Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(105)-1476/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № 2(105)-1476/2021 19.04.2021 SUMQAYIT APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ X6 Tağızadənin sədrliyi və məruzəsi, X2 Məmmədova və Telman Osman oğlu Quliyevdən ibarət tərkibdə, Zümrüd Ruslan qızı Abbaslının katibliyi, İddiaçı: İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı cavabdeh «Cavabdeh» İstehsalat Birliyinə qarşı hesablanmış borcun silinməsi tələbinə dair mülki iş üzrə Qusar Rayon Məhkəməsinin xx xxxxxx 2020-ci il tarixli qətnaməsindən cavabdehin nümayəndəsi K.Abdullayev tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN E T D İ: Qusar Rayon Məhkəməsinin xx xxxxxx 2020-ci il tarixli qətnaməsi ilə (hakim R.V.Kazımov) iddia tələbinin təmin edilməsi, cavabdeh «Cavabdeh» X3 X7 İdarəsi tərəfindən itirilmiş qazın bərpası üzrə dəymiş ziyanın hesablanmasına dair İddiaçı barəsində qəbul edilmiş xx xxxxx 2020-ci il tarixli qərarın ləğv edilməsi və İddiaçı əsassız hesablanmış 1512 (bir min beş yüz on iki) manat borcun silinməsi qət edilmişdir. İ Ş İ N H A L L A R İ: İddiaçı cavabdeh «Cavabdeh» İstehsalat Birliyinə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdeh «Cavabdeh» X3 X7 İdarəsi tərəfindən itirilmiş qazın bərpası üzrə dəymiş ziyanın hesablanmasına dair onun barəsində qəbul edilmiş xx xxxxx 2020-ci il tarixli qərarın ləğv edilməsinə və ona əsassız hesablanmış 1512 (bir min beş yüz on iki) manat borcun silinməsinə dair qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, o, ailəsi ilə birlikdə Qusar şəhəri, 20 Yanvar küçəsində yerləşən özünə məxsus yaşayış evində yaşayır. Fərdi istehlakçı kimi o, cavabdeh «Cavabdeh» X3 X7 İdarəsinin X10 Sahəsi ilə müqavilə bağlayaraq yaşayış evində təbii qazdan istifadə edir. Onun evinə aid qaz sayğacı 20 Yanvar küçəsində yerləşir. Evdə istehlak etdikləri təbii qazın haqqını vaxtlı-vaxtında ödəyir. xx xxxxx 2020-ci il tarixdə X10 Sahəsinin əməkdaşları onun yaşayış evinə gəlib evinin yerləşdiyi 20 Yanvar küçəsi ilə paralel olan və onun evindən 30-40 metr uzaqlıqda yerləşən boş torpaq sahəsinin qabağından keçən qaz xəttinə guya onun tərəfindən qanunsuz müdaxilə edilərək təbii qazdan qeyri-qanuni istifadə etməyi barədə yerində xx xxxxx 2020-ci il tarixli ******* saylı təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında akt tərtib etmişlər. Həmin aktda qeyd edilmişdir ki, abonentin sayğacdan əvvəl qeyri-qanuni təbii qazdan istifadə etdiyi aşkar olunmuşdur. Həmin aktda qeyd olunanlar yalandır, həqiqətə uyğun deyildir. Belə ki, qeyd etdiyi kimi onun evinə aid qaz sayğacı 20 Yanvar küçəsində yerləşir və evinə qaz xətti də 20 Yanvar küçəsindən gəlir. X10 Sahəsinin əməkdaşlarının qaz xəttinə müdaxilə edildiyini iddia etdikləri yer isə onun evinin yerləşdiyi 20 Yanvar küçəsi ilə paralel olan və onun evinin arxasından 30-40 metr uzaqlıqda keçən küçədə yerləşən boş torpaq sahəsinin qabağından keçən qaz xəttində aşkar edilmişdir. Onun yaşayış evinin yerləşdiyi həyətyanı torpaq sahəsi bağlıdır, o cümlədən həmin boş torpaq sahədən də dəmir tor setka ilə ayrılıb bağlanmışdır. Onun həmin yerdən qaz oğurlayıb istifadə etməyinə heç imkan belə yoxdur. Həm də X10 Sahəsinin əməkdaşlarının aşkar etdikləri qaz xəttinə edilmiş müdaxilə ondan ibarətdir ki, qaz xəttinə 30-40 santimetrlik bir nazik qaz turbası qaynaq edilmiş və həmin turbanın da rezbalı ucu zaqluşkayla bağlanmışdır. Yəni həmin turbadan onun evinə qaz xəttinin çəkilməsi aşkar edilməmişdir. O, bu barədə bütün iradlarını oraya onu dəvət etmiş X10 Sahəsinin əməkdaşlarına desə də, onlar onun sözlərinə məhəl qoymadan barəsində təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında akt tərtib etmişlər. X10 Sahəsinin əməkdaşları onu həmin akta imza etməyə məcbur etdilər, əks halda evinə verilən qazı kəsəcəklərini bildirdilər. X10 Sahəsinin əməkdaşları tərəfindən tərtib olunmuş xx xxxxx 2020-ci il tarixli ******* saylı təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında akta əsasən «Cavabdeh» X3 X7 İdarəsi tərəfindən itirilmiş qazın bərpası üzrə dəymiş ziyanın hesablanmasına dair xx xxxxx 2020ci il tarixli qərar qəbul edilmişdir. Həmin qərara əsasən onun tərəfindən guya qazın oğurlanması nəticəsində cavabdeh tərəf 15120 kubmetr qaz itirmiş və cavabdehə 1512 (bir min beş yüz on iki) manat zərər dəymişdir. Bununla da cavabdeh tərəfindən ona əsassız olaraq 1512 (bir min beş yüz on iki) manat borc hesablanmışdır. Cavabdeh «Cavabdeh» İstehsalat Birliyi onun tərəfindən qanunsuz olaraq qazın oğurlanması barədə heç bir sübut təqdim edə bilməz. Məhz buna görə də, Qusar rayon məhkəməsinin 3(029)- 413/2020 saylı, xx xxxxxxxx 2020-ci il tarixli qərarına əsasən Azərbaycan Respublikası Energetika Nazirliyi tərəfindən onun barəsində xx xxxxxx 2020-ci il tarixli MN ******* saylı qərar qəbul edilərkən onun həmin inzibati xətanı törətməsini təsdiq edən mötəbər sübutlar olmadığından, onun tərəfindən təbii qazdan qanunsuz istifadə etməsi və talanması faktı heç bir sübutla təsdiq olunmadığından barəsində tərtib olunmuş xx xxxxxx 2020-ci il tarixli, MN ******* saylı qərar ləğv edilmiş və əməlində inzibati xəta tərkibi olmadığından barəsində başlanılmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilmişdir. Mübahisə birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən yuxarıda göstərilən qaydada həll edilmişdir. APELLYASİYA ŞİKAYƏTİNİN DƏLİLLƏRİ VƏ TƏRƏFLƏRİN İZAHATLARİ: Cavabdehin nümayəndəsi K.Abdullayev apellyasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, «Cavabdeh» X3 X7 İdarəsinin X10 Sahəsinin nümayəndələri tərəfindən tərtib edilmiş xx xxxxx 2020-ci il tarixli ******* saylı təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında akt tam qanunidir. Belə ki, X8 sözügedən 20 Yanvar küçəsində qaz oğurlanması barədə məlumat daxil olmuş, İddiaçı məxsus fərdi yaşayış evində olan qaz sayğacına və qaz xətlərinə baxış keçirilən zaman sayğacdan kənar qeyriqanuni qaz xətti vasitəsi ilə təbii qazdan istifadə olunduğu aşkar olunmuşdur. İddiaçının qeyri-qanuni qazdan istifadə etməsi nəticədə xeyli miqdarda qaz israf olunmuşdur. Bu səbəbdən də, itirilmiş qazın bərpası üzrə dəymiş ziyanın hesablanmasına dair xx xxxxx 2020-ci il tarixli komissiya qərarı ilə iddiaçıya haqlı olaraq 1512 (bir min beş yüz on iki) manat məbləğində borc hesablanmışdır. Həmin borc mövcud qaydalar əsasında hesablanmış və borc hesablanarkən qanunvericiliyin, eləcə də iddiaçının heç bir hüquqları pozulmamışdır. Əksinə, iddiaçı qazdan istifadə qaydalarını pozmuş və nəticədə xeyli miqdarda, yəni 15120 kub.metr qazı israf etmişdir. Vətəndaşlar tərəfindən qaz saygaclarına müdaxilə halları kütləvi hal almışdır. Lakin məhkəmə bunları nəzərə alınmamışdır. Qusar Rayon Məhkəməsinin xx xxxxxx 2020-ci il tarixli 2(029)-507/2020 saylı qətnaməsini ləğv edib, iddia tələbinin rədd edilməsi barədə yeni qətnamə qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. İddiaçı apellyasiya şikayətinin dəlilləri ilə razılaşmadı, iddia ərizəsinə oxşar izahat verdi və qətnamənin dəyişdirilmədən saxlanılmasını məhkəmə kollegiyasından xahiş etdi. İş üzrə cavabdehin nümayəndəsi məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq heç bir üzürlü səbəb olmadan məhkəmə iclasına gəlməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 376.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında xəbərdar edilmiş tərəfin gəlməməsinin səbəbləri haqqında məlumat olmadıqda və ya məhkəməyə gəlməməyinin səbəblərini üzürsüz hesab etdikdə yaxud məhkəmə tərəfin icraatı qəsdən yubatdırdığını aşkar etdikdə işə baxmağa haqlıdır. Məhkəmə kollegiyası işdə iştirak edən tərəfin izahatını dinləyib, apellyasiya şikayətinin dəlillərini, iş materiallarını araşdırıb, işdə olan sübutları tədqiq edərək, hesab edir ki, aşağıdakılara görə iş üzrə məhkəmə qətnaməsi dəyişdirilməməlidir, apellyasiya şikayəti isə təmin edilməməlidir. H Ü Q U Q İ M Ə S Ə L Ə L Ə R: İşdən görünür ki, birinci instansiya məhkəməsi qətnamə ilə iddia ərizəsini təmin edərək, borcun qanuna uyğun hesablanmamasına istinad etmişdir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, məhkəmənin gəldiyi nəticə qanuni və əsaslı olmaqla, işin məhkəmə iclasında araşdırılmış faktiki hallarına tam uyğundur. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 372.6-cı maddəsinə əsasən apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun barəsində və ya dolayısı ilə mübahisə edilən hissəsi üzrə, apellyasiya şikayəti iş üzrə məhkəmə qətnaməsinin ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır. Həmin Məcəllənin 372.7-ci maddəsinə əsasən apelyasiya instansiyası məhkəməsi apellyasiya şikayətinin dəlillərindən asılı olmayaraq, məhkəmənin maddi və prosessual hüquq normalarına riayət etməsini yoxlayır. Bu baxımdan məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, cavabdehin nümayəndəsi K.M.Abdullayevin apellyasiya şikayəti iş üzrə məhkəmə qətnaməsinin ləğv edilməsinə yönəldiyindən, apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduğundan, iş üzrə məhkəmə qətnaməsinin qanuniliyi və əsaslılığı tam yoxlanılmalı və birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən işə baxılarkən maddi və prosessual hüquq normalarına düzgün riayət edilib-edilməməsinə hüquqi qiymət verilməlidir. İşdə olan «Cavabdeh» İstehsalat Birliyi tərəfindən tərtib edilmiş xx xxxxx 2020-ci il tarixli ******* saylı təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında aktdan görünür ki, İddiaçı məxsus Qusar şəhəri, 20 Yanvar küçəsində fərdi yaşayış evinə aid qaz sayğacına baxış keçirilmiş və abonent tərəfindən sayğacdan əvvəl qeyri-qanuni təbii qazdan istifadə edildiyi aşkar olunmuşdur. İşə əlavə olan «Cavabdeh» X3 X7 İdarəsi tərəfindən tərtib edilmiş xx xxxxx 2020-ci il tarixli itirilmiş qazın bərpası üzrə dəymiş ziyanın hesablanmasına dair qərarın surətindən görünür ki, İddiaçı itirilmiş qazın bərpası üzrə 15120 kub metr qaz sərfiyyatı hesablanmışdır. İş materiallarında olan Qusar RİHB-nın Qusar şəhər inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəliyi təörəfindən verilmiş xx xxx 2020-ci il tarixli 1348 saylı Arayışdan görünür ki, İddiaçı Qusar şəhəri, 20 Yanvar küçəsindəki fərdi yaşayış evində qeydiyyatsız yaşayır. İşdə olan Qusar Rayon Məhkəməsinin 3(029)-413/2020 saylı xx xxxxxxxx 2020-ci il tarixli qərarından görünür ki, Azərbaycan Respublikası Energetika Nazirliyinin xx xxxxxx 2020-ci il tarixli MN ******* saylı qərarı ləğv edilmiş və əməlində inzibati xəta tərkibi olmadığından İddiaçı barəsində Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 282.1-ci maddəsi ilə başlanılmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilmişdir. İşə əlavə olan Qusar Rayon Məhkəməsinin dəftərxana müdiri Ülkər Mikayılovanın xx xxxxxx 2020-ci il tarixli məlumatından görünür ki, Qusar Rayon Məhkəməsinin 3(029)413/2020 saylı xx xxxxxxxx 2020-ci il tarixli qərarından şikayət və ya protest verilməmişdir, qərar qanuni qüvvəsini almışdır. “Qaz təchizatı haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 13-cü maddəsinin 8-ci bəndinə əsasən qaz paylayıcısı istehlakçıya verdiyi qazın dəyərinin yalnız sayğacın göstəricilərinə əsasən tam hesablamalıdır və hər ay istehlakçıya məlumat (hesab) təqdim etməlidir (göndərməlidir). İstehlakçı tərəfindən qazın hesabı tam ödənildikdən sonra, qaz paylayıcısı tərəfindən yol verilmiş səhvə görə düzgün hesablanmamış qazın dəyərini qaz paylayıcısı istehlakçı tərəfindən ödənilməsini tələb edə bilməz. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin xx xxx 2011-ci il tarixli 80 nömrəli qazdan istifadə qaydaları haqqında qərarının 4.2-ci bəndində qeyd olunmuşdur ki, məişət qaz qurğularının istifadəsi üçün qaz sayğacı qaz paylayıcısının vəsaiti hesabına, sənaye qaz qurğularının istifadəsi üçün isə qaz sayğacı istehlakçının vəsaiti hesabına təchiz edilir, quraşdırılır və dəyişdirilir. Həmin Qaydaların 4.8-ci bəndinə əsasən fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısı, hüquqi şəxslərin qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi isə özləri daşıyırlar. Həmin Qaydaların 4.9-ci bəndinə əsasən istehlakçının təqsiri olmadan zədələnmiş qaz sayğacının təmir olunması, texniki baxışdan keçirilməsi, dəyişdirilməsi (yenisi ilə əvəz edilməsi) və quraşdırılması bu Qaydaların 4.2-ci bəndinə uyğun olaraq, zədələnmə istehlakçının təqsiri üzündən baş verdikdə isə istehlakçının vəsaiti hesabına qaz paylayıcısı tərəfindən həyata keçirilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 19-cu maddəsinə əsasən dövlət hakimiyyəti orqanının və ya yerli özünüidarə orqanının mülki qanunvericiliyə uyğun gəlməyən, fiziki və ya hüquqi şəxsin mülki hüquqlarını və qanunla qorunan mənafelərini pozan qeyri-normativ xarakterli aktı məhkəmə tərəfindən etibarsız sayıla bilər. Həmin Məcəllənin 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Həmin Məcəllənin 560.1-ci maddəsinə əsasən mülki hüquqlar hüquqa uyğun həyata keçirilməlidir. Hüquqdan yalnız başqalarına ziyan vurmaq məqsədi ilə istifadə edilməsi yolverilməzdir. Həmin Məcəllənin 560.2-ci maddəsinə əsasən hüquqdan sui-istifadəyə yol verilmir, bu əsas üzərində həyata keçirilən razılaşmalar və hərəkətlər isə etibarsızdır. Göründüyü kimi, Cavabdeh Xaçmaz X7 İdarəsinin Qusar Xidmət Sahəsinin əməkdaşları İddiaçı məxsus Qusar şəhəri, 20 Yanvar küçəsində yerləşən fərdi yaşayış evində qaz sayğacına baxış keçirdikdən sonra abonent tərəfindən sayğacdan əvvəl qeyriqanuni təbii qazdan istifadə edildiyi üçün xx xxxxx 2020-ci il tarixli ******* saylı təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında akt tərtib etmişlər. xx xxxxx 2020-ci il tarixli itirilmiş qazın bərpası üzrə dəymiş ziyanın hesablanmasına dair komissiya qərarına əsasən İddiaçı 1512 (bir min beş yüz on iki) manat cərimə hesablanmışdır. Lakin iddiaçı tərəfindən təbii qazdan qanunsuz istifadə etməsi və talaması faktı heç bir sübutla təsdiq olunmamışdır. Yalnız şübhələr əsasında belə bir qərar qəbul edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 14.2-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsində göstərilir ki, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 404-1-ci maddəsinə əsasən apellyasiya instansiya məhkəməsində baxılan mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki min manatdan, iqtisadi mübahmisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan əmlak xarakterli iddialar üzrə qətnamələrdən kassasiya şikayəti verilə bilməz. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi hazırki işin faktiki hallarını tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırmış və tərəflər arasındakı mübahisənin həlli üçün tətbiq edilməli olan maddi və prosessual hüquq normalarını düzgün tətbiq etmişdir. Yuxarıda göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 384.0, 384.0.1, 392, 393, 405-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası QƏT E T D İ: Cavabdehin nümayəndəsi X1 apellyasiya şikayəti təmin edilməsin. Qusar Rayon Məhkəməsinin bu iş üzrə xx xxxxxx 2020-ci il tarixli 2(029)-507/2020 saylı qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qətnamədən şikayət verilə bilməz. Sədrlik edən Gülnarə Tağızadə Hakimlər Lətifə Məmmədova Telman Quliyev