına uyğun istifadə etməsi və ya torpaq sahəsinin bələdiyyəyə qatarması barədə xəbərdarlıqlar etməsinə baxmayaraq heç bir nəticəsi olmamışdır. İddiaçı həmin torpaq sahəsindən özü istifadə etməmiş, başqa şəxsə 70.000 manata satmaq istəmişdir.
78. Birinci instansiya məhkəməsində işə baxılarkən ifadə vermiş X17 ifadəsində göstərmişdir ki, mübahisəli torpaq sahəsini İddiaçı Cavabdeh1 ilə icarə müqaviləsi bağlayaraq icarəyə götürmüşdür. Torpaqdan o, istifadə etmişdir. İddiaçıla qohum olduğu üçün torpaq sahəsini istifadə etmək üçün ona vermişdir. İddiaçı torpaq sahəsini onun istifadəsinə vermək üçün ondan heç bir məbləğ tələb etməmişdir.
79. Məhkəmə kollegiyası iddia edilən 62,0 hektar torpaq sahəsindən iddiaçının təyyinatı üzrə istifadə etmədiyi ilə bağlı Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin iddialarını əsaslı sayır. Belə ki, işin apelyasiya baxışı zamanı izahat verərkən iddiaçının özü də etiraf etmişdir ki, iddia etdiyi örüş torpaq sahəsi üzərində qohumu olan X17 ilə birlikdə heyvan saxlayır. Həmçinin, birinci instansiya məhkəməsinin bu halla bağlı qətnamədə göstərdikləri ilə bağlı iddiaçı məhkəmə protokollarına heç bir etiraz verməmişdir. Bunlardan əlavə, iddiaçı 2001-2016-cı illər ərzində həqiqətən də heyvandarlıqla məşğul olduğunu təsdiq edəbilən heç bir mötəbər sübutu (məsələn, qeydə alınmış statistik məlumatları) məhkəməyə təqdim etməmişdir. Bütün bu xüsusatları məcmu halında qiymətləndirən məhkəmə kollegiyası İddiaçı icarəyə götürdüyü torpaq sahəsindən təyinatı üzrə istifadə etmək barədə öz üzərinə götürmüş olduğu öhdəliklərə riayət etmədiyi, həmin torpaq sahəsindən məhz özünün heyvandarlıqla məşğul olması üçün örüş sahəsi kimi istifadə etmədiyi barədə birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticəni də əsaslı sayır.
80. Bundan əlavə, iddiaçı iddia edir ki, əvvəllər onun icarəsinə verilmiş torpaq sahəsinin Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin adına mülki kimi qeydə alınması üçün sənədlərin hazırlanması ilə əlaqədar Bələdiyyənin adından o, pul ödəmişdir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, iddiaçının bu dəlili onun icarəsində olmuş torpaq sahələrinin yenidən hərracdan kənar qaydada onun icarəsinə verilməli olmasına dəlalət etmir. Çünki, iddiaçının özünün məhkəməyə təqdim etmiş olduğu sənədlərdən və məhz özünün də izahatından müəyyən olunur ki, həmin torpaq sahələrinin yalnız hərrac müsabiqə vasitəsilə icarəyə veriləcəyi barədə Bələdiyyə tərəfindən iddiaçıya lazımi qaydada məlumat verilmişdir.
81. Məhkəmə kollegiyası iş materiallarında olan sübutlara əsaslanmaqla hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi iddianın Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin mülkiyyətində olan 62,0 hektardan əlavə 22,0 hektar torpaq sahəsi ilə bağlı gəldiyi nəticəni də əsaslı hesab edir.
82. Belə ki, 07 may 2004-cü il tarixli, 05-1 nömrəli icarə müqaviləsi üzrə 22 ha torpaq sahəsinə dair iddia tələbi ilə bağlı birinci instansiya məhkəməsi qətnamədə göstərmişdir ki, həmin torpaq sahəsinə dair icarə müqaviləsi qeydiyyata alınmadığı üçün iddia tələbi həmin hissədə də təmin olunmamalıdır.
83. Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin mülkiyyətində olan 22,0 hektar örüş sahəsinin iddiaçının icarəsinə verilməsi barədə olan 07 may 2004-cü il tarixli, 05-1 nömrəli icarə müqaviləsinin DƏDRX-də rəsmi qaydada qeydə alınması ilə bağlı iş materiallarında heç bir sübut olmadığından məhkəmə kollegiyası həmin hissədə də birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticəni əsaslı sayır.
84. Məhkəmə kollegiyası Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin sədrinin və başqalarının əməllərində cinayətin əlamətlərinin olması ilə bağlı iddiaçının dəlillərinə münasibət bildirərək qeyd edir ki, iş materiallarına əsasən, həmin şəxslər barəsində xüsusi qərar çıxarılması üçün əsaslar müəyyən edilmir.
85. Artıq yuxarıda qeyd edildiyi kimi iddiaçı məhkəməyə iddianın həcminin artırılmasına dair ərizə təqdim edərək, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsini işdə cavabdeh kimi göstərərək, Qızılhacılı Bələdiyyəsinin 65,69 ha, 2,55 ha, 2,34 ha, 3,02 ha, 1,77 ha, 1,08 ha,7,51 ha örüş torpaq sahələri ilə bağlı müsabiqənin keçrilməsi üçün Qızılhacılı Bələdiyyəsi ilə Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi Torpaq müsabiqə və hərrac komisiyası ilə müqavilə bağlanması barədə 18 oktyabr 2017-ci il tarixli, 10/1 saylı protokolun etibarsız hesab edilməsini də tələb etmişdir.
86. İşin yuxarıda qeyd olunan hallarını, xüsusən də 2001-ci ildə bağlanmış icarə müqaviləsinin müddətinin bitməsini, müqaviləyə əsasən, iddiaçının həmin torpaq sahəsini müqavilənin müddəti bitdikdən sonra geri qaytarmaq barədə öhdəliyinin olmasını, iddiaçının iddia etdiyi torpaq sahələrindən heyvandarlıq məqsədlərilə istifadə etmədiyinin məhkəmə araşdırmaları nəticəsində müəyyən olunmasını və bələdiyyələrin öz mülkiyyətlərində olan torpaq sahələri barəsində qanunla müəyyən edilmiş səlahiyyətlərindən bəhs edən qanun normalarını diqqətdə saxlayan məhkəmə kollegiya hesab edir ki, Cavabdeh1 öz mülkiyyətində olan, iddiaçının iddia etdiyi torpaq sahələrinin hərrac müsabiqə vasitəsilə icarəyə verilməsi bərədə Bələdiyyənin 18 oktyabr 2017-ci il tarixli iclas protokolunun etibarsız sayılması üçün də əsaslar yoxdur.
87. Qeyd olunanlardan əlavə, məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, işə baxmış birinci instansiya məhkəməsi Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin işdə prosessual vəziyyətini düzgün müəyyən etməmişdir. Belə ki, MPM-in 50.3-cü maddəsinə əsasən, iddia tələbinin yönəldiyi fiziki və hüquqi şəxslər cavabdeh hesab olunurlar. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, iddiaçının apelyasiya şikayətinin bu dəlili qismən əsaslıdır. Yəni, bu işdə tələbin bir hissəsi Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinə qarşı yönəldiyindən, Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsi bu işdə cavabdeh sayılır. Lakin, kollegiyanın qənaətincə bu hal qətnamənin ləğvinə əsas vermir. Belə ki, işə baxmış birinci instansiya məhkəməsi Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin iddiaçı tərəfindən mübahisələndirilən qərarları üzrə Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin nümayəndəsinin iştirakı ilə araşdırma aparmış və onlara hüquqi qiymət vermişdir. Məhkəmənin gəldiyi nəticəyə əsasən iddia təmin olunmamışdır. Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin işdə prosessual vəziyyətinin üçüncü şəxs kimi deyil, cavabdeh kimi müəyyən edilməsi halı MPM-in 387.2-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan, məhkəmə qətnaməsinin ləğvinə əsas verən prosessual pozuntular sırasına aid edilməmişdir. Ona görə də məhkəmə kollegiyası bu halı qətnamənin ləğvinə əsas verən hal kimi qiymətləndirmir və hesab edir ki, qətnamə Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin işdə prosessual vəziyyəti hissəsində və iddia tələblərinin təmin edilməməsi hissəsində qismən dəyişdirilməlidir.
Kassasiya instansiya məhkəməsində icraat
88. Qətnamənin dəliləri ilə razılaşmayan iddiaçı (Vəkil) kassasiya şikayəti verərək, qətnamənin ləğv olunmasını və iddianın təmin edilməsini xahiş etmişdir.
89. Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinin xx.xx.2019-cu il tarixli, 2(102)- 7702/2019 nömrəli qərarı ilə, kassasiya şikayətinin qismən təmin olunması, Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının hazırki iş üzrə 24 iyun 2019-cu il tarixli qətnaməsinin ləğv edilməsi, iş yenidən baxılması üçün həmin məhkəməyə göndərilməsi qərara alınmışdır.
90. Kassasiya instansiyası məhkəməsi qərarında qeyd etmişdir ki, iddiaçı 15 il müddət ərzində mübahisəli torpaq sahəsindən icarə müqaviləsi əsasında istifadə etmiş və müqavilənin müddəti bitdikdən sonra da icarə münasibətlərini davam etdirmək istəyini Bələdiyyəyə bildirmiş, Bələdiyyə isə həmin ərizəyə baxmadan torpaq sahəsini hərraca çıxarmışdır. Halbuki belə vəziyyətdə müqavilə münasibətləri torpaq icarəsi haqqında müqavilə üzrə hüquq münasibətlərinin davam etdirilməsinin qaydaları və şərtlərini müəyyən edən Mülki Məcəllənin 720-ci maddəsinin müddəalarına uyğun olaraq həyata keçririlməli idi. İcarəçinin icarə münasibətlərini davam etdirməsinə yol verməyən həmin hallardan hər hansı birinin mövcud olması və yaxud baş verməsi iş materiallarından görünmür. İddiaçı ilə 22,0 ha torpaq sahəsinə dair 07 may 2004-cü il tarixli icarə müqaviləsi 25 il müddətinə bağlanmasına baxmayaraq həmin torpaq sahəsi də hərraca çıxarılmış və həmin sahəyə dair də Cavabdeh2la icarə müqaviləsi bağlanmışdır. Halbuki belə vəziyyətdə iddiaçı ilə icarə münasibəti bunun üçün qanuni əsaslar olduqda kəsilə bilərdi. Həmin müqaviləsinin qüvvədə olduğu vəziyyətdə torpaq sahəsinin hərraca çıxarılması mübahisəli hüquq münasibəti tənzimləyən normaların tələblərinə uyğun olmamışdır. 2001 və 2004-cü illərdən icarə münasibətində olduqları müddət ərzində tərəflər arasında icarə haqqı və torpaqdan istifadə ilə əlaqədar hər hansı mübahisənin yaranması və ya tərəflərdən hər hansı birinin müqavilə şərtlərinin dəyişdirilməsinə səy göstərməsi iş materiallarından görünmür.
Apellyasiya instansiyası məhkəməsində ikinci icraat Apellyasiya icraatı iştirakçılarının izahatları
91. Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak edən İddiaçı Əbülfəz oğlu apellyasiya şikayətinin dəlillərinə müdafiə edərək izahtında göstərmişdir ki, iddia etdiyi torpaq sahələrinin bələdiyyənin adına mülk kimi qeydə alınması üçün tələb olunan məbləğləri Bələdiyyənin adından o, ödəmişdir. Belə olan halda həmin torpaq sahələri yalnız onun icarəsinə verilməli idi. Bələdiyyə sədri isə torpaqları Cavabdeh2 icarəsinə verməklə qanunsuzluğa yol vermişdir. Odur ki, şikayətin təmin edilməsini və birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv edilməsini xahiş etmişdir.
92. Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak edən iddiaçının nümayəndəsi (vəkili) Vəkil apellyasiya şikayətinin dəlillərinə müdafiə edərək və iddiaçının göstərdiyi xüsusatları təsdiq edərək izahatında göstərmişdir ki, İddiaçı ilə Bələdiyyə arasında bağlanmış icarə müqavilələrinin qüvvədə olduğu halda ondan xəbərsiz hərrac aparılmışdır. Çünki, mübahisələri torpaq sahələri 2022-ci ildə Bələdiyyənin mülkiyyətinə qaytarılmışdır. Buna görə də 2018-ci il tarixdə hərracın nəticələri ləğv olunmalıdır. Odur ki, şikayətin təmin edilməsini və birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv edilməsini xahiş etmişdir.
93. Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak edən cavabdeh Goranboy rayonunun Qızılhacılı Bələdiyyəsinin sədri X11 apellyasiya şikayətinin dəlillərini əsassız hesab edərək izahatında göstərmişdir ki, o, xx.xx.2020-ci il tarixdən Goranboy rayonunun Qızılhacılı Bələdiyyəsinin sədri vəzifəsində işləyir. Goranboy rayonunun Qızılhacılı Bələdiyyəsi ilə İddiaçı arasında 04 noyabr 2001-ci il tarixdə torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi haqqında müqavilə bağlanmış və həmin müqaviləyə əsasən Bələdiyyə tərəfindən iddiaçıya 62,0 ha örüş torpaq sahəsi 15 il müddətinə icarəyə verilmişdir. Bundan sonra eyni tərəflər arasında 04 may 2004-cü il tarixdə 22,0 ha örüş torpaq sahəsinə dair icarə müqaviləsi bağlanmış və həmin torpaq sahəsi 25 il müddətinə iddiaçıya icarəyə verilmişdir. Daha sonra isə icarə haqqı borcu ödənilməmişdir. Həmçinin, İddiaçı istifadəyə verilmiş torpaq sahələri qanunsuz olaraq sonuncu tərəfindən başqa şəxslərə icarəyə verilmiş və mübahisəli torpaq sahələri təyinatı üzrə istifadə edilməmişdir. Buna görə də mübahisəli torpaq sahələri hərrac vasitəsilə üçüncü şəxs olan Cavabdeh2 satılmış və sonuncunun hüquqları daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeyd alınaraq, bu barədə sonuncuya müvafiq çıxarışlar verilmişdir. Odur ki, şikayətin təmin edilməməsini və birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin dəyişdirilmədən saxlanılmasını xahiş etmişdir.
94. Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak edən müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsin 7 saylı Bərdə Ərazi İdarəsinin nümayəndəsi X15 apellyasiya şikayətinin dəlillərini əsassız hesab edərək, şikayətin təmin edilməməsini və birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin dəyişdirilmədən saxlanılmasını xahiş etmişdir.
95. İş üzrə cavabdeh Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə ərazi torpaq müsabiqə və hərrac komissiyasının nümayəndəsi, müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs Cavabdeh2 və Goranboy rayon Notariat Konturunun nümayəndəsi məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımı qaydada xəbərdar edilmələrinə və SMS xəbərdarlığın AZEMİS vasitəsilə göndərilməsinə baxmayaraq, onlar heç bir üzürlü səbəb göstərmədən məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməməyin mümkünsüzlüyü və işə onların iştirakı olmadan baxılması barədə Məhkəmə Kollegiyasına müraciəti daxil olmamışdır. Məhkəmə Kollegiyası Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra- Azərbaycan Respublikasının MPM-in) 376.2-ci maddəsinə əsasən onların iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir.
Tətbiq edilən hüquq Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi
96. Maddə 706.1. Torpaq icarəsi müqaviləsinə əsasən icarəyə dövlət, bələdiyyə və xüsusi mülkiyyətdə olan bütün kateqoriyalara aid torpaqlar verilə bilər.
97. Maddə 720.1. İcarəçi icarəyə verəndən torpaq icarəsi müqaviləsi üzrə hüquq münasibətlərinin davam etdirilməsini aşağıdakı hallarda tələb edə bilər: 720.1.1. müəssisənin icarəyə götürüldüyü halda bu müəssisə icarəçinin mövcudluğunun iqtisadi əsasını təşkil etdikdə; 720.1.2. torpaq sahəsinin icarəyə götürüldüyü halda icarəçi öz mövcudluğunun iqtisadi əsasını təşkil edən müəssisəsini həmin sahəsiz saxlaya bilmədikdə və müqavilə üzrə hüquq münasibətlərinə xitam verilməsi icarəçi və ya onun ailəsi üçün hətta icarəyə verənin əsaslı mənafeləri ilə haqq qazandırıla bilməyən mənfi nəticələr törədə bildikdə.
98. Maddə 720.3. İcarəçi torpaq icarəsi müqaviləsi üzrə hüquq münasibətlərinin davam etdirilməsini aşağıdakı hallarda tələb edə bilməz: 720.3.1. o, müqavilənin ləğvinə dair bildiriş verdikdə; 720.3.2. icarəyə verənin dərhal ləğvetmə hüququ olduqda; 720.3.3. müəssisənin icarəsi, müəssisə yaradılmasına kömək göstərən əlavə torpaq sahələrinin icarəsi və ya icarəçinin becərdiyi bataqlıq torpaqlarının və xam yerlərin icarəsi haqqında müqavilə azı 18 il müddətinə, digər torpaq sahələrinin icarəsi haqqında müqavilə azı 12 il müddətinə bağlandıqda; 720.3.4. icarəyə verən müvəqqəti icarəyə verdiyi torpağı yenidən öz istifadəsinə almaq və ya ondan qanunla müəyyənləşdirilmiş və ya digər dövlət vəzifələrinin yerinə yetirilməsi üçün istifadə etmək niyyətində olduqda.
Azərbaycan Respublikasının Torpaq Məcəlləsi
99. Maddə 51, 4-cü hissə. İcarənin şərtləri, müddəti və icarə haqqı tərəflərin razılığı ilə müəyyən edilir və onlar arasında qanunvericilikdə müəyyən edilmiş qaydada bağlanılan müqavilədə təsbit olunur.
100. Maddə 73, 1-ci hissə. Torpaq vergisi və icarə haqqı üzürlü səbəb olmadan 1 il ödənilmədikdə torpaq sahəsi və ya onun bir hissəsi üzərində mülkiyyət, istifadə və ya icarə hüququna xitam verilir.
101. Maddə 75, 1-ci hissə. Torpaq üzərində hüquqlara xitam verilmə qaydası bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmadıqda, Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi ilə müəyyən edilir.
102. Maddə 84, 1-ci hissə. Torpaq mülkiyyətçilərinin, istifadəçilərinin və icarəçilərinin hüquqları qanunla qorunur.
“Bələdiyyə torpaqlarının idarə edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu
103. Maddə 6.2. Bələdiyyə mülkiyyətində olan torpaqların hər hansı hüquqla hüquqi və fiziki şəxslərə verilməsi bələdiyyələrin qərarı və tərəflər arasında bağlanmış müqavilə əsasında həyata keçirilir.
104. Maddə 11.3. Bələdiyyə mülkiyyətində olan bütün torpaqlar qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada icarəyə verilə bilər.
105. Maddə 11.9. Bələdiyyə torpaqlarının icarəyə verilməsi şərtləri, müddəti və icarə haqqı tərəflərin razılığı ilə müəyyən edilir və bələdiyyələr ilə həmin torpaqların icarəçiləri arasında qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada bağlanılan müqavilədə təsbit olunur.
“İcarə haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu
106. Maddə 7.1. İcarəyəverənin icarəçi ilə münasibətlərini tənzimləyən əsas sənəd icarə müqaviləsidir.
107. Maddə 7.2. İcarə müqaviləsində aşağıdakılar nəzərdə tutulur: icarəyə verilən əmlakın tərkibi və dəyəri, icarə haqqının məbləği, icarənin müddətləri, əmlakın ikinci əldən icarəyə verilməsi (icarəyə götürülmüş əmlakın icarəyə verilməsi) imkanına münasibət, icarəyə götürülmüş əmlakı tam bərpa və təmir etmək sahəsində tərəflərin vəzifə bölgüsü, icarəyəverənin icarəçiyə əmlakı müqavilə şərtlərinə uyğun vəziyyətdə vermək vəzifəsi, icarəçinin əmlakdan müqavilə şərtlərinə uyğun surətdə istifadə etmək, icarə haqqını ödəmək və müqaviləyə xitam verildikdən sonra əmlakı müqavilədə şərtləşdirilmiş vəziyyətdə icarəyəverənə qaytarmaq vəzifəsi.
Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsi
108. Maddə 14.1. Məhkəmə həqiqətə nail olmaq üçün işin hərtərəfli, tam və obyektiv tədqiqinə lazımi şərait yaradır. Bunun üçün məhkəmə: işdə iştirak edən şəxslərə onların prosessual hüquq və vəzifələrini izah edir, görüləcək, yaxud görülməyəcək hərəkətlərin nəticələri barədə onları xəbərdar edir, onların prosessual hüquqlarının həyata keçməsinə kömək göstərir.
109. Maddə 14.2. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir.
110. Maddə 77.1. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir.
111. Maddə 82.3. Bir mülki iş üzrə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş faktlar həmin işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən başqa məhkəmə prosesində mübahisələndirilmir və yenidən sübut edilmir.
112. Maddə 88. Məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur.
113. Maddə 217.3. Qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır.
114. Maddə 218.1. Qətnamə çıxarıldıqda hakim sübutları qiymətləndirir, iş üçün əhəmiyyətli olan nə kimi halların müəyyən edildiyini, nə kimi halların müəyyən edilmədiyini, tərəflərin hansı hüquqi münasibətdə olmalarını, həmin iş üzrə hansı qanunun tətbiq edilməli olduğunu və iddianın təmin olunub-olunmadığını müəyyən edir.
115. Maddə 218.3. Hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır.
116. Maddə 384.0. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi: 384.0.1. qətnaməni dəyişmədən, apellyasiya şikayətini isə təmin etmədən saxlaya bilər;
117. Maddə 385.2. Birinci instansiya məhkəməsinin faktlar nöqteyi-nəzərindən qanuni və əsaslı olan və mahiyyəti üzrə düzgün olan qətnaməsi yalnız formal mülahizələrə görə ləğv edilə bilməz.
Apellyasiya baxışının hədləri
118. MPM-nin 372.6-cı maddəsinə əsasən, apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünə və ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır.
119. MPM-nin 372.7-ci maddəsinə əsasən, apellyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq, məhkəmənin maddi və prosessual hüquq normalarına riayət etməsini yoxlayır.
120. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372-ci maddəsinin apellyasiya baxışının hədləri barədə müddəalarının həmin Məcəllənin 372.1 və 372.7-ci maddələrinin tələbləri baxımından şərh edilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Kontitusiya Məhkəməsi Plenumunun 20 may 2011-ci il tarixli qərarında deyilir ki, «Apellyasiya instansiyası məhkəməsində işə baxılmanın hədlərini həmçinin dispozitivlik prinsipinin mahiyyətini təşkil edən “məhkəmə tərəflərin irəli sürdüyü tələblərdən kənara çıxmamalıdır” tələbi müəyyən edir. Bu tələb məhkəmənin qətnaməsindən şikayət verilməsi mərhələsində “nə qədər şikayət - o qədər qərar” qaydasına çevrilir».
121. Apellyasiya şikayətində birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv edilməsi xahiş edildiyi üçün hazırki apellyasiya baxışının hədlərini qətnamənin qanuniliyinin və əsaslılığının tam şəkildə yoxlanılması təşkil edir.
122. Eyni zamanda məhkəmə kollegiyası göstərir ki, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx.xx.2019-cu il tarixli qərarında qeyd olunmuş göstərişlərə də əməl edilməlidir.
123. Çünki, Azərbaycan Respublikasının MPM-in 420-ci maddəsinə görə kassasiya instansiyasında işə baxan məhkəmənin qərarında şərh edilən göstərişlər həmin işə yenidən baxan məhkəmə üçün məcburidir.
Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi
124. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən mübahisəli hüquq münasibətini tənzimləyən maddi hüquq normaları düzgün tətbiq olunmuşdur.
125. İş üzrə düzgün qətnamə qəbul edilməməsi ilə nəticələnən maddi və ya prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq olunmaması halları müəyyən edilmir. Bu baxımdan birinci instansiyası məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv olunması və ya dəyişdirilməsi üçün əsas yoxdur.
126. Məhkəmə kollegiyası aşağıdakılara əsasən hesab edir ki, apellyasiya şikayəti təmin edilməməli, Bərdə Rayon Məhkəməsinin 18 dekabr 2018-ci il tarixli 2(021)- 4591/2018 nömrəli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır.
127. Beləliklə, işin halları ondan ibarətdir ki, Goranboy rayonunun Qızılhacılı Bələdiyyəsi ilə İddiaçı arasında 04 noyabr 2001-ci il tarixdə torapq sahəsinin icarəyə verilməsi haqqında müqavilə bağlanmış və həmin müqaviləyə əsasən Bələdiyyə tərəfindən iddiaçıya 62,0 ha örüş torpaq sahəsi 15 il müddətinə icarəyə verilmişdir. Bundan sonra eyni tərəflər arasında 04 may 2004-cü il tarixdə 22,0 ha örüş torpaq sahəsinə dair icarə müqaviləsi bağlanmış və həmin torpaq sahəsi 25 il müddətinə iddiaçıya icarəyə verilmişdir. Bələdiyyənin 18 oktyabr 2017-ci il tarixdə keçirilmiş iclasında Bələdiyyənin mülkiyyətində olan 65,69 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı (örüş) torpaq sahəsinin heyyandarlıq maqsədi ilə hərrac müsabiqə yolu ilə icarəyə verilməsi barədə qərar qəbul edilmiş və bununla əlaqədar Bələdiyyə ilə Hərracların Təşkili üzrə Auksion Mərkəzinin 11 saylı Bərdə Ərazi torpaq müsabiqə və hərrac komissiyası arasında 65,69 ha örüş torpaq sahəsinin hərraca çıxarılması barədə müqavilə bağlanmışdır. 01 fevral 2018-ci il tarixdə hərrac keçirilmiş və Cavabdeh2 hərracın qalibi elan edilərək 17 fevral 2018-ci il tarixdə onunla Bələdiyyə arasında torpağın icarəyə verilməsi haqqında müqavilə bağlanmışdır. İddiaçının icarəsində olan 22,0 ha torpaq sahəsi də hissə-hissə hərraca çıxarılmış və həmin hərraclarda da Cavabdeh2 qalib elan olunaraq onunla Bələdiyyə arasında icarə müqavilələri bağlanmışdır. 2018-ci ilin sentyabr ayında İddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək onunla bağlanmış 04 oktyabr 2001-ci il tarixli icarə müqaviləsinin müddəti (15 il) 21 dekabr 2016-cı il tarixdə bitməsini və o, yeni müqavilənin bağlanması üçün Bələdiyyəyə müraciət etsə də, Bələdiyyənin onun ərizəsinə baxmayaraq torpaq sahələrinin ondan geri alınması barədə məhkəmədə iddia qaldırmasını, lakin məhkəmənin qətnaməsi ilə iddianın rədd olunmasını və beləliklə də hərracda iştirak etmək hüququnun pozulmasını, 22,0 ha torpaq sahəsinə dair müqavilənin isə 25 il müddətinə bağlanmaqla müqavilənin müddətinin 05 may 2029-cu ildə tamam olmasına baxmayaraq həmin torpaq sahəsinin də hərraca çıxarılaraq hərracın qalibi elan olunmuş Cavabdeh2 ilə icarə müqaviləsinin bağlanmasını s. əsas göstərməklə həmin torpaq sahələrinə dair keçirilmiş hərracın nəticələrinin, Cavabdeh2la bağlanmış icarə müqavilələrinin, şəhadətnamələrin və torpaq sahələrinin plan ölçülərinin ləğv edilməsinə dair qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
128. Qeyd edilməlidir ki, qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə aktı özündə mübahisələndirilən maddi hüququn, yaxud belə hüquqa əsaslanan faktın mövcud olubolmamasını qəti surətdə müəyyənləşdirir və səlahiyyətli şəxsin tələbi ilə hər hansı qeydşərt qoyulmadan onların həyata keçirilməsini ehtiva edir. Qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə aktı təkzibolunmazlıq, müstəsnalıq və məcburilik kimi hüquqi xassələrə malikdir. Məhkəmə aktının müstəsnalığı bir dəfə həll olunmuş məsələnin yenidən hər hansı formada mübahisələndirilməsinə və məhkəmələrdə yenidən baxılmasına yol vermir. Bu cür yanaşma ilk növbədə hüquqi müəyyənlik prinsipinə əsaslanmaqla, qüvvəyə minmiş məhkəmə aktlarının sabitliyinin təmin olunmasına yönəlmişdir.
129. Bir dəfə həll edilmiş işə təkrar baxılmanın yolverilməzliyi prinsipi onu əks etdirir ki, tərəflərdən heç biri yalnız işə təkrar baxılması və yeni qərara nail olmaq məqsədilə yekun, qanuni qüvvəyə minmiş qərara yenidən baxılmanı tələb edə bilməz. Eyni zamanda yalnız bir məsələyə dair iki yanaşmanın mövcud olması yenidən baxma üçün əsas ola bilməz. Yalnız əsaslı və qarşısıalınmaz xarakterli hallara görə məcburiyyət qarşısında qalma bu prinsipdən geri çəkilməyə haqq qazandırır. Əks yanaşma proses iştirakçısının yekun məhkəmə aktlarının qanuniliyi və əsaslılığını şübhə altına alaraq onları daim mübahisələndirmək təhlükəsini yaradar və bu hal cəmiyyətin ədalət mühakiməsinə olan inamını azaldır.
130. Belə ki, Goranboy Rayon Məhkəməsinin 12 iyul 2018-ci il tarixli, 2(045)-59/2018 nömrəli qətnaməsi ilə (hakim İ.Abdurəhmanlı), iddiaçı Goranboy rayon Qızılhacılı Bələdiyyəsinin cavabdeh İddiaçı qarşı torpaq sahələrinin bələdiyyə ehtiyat fonduna qaytarılması tələbinə dair iddiası təmin edilməmişdir.
131. Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyasının 15 aprel 2021-ci il tarixli, 2(104)-82/2021 nömrəli qətnaməsi ilə (hakim A.Bayramovun sədrliyi və məruzəsi ilə, hakimlər R.Mamedovdan və Ə.Abdullayevdən ibarət tərkibdə), iddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilməmiş, Goranboy Rayon Məhkəməsinin 12 iyul 2018-ci il tarixli, 2(045)-59/2018 nömrəli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmişdir.
132. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 07 oktyabr 2021-ci il tarixli, 2(102)-5362/2021 nömrəli qərarı ilə (hakim M.T.Əhmədovanın sədrliyi və məruzəsi ilə, hakimlər Ə.Ə.Əliyevdən və İ.K.Xəlilovdan ibarət tərkibdə), iddiaçı tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti təmin edilmiş, Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyasının 15 aprel 2021-ci il tarixli, 2(104)-82/2021 nömrəli qətnaməsi ləğv edilmiş və mülki iş yenidən baxılması üçün apellyasiya instansiyası məhkəməsinə göndərilmişdir.
133. Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 17 fevral 2022-ci il tarixli, 2(104)-554/2022 nömrəli qətnaməsi ilə (hakim L.S.Süleymanovun sədrliyi və məruzəsi ilə, hakimlər A.H.Hüseynzadədən və İ.T.Həsənovdan ibarət tərkibdə), iddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilmiş, Goranboy Rayon Məhkəməsinin 12 iyul 2018-ci il tarixli, 2(045)-59/2018 nömrəli qətnaməsi ləğv edilmiş, yeni qətnamə qəbul edilməklə iddianın təmin edilməsi, Goranboy rayon X4 04 oktyabr 2001-ci il tarixli, 13 №-li qərarı ilə Qızılhacılı qəsəbə sakini cavabdeh İddiaçı bələdiyyə ehtiyat fondundan 15 il müddətinə müvəqqəti istifadə üçün verilmiş 62,0 hektar örüş sahəsi və 07 may 2004-cü il tarixli, 05-1 saylı qərarla icarəyə verilmiş 22 ha örüş torpaq sahəsi üzərində istifadə və icarə hüquqlarına xitam verilməsi və həmin torpaq sahələrinin İddiaçı geri alınaraq bələdiyyə ehtiyat fonduna qaytarılması qət edilmişdir.
134. Cavabdeh İddiaçı kassasiya şikayəti verərək, Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 17 fevral 2022-ci il tarixli, 2(104)-554/2022 nömrəli qətnaməsinin ləğv edilməsi və iddia tələbinin rədd edilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
135. Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 19 may 2022-ci il tarixli, 2(104)-554/2022 nömrəli qərardadı ilə (hakim L.S.Süleymanovun sədrliyi və məruzəsi ilə, hakimlər A.H.Hüseynzadədən və İ.T.Həsənovdan ibarət tərkibdə), cavabdeh tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti, MPM-in yeni qüvvəyə minmiş normalarının tələblərinə uyğun olmadığına görə geri qaytarılmışdır.
136. Cavabdeh İddiaçı 13 iyun 2022-ci il tarixdə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyasının 17 fevral 2022-ci il tarixli, 2(104)-554/2022 nömrəli qətnaməsindən yenidən kassasiya şikayəti vermişdir.
137. Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 17 iyun 2022-ci il tarixli, 2(104)-554/2022 nömrəli qərardadı ilə (hakim L.S.Süleymanovun sədrliyi və məruzəsi ilə, hakimlər A.H.Hüseynzadədən və İ.T.Həsənovdan ibarət tərkibdə), cavabdeh tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti müddət keşdiyi üşün geri qaytarılmışdır.
138. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 10 avqust 2022-ci il tarixli 2(102)-4679/2022 saylı qərardadı ilə, kassasiya şikayəti təmin edilmədən Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 17 iyun 2022-ci il tarixli, 2(104)- 554/2022 nömrəli qərardadı dəyişdirilmədən saxlanılmışdır.
139. Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 17 fevral 2022-ci il tarixli qətnaməsində işin faktik halları kimi müəyyən edilmişdir ki, - İddiaçı 2015-2017-ci illərdə 1605 manat ödənilməmiş icarə haqqı borcu qalmışdır ki, bu hal iddiaçının hazırki tələbində haqlı olmasını təsdiq edir. Mübahisə edilən torpaq sahəsi qanunvericliyin tələblərinə uyğun olaraq hərrac vasitəsilə Cavabdeh2 icarəsinə verilmiş və sonuncunun icarə hüquqları daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınmışdır ki, bu da mübahisləndirilməmiş və hazırda qüvvədədir.
140. Yəni, artıq qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsi əsasında hazırda iddiaçı tərəfindən Goranboy rayon X4 04 oktyabr 2001-ci il tarixli, 13 №-li qərarı ilə 15 il müddətinə müvəqqəti istifadə üçün verilmiş 62,0 hektar örüş sahəsinin və 07 may 2004-cü il tarixli, 05-1 saylı qərarla icarəyə verilmiş 22 ha örüş torpaq sahəsi üzrə icarə haqqının ödənilməməsi və hərrac vasitəsilə Cavabdeh2 verilən zaman qanun pozuntusuna yol verilməməsi müəyyən edilmişdir.
141. Bu hal hazırki iddiaya həlledici təsir edir. Çünki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəllənin 82.3-cü maddəsinə əsasən, bir mülki iş üzrə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş faktlar həmin işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən başqa məhkəmə prosesində mübahisələndirilmir və yenidən sübut edilmir.
142. Məcəllənin bu normasının mənasına görə eyni tərəflər arasında olan mülki iş üzrə qanuni qüvvəyə minmiş qətnamə ilə müəyyən edilmiş faktlar həmin tərəflər arasında başqa bir mülki işdə təkrar sübut edilə bilməz. Bu, məhkəmə aktının qanuni qüvvəsi ilə əlaqədardır və əvvəlki prosesdə müəyyən edilmiş halın sonrakı məhkəmə üçün preyudisial əhəmiyyətə malik olmasını göstərir.
143. Preyudisiallıq məhkəmə aktının qanuni qüvvəsinin təkzibedilməzliyi, müstəsnalığı və məcburiliyi kimi keyfiyyət göstəricilərinin nəticəsidir. Preyudisiya institutu məhkəmə aktlarına yenidən baxılmasının qarşısının alınmasına, məhkəmə təcrübəsində eyniliyin, sabitliyin və hüquqi müəyyənliyin təmin edilməsinə yönəlmişdir. Preyudisiallığı tənzim edən normalar sübut etmə prosesini sadələşdirməyə, işlərə baxılma müddətinin qısaldılmasına, məhkəmələrin, eləcə də məhkəmə prosesi iştirakçılarının vəsaitinə qənaət edilməsinə yönəlmişdir. Müki hüquqda faktlar dedikdə, mülki-hüquq münasibətlərinin əmələ gəlməsinin, dəyişdirilməsinin və ya xitam olunmasının əsası kimi mülki qanunvericilikdə nəzərdə tutulan hallar başa düşülür. Başqa sözlə faktlar mülki-hüquqi nəticələrin baş verməsi ilə mülki qanunvericiliyin əlaqələndirdiyi və bağladığı həyati hallardır. Bu faktlar olmadan hər hansı bir mülki-hüquq münasibətinin əmələ gəlməsi, dəyişdirilməsi və ya xitam olunması mümkün deyildir. Yalnız məhkəmə tərəfindən qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada müəyyən edilmiş, yoxlanılmış və qiymətləndirilmiş faktlar preyudisial əhəmiyyət daşıyır. Mülki prosessual qanunvericiliyə görə isə məhkəmə tərəfindən faktların, halların müəyyən edilməsi, yoxlanılması və qiymətləndirilməsi yalnız məhkəmə aktının əsaslandırıcı hissəsində öz əksini tapmalıdır.
144. Mülki Prosessual Məcəllənin 220.4-cü maddəsinə görə, qətnamənin əsaslandırıcı hissəsi baxılan işin mahiyyəti üzrə nəticə çıxarılması üçün əsas yaradaraq mühüm əhəmiyyət daşıyır. Qətnamənin əsaslandırıcı hissəsində işin məhkəmə tərəfindən müəyyən edilən halları, işin halları barədə məhkəmənin əsaslandırıldığı sübutlar və məhkəmənin bu və ya digər sübutları və iclasda iştirak edən şəxslərin istinad etdiyi qanun və hüquqi aktları rədd etmək üçün gətirdiyi dəlillər, habelə məhkəmənin qətnamə çıxararkən rəhbər tutduğu qanunlar və normativ-hüquqi aktlar göstərilməlidir .
145. Məhkəmə qərarının preyudisiallığı qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarının əsaslandırıcı hissəsində müəyyənləşdirilmiş faktların və hüquq münasibətlərinin işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən yenidən mübahisələndirilməsinin, məhkəmə üçün isə onların başqa prosesdə araşdırılmasının və təkzib edilməsinin mümkünsüzlüyü deməkdir.
146. Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun hüquqi mövqeyinə əsasən preyudisiya institutunun əsas funksiyası eyni faktiki hallar arasındakı qarşılıqlı əlaqəni və məhkəmə qərarları arasındakı stabilliyi təmin etməkdir. Preyudisiya institutunun mülki prosesdə eyni faktiki hallar arasındakı qarşılıqlı əlaqəni təmin etmək funksiyasının mahiyyəti eyni faktiki halların təkrarən, lüzumsuz olaraq araşdırılması və onlar barəsində yenidən nəticəyə gəlinməsinin qarşısını almaqdan ibarətdir (Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun Qəşəng Məmmədova və digərlərinin şikayəti üzrə xx.xx.2015-ci il tarixli Qərarı).
147. Göründüyü kimi, apellyasiya instansiya məhkəməsinin ikinci icraatında araşdırma aparılan zaman iş üzrə İddiaçı 2015-2017-ci illərdə 1605 manat ödənilməmiş icarə haqqı borcunun qalması, mübahisə edilən torpaq sahəsi qanunvericliyin tələblərinə uyğun olaraq hərrac vasitəsilə Cavabdeh2 icarəsinə verilmiş və sonuncunun icarə hüquqları daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınmışdır ki, bu da mübahisləndirilməmiş və hazırda qüvvədə olmağı müəyyən edilmişdir. Hazırkı iddianın predmetinə aid edilən – Goranboy rayon X4 04 oktyabr 2001-ci il tarixli, 13 №-li qərarı ilə Qızılhacılı qəsəbə sakini cavabdeh İddiaçı bələdiyyə ehtiyat fondundan 15 il müddətinə müvəqqəti istifadə üçün verilmiş 62,0 hektar örüş sahəsi və 07 may 2004-cü il tarixli, 05-1 saylı qərarla icarəyə verilmiş 22 ha örüş torpaq sahəsi üzərində istifadə və icarə hüquqlarının bərpa edilməsi, mübahisəli torpaq sahələrinin iddiaçının istifadəsinə qaytarılması və hərracların qanunsuz keçirilməsi barədə faktların predusiallığı qanuni qüvvədə olan məhkəmə qərarı ilə müəyyən edilmişdir və həmin halın yenidən mübahisələndirilməsini mülki prosessual qanunvericilik tərəflərə (həmin işdə və hazırkı işdə olan şəxslərin subyekt tərkibi eyni olmuşdur) qadağan etmiş və həmin halın sübut edilməsinə ehtiyac qalmır.
148. Azərbaycan Respublikasının MPM-in 233.3-cü maddəsinə əsasən, qətnamə qanuni qüvvəyə mindikdən sonra tərəflər və işdə iştirak edən digər şəxslər, habelə onların hüquqi varisləri məhkəmədə eyni iddia tələblərini, eyni əsas üzrə yenidən irəli sürə bilməzlər, habelə məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş faktlara və hüquq münasibətlərinə qarşı başqa prosesdə mübahisə edə bilməzlər.
149. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 25 mart 2003-cü il tarixli Qərarının 7-ci bəndində qeyd edilmişdir ki, Mülki Prosessual Məcəllənin 82.2 və 82.3-cü maddələrində qeyd olunan məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş hal dedikdə, qətnamənin təsviri hissəsində göstərilmiş işdə iştirak edən şəxslərin, şahidlərin göstərdikləri və ya digər sənədlərdə əks olunan hallar deyil, toplanmış sübutlara əsasən məhkəmənin müəyyən etdiyi hallar nəzərdə tutulur.
150. Nəzərə alınmalıdır ki, insan hüquq və azadlıqlarının qorunması və müdafiəsi prosessual hüquq normalarına dəqiq riayət etməklə müvafiq maddi hüquq normalarının elə tərzdə tətbiqini şərtləndirir ki, nəticədə konstitusiya əhəmiyyətli digər dəyərlərə xələl gətirilməsin, ictimai və xüsusi maraqlar arasındakı tarazlığa riayət olunsun.
151. “İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında” Konvensiyanın 6cı maddəsinin 1-ci bəndində hər kəsin onun mülki hüquq və vəzifələri müəyyən edilərkən qanun əsasında yaradılmış müstəqil və qərəzsiz məhkəmə vasitəsi ilə işinin ədalətli araşdırılması hüququna malik olması göstərilmişdir.
152. İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsi (bundan sonra – Avropa Məhkəməsi) məhkəmələr tərəfindən ədalətli məhkəmə araşdırılması hüququ ilə bağlı irəli sürülən tələblərə əməl edilməməsini həmin hüququn pozulması kimi qəbul edərək bir sıra qərarlarında bununla bağlı öz hüquqi mövqeyini ifadə etmişdir.
153. Beləliklə, birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticə ilə məhkəmə kollegiyası razılaşır, onu qanuni və ədalətli qəbul etməklə, çıxardığı qətnaməni işin həqiqi hallarına uyğun, tərəflərin qarşılıqlı münasibətlərini əks etdirən, gəlinmiş nəticələri qanunvericiliyin tələblərinə uygun hesab edir.
154. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 125-ci maddəsinin Vİİ bəndində göstərilmişdir ki, məhkəmə icraatı həqiqətin müəyyən edilməsini təmin etməlidir.
155. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu «S.Əliyevanın şikayəti ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi MİÜMK-nın xx.xx.2004-cü il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair» 31 may 2006-cı il tarixli qərarında göstərmişdir ki, «mülki-prosessual qanunvericiliyin göstərilən müddəalarından irəli gələrək məhkəmə, özü tərəfindən müəyyən olunmuş işin hallarını və qənaətini formalaşdıran sübutları, bu və ya digər sübutları rədd etmək üçün istinad etdiyi dəlilləri və rəhbər tutduğu qanunları qətnamədə göstərməklə onu hüquqi cəhətdən əsaslandırmalıdır».
156. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “N.Məmmədovanın şikayəti üzrə məhkəmə aktlarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” xx.xx.2006-cı il tarixli Qərarında göstərmişdir ki, məhkəmə qətnaməsi məhkəmə iclasında müəyyən olunmuş işin faktiki halları və hüquq normaları əsasında çıxarılır. İddiaçının hüququnun pozulması təsdiqlənərsə, məhkəmə öz qətnaməsilə bu hüququ müdafiə etməlidir. Əgər iddiaçının hüququnun pozulması təsdiqlənməzsə, məhkəmə onun iddiasını rədd etməli və bununla da, cavabdehin iddiaçının əsassız hərəkətləri və ya fikirləri ilə pozula biləcək hüquqlarını müdafiə etməlidir. Hər bir halda məhkəmənin qətnaməsi, ilk növbədə, məhz mübahisə tərəflərinin fərdi hüquqlarını və qanuni mənafelərini müdafiə edən akt kimi çıxış etməlidir.
157. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi “Oferta Plus S.R.L. Moldovaya qarşı” 19 dekabr 2006-cı il tarixli qərarında xatırlatmışdır ki, Konvensiyasının 6-cı maddəsinin 1-ci bəndi məhkəmələrin üzərinə öz qərarlarını əsaslandırmaq vəzifəsini qoyur (96-cı bənd).
158. İş üzrə düzgün qətnamə qəbul edilməməsi ilə nəticələnən maddi və ya prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq olunmaması halları müəyyən edilmir. Bu baxımdan birinci instansiyası məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv olunması və ya dəyişdirilməsi üçün əsas yoxdur.
159. Məhkəmə kollegiyası apellyasiya şikayətinin dəlillərinə ümumilikdə hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, həmin dəlillər hazırkı işin hallarına münasibətdə əsassızdır.
160. Məhkəmə kollegiyası qeyd olunanları nəzərə alaraq belə qənaətə gəlir ki, apellyasiya şikayəti təmin olunmamalı, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır.
161. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının MPM-in 10-1, 372.1, 382, 384.0.1, 385.2, 392, 393, 402.1, 403.1 və 405-407-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası Qət etdi : Apellyasiya şikayəti təmin edilməsin. İş üzrə Bərdə Rayon Məhkəməsinin 18 dekabr 2018-ci il tarixli 2(021)-4591/2018 nömrəli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qətnamədən işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən tələbləri təmin olunmayan şəxs(lər) tərəfindən 2 ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet üzərindən Gəncə Apellyasiya Məhkəməsi vasitəsilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki kollegiyasına kassasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən kassasiya şikayəti verilməzsə, o, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 2 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir.