Gəncə Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(125)-1575/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gəncə şəhəri İş № 2(125)-1575/2024 06.05.2024 GƏNCƏ ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ X5 Şakir oğlunun sədrliyi, X1 iclas katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdehnə qarşı «qanunsuz yazılmış borcun silinməsi» tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə, məhkəmənin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı Cavabdehnə qarşı «qanunsuz yazılmış borcun silinməsi» tələbinə dair ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli, ******* saylı aktı əsasında ona yazılmış 1036,80 (bir min otuz altı manat səksən qəpik) manat cərimənin silinməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, o, İran İslam Respublikasının vətəndaşıdır. O, 2006-2007-ci illərdə, təxminən 17 ildir ki, Azərbaycan Respublikasına gəlmiş, burada evlənib ailə həyatı qurmuşdur. Ailə-uşağı ilə birgə Gəncə şəhəri, Natəvan qəsəbəsi, 4-cü küçədə sənədsiz evlərdə yaşayır. Onlar da digər ailələr kimi, bütün kommunal xidmətlərdən istifadə edirlər. Həmçinin, onlar təbii qazdan da istifadə edirlər. Digər sayğaclar kimi qaz sayğacı da onun adınadır. Onun evə qurlaşdırılan qaz sayğacı həddən artıq, çox pul yazdığından o, məcbur olub qaz sayğacının dəyişdirilməsi üçün qaz idarəsinə müraciət etmişdir. Qaz idarəsindən gələrək onun qaz sayğacını dəyişdirmişlər. Cavabdeh işçiləri tərəfindən sayğac dəyişdirilən zaman sayğaca hər hansı bir müdaxilə olunmaması barədə akt tərtib edilərək sayğac təhvil götürülmüşdür. Bundan sonra, Cavabdeh işçiləri tərəfindən yeni sarğac quraşdırılmış, akt tərtib edilmiş və ona təhvil verilmişdir. Beləliklə, o, əvvəlki sayğac üzrə istifadə etdiyi qaza ay ərzində 350 (üç yüz əlli) manat ödəyirdi, yeni sayğac üzrə istifadə etdiyi qaza görə ay ərzində 80 (səksən) manat pul ödəmişdir. Bir müddət sonra ona qaza 1036,80 (min otuz altı manat 80 qəpik) manat miqdarında borcu olması (cərimə olunması) barədə bildiriş gəlmişdir. O, bu barədə qaz idarəsinə məktub yazmış, ona qaz idarəsində məktub ünvanlayaraq bildirmişdilər ki, onun sayğacı təhvil alındıqdan sonra, dövlət yoxlanılmasına göndərilmişdir. Qaz sayğacının yoxlanılması barədə xx.xx.2022-ci il tarixli, MSK-29/1710-04029-1 saylı akt tərtib edilmiş və həmin aktda guya ki, sökülmüş (təhvil alınmış) sayğacın hesablama mexanizminin qoruyucu şüşəsinin alt hissəsi deşilmişdir. Laboratoriya rəyinə əsasən bu da guya ki, qaz itkisinə səbəb olmuşdur. Bəli, sökülmüş (təhvil alınmış) sayğacda yoxlanılması üçün laboratoriyaya göndərilmişdir, lakin onun iştirakı olmadan sayğac laboratoriyadan keçirilmişdir. Sayğacın hesablama mexanizminin qoruyucu şüşənin alt hissəsi deşilmiş olsaydı sayğac sökülərək təhvil alınan zaman bu vizual olaraq görünərdi və aktda qeyd edilərdi. Hər şey göz qabağındadır. Bundan əlavə onu da qeyd edir ki, sayğacın hesablama mexanizminin qoruyucu şüşənin alt hissəsi deşilibsə o, artıqlaması ilə ay ərzində qaz pulu ödəmişdir. Həmin sayğac üzrə yuxarıda qeyd etdiyi kimi hər ay 350 (üç yüz əlli) manat pul ödəmiş, yeni sayğac quraşdırılandan sonra, ay ərzində 80 (səksən) manat pul ödəmişdir. Bu göstərdiyi xüsusatlara görə o, laboratoriya rəyi və ona yazılmış qaz borcu ilə razılaşmır. O, həmin cərimə ilə razı deyil, hesab edir ki, yazılmış cərimə tam qanunsuz və əsassızdır. Belə ki, nə o, nə də ki, onun ailə üzvləri sözügedən sayğaca hər hansı bir müdaxilə etməmişdir. Bundan əlavə olaraq, sayğac sökülərək təhvil götürülən zaman sayğacın üzərində gözlə görünəcək hər hansı qırıq və sair əlamətlər yox idi və yuxarıda qeyd etdiyi kimi hər ay həddən artıq qaz pulu ödəmişdir. Laboratoriya sayğacla bağlı hər hansı bir problem çıxarılması onun və ailə üzvlərinin təqsirləri ucbatından olmayan problemlərdir. Ona görə də Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli, ******* saylı aktla ona yazılmış 1036,80 (bir min otuz altı manat 80 qəpik) manat cərimənin silinməsi üçün iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmək məcburiyyətində qalmış və hazırkı iddia ilə məhkəməyə müraciət edir. Odur ki, Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli, ******* saylı aktı əsasında ona yazılmış 1036,80 (bir min otuz altı manat 80 qəpik) manat cərimənin silinməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş edir. Məhkəmə iclasında İddiaçı iddia ərizəsi ilə eyni məzmunlu izahat verib, iddia tələbini müdafiə edərək əlavə olaraq bildirdi ki, yaşadığı evdə quraşdırılan qaz sayğacında problem olduğu, həddən artıq çox pul yazdığı üçün qaz sayğacının dəyişdirilməsi üçün cavabdeh orqanın əməkdaşlarına müraciət etmişdir. Cavabdeh orqanın əməkdaşları tərəfindən sözügedən ünvanda quraşdırılmış qaz sayğacına baxış keçirilmiş və tərtib edilmiş “Qaz sayğacının çıxarılması, quraşdırılması və istismara qəbulu haqqında” ******* nömrəli, 23 sentyabr 2022-ci il tarixli aktda sayğacın çıxarılma səbəbi “növbədən kənar dövlət yoxlaması” qeyd edilmişdir. Sayğac əvəz edildikdən 2 ay sonra aparılmış yoxlama nəticəsində MSK-29/1710-04029-1 nömrəli sayğaca baxış keçirildiyi, sayğacın hesablama mexanizminin qoruyucu şüşəsinin alt hissəsinin deşildiyi aşkar olunmuş və “Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında” ******* nömrəli, 26 noyabr 2022-ci il tarixli akt tərtib edilmişdir. Sözügedən akt tərtib edilən zaman onun iştirakı təmin edilməmiş və aktı imzalamamışdır. Bundan başqa, ona məxsus qaz sayğacı küçədə quraşdırılmış, belə olduğu halda qaz sayğacının işlək vəziyyətdə qalması üçün də məsuliyyəti o, daşımır. Həmçinin, onun tərəfindən qaz sayğacına heç vaxt hər hansı bir müdaxilə edilməmişdir. Belə olduğu halda 1036,80 manat məbləğində cərimənin yazılması absurddur. Odur ki, iddia tələbinin təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə məlumat verilməsinə baxmayaraq, Cavabdeh nümayəndəsi üzrlü səbəb göstərmədən məhkəmə iclasında iştirak etməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab edir. Məhkəmə iddiaçının izahatını dinləyib və məhkəmə tədqiqatı zamanı toplanmış sübutların məcmusuna qiymət verib hesab edir ki, aşağıdakılara əsasən iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarına əlavə edilmiş və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş; Azərbaycan Respublikasının Ərazisində Daimi Yaşamaq üçün İcazə Vəsiqəsinin surətindən görünür ki, İddiaçı xx.xx.2019-cu il tarixdən xx.xx.2024-cü il tarixinədək Azərbaycan Respublikasının Ərazisində Daimi Yaşamaq üçün icazə verilmişdir. Yaşayış yeri Gəncə şəhəri, Natəvan qəsəbəsi, 4-cü küçədir. Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin Cavabdeh Qaz sayğacının yoxlanılması barədə MSK-29/1710-04029-1 nömrəli aktına əsasən Cavabdeh İB-nin SOCAR**********30991710X04029 saylı, 24 oktyabr 2022-ci il tarixli məktubuna əsasən 28 oktyabr 2022-ci il tarixində Gəncə RQİİ-dən Dövlət yoxlamasına gətirilmiş əhalinin diafraqma tipli qaz sayğacına 31 oktyabr 2022-ci il tarixində Metrologiya Departamenti tərəfindən baxış keçirilmiş və aşağıdakılar müəyyən edilmişdir: “Zenner” tipli, G-4 markalı, **********5 nömrəli qaz sayğacının 20499780 nömrəli plomb kəsilərək G-4, SM/7319 saylı qutu açılmışdır. Sayğaca baxış keçirilmişdir. Sayğacın hesablama mexanizminin qoruyucu şüşəsinin alt hissəsi deşilmişdir. Sayğac istismara yararsızdır. “Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında” ******* nömrəli, 26 noyabr 2022-ci il tarixli aktdan görünür ki, Gəncə TQQ və XS-nin rəisi Avarov Müseyib, mühəndis Atakişiyev Vaqif, çilingər Qurbanov Natiq iştirakı ilə akt tərtib edilmişdir ondan ötrü ki, istehlakçıya məxsus qeyri yaşayış sahəsində xx.xx.2022-ci il tarixində təbii qazın uçotu və TQİQ-na riayət olunması yoxlanılmış və aşağıdakılar müəyyən olunmuşdur: AKT № MSK- 29/1710-04029-1 sayğaca baxış keçirilmişdir. Sayğacın hesablama mexanizminin qoruyucu şüşəsinin alt hissəsi deşilmişdir. Dəymiş ziyanın hesablanması və abonent tərəfindən ödənilməsi tələb edilmişdir. Həmin akt Avarov Müseyib, Atakişiyev Vaqif və Qurbanov Natiq tərəfindən imzalanmış, istehlakçının nümayəndəsi “X4” tərəfindən imzalanmamışdır. Cavabdeh 07 aprel 2023-cü il tarixli, 14-2-2-14/2-B-5-42/2023-12 nömrəli müraciətə baxılması barədə məktubunda Gəncə şəhəri, Natəvan qəsəbəsində yaşayan vətəndaş İddiaçı Esmail oğluna bildirilmişdir ki, ünvanda quraşdırılmış G-4 markalı sonradan ödənişli “Zenner” tipli, **********5 zavod nömrəli qaz sayğacı çıxarılmış Dövlət yoxlamasına göndərilmişdir. Qaz sayğacının yoxlanılması barədə xx.xx.2022-ci il tarixli, MSK-29/1710- 04029-1 saylı rəyinə əsasən sayğacın hesablama mexanizminin qoruyucu şüşəsinin alt hissəsi deşilmişdir. Bu səbəbdən ona 8640 m3 həcmində 1036,80 manat dəyərində qaz sərfi olaraq dəymiş ziyan hesablanmışdır. xx.xx.2022-ci il tarixli “Dəymiş ziyanın bərpasına dair” tələbnamənin surətindən görünür ki, sənaye və məişət qaz sayğaclarını kalibrləmə laboratoriyasının Qaz sayğacının yoxlanılması barədə xx.xx.2022-ci il tarixli, MSK-29/1710-04029-1 nömrəli aktına əsasən G-4 markalı, **********5 nömrəli sayğacın hesablama mexanizminin qoruyucu şüşəsinin alt hissəsi deşilmişdir. Mövcud qaz təsərrüfatının layihə-smeta və texniki icra sənədlərinin tələbinə uyğun yeni sayğacla əvəz edilməsi və itirilmiş qazın bərpası məqsədilə dəymiş ziyan hesablanması və ödənilməsi üçün qanunvericiliyə uyğun müvafiq tədbirlər icra olunması və G-4 markalı qaz sayğacının maksimal qaz sərfi 4m3/saat orta günlük iş rejimi 24 saat və hesabat müddəti 90 gün qəbul edilməklə itirilmiş qazın bərpası üçün hesabat aparılması və hesablanmış məbləğ ödənilməsi 4x24x90=8640 m3 cəmi 8640 m3. Fotoşəkillərdən görünür ki, iddiaçıya məxsus qaz sayğacı onun evinin həyət divarına bitişik, küçədə quraşdırılmışdır. Məhkəmə iddia tələbi ilə bağlı gəldiyi nəticəsini aşağıdakı hüquq normalarına əsasən əsaslı hesab edir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. “Qaz təchizatı haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 13-cü maddəsinə görə qaz paylayıcısı müqavilə ərazisində istənilən şəxsin sifarişi ilə onu qaz şəbəkəsinə birləşdirib təchiz etməlidir və paylayıcının şəbəkəsinə qoşulan istehlakçıların tələblərinin keyfiyyət və kəmiyyətcə daim təmin ediləcəyi dərəcədə qazın istehsalını, alınmasını və ötürülməsini təşkil etməlidir. “Qazdan istifadə Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin xx.xx.2011-ci il tarixli, 80 saylı qərarının 3.1.5-ci bəndinə əsasən qazdan səmərəli istifadə, qaz qurğularının etibarlı və təhlükəsiz istismar edilməsi məqsədi ilə qaz paylayıcısı istehlakçının qaz qurğusu dövlət standartlarının tələblərinə cavab vermədiyi, paylayıcının istehlakçıya verdiyi qazın sayğacla müəyyənləşdirilən hesabı istehlakçıya təqdim edildikdən (göndərildikdən) sonra bir ay müddətinə tam ödənilmədiyi və paylayıcı ilə müvafiq müqavilə bağlanılmadığı hallarda qazın verilməsinin dayandırılacağı barədə istehlakçıya yazılı bildiriş göndərməlidir. “Qazdan istifadə Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin xx.xx.2011-ci il tarixli, 80 saylı qərarının 3.1.3-cü maddəsinə əsasən qazpaylayıcı şəbəkəni onun etibarlılığının və təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məqsədi ilə təmir-profilaktika işlərini vaxtında yerinə yetirməklə, texniki cəhətdən saz vəziyyətdə saxlamalıdır. Həmin Qaydaların 5.2-ci bəndinə əsasən qaz paylayıcısı istehlakçıya verdiyi qazın dəyərini yalnız qaz sayğacının göstəricilərinə əsasən tam hesablamalıdır və hər ay istehlakçıya hesab təqdim etməlidir (göndərməlidir). “Smart-kart” tipli qaz sayğacı olan istehlakçıya istifadə etdiyi qazın dəyəri haqqında hesabın qaz paylayıcısı tərəfindən istehlakçıya təqdim edilməsi (göndərilməsi) tələb edilmir. İstehlakçı tərəfindən qazın hesabı tam ödənildikdən sonra, qaz paylayıcısı tərəfindən yol verilmiş səhvə görə düzgün hesablanmamış qazın dəyərinin qaz paylayıcısı istehlakçı tərəfindən ödənilməsini tələb edə bilməz. Azərbaycan Respublikası Tarif (Qiymət) Şurasının “Təbii qazın ölkədaxili tariflərinin tənzimləsi barədə” 28 noyabr 2016-cı il tarixli, 18 nömrəli qərarın 1-ci hissəsi ilə təsdiq edilmiş əlavənin cədvəl bölməsinin 4.1.1-ci sətrində əhali kateqoriyasına aid istehlakçılar üçün illik istehlak həcmi, yəni təbii qazın bir təqvim ili ərzində istehlak həcmi 1700 m3-dək (1700 m3 daxil) olan hissəsi üçün dəyəri 100,0, (ƏDV ilə, manat/min m3), 4.1.2-ci sətrində 1700 m3-dən çox olan hissəsi üçün dəyəri 200,0 (ƏDV ilə, manat/min m3) müəyyən edilmişdir. Belə ki, məhkəmə iclasında müəyyən edilmişdir ki, tərəflər İddiaçı faktiki yaşadığı ünvanında quraşdırılan qaz sayğacının hesablama mexanizminin qoruyucu şüşəsinin alt hissəsinin deşilməsi ilə əlaqədar Cavabdeh əməkdaşları tərəfindən iddiaçının sayğaca müdaxilə etməsini mübahisələndirilmiş və hesab edilmişdir ki, Cavabdeh ******* nömrəli, 26 noyabr 2022-ci il tarixli aktı tərtib edərkən qanunvericiliyin tələblərini pozmuşdur. Cavabdeh nümayəndəsi isə məhkəmə iclasında iştirak etmədiyindən iddiaya münasibətini öyrənmək mümkün olmamışdır. Məhkəmə ilk növbədə qeyd edir ki, Cavabdeh istehlakçı olan iddiaçının yaşadığı ünvanda yerləşən qaz sayğacı üçün borc hesablamışdır. Cavabdeh bu hərəkətini iddiaçı tərəfindən qaz sayğacına müdaxilə etməsi faktı ilə əsaslandırır. Lakin, iş materiallarından da görünür ki, cavabdeh istehlakçı olan iddiaçıya məxsus qaz sayğacına müdaxilə edilməsini təsdiq edən heç bir sübut təqdim etməmişdir. Qaz sayğacı çıxarılarkən tərtib edilmiş 23 sentyabr 2022-ci il tarixli, ******* nömrəli qaz sayğacının çıxarılması, quraşdırılması və istismara qəbulu haqqında aktda sayğacın plombunun və digər hissələrinin toxunulmazlığının pozulması, habelə sayğaca müdaxilə olunması barədə heç bir qeyd aparılmamış, sayğac növbədən kənar dövlət yoxlaması ilə əlaqədar çıxarılmışdır. Sayğac çıxarıldıqdan 2 ay sonra aparılmış yoxlama nəticəsində sayğacının hesablama mexanizminin qoruyucu şüşəsinin alt hissəsinin deşilməsi müəyyən edilmiş və ******* nömrəli, 26 noyabr 2022-ci il tarixli akt tərtib edilmişdir. Lakin həmin akt qanunla nəzərdə tutulan qaydada tərtib olunmamış, bununla aktın qanuniliyi və onda qeyd edilən xüsusatların həqiqiliyi şübhə yaratmışdır. Eyni zamanda Cavabdeh əməkdaşları tərəfindən iddiaçının yaşadığı ünvanda qaz sayğacının yoxlanılması zamanı İddiaçı iştirakı təmin olunmamış, hal şahidləri baxışın keçirilməsinə cəlb edilməmişdir. Sayğaca müdaxilə olunmadan hesablama mexanizmində xəta aşkarlanmışdırsa, buna görə fiziki şəxs olan istehlakçı məsuliyyət daşımır. Eyni zamanda iş materiallarına əlavə edilmiş fotoşəkillərdən görünür ki, iddiaçıya məxsus qaz sayğacı evinin həyət divarında bayırda küçədə yerləşir bu da onu deməyə əsas verir ki, aşkarlanmış nöqsanın qaz sayğacına hər hansı kənar şəxslərin müdaxiləsi və ya təbii aşınma nəticəsində olmasını istisna etmir. Cavabdehin abonentə borc hesablaması üçün abonentin təqsiri üzündən təbii qazdan qanunsuz istifadə faktını sübuta yetirməsi lazımdır. Cavabdeh isə həmin halı sübuta yetirə bilməmişdir. Cavabdeh tərəfindən tərtib edilmiş aktda göstərilən qüsur cavabdehə əsas vermir ki, iddiaçının sayğaca müdaxilə etdiyini güman edərək sonuncuya əlavə sərfiyyat hesablasın. İşlək sayğacın quraşdırılması və onun işlək vəziyyətdə qalması üçün məsuliyyət qaz paylayıcısının üzərinə düşdüyündən, cavabdeh öz üzərinə düşən vəzifələri icra etmədiyindən Cavabdeh tərəfindən iddiaçıya 1036,80 (bir min otuz altı manat səksən qəpik) manat borc heç bir faktiki və hüquqi əsasa söykənmədən hesablanmışdır. Bu baxımdan məhkəmə iddiaçının iddia tələbində qeyd etdiyi dəlilləri ağlabatan hesab edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələb və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Göstərilən normanın tələbinə görə sübut edilməli hallar dedikdə həmin hallara mübahisəli hüquq münasibətinin mövcudluğu ilə əlaqədar olan faktlar və cavabdeh tərəfindən iddiaçının hüququnun pozulmasını və mübahisələndirilməsini təsdiqləyən faktlar başa düşülür. Məhkəmə qeyd edir ki, mülki prosessual qanunvericiliyinə əsasən iddia üzrə iddiaçının tələbləri və cavabdehin etirazları bilavasitə sübutetmə yükü ilə bağlıdır, işin faktiki hallarının müəyyən edilməsinin məhkəmə qərarının qanuniliyinin və əsaslığının əsas göstəricisi olduğu nəzərə alınsa, bu institut xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. İddia tələblərinin və etirazın əsaslarının təsdiqlənməsi üçün tərəfin sübut etmədiyi halları məhkəmə mövcud olmayan kimi rədd edə bilər. Bu mənada, mülki hüquq münasibətləri iştirakçılarının vicdanlılığı prezumpsiyasına əsaslanan iddianın əsasında duran faktların mövcud olmadığına dair ehtimal ortaya çıxır. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi "Mahmudov Rusiya Federasiyasına qarşı” qərarında hüquqi mövqeyini əks etdirərək göstərmişdir ki, konvensiya prosedurları çərçivəsində sübutlar qiymətləndirilərkən bir qayda olaraq affirmanti, non neganti, incumbit probatio (sübut etmək yükü təkzib edənin deyil, iddia edənin üzərinə düşür) prinsipi rəhbər tutulur. Sübut kifayət qədər güclü, aydın və bir-birinə uyğun qənaətlərin həm mövcudluğundan, həmçinin təkzib olunmaz oxşar fakt ehtimallarından irəli gələ bilir (bax, Makhmudov v. Russia, No. 35082/04, 26 iyul 2007-ci il, § 68). Eyni zamanda "Qavazov Bolqarıstana qarşı" iş üzrə 06 mart 2008-ci il tarixli qərarında İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsi hüquqi mövqeyini belə ifadə etmişdir ki, məhkəmə sübutları qiymətləndirərkən, bir qayda olaraq "əsaslı şübhədən kənar" sübut standartları tətbiq edilir (bax, Gavazov v. Bulgaria, No. 54659/00, 06 mart 2008-ci il, § 93). Məhkəmə, ümumiyyətlə qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, sübutetmə üzrə vəzifələrin müəyyən edilməsi həm də iş üçün əhəmiyyət kəsb edən halların mötəbər aşkarlanmasının mümkünsüzlüyü halında hüquqi münasibətlərdə yaranan qeyrimüəyyənliyin aradan qaldırılması məqsədini daşıyır. Bununla belə, sübutların çatışmazlığı ilə bağlı işin halları barədə etibarlı qənaətlər mümkün olmadıqda, məhkəmə sübutların kifayətedici olmamasına və işin faktiki hallarının müəyyən edilməməsinə istinadən qərarın çıxarılmasından yayına bilməz. Bu mənada, bir tərəfdən, qeyri-müəyyənliyin aradan qaldırılmasına, digər tərəfdən, müvafiq faktların mövcud olub-olmamasında məhkəmə mülahizəsinin məhdudlaşdırılmasına xidmət edən mexanizm qismində sübutetmə yükünün bölüşdürülməsi institutu çıxış edir. Avropa Məhkəməsinin istifadə etdiyi standart və prinsipləri, habelə mülki prosessual qanunvericiliyin sübutetmə ilə bağlı müddəalarının hazırkı işə tətbiqi baxımından görünür ki,cavabdeh tərəfindən tutarlı əsas gətirilmədən və faktiki olaraq cavabdehin işçilərinin lazımi dəqiqləşmə aparılmaması nəticəsində əsassız 1036,80 (bir min otuz altı manat səksən qəpik) manat borc hesablanmışdır. Cavabdeh tərəfindən borcun yaranması kifayətedici aydınlıqla sübut edilə bilinməmiş və hər hansı mötəbər sübutlar təqdim edilməmişdir. Buna görə məhkəmə, iddiaçının tələbini əsaslı hesab edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 78.1-ci maddəsinə görə sübutlar işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən birinci instansiya məhkəməsinə təqdim edilir. Yenə də həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsində nəzərdə tutulur ki, məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Beləliklə, məhkəmə qüvvədə olan mülki və mülki prosessual qanunvericiliyin tələblərini rəhbər tutmaqla, tərəflər arasında yaranmış hüquq münasibətlərini tənzimləyən normalara əsaslanaraq, iş üzrə toplanmış materialları tədqiq edərək və araşdırılan sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək, iddia tələbini əsaslı sayır və onun təmin edilməsi qənaətinə gəlir. Nəticə etibarilə məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh tərəfindən təbii qazın sərfiyyatı ilə bağlı yaranmış borcun yaranma səbəbinin və hesablanması qaydasının qanunauyğun olduğu barədə sübut təqdim edə bilmədiyindən Cavabdeh tərəfindən ******* nömrəli, 26 noyabr 2022-ci il tarixli akt əsasında hesablanmış 1036,80 (bir min otuz altı manat səksən qəpik) manat borc qanunsuz hesablanmış olduğuna görə silinməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 233 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə, qət etdi: İddia təmin edilsin. Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulmasına görə ******* nömrəli, 26 noyabr 2022-ci il tarixli akt əsasında İddiaçı (abonent kodu **********08680) Cavabdeh tərəfindən hesablanmış 1036,80 (bir min otuz altı manat səksən qəpik) manat məbləğində borc silinsin. Qətnamədən həmin qətnamə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Gəncə Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemində yaradılmış elektron kabinet üzərindən Azərbaycan Respublikası Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən apellyasiya şikayəti verilməzsə, o, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən hakim: Zaman İmanov