Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2-2(102)-91/2022 ALİ MƏHKƏMƏ Kommersiya Kollegiyasının İddiaçı Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdehə qarşı iş üzrə Açar sözlər: pul tələbi 15.02.2022 Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyası, hakim Məmmədli Bəhram Məmməd oğlunun sədrliyi və məruzəsi ilə, hakimlər Qəribov Bəhman Fərhad oğlu və Dadaşov İlqar Ağababaş oğlundan ibarət tərkibdə İddiaçı Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdehə qarşı “pul” tələbinə dair kommersiya işi üzrə cavabdeh tərəfindən Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasının 2021-ci il 29 sentyabr tarixli 2-2(103)-1051/2021 saylı qətnaməsindən verilmiş kassasiya şikayətinə yazılı icraat qaydasında baxmışdır. İ. İŞİN HALLARİ 1.İş materiallarında olan aşağıdakı sənədlərdən görün ür ki: 1.1. "A" MMC (bundan sonra – "A") və Cavabdeh MMC (bundan sonra – “SA”) arasında 2015-ci il 30 dekabr tarixdə bağlanmış 125/15/SA nömrəli icarə müqaviləsinə (bundan sonra – “125/15/SA nömrəli icarə müqaviləsi”) əsasən, icarəyə verən/A mülkiyyətində olan avadanlıqları bu Müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsini təşkil edən Əlavələr əsasında icarəçiyə/SA-ya icarəyə verməyi, icarəçi isə Əlavələrdə nəzərdə tutulmuş icarə haqqını müqavilənin şərtlərinə əsasən ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. 1.2. İcarə müqaviləsinin şərtlərinə görə: 1.2.1. Bu müqaviləyə müvafiq olaraq icarəyə verən tərəfindən icarəçiyə icarəyə verilmiş avadanlıqlar müqabilində icarəçi, icarəyə verənə tərəflərlə imzalanan Əlavələrə müvafiq olaraq icarə haqqı ödəyir (2.1-ci bənd). 1.2.2. İcarəyə verən bu müqavilənin 2.1-ci bəndi nə uyğun olaraq aylıq icarə haqqı üçün hesab-fakturanı həmin ay başa çatdıqdan sonra 5 gün ərzində təqdim edir. Hər hesab-faktura tərəflərlə imzalanan təhvil-təslim aktı ilə müşayiət olunur (2.2-ci bənd). 1.2.3. İcarəçi icarəyə verənin hesab-fakturalarının tam məbləğini, yaxud onun mübahisə edilməyən hissəsini, onların təqdim edildiyi tarixdən 30 təqvim günündən gec olmayaraq ödəməlidir (2.3-cü bənd). 1.3. İcarəyə verilən avadanlıqlar və icarə haqqı barədə 2015-ci il 30 dekabr tarixli razılaşmaya əsasən, tərəflər aylıq icarə haqqı 12.500 ABŞ dolları təşkil edən 1 ədəd TH5-3-BM Test Bench 1450 Bar, aylıq icarə haqqı 5.000 ABŞ dolları təşkil edən 1 ədəd 83 C001 Parkimp İİ Tischversion, aylıq icarə haqqı 2.000 ABŞ dollarə təşkil edən 1 ədəd TH6-6 Schlauchreinigungsgerat S, aylıq icarə haqqı 1.500 ABŞ dolları təşkil edən 1 ədəd 339 Hose Cutting Machine S3PH, aylıq icarə haqqı 1.000 ABŞ dolları təşkil edən 2 ədəd 85 CE-061L Karrykrimp 2, aylıq icarə haqqı 1.000 ABŞ dolları təşkil edən 2 ədəd TH3-13- 3PH Bench mount, 3 phase power Shose Cutting Machine olmaqla, ümumilikdə aylıq icarə haqqı ƏDV daxil cəmi 29.500 ABŞ dolları təşkil edən 6 adda avadanlığın icarəyə verilməsi barədə razılığa gəlmişlər. 1.4. SA tərəfindən 2018-ci il 4 iyun tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Service order) əsasında 2018-ci ilin iyun ayı üçün 6 adda avandanlıqların icarəsi sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə İddiaçı QSC (bundan sonra – “BES”) (əvvəlki adı "xxxx" MMC) tərəfindən 2018-ci il 2 iyul tarixli 51/18 saylı hesab təqdim edilmiş və 2018-ci ilin iyun ayına görə avandanlıqların icarəsi üz rə ümumi borc ƏDV 4.500 ABŞ dolları olmaqla, ümumilikdə 29.500 ABŞ dolları məbləğində müəyyən edilmişdir. İcarə müqaviləsinə əsasən, 2018-ci ilin iyun ayı üzrə avadanlıqların icarəyə verilməsi ilə bağlı tərəflərin nümayəndələri arasında 2018-ci il 2 iyul tarixli təhvil-təslim aktı təsdiq edılmişdir. Həmin ay üçün avadanlıqların icarəsinə görə 2018-ci il 4 iyul tarixli EAAK 344936 saylı elektron qaimə də təqdim edilmişdir. Qeyd olunan borcdan MMC tərəfindən 2018-ci il 28 dekabr tarixdə 4.500 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmişdir. 1.5. SA tərəfindən 2018-ci il 6 iyul tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Service order) əsasında 2018-ci ilin iyul ayı üçün avandanlıqların icarəsi sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2018-ci il 1 avqust tarixli 62/18 sa ylı hesab təqdim edilmiş və 2018-ci ilin iyul ayına görə avandanlıqların icarəsi üzrə ümumi borc ƏDV daxil 29.500 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. İcarə müqaviləsinə əsasən 2018-ci ilin iyul ayı üzrə avadanlıqların icarəyə verilməsi ilə bağlı tərəflərin nümayəndələri arasında 2018-ci il 1 avqust tarixli təhvil-təslim aktı təsdiq edilmişdir. Həmin ay üçün avadanlıqların icarəsinə görə 2018-ci il 8 avqust tarixli EAAL 236749 saylı e-qaimə də təqdim edilmişdir. Həmin borcdan MMC tərəfindən 4.500 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişini həyata keçirmişdir. 1.6. SA tərəfindən 2018-ci il 4 sentyabr tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Service order) əsasında 2018-ci ilin sentyabr ayı üçün avandanlıqların icarəsi sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2018-ci il 1 oktyabr tarixli 68/18 saylı hesab təqdim edilmiş və 2018-ci ilin sentyabr ayına görə avandanlıqların icarəsi üzrə ümumi borc ƏDV daxil 29.500 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. Avadanlıqların həmin ay üzrə icarəyə verilməsi 2018-ci il 1 oktyabr tarixli təhvil-təslim aktı əsasında təsdiqlənmişdir. Həmin ay üçün avadanlıqların icarəsinə görə 2018-ci il 24 oktyabr tarixli EAAN 078543 saylı e-qaimə də təqdim edilmişdir. Həmin borcdan MMC tərəfindən 2019-cu il 4 yanvar tarixində 4.500 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmişdir. 1.7. SA tərəfindən 2018-ci il 9 oktyabr tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Servive order) əsasında 2018-ci ilin oktyabr ayı üçün avadanlıqların icarəsi sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2018-ci il 1 noyabr tarixli 70/18 saylı hesab təqdim edilmiş və 2018-ci ilin oktyabr ayına görə avandanlıqlann icarəsi üzrə ümumi borc ƏDV daxil 29.500 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. Avadanlıqların qeyd olunan ay üzrə icarədə olması 2018-ci il 1 noyabr tarixli təhvil-təslim aktı əsasında təsdiqlənmişdir. Avadanlıqların icarəsinə görə 2018-ci il 1 noyabr tarixli EAAN 270948 saylı e-qaimə də təqdim edilmişdir. Həmin borcdan MMC tərəfindən 2019-cu il 4 yanvar tarixində 4.500 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmişdir. 1.8. SA tərəfindən 2018-ci il 26 noyabr tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Service order) əsasında 2018-ci ilin noyabr ayı üçün avandanlıqların icarəsi sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2018-ci il 3 dekabr tarixli 74/18 saylı hesab təqdim edilmiş və 2018-ci ilin noyabr ayına görə avandanlıqların ica rəsi üzrə ümumi borc ƏDV daxil 29.500 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. Avadanlıqların qeyd olunan ay üzrə icarədə olması 2018-ci il 3 dekabr tarixli təhvil-təslim aktı əsasında təsdiqlənmişdir. Həmin ay üçün avadanlıqların icarəsinə görə 2018-ci il 6 dekabr tarixli EAAO 169650 saylı e-qaimə də təqdim edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 2019-cu il 4 yanvar tarixində 4.500 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmişdir. 1.9. SA tərəfindən 2018-ci il 14 dekabr tarixlie ********** nömrəli Sifariş orderi (Service order) əsasında 2018-ci ilin dekabr ayı üçün avandanlıqların icarəsi sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2019-cu il 18 yanvar tarixli 04/19 saylı hesab təqdim edilmiş və 2018-ci ilin dekabr ayına görə avandanlıqlann icarəsi üzrə ümumi borc ƏDV daxil 29.500 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. Avadanlıqların qeyd olunan ay üzrə icarədə olması 2019-cu il 3 yanvar tarixli təhvil-təslim aktı əsasında təsdiqlənmişdir. Həmin ay iiçün avadanlıqların icarəsinə görə 2019-cu il 21 yanvar tarixli EAAP 375999 saylı e-qaimə də təqdim edilmişdir. Həmin borcdan MMC tərəfindən 2019-cu il 4 yanvar tarixində 4.500 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmişdir. 1.10. SA tərəfindən 2019-cu il 30 yanvar tarixli ********** nömrəli sifariş orderi (Service order) əsasında 2019-cu ilin yanvar ayı üçün avandanlıqların icarəsi sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2019-cu il 27 fevral tarixli 14/19 saylı hesab təqdim edilmiş və 2019-cu ilin yanvar ayına görə avandanlıqların icarəsi üzrə ümumi borc ƏDV daxil 29.500 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. Avadanlıqların qeyd olunan ay üzrə icarədə olması 2019-cu il 1 fevral tarixli təhvil-təslim aktı əsasında təsdiqlənmişdir. Həmin ay üçün avadanlıqların icarəsinə görə 2019-cu il 27 fevral tarixli EAAQ 965758 saylı e-qaimə də təqdim edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 2019-cu il 4 yanvar tarixində 4.500 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmişdir. 1.11. SA tərəfindən 2019-cu il 14 fevral tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Service order) əsasında 2019-cu ilin fevral ayı üçün avandanlıqların icarəsi sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2019-cu il 1 mart tarixli 15/19 saylı hesab təqdim edilmiş və 2019-cu ilin fevral ayına görə avandanlıqlann icarəsi üzrə ümumi borc ƏDV daxil 29.500 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. Avadanlıqların qeyd olunan ay üzrə ic arədə olması 2019-cu il 1 mart tarixli təhvil-təslim aktı əsasında təsdiqlənmişdir. Həmin ay üçün avadanlıqların icarəsinə görə 2019-cu il 1 mart tarixli EAAR 062114 saylı e-qaimə də təqdim edilmişdir. Həmin borcdan MMC tərəfindən 2019-cu il 4 yanvar tarixində 4.500 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmişdir. 1.12. SA tərəfindən 2019-cu il 4 aprel tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Service order) əsasında 2019-cu ilin mart ayı üçün avandanlıqların icarəsi sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2019-cu il 1 may tarixli 24/19 saylı hesab təqdim edilmiş və 2019-cu ilin mart ayına görə avandanlıqların icarəsi üzrə ümumi borc ƏDV daxil 29.500 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. Avadanlıqların qeyd olunan ay üzrə icarədə olması 2019-cu il 1 aprel tarixli təhviltəs lim aktı əsasında təsdiqlənmişdir. Həmin ay üçün avadanlıqların icarəsinə görə 2019-cu il 25 dekabr tarixli EBAE 044190 saylı e-qaimə də təqdim edilmişdir. Həmin borcdan MMC tərəfindən 2019-cu il 21 fevral tarixində 4.500 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmişdir. 1.13. SA tərəfindən 2019-cu il 29 aprel tarixli **********4 nömrəli Sifariş orderi (Service order) əsasında 2019-cu ilin aprel ayı üçün avandanlıqların icarəsi sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2019-cu il 1 may tarixli 44/19 saylı hesab təqdim edilmiş və 2019-cu ilin aprel ayına görə avandanlıqların icarəsi üzrə ümumi borc ƏDV daxil 29.500 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. Avadanlıqların qeyd olunan ay üzrə icarədə olması 2019-cu il 1 may tarixli təhvil-təslim aktı əsasında təsdiqlənmişdir. Həmin a y üçün avadanlıqların icarəsinə görə 2019-cu il 25 dekabr tarixli EBAE 044529 saylı e-qaimə də təqdim edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 2019-cu il 18 mart tarixdə 4.500 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmişdir. 1.14. SA tərəfindən 2019-cu il 20 may tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Service order) əsasında 2019-cu ilin may ayı üçün avandanlıqların icarəsi sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2019-cu il 3 iyun tarixli, 45/19 saylı hesab təqdim edilmiş və 2019-cu ilin may ayına görə avandanlıqların icarəsi üzrə ümumi borc ƏDV daxil 29.500 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. Avadanlıqların qeyd olunan ay üzrə icarədə olması 2019-cu il 3 iyun tarixli təhvil-təslim aktı əsasında təsdiqlənmişdir. Həmin ay üçün avadanlıqların icarəsinə görə 2019-cu il 25 dekabr tarixli EBAE 044952 saylı e-qaimə də təqdim edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 2019-cu il 18 mart tarixdə 4.500 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmişdir. 1.15. SA tərəfindən 2019-cu il 10 iyul tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Service order) əsasında 2019-cu ilin iyun ayı üçün avandanlıqların icarəsi sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2019-cu il 18 iyul tarixli 46/19 saylı hesab təqdim edilmiş və 2019-cu ilin iyun ayına görə avandanlıqların icarəsi üzrə ümumi borc ƏDV daxil 29.500 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. Avadanlıqların qeyd olunan ay üzrə icarədə olması 2019-cu il 18 iyul tarixli təhviltəslim aktı əsasında təsdiqlənmişdir. Həmin ay üçün avadanlıqların icarəsinə görə 2019-cu il 25 dekabr tarixli EBAE 045388 saylı e-qaimə də tə qdim edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 2019-cu il 18 mart tarixində 4.500 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmişdir. 1.16. SA tərəfindən 2019-cu il 1 oktyabr tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Service order) əsasında 2019-cu ilin iyul ayı üçün avandanlıqların icarəsi sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2019-cu il 2 oktyabr tarixli 47/19 saylı hesab təqdim edilmiş və 2019-cu ilin iyul ayına görə avandanlıqların icarəsi üzrə ümumi borc ƏDV daxil 29.500 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. Avadanlıqların qeyd olunan ay üzrə icarədə olması 2019-cu il 2 oktyabr tarixli təhviltəslim aktı əsasında təsdiqlənmişdir. Həmin ay üçün avadanlıqların icarəsinə görə 2019-cu il 25 dekabr tarixli EBAE 046849 saylı e-qaimə də təqdim edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfi ndən 2019-cu il 19 aprel tarixində 4.500 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmişdir. 1.17. SA tərəfindən 2019-cu il 1 oktyabr tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Service order) əsasında 2019-cu ilin avqust ayı üçün avandanlıqların icarəsi sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2019-cu il 2 oktyabr tarixli 48/19 saylı hesab təqdim edilmiş və 2019-cu ilin avqust ayına görə avandanlıqların icarəsi üzrə ümumi borc ƏDV daxil 29.500 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. Avadanlıqların qeyd olunan ay üzrə icarədə olması 2019-cu il 2 oktyabr tarixli təhvil-təslim aktı əsasında təsdiqlənmişdir. Həmin ay üçün avadanlıqların icarəsinə görə 2019-cu il 25 dekabr tarixli EBAE 047459 saylı e-qaimə də təqdim edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 2019-cu il 19 aprel tarixində 4.500 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmişdir. 1.18. SA tərəfindən 2019-cu il 14 oktyabr tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Service order) əsasında 2019-cu ilin sentyabr ayı üçün avandanlıqların icarəsi sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2019-cu il 17 oktyabr tarixli 49/19 saylı hesab təqdim edilmiş və 2019-cu ilin sentyabr ayına görə avandanlıqların icarəsi üzrə ümumi borc ƏDV daxil 29.500 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. Avadanlıqların qeyd olunan ay üzrə icarədə olması 2019-cu il 17 oktyabr tarixli təhvil-təslim aktı əsasında təsdiqlənmişdir. Həmin ay üçün avadanlıqların icarəsinə görə 2019-cu il 25 dekabr tarixli EBAE 048995 saylı e-qaimə də təqdim edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 2019-cu il 19 aprel tarixində 4.500 ABŞ dolları məbləğin də ƏDV ödənişi həyata keçirilmişdir. 1.19. SA tərəfindən 2019-cu il 25 oktyabr tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Service order) əsasında 2019-cu ilin oktyabr-noyabr-dekabr ayları üçün avandanlıqların icarəsi sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2019-cu il 19 dekabr tarixli 50/19 saylı hesab təqdim edilmiş və 2019-cu ilin oktyabr-noyabr-dekabr aylarına görə avandanlıqların icarəsi üzrə ümumi borc ƏDV daxil 88.500 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. Avadanlıqların qeyd olunan ay üzrə icarədə olması 2019-cu il 19 dekabr tarixli təhvil-təslim aktı əsasında təsdiqlənmişdir. Həmin ay üçün avadanlıqlann icarəsinə görə 2019-cu il 21 dekabr tarixli EBAE 188656 saylı e-qaimə də təqdim edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 2019-cu il 19 aprel tarixdə 13.500 ABŞ dolları məbləği ndə ƏDV ödənişi həyata keçirilmişdir. 1.20. SA tərəfındən 2019-cu il 11 fevral tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Service order) əsasında 2020-ci ilin yanvar-fevral-mart ayları üçün avandanlıqların icarəsi sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2020-ci il 12 may tarixli 05/20 saylı hesab təqdim edilmiş və 2019-cu ilin yanvar-fevral-mart aylarına görə avandanlıqların icarəsi üzrə ümumi borc ƏDV daxil 88.500 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. Avadanlıqların icarəyə verilməsi ilə 2020-ci il 18 may tarixli EBAK 014643 saylı e-qaimə də təqdim edilmiş və həmin e-qaimə SA-nın əməkdaşı Ə.Babayev tərəfindən imzalanmaqla təsdiqlənmişdir. Həmin borc məbləğindən də SA tərəfindən 13.500 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmişdir. 1.21. 2020-ci il 17 iyun tarixli ***** ***** nömrəli Sifariş orderinə (Purchase Order) əsasən, SA tərəfindən 40 ədəd Oil Kopr-Kote Drill Collar Tool Joint Compound adlı məhsul sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2020-ci il 26 avqust tarixli 16/20 saylı hesab təqdim edilmiş və həmin məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 17.888,80 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. BES tərəfindən sifariş olunan məhsul tam sayda deyil, 20 ədəd təhvil verilmiş, həmin hesab üzrə borc ƏDV daxil ümumilikdə 8.944,40 ABŞ dolları məbləğində formalaşmışdır. 20 ədəd adıçəkilən məhsul 2020-ci il 26 avqust tarixli 011/26082020 saylı təhvil-təslim aktı (delivery note), 2020-ci il 26 avqust tarixli 013078 saylı Anbara mədaxil orderi əsasında SA-ya təhvil verilmişdir. Malların satılması ilə bağlı 2020-ci il 26 avqust tarixli 178259 saylı e-qaimə t ərtib olunmuşdur. Həmin borcdan MMC tərəfindən 1.364,40 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmiş, 7.580 ABŞ dolları təşkil edən əsas borc ödənilməmişdir. 1.22. SA tərəfindən 2019-cu il 28 mart tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 1.194 ədəd Yay kombinizonu sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2019-cu il 25 aprel tarixli 22/19 saylı hesab təqdim edilmiş və həmin məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 183.159,60 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 1.194 ədəd adıçəkilən məhsul 2019-cu il 15 aprel tarixli 22/15042019 saylı təhvil-təslim aktı (delivery note) əsasında SA-ya təhvil verilmişdir. Məhsulların satılması ilə bağlı 2019-cu il 21 dekabr tarixli EBAE 151915 saylı e-qaimə tərtib edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 27.939,60 ABŞ dol ları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmişdir. 22/19 saylı hesab üzrə 155.220 ABŞ dolları təşkil edən əsas borc məbləği ödənilməmişdir. 1.23. SA tərəfindən 2019-cu il 25 aprel tarixli ********** nömrəli Sifaris orderi (Purchase Order) əsasında 502 ədəd Yay kombinizonu sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2019-cu il 26 aprel tarixli 21/19 saylı hesab təqdim edilmiş və həmin məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 77.006,80 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 502 ədəd adıçəkilən məhsul 2019-cu il 15 aprel tarixli 22/15042019 saylı təhvil-təslim aktı (delivery note) əsasında SA-ya təhvil verilmişdir. Məhsulların satılması ilə bağlı 2019-cu il 21 dekabr tarixli EBAE 149743 saylı e-qaimə tərtib olunmuşdur. Həmin borcdan SA tərəfindən 11.746,80 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həy ata keçirilmiş, 65.260 ABŞ dolları təşkil edən əsas borc məbləği ödənilməmişdir. 1.24. SA tərəfindən 2019-cu il 23 sentyabr tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 45 ədəd Kopr Kote yiğ yağı sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2019-cu il 23 sentyabr tarixli 38/19 saylı hesab təqdim edilmiş və həmin məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 25.753,50 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 45 ədəd adıçəkilən məhsul 2019-cu il 7 noyabr tarixli 046/07112019 saylı təhvil-təslim aktı (delivery note) və eyni tarixli 011917 saylı Anbara mədaxil orderi əsasında SA-ya təhvil verilmişdir. Məhsulların satılması ilə bağlı 2019-cu il 21 dekabr tarixli EBAE 114300 saylı e-qaimə tərtib edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 2019-cu il 3 oktyabr tarixdə 7275 ABŞ dolları ə sas borc, 3.928,50 ABŞ dolları məbləğində ƏDV borcundan ödəniş həyata keçirilmiş, 14.550 ABŞ dolları təşkil edən borc ödənilməmişdir. 1.25. SA tərəfindən 2019-cu il 14 yanvar tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 409 ədəd Qış kombinizonu sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2019-cu il 15 noyabr tarixli 39/19 saylı hesab təqdim edilmiş və təhvil verilmiş 240 ədəd məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 57.348 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 240 ədəd adıçəkilən məhsul 2019-cu il 12 dekabr tarixli 010923 saylı Anbara mədaxil orderi əsasında SAya təhvil verilmişdir. Eyni zamanda, məhsulun təhvil verilinəsi 2019-cu il 21 dekabr tarixli EBAE 115229 saylı e-qaimə ilə də təsdiqlənmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 8.748 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödən işi həyata keçirilmişdir. 48.600 ABŞ dolları təşkil edən əsas borc ödənilməmiş qalmışdır. 1.26. SA tərəfindən 2019-cu il 20 may tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 500 ədəd Qış kombinizonu sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2019-cu il 15 noyabr tarixli 41/19 saylı hesab təqdim edilmiş və təhvil verilmiş 399 ədəd məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 95.341,05 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 399 ədəd adıçəkilən məhsul 2019-cu il 12 dekabr tarixli 010923 saylı Anbara mədaxil orderi əsasında SAya təhvil verilmişdir. Məhsulların satılması ilə bağlı 2019-cu il 21 dekabr tarixli EBAE 145609 saylı e-qaimə tərtib edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 14.543,55 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmiş, 80.797,50 ABŞ dolları təşkil edən əsas borc ödənilməmişdir. 1.27. SA tərəfindən 2019-cu il 20 may tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 500 ədəd Qış gödəkçəsi silariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2019cu il 23 may tarixli 29/19 saylı hesab təqdim edilmiş və həmin məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 128.030 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 500 ədəd adıçəkilən məhsul 2019-cu il 15 aprel tarixli 23/15042019 saylı Təhvil-təslim aktı (delivery note) əsasında SA-ya təhvil verilmişdir. Məhsulların satılması ilə bağlı 2019-cu il 21 dekabr tarixli EBAE 154053 saylı e-qaimə tərtib olunmuşdur. Həmin borcdan SA tərəfindən 19.530 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmiş, 108.500 ABŞ dolları təşkil edən əsas borc ödənilməmiş qalmışdır. 1.28. SA tərəfindən 2019-cu il 20 may tarix li ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 500 ədəd Qış kombinizonu sifariş olunmuşdur Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2019cu il 30 may tarixli 30/19 saylı hesab təqdim edilmiş və təhvil verilmiş 101 ədəd məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 24.133,95 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 101 ədəd adıçəkilən məhsul 2019-cu il 15 aprel tarixli 23/15042019 saylı təhvil-təslim aktı (delivery note) əsasında SA-ya təhvil verilmişdir. Məhsulların satılması ilə bağlı 2019-cu il 21 dekabr tarixli EBAE 154279 saylı eqaimə tərtib edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 3.681,45 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmiş, 20.452,50 ABŞ dolları təşkil edən borc məbləği ödənilməmişdir. 1.29. SA tərəfindən 2019-cu il 14 yanvar tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 409 ədəd Qış kombinizonu sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə QSC tərəfindən 2019-cu il 30 may tarixli 32/19 saylı hesab təqdim edilmiş və təhvil verilmiş 169 ədəd məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 40.382,55 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 169 ədəd adıçəkilən məhsul 2019-cu il 15 aprel tarixli 23/15042019 saylı Təhvil-təslim aktı (delivery note) əsasında) SA-ya təhvil verilmişdir. Məhsulların satılması ilə bağlı 2019-cu il 21 dekabr tarixli EBAE 154902 saylı e-qaimə tərtib olunmuşdur. Həmin borcdan SA tərəfindən 6.160,05 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmiş, 34.222,50 ABŞ dolları təşkil edən borc məbləği ödənilməmişdir. 1.30. SA tərəfindən 2019-cu il 29 noyabr tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 61 ədəd Qış kombinizonu s ifariş olunmuşdur. Həmin sifariş üzrə BES tərəfindən 2019-cu il 29 noyabr tarixli 43/19 saylı hesab təqdim edilmiş və həmin məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 14.575,95 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 61 ədəd adıçəkilən məhsul 2019-cu il 15 yanvar tarixli 23/15042019 saylı Təhvil-təslim aktı (delivery note) əsasında SA-ya təhvil verilmişdir. Məhsulların satışı ilə bağlı 2019-cu il 21 dekabr tarixli EBAE 147241 saylı e-qaimə tərtib edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 2.223,45 ABŞ dolları məbləğində ƏDV ödənişi həyata keçirilmiş, 12.352.50 ABŞ dolları təşkil edən əsas borc ödənilməmişdir. 1.31. SA tərəfindən 2019-cu il 5 mart tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 15 ədəd Oil Kopr-Kote adlı məhsul sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən 2019 -cu il 1 may tarixli 26/19 saylı hesab təqdim edilmiş və həmin məhsullara görə ümumi borc 7.275 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 15 ədəd adıçəkilən məhsul 2019-cu il 10 may tarixli 030/10052019 saylı Təhvil-təslim aktı (delivery note) əsasında SA-ya təhvil verilmişdir. Məhsulların satışı ilə bağlı 2019-cu il 21 dekabr tarixli EBAE 153205 saylı e-qaimə tərtib edilmişdir. Həmin hesab 0 faizlə ƏDV cəlb edildiyindən ƏDV ödənişi həyata keçirilməmiş, 7.275 ABŞ dolları təşkil edən borc məbləği ödənilməmişdir. 1.32. SA tərəfindən 2019-cu il 5 mart tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase order) əsasında 60 ədəd Oil Kopr-Kote adlı məhsul sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən təhvil verilmiş 35 ədəd məhsula görə 2019-cu il 1 may tarixli 25/19 saylı hesab təqdim edilmiş və h əmin məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 20.030,50 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 35 ədəd adıçəkilən məhsul 2019-cu il 10 may tarixli 030/10052019 saylı Təhvil-təslim aktı (delivery note) əsasında SA-ya təhvil verilmişdir. Məhsulların satışı ilə bağlı 2019-cu il 21 dekabr tarixli EBAE152870 saylı e-qaimə ilə tərtib edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 3.055,50 ABŞ dolları ödəniş edilmiş, 16.975 ABŞ dolları məbləğində borc ödənilməmiş qalmışdır. 1.33. SA tərəfindən 2019-cu il 5 mart tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 60 ədəd Oil Kopr-Kote adlı məhsul sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən təhvil verilmiş 25 ədəd məhsula görə 2019-cu il 24 aprel tarixli 19/19 saylı hesab təqdim edilmiş və həmin məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 14.307,5 0 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 25 ədəd adıçəkilən məhsul 2019-cu il 22 aprel tarixli 026/22042010 saylı Təhvil-təslim aktı (delivery note) və eyni tarixli 010989 saylı Anbara mədaxil orderi əsasında SA-ya təhvil verilmişdir. Məhsulların satışı ilə bağlı 2019-cu il 21 dekabr tarixli EBAE 147805 saylı e-qaimə tərtib edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 2.182,50 ABŞ dolları ödəniş edilmiş, 12.125 ABŞ dolları təşkil edən borc məbləği ödənilməmiş qalmışdır. 1.34. SA tərəfindən 2018-ci il 20 dekabr tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 653 ədəd Safety Boots (işçi ayaqqabısı) adlı məhsul sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən təhvil verilmiş 110 ədəd məhsula görə 2019-cu il 4 yanvar tarixli 01/19 saylı hesab təqdim edilmiş və həmin məhsullara gör ə ümumi borc ƏDV daxil 18.431,60 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 110 ədəd adıçəkilən məhsul 2018-ci il 20 dekabr tarixli 069/20122018 saylı Təhvil-təslim aktı (delivery note) əsasında SA-ya təlvil verilmişdir. Məhsulların satışı ilə bağlı 2019-cu il 4 yanvar tarixli EAAO 895502 saylı e-qaimə tərtib edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 2.811,60 ABŞ dolları ödəniş həyata keçirilmiş, 15.620 ABŞ dolları məbləğində borc ödənilməmiş qalmışdır. 1.35. SA tərəfindən 2018-ci il 20 dekabr tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 653 ədəd Safety Boots (işçi ayaqqabısı) adlı məhsul sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən təhvil verilmiş 543 ədəd məhsula görə 2019-ci il 18 yanvar tarixli 02/19 saylı hesab təqdim edilmiş və həmin məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 90.985,08 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. Məhsullar 2019-cu il 15 yanvar tarixli 003/15012019 saylı Təhviltəslim aktı (delivery note) əsasında SA-ya təhvil verilmişdir. Məhsulların satışı ilə bağlı 2019-cu il 21 yanvar tarixli EAAP 386478 saylı e-qaimə tərtib edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 13.879,08 ABŞ dolları ödəniş həyata keçirilmiş, 77.106 ABŞ dolları məbləğində borc ödənilməmişdir. 1.36. SA tərəfindən 2018-ci il 22 noyabr tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 100 ədəd Safety Boots (işçi ayaqqabısı) adlı məhsul sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə QSC tərəfindən təhvil verilmiş 100 ədəd məhsula görə 2019-cu il 18 yanvar tarixli 03/19 saylı hesab təqdim edilmiş və həmin məhsullara görə ümumi borc (ƏDV 0%) 14.200 ABŞ dolları müəyyən edilmi şdir. 100 ədəd adıçəkilən məhsul 2019-cu il 15 yanvar tarixli 003/15012019 saylı Təhvil-təslim aktı (delivery note) əsasında SA-ya təhvil verilmişdir. Məhsulların satışı ilə bağlı 2019-cu il 21 yanvar tarixli EAAP 387352 saylı e-qaimə tərtib edilmişdir. Həmin hesab üzrə 14.200 ABŞ dolları məbləğində borc ödənilməmiş qalmışdır. 1.37. SA tərəfindən 2018-ci il 27 dekabr tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 20 ədəd Safety Boots (işçi ayaqqabısı) adlı məhsul sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən təhvil verilmiş 20 ədəd məhsula görə 2019-cu il 21 yanvar tarixli 05/19 saylı hesab təqdim edilmiş və həmin məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 3.351,20 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 20 ədəd adıçəkilən məhsul 2019-cu il 15 yanvar tarixli 003/15012019 say lı Təhvil-təslim aktı (delivery note) əsasında SA-ya təhvil verilmişdir. Məhsulların satılması ilə bağlı 2019-cu il 21 yanvar tarixli EAAP 389772 saylı e-qaimə tərtib edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 511.20 ABŞ dolları ödəniş həyata keçirilmiş, 2.840 ABŞ dolları ödənilməmiş qalmışdır. 1.38. SA tərəfindən 2019-cu il 4 yanvar tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 10 ədəd Safety Boots (işçi ayaqqabısı) adlı məhsul sifariş olunmuşdur. Həmin sifariş üzrə BES tərəfindən təhvil verilmiş 10 ədəd məhsula görə 2019-cu il 21 yanvar tarixli 06/19 saylı hesab təqdim edilmiş və həmin məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 1.675,60 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 10 ədəd adıçəkilən məhsul 2019-cu il 15 yanvar tarixli 003/15012019 saylı Təhvil-təslim aktı (delivery note) əsasında SA-ya təhvil verilmişdir. Məhsulların satılması ilə bağlı 2019-cu il 21 yanvar tarixli EAAP 390449 saylı e-qaimə tərtib edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 255,60 ABŞ dolları ödəniş həyata keçirilmiş, 1.420 ABŞ dolları məbləğində borc ödənilməmiş qalmışdır. 1.39. SA tərəfindən 2018-ci il 31 avqust tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 189 ədəd Bag Safety (işçi çantası) adlı məhsul sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən təhvil verilmiş 189 ədəd məhsula görə 2018-ci il 6 sentyabr tarixli 64/18 saylı hesab təqdim edilmiş və həmin məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 7.805,70 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 189 ədəd adıçəkilən məhsul 2018-ci il 5 sentyabr tarixli 047/05092018 saylı Təhvil-təslim aktı (delivery note) əsasında SA-ya təhv il verilmişdir. Məhsulların satışı ilə bağlı 2018-ci il 28 sentyabr tarixli EAAM 427488 saylı e-qaimə tərtib edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 1.190,70 ABŞ dolları ödəniş həyata keçirilmiş, 6.615 ABŞ dolları məbləğində borc ödənilməmiş qalmışdır. 1.40. SA tərəfindən 2018-ci il 17 iyul tarixli ********** nömrəli sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 100 ədəd Coverall disposable (birdəfəlik kombinizion) adlı məhsul sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən təhvil verilmiş 100 ədəd məhsula görə 2018-ci il 18 iyul tarixli, 59/18 savlı hesab təqdim edilmiş və həmin məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 1.652 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 100 ədəd adıçəkilən məhsul 2018-ci il 11 iyul tarixli 043/11072018 saylı Təhvil-təslim aktı (delivery note) əsasında SA-ya təhvil verilmi şdir. Məhsulların satışı ilə bağlı 2018-ci il 27 iyul tarixli EAAK 906069 saylı e-qaimə tərtib edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 252 ABŞ dolları ödəniş həyata keçirilmiş 1.400 ABŞ dolları məbləğində borc ödənilməmişdir. 1.41. SA tərəfindən 2018-ci il 17 iyul tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 60 ədəd Kopr Kote yiv yağı adlı məhsul sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən təhvil verilmiş 60 ədəd məhsula görə 2018-ci il 18 iyul tarixli 58/18 saylı hesab təqdim edilmiş və həmin məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 36.674,40 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 60 ədəd adıçəkilən məhsul 2018-ci il 29 iyun tarixli 041/26062018 saylı təhvil-təslim aktı (delivery note) əsasında SA-ya təhvil verilmişdir. Məhsulların satışı ilə bağlı 2018-ci il 27 iy ul tarixli EAAK 904739 saylı e-qaimə tərtib edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 5.594,40 ABŞ dolları ödəniş həyata keçirilmiş, 31.080 ABŞ dolları məbləğində borc ödənilməmiş qalmışdır. 1.42. SA tərəfindən 2018-ci il 12 iyul tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 200 ədəd Gloves Chemical-Resistanr Blue (kimyəvi əlcək), 100 Bag Safety (işçi çantası) və 200 ədəd Coverall Disposable (birdəfəlik kombinizon) adlı məhsullar sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən təhvil verilmiş məhsullara görə 2018-ci il 16 iyul tarixli 57/18 saylı hesab təqdim edilmiş və həmin məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 9.558 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. Adıçəkilən məhsullar 2018-ci il 11 iyul tarixli 042/11072018 saylı Təhvil-təslim aktı (delivery note) əsasında SA-ya təhvil verilmişdir. Məhsulların satışı ilə bağlı 2018-ci il 27 iyul tarixli EAAK 903398 saylı e-qaimə tərtib edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 1.458 ABŞ dolları ödəniş həyata keçirilmiş, 8.100 ABŞ dolları məbləğində borc ödənilməmiş qalmışdır. 1.43. SA tərəfindən 2018-ci il 22 noyabr tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 680 ədəd Boots Safety (işçi ayaqqabısı) adlı məhsul sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən təhvil verilmiş 27 ədəd məhsula görə 2018-ci il 5 dekabr tarixli 75/18 saylı hesab təqdim edilmiş və həmin məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 3.855,06 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 27 ədəd adıçəkilən məhsul 2018-ci il 5 dekabr tarixli 067/05122018 saylı Təhvil-təslim aktı (delivery note) əsasında SA-ya təhvil verilmişdir. Məhsul un satışı ilə bağlı 2019-cu il 4 yanvar tarixli EAAO 894403 saylı e-qaimə tərtib edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 588,06 ABŞ dolları ödəniş həyata keçirilmiş, 3.267 ABŞ dolları ödənilməmiş qalmışdır. 1.44. SA tərəfindən 2018-ci il 31 oktyabr tarixli, ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 350 ədəd və 2018-ci il 5 fevral tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 500 ədəd Glasses Safety Black (təhlükəsizlik eynəyi) adlı məhsul sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən təhvil verilmiş 850 ədəd məhsula görə 2018-ci il 2 noyabr tarixli 72/18 saylı hesab təqdim edilmiş və həmin məhsullara görə ümumi borc ƏDV daxil 22.066 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 850 ədəd adıçəkilən məhsul 2018-ci il 22 noyabr tarixli 010043 saylı Anbara məd axil orderi əsasında SA-ya təhvil verilmişdir. Məhsulların satışı ilə bağlı 2018-ci il13 noyabr tarixli EAAN 588844 saylı e-qaimə tərtib edilmişdir. Həmin borcdan SA tərəfindən 3.366 ABŞ dolları ödəniş həyata keçirilmiş, 18.700 ABŞ dolları təşkil edən borc məbləği ödənilməmiş qalmışdır. 1.45. SA tərəfindən 2018-ci il 1 noyabr tarixli ********** nömrəli Sifariş orderi (Purchase Order) əsasında 100 ədəd Glasses Safety Black (təhlükəsizlik eynəyi) adlı məhsul sifariş olunmuşdur. Həmin Sifariş üzrə BES tərəfindən təhvil verilmiş 100 ədəd məhsula görə 2018-ci il 2 noyabr tarixli 71/18 saylı hesab təqdim edilmiş və həmin məhsullara görə ümumi borc (ƏDV 0%) 2.200 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. 100 ədəd adıçəkilən məhsul 2018-ci il 22 noyabr tarixli 010043 saylı Anbara mədaxil orderi əsasında SA- ya təhvil verilmişdir. Məhsulların satışı ilə bağlı 2018-ci il 26 noyabr tarixli EAAN 588479 saylı e-qaimə tərtib edilmişdir. Bu hesab üzrə ödəniş həyata keçirilməmiş və 2.200 ABŞ dolları təşkil edən borc məbləği ödənilməmişdir. 1.46. SA tərəfindən "G" LLC-yə (bundan sonra – “GOSC”) kombinizonlar üçün loqo sifarişi ilə bağlı 2018-ci il 30 mart tarixli ********** saylı satınalma orderi (Purchase Order) təqdim olunmuşdur. Həmin sifariş əsasında iddiaçı tərəfindən satılan malların ümumi dəyərini əks etdirən (ƏDV 4.050 manat, malın qiyməti 22.500 manat) 2018-ci il 11 may tarixli 37/18 saylı hesab təqdim edilmişdir. SA tərəfindən 2018-ci il 1 dekabr tarixində 010225 nömrəli malların anbara mədaxil orderi və 506/18 saylı Yük daşıma qaiməsi tərtib olunmuş, 1.500 ədəd loqonun SA-ya təhvil verilm əsi, hüquqi şəxsin nümayəndəsi tərəfindən təsdiq edilmişdir. GOSC tərəfindən SA-ya 1.500 ədəd loqonun satılması ilə bağlı 2018-ci il 30 noyabr tarixli EAAN seriyalı 091631 nömrəli elektron qaimə təqdim edilmişdir. 2018-ci il 11 may tarixli 37/18 saylı hesab üzrə SA tərəfindən 4.050 manat təşkil edən ƏDV hissəsi ödənilmişdir. 22.500 manat təşkil edən məhsulları dəyəri ödənilməmişdir. 1.47. SA tərəfindən yağ məhsullarının sifarişi ilə bağlı 2018-ci il 23 may tarixli ********** saylı Satınalma Orderi (Purchase Order) təqdim edilmişdir. Həmin sifariş əsasənda GOSC tərəfindən malların dəyərini əks etdirən (ƏDV 14.891,39, ümumi məbləğ 97.621,31 manat) 2018-ci il 24 may tarixli 41/18 saylı hesab təqdim edilmişdir. SA tərəfindən tərtib edilmiş 2018-ci il 21 may tarixli 009164 saylı anbara mədaxil orderi əsasında 4.992 litr Oil Motor Sae 15W40 markalı, 2080 litr Oil Hydraulic ZS 46 markalı və 624 litr Oil Gear Sae 80W90 markalı yağlar SA-ya təhvil verilmişdir. Ümumi dəyəri ƏDV daxil 97.621,31 manat təşkil edən malların SA-ya satılması ilə bağlı 2018-ci il 29 iyun tarixli EAAK seriyalı 204384 nömrəli e-qaimə də təqdim edilmişdir. 2018-ci il 24 may tarixli 41/18 savlı hesab üzrə SA tərəfindən həmin hesabın ƏDV hissəsi, yəni 1.4891 manat ödənilmiş, 82.729,92 manat təşkil edən malların dəyərinin ödənişi həyata keçirilməmişdir. 1.48. SA-nın 2018-ci il 6 iyun tarixli ********** saylı Satınalma Orderi (Purchase Order) əsasında Rigger Golves (əlcək) satışı sifariş olunmuşdur. Həmin sifariş əsasında GOSC tərəfindən malların dəyərini (1.800 ƏDV, 11.800 ümumi məbləğ) əks etdirən 2018-ci il 8 i yun tarixli 46/18 saylı hesab təqdim edilmişdir. 2018-ci il 8 iyun tarixli 034 08062018 saylı təhvil-təslim aktı (delivery note) əsasında 500 ədəd əlcək SA-ya təhvil verilmişdir. GOSC tərəfindən malların SA-ya satılması ilə bağlı 2018-ci il 6 iyul tarixli EAAK seriyalı 402389 nömrəli e-qaimə təqdim edilmişdir. SA tərəfindən həmin hesabın 1.800 manat təşkil edən ƏDV borcu tam şəkildə ödənilmiş, 10.000 manat məbləğində borc ödənilməmiş qalmışdır. 1.49. SA tərəfindən 2018-ci il 18 iyun tarixli ********** saylı Satınalma Orderi (Purchase order) əsasında yağ məhsullarının satışı sifariş olunmuşdur. Həmin sifariş əsasında GOSC tərəfindən satılan malların dəyərini (ƏDV 35.642,13 manat, malın dəyəri 198.011,84 manat) əks etdirən 2018-ci il 20 iyun tarixli 47/18 saylı hesab təqdim edilmişdir. SA tə rəfindən 4.992 litr Oil Motor Sac 15W40 markalı, 6656 litr Oil Transmission EP 320 markalı və 2912 litr Oil Hydraulic ZS 46 markalı yağların təhvil alınması ilə bağlı 2018-ci il 14 iyun tarixli 037/14062018 saylı təhvil-təslim aktı (delivery note) və 2018-ci il 14 iyun tarixli 009261 anbara mədaxil orderi tərtib olunmuşdur. GOSC tərəfindən ümumi dəyəri 233.653,97 manat təşkil edən malların SA-ya satılması ilə bağlı 2018-ci il 29 iyun tarixli EAAK seriyalı 204604 nömrəli e-qaimə təqdim edilmişdir. SA tərəfindən həmin hesabın 35.642,13 manat təşkil edən ƏDV borcu tam olaraq ödənilmiş, malların dəyəri olan 198.011,84 manat ödənilməmişdir. 1.50. SA tərəfindən GOSC-yə Tissue lens cleaning UVEX (eynək silmək üçün salfet) sifarişi ilə bağlı 2018-ci il 18 iyun tarixli ********** saylı Satınalma Or deri (Purchase order) təqdim olunmuşdur. Həmin sifariş əsasında GOSC tərəfindən satılan malların dəyərini (ƏDV 675 manat, malların dəyəri 3.750 manat) əks etdirən 2018-ci il 27 iyun tarixli 50/18 saylı hesab təqdim edilmişdir. 2018-ci il 27 iyun tarixli 039/27062018 saylı təhvil-təslim aktından (delivery note) görünür ki, əsasında 150 ədəd UVEX markalı eynək silmək üçün salfet SA-ya təhvil verilmişdir. Dəyəri ümumilikdə 4.425 manat təşkil edən malların SA-ya satılması ilə bağlı 2018-ci il 6 iyul tarixli EAAK seriyalı 402959 nömrəli e-qaimə də təqdim edilmişdir. 2018-ci il 27 iyun tarixli 50 İX saylı hesab üzrə SA tərəfindən həmin hesabın ƏDV borcu olan 675 manat tam ödənilmiş, 3.750 manat məbləğində pul ödənilməmiş qalmışdır. 1.51. SA tərəfindən Rigger Golves (əlcək) sifariş olunması ilə bağlı GOSC-yə 2018-ci il 6 iyul tarixli ********** saylı Satınalma Orderi (Purchase Order) təqdim olunmuşdur. Həmin sifariş əsasında GOSC tərəfindən satılan malların dəyərini (ƏDV 2.304 manat, malların dəyəri 12.800 manat) əks etdirən 2018-ci il 6 iyul tarixli 54/18 saylı hesab təqdim edilmişdir. SA tərəfindən 640 ədəd işçi əlcəyinin təhvil alınması ilə bağlı 2018-ci il 6 iyul tarixli 043/07072018 saylı təhvil-təslim aktı (delivery note) və 2018-ci il 6 iyul tarixli 009373 saylı anbara mədaxil orderi tərtib olunmuşdur. GOSC tərəfindən SA-ya ümumi dəyəri ƏDV daxil 15.104,09 manat təşkil edən malların satılması ilə bağlı 2018-ci il 27 iyul tarixli EAAK seriyalı 901417 nömrəli e-qaimə də təqdim edilmişdir. 2018-ci il 6 iyul tarixli 54/18 savlı hesab üzrə SA tərəfindən həmin 2.304 manat ƏDV b orcu ödənilmiş, 12.800 manat məbləğində malların dəyəri ödənilməmiş qalmışdır. 1.52. SA tərəfindən GOSC-yə Sulfata davamlı sement (Chemical sement) satılması ilə bağlı 2017-ci il 18 iyul tarixli ********** saylı Satınalma Orderi (Purchase Order) təqdim olunmuşdur. Həmin sifariş əsasında GOSC tərəfindən satılan malların dəyərini (ƏDV 2.624,20, malların dəyəri 14.578,90 manat) əks etdirən 2018-ci il 13 sentyabr tarixli 66/18 saylı hesab təqdim edilmişdir. 2018-ci 13 sentyabr tarixli 050/13092018 saylı təhvil-təslim aktından (delivery note) görünür ki, 49.42 ton sement SA-ya təhvil verilmişdir. GOSC tərəfindən SA-ya ümumi dəyəri ƏDV daxil 17.203,10 manat təşkil edən malların satılması ilə bağlı 2018-ci il 28 sentyabr tarixli EAAM seriyalı 425588 nömrəli e-qaimə də təqdim edilmişdir. 2018-ci i l 13 sentyabr tarixli 66/18 saylı hesab üzrə SA tərəfindən həmin hesabın 2.624,20 manat olan ƏDV hissəsi tam olaraq ödənilmiş, 14.578, 90 manat təşkil edən malların dəyəri ödənilməmiş qalmışdır. 1.53. 2019-cu il 25 aprel tarixli ********** saylı Satınalma Orderindən (Purchase Order) görünür ki, SA tərəfindən yay kombizonarı üçün loqo satışı sifariş olunmuşdur. Həmin sifariş əsasında GOSC tərəfindən satılan malların dəyərini (ƏDV 5.108,40 manat, malların dəyəri 28.380 manat) əks etdirən 2019-cu il 25 aprel tarixli 20/18 saylı hesab təqdim edilmişdir. SA tərəfindən tərtib edilmiş 2019-cu il 25 aprel tarixli 011018 nömrəli Anbara mədaxil orderi və 0144/19 saylı Yük daşıma qaiməsinə əsasən malların 288 ədədi, 2019-cu il 16 may tarixli 011107 saylı Anbara mədaxil orderi əsasında isə 936 ədəd, ü mumilikdə 1.224 ədəd loqo SA- ya təhvil verilmişdir. GOSC tərəfindən ümumi dəyəri 33.488,40 manat məbləğində malların satılması ilə bağlı 2019-cu il 21 dekabr tarixli EBAE seriyalı 148645 nömrəli e-qaimə də təqdim edilmişdir. Lakin BES tərəfindən malların cəmi 1.224 ədədi təhvil verilmiş, 20/18 saylı hesab üzrə SA-nin borcu ƏDV daxil 21.664,80 məbləğində müəyyən edilmiş, həmin hesab üzrə SA 3.304,80 manat məbləğində ödəniş həyata keçirmiş 18.360 manat təşkil edən malların dəyəri ödənilməmiş qalmışdır. 1.54. SA tərəfindən 2017-ci il 12 dekabr tarixdə ********** nömrəli Daşıma Xidməti Orderi (Transportation Service Order) ilə BES-dən (əvvəlki adı – “GOSC”) dəyəri 345.000 manat, ƏDV isə 62.000 manat olmaqla ümumilikdə 407.100 manat məbləğində İpək yolu terminalından olan yüklərin daşınması xi dmətinin göstərilməsi sifariş olunmuşdur. 1.55. Həmin sifariş əsasında GOSC tərəfindən göstəriləcək xidmətlərin dəyərini əks etdirən 2017-ci il 29 dekabr tarixli 98/17a nömrəli hesab təqdim edilmişdir. 1.56. 2017-ci il 29 dekabr tarixdə GOSC-nin nümayəndəsi qismində O.Abbasov və AS-ın nümayəndəsi qismində E.Yaradanquliyeva tərəfindən imzalanmaqla və hüquqi şəxslərin möhürü vurulmaqla təsdiq edilmiş akt əsasında tərəflər 2017-ci ilin dekabr ayı ərzində İpək Yolu terminalından olan yüklərin daşınması xidmətinin olmasını və bu işlərə görə aylıq xidmət haqqının ƏDV xaric olmaqla 345.000 manat təşkil etməsini təsdiq etmişlər. 1.57. 2018-ci il 5 dekabr tarixli EAAO seriyalı 151581 nömrəli elektron qaimədən görünür ki, GOSC tərəfindən AS-yə ümumi dəyəri 407.100 manat təşkil edən İpək Yolu termi nalından yüklərin daşınması xidməti göstərilmişdir. 1.58. Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsi tərəfindən təqdim edilmiş SA-nın ƏDV deposit hesabı üzrə çıxarışdan görünür ki, SA tərəfindən 2018-ci il 11, 15 və 25 may tarixlərində 2017-ci il 29 dekabr tarixli 97/17a hesablara əsasən ƏDV ödənişi tam şəkildə həyata keçirilmişdir. 1.59. Növbəti dəfə 2018-ci il 13 yanvar tarixində SA tərəfindən ********** nömrəli Daşıma Xidməti Orderi (Transportation Service Order) ilə BES-dən (əvvəlki adı – “GOSC”), dəyəri 270.000 manat, ƏDV isə 48.600 manat olmaqla ümumilikdə 318.600 manat məbləğində Bulla Bazada olan yüklərin Ümid Bazaya daşınması xidmətinin göstərilməsi sifariş olunmuşdur. 1.60. Həmin sifariş əsasında GOSC tərə findən göstəriləcək xidmətlərin dəyərini əks etdirən 2018-ci il 1 fevral tarixli 08/18a nömrəli hesab təqdim edilmişdir. 1.61. 2018-ci il 1 fevral tarixində GOSC-nin nümayəndəsi qismində O.Abbasov və AS-ın nümayəndəsi qismində E.Yaradanquliyeva tərəfindən imzalanmaqla və hüquqi şəxslərin möhürü vurulmaqla təsdiq edilmiş akt əsasında tərəflər 2018-ci ilin yanvar ayı ərzində Bulla bazada olan yüklərin Ümid Bazaya daşınması xidmətinin olmasını və bu işlərə görə aylıq xidmət haqqının ƏDV xaric olmaqla 270.000 manat təşkil etməsini təsdiq etmişlər. 1.62. GOSC tərəfindən təqdim edilmiş 2018-ci il 1 fevral tarixli 08/18a nömrəli hesab üzrə 40.8600 manat təşkil edən ƏDV ödənişi SA tərəfindən 2018-ci il 25 may tarixdə 30.014,19 manat, qalan hissəsi isə 2018-ci il 20 iyul tarixində olmaqla tam olara q ödənilmişdir. İş üzrə qəbul edilmiş məhkəmə aktları a) Birinci instansiya məhkəməsində icraat
2. BES 2021-ci il 12 aprel tarixində SA-ya qarşı iddia ərizəsi ilə Bakı Kommersiya Məhkəməsinə müraciət edərək SA-dan BES-in xeyrinə icarə haqqı olaraq 600.000 ABŞ dolları, malların satışına və göstərilmiş xidmətlərə görə dollar hesabı üzrə 766.468 ABŞ dollarının ödəniş gününə Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının müəyyən etdiyi məzənnəyə uyğun olaraq manatla və manat hesabı üzrə 977.730 manat, 350.000 manat cərimə borcu, habelə ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun əvəzinin tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
3. İddia tələbi aşağıdakı hallarla əsaslandırılmışdır: 3.1. Hazırkı iş üzrə BES, hüquqi şəxslərin reyestr məlumatlarında edilmiş dəyişikliklərə əsasən İddiaçı MMC-ni n, İddiaçı MMC isə, öz növbəsində GOSC-nin, QOSC isə A-nun hüquqi varisidir. Qeyd olunan hüquqi varislik hüquqi şəxsin adının və təşkilati-hüquqi formasının dəyişməsi ilə, yenidən təşkil edilməsi ilə əlaqədardır. 3.2. İlkin olaraq A olaraq qeydiyyatdan keçmiş müəssisə ilə SA arasında imzalanmış 2015-ci il 30 dekabr tarixli 125/15/SA saylı icarə müqaviləsinə əsasən A-ya məxsus altı adda avadanlıq ƏDV daxil aylıq 29.500 ABŞ dolları məbləğində SA-ya icarəyə verilmişdir. 3.3. İstinad olunan müqavilənin 2.3-cü bəndinin tələbinə görə SA hesab-fakturaların tam məbləğini, yaxud onun mübahisə edilməyən hissəsini, onların təqdim edildiyi tarixdən 30 təqvim günündən gec olmayaraq ödəməlidir. 3.4. Qeyd olunan müqavilə üzrə SA mütəmadi olaraq vaxtı-vaxtında hər ay üzrə ödənişlər etməsə də və ödənişlə ri qarışıq şəkildə (bir neşə ayı birləşdirərək və ya ayların ardıcıllığına uyğun olmayaraq) etsə də, bir çox aylar üzrə ödənişləri həyata keçirmişdir. 3.5. Lakin SA-nın 2018-ci il üzrə iyun-dekabr aylarına görə, bütövlükdə 2019-cu il üzrə, 2020ci ilin yanvar-mart ayları üzrə, 2021-ci ilin isə yanvar-mart ayları üzrə qalıq borcu vardır. Bunun nəticəsi olaraq SA-nın 2018-ci ilin iyun ayından 2020-ci ilin mart ayı da daxil olmaqla bu dövr üzrə icarə haqqı olaraq 600.000 ABŞ dolları (ƏDV xaric) borcu yaranmışdır. 3.6. Eləcə də, avadanlıqlar SA-nın istifadəsində olduğu üçün və təqdim edilmiş sifariş orderləri əsasında qeyd olunan müqavilə üzrə icarə münasibətləri hazırda da davam etməkdədir. 3.7. Eyni zamanda, SA ilə GOSC (indiki BES) arasında bağlanmış 2016-cı il 6 iyun tarixli 89/16/SA saylı Alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, GOSC, SA-nın şifarişinə əsasən malları təchiz etməyi (satmağı), SA isə malların dəyərini müqavilə üzrə nəzərdə tutulmuş qaydada və müddətdə ödəməyi öz üzərinə götürmüşdür. Həmin Alqı-satqı müqaviləsinin 7.1-ci bəndinin 2-ci hissəsinin tələbinə görə, satıcı tərəfindən təchiz edilmiş malların haqqını vaxtında ödəmək SAnın öhdəliyi kimi müəyyən edilmişdir. Eyni zamanda, həmin müqavilənin 11.1-ci bəndinin tələbinə görə müqavilə imzalandığı andan qüvvəyə minir və tərəflərin öhdəliklərini tam yerinə yetirdiyi tarixə qədər qüvvədə qalır. 3.8. Qeyd olunan müqaviləyə edilmiş 2019-cu il 24 sentyabr tarixli, 1 N°-li Əlavə razılaşmaya əsasən müqavilə tərəfi olaraq GOSC-nin yerinə onun ad dəyişməsi nəticəsində hüquqi varisi olaraq İddiaçı MMC qeyd edilmişdir və həmin raz ılaşma 2019-cu il 24 sentyabr tarixdə qüvvəyə minmişdir. Qeyd olunan müqaviləyə edilmiş eyni tarixli 1 N°-li Əlavə razılaşmaya əsasən müqavilə tərəfi olaraq İddiaçı MMC-nin yerinə onun ad dəyişməsi nəticəsində hüquqi varisi olaraq BES qeyd edilmişdir və həmin razılaşma 2019-cu il 24 sentyabr tarixində qüvvəyə minmişdir. 3.9. Qeyd olunan müqavilə imzalan tarixdə Qiymətlərin razılaşdırılması protokoluna əsasən ümumilikdə 194.651 manat dəyərində mal sifariş olunsa da, sonradan malların sifarişi sifariş orderləri əsasında artırılmış və nəticə etibarı ilə BES tərəfindən faktiki sifariş əsasında SA-ya əlavə mallar satılmışdır. BES tərəfindən təchiz edilmiş (satılmış) mallara və göstərilmiş xidmətlərə görə SA-nın 766.458 ABŞ dolları və 977.730 manat məbləğində borcu yaranmışdır. Qeyd olunan borc BES tərəfindən SA-ya vergi qanunvericiliyinin tələblərinə əsasən göndərilmiş elektron qaimələr və təhvil-təslim aktları (delivery note) ilə öz təsdiqini tapmışdır. 3.10. Eyni zamanda, BES tərəfindən SA-ya vergi qanunvericiliyinin tələblərinə əsasən göndərilmiş elektron qaimələr və elektron vergi hesab fakturaların bir çoxu üzrə SA tərəfindən əsas və ƏDV məbləğindən qismən ödənişlər həyata keçirilmişdir. Həmin ödənişlər nəzərə alındıqdan sonra yerdə qalan borc yuxarıda qeyd olunduğu məbləğləri təşkil etmişdir. BES tərəfindən üzərinə düşən öhdəliklər yerinə yetirilməsinə baxmayaraq SA üzərinə düşən öhdəliklərini icra etməyərək ödənişlərin həyata keçirilməsini təmin etməmişdir. 3.11. 2021-ci il 29 mart tarixli 01/21 saylı Pretenziya məktubu ilə SA-ya müraciət edilməsinə baxmayaraq SA tərəfind ən həmin məktuba heç bir münasibət bildirilməmiş və ödənişin həyata keçirilməsi yenə təmin edilməmişdir. Bununla da SA öhdəliklərini yerinə yetirməyərək BES-in qanunvericiliklə qorunan hüquqlarını kobud şəkildə pozulmuşdur.
4. İddia tələbi Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin (bundan sonra – “MM”) 385.1, 442, 445.2, 448.1, 465.2, 700.1, 700.2-ci maddələri rəhbər tutulmaqla əsaslandırılmışdır.
5. Daha sonra BES iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizə təqdim edərək, SA-dan BES-in xeyrinə icarə haqqı olaraq 600.000 ABŞ dolları, malların satışına və göstərilmiş xidmətlərə görə dollar hesabı üzrə 766.468 ABŞ dollarının ödəniş gününə Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının müəyyən etdiyi məzənnəyə uyğun olaraq manatla və manat hesabı üzrə 362.730 manat, göstərilmiş xidmətlərə görə 615.000 manat, 350.000 manat cərimə borcu, habelə ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun əvəzinin tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
6. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin 2021-ci il 9 iyul tarixli e-2-2(113)-2139/2021 saylı qətnaməsi ilə iddia qismən təmin edilmiş, SA-dan 525.000 ABŞ dolları icarə haqqı, malların satılmasına görə 766.458 ABŞ dollarının ödəniş gününə Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının müəyən etdiyi məzənnəyə uyğun olaraq manatla və 362.730 manat, göstərilmiş xidmətlərə görə 615.000 manat, 1.000 manat cərimə borcu və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 30 manat tutularaq BES-ə ödənilməsi qət edilmiş, qalan hissədə iddia təmin edilməmişdir (hakim – İ.Əhmədov).
7. Birinci instansiya məhkəməsi iş üzrə mövqeyini aşağıdakı kimi əsaslandırmışdır. 7.1. 600.000 ABŞ dolları məbləğində icarə haqqının tutulması üzrə: 7.1.1. İcarə müqaviləsinin müddəti 3 illik, yəni 2018-ci il 30 dekabr tarixinədək müəyyən edilmiş olsa da, həmin müddət bitdikdən sonra da icarə münasibətləri davam etmiş və SA tərəfindən avadanlıqların icarəyə verilməsi ilə bağlı sifariş orderləri təqdim edilmişdir. Lakin SA sifariş orderlərinin öhdəlik hüquq münasibətləri yaratmadığını, buna görə də BES-ə pul ödəmək öhdəliyi daşımadığını iddia edir. AS-ın bu dəlili əsassızdır və MM-in müddəaları ilə inkar edilir. 7.1.2. BES tərəfindən məhkəməyə təqdim edilmiş sənədlər 2018-ci ilin iyun-dekabr ayları, 2019-cu ilin bütün ayları və 2020-ci ilin yanvar-mart ayları üzrə AS tərəfindən avadanlıqların sifarişi ilə bağlı müvafiq sifariş orderlərinin verilməsini və həmin orderlər əsasın da icarə münasibətlərinin davam etməsini təsdiqləyir. Belə ki, işdə olan sənədlərdən məlum olur ki, aylıq icarə haqqı ƏDV 4.500 ABŞ dolları olmaqla ümumilikdə 29.500 ABŞ dolları məbləğində müəyyən edilmiş, AS tərəfindən bütün aylar üzrə ƏDV ödənişləri həyata keçirilmiş, lakin mübahisələndirilən dövrlər üzrə icarə haqları ödənilməmişdir. Belə ki, AS tərəfindən bunun əksi sübut edilməmiş, ödənişlərin aparılması ilə bağlı məhkəməyə hər hansı bir sənəd təqdim edilməmişdir. 7.1.3. AS-dən 2018-ci ilin iyun-dekabr ayları, 2019-cu ilin bütün ayları və 2020-ci ilin yanvarmart ayları üzrə hər bir ayı 25.000 ABŞ dolları olmaqla, ümumilikdə 525.000 ABŞ dolları məbləğində icarə haqqı borcu tutularaq BES-ə ödənilməlidir. 7.1.4. AS-ın sifariş orderlərinin öhdəlik hüquq münasibətləri yaratmadığına dair də lili həm də aşağıdakı səbəbdən əsassızdır. 7.1.5. Belə ki, AS-ın bu cür hərəkəti özünün daha əvvəlki davranışına ziddir və mülki hüququn əsas prinsiplərindən olan təzadlı davranış qadağasının təsiri altına düşür. Başqa sözlə, icarə predmetlərini məhz sifariş orderləri əsasında icarəyə götürməklə onlardan faydalanmış və (icarə haqqı borcunun) ƏDV məbləğlərini ödəmiş AS-ın icarə haqqı borcunu ödəmək öhdəliyinin icrasından yayınmaq məqsədilə belə bir dəlil irəli sürməsi hüqudan sui-istifadə sayılır və bu cür davranış qəbul edilə bilməz. 7.1.6. İddia tələbi 2021-ci ilin yanvar-mart ayları üzrə icarə haqqı borcunun ödənilməsi hissəsində əsassızdır. İş materiallarından göründüyü kimi, BES tərəfindən 2021-ci il 30 mart tarixli 06/21 saylı hesab təqdim edilmiş və 2021-ci ilin yanvar-mart aylarına görə avandanlıqların icarəsi üzrə ümumi borc, ƏDV daxil 88.500 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. Bununla bağlı 2021ci il 8 aprel tarixli EBAZ 835621 saylı e-qaimə də təqdim edilmişdir. Lakin həmin aylar üzrə SA tərəfindən sifariş orderi təqdim edilməmişdir və malların icarəyə verilməsi ilə bağlı hüquqi şəxslərin nümayəndələri tərəfindən hər hansı akt tərtib edilməmişdir. Beləliklə də qeyd edilən aylar üzrə sənədlər lazımı qaydada tərtib edilməmiş və avadanlıqların icarəyə verilməsi faktı öz təsdiqini tapmamışdır. 7.2. Satılmış mallara görə 766.458 ABŞ dollarının ödəniş gününə Mərkəzi Bankın müəyyən etdiyi manatla və 362.730 manat məbləğində pulun tutulması üzrə: 7.2.1. 2016-cı il 6 iyun tarixli 89/16/SA saylı Alqı-satqı müqaviləsinə əsasən BES ümumi məbləği müqavilənin ayrılmaz hissəsini t əşkil edən 1 nömrəli Əlavəyə əsasən 194.651.60 manat təşkil edən malların SA-ya satılması öhdəliyini öz üzərinə götürmüşdür. Lakin daha sonra tərəflər arasında olan münasibətlər SA tərəfindən BES-ə təqdim edilmiş sifariş orderləri əsasında davam etmişdir. 7.2.2. Göründüyü kimi, BES tərəfindən təqdim edilmiş sənədlər, AS-ın BES-ə satınalma orderləri təqdim edərək müxtəlif malları sifariş etməsi və həmin malları təhvil alması faktını təsdiq edir. Belə ki, iş materiallarında AS tərəfindən malların anbara təhvil alınmasını təsdiq edən təhviltəslim aktları əlavə edilmişdir. AS malları qəbul etməsinə baxmayaraq yalnız ƏDV ödənişlərini həyata keçirimiş və satın alınmış malların dəyərini təşkil edən 766.458 ABŞ dolları və 362.730 manat məbləğində pulu ödəməmişdir. 7.2.3. AS-dan BES-in xeyrinə satı lmış malların dəyəri kimi 766.458 ABŞ dolları və 362.730 manat məbləğində pul vəsaiti tutulmalıdır. 7.3. Daşıma xidmətlərinə görə 615.000 manat məbləğində pulun tutulması üzrə: 7.3.1. BES 2017-ci il 29 dekabr tarixli 98/17a nömrəli və 2018-ci il 1 fevral tarixli 08/18a nömrəli hesablar üzrə göstərilmiş daşıma xidmətlərinin müqabilində ümumilikdə 615.000 manat məbləğində pulun ödənilməsini tələb edir. 7.3.2. SA, BES tərəfindən göstərilmiş xidmətin əvəzinin tələb edilməsi ilə bağlı iddia müddətinin ötürülməsi əsası ilə həmin hissədə iddia tələbinin rədd edilməsini tələb edir. SA iddia edir ki, tələb olunan xidmət haqqı 2017-ci il 19 dekabr və 2018-ci il 1 fevral tarixində göstərilən xidmətə aid olduğundan və həmin vaxtdan da müqavilələr üzrə nəzərdə tutulmuş 3 illik müddət keçdikdən sonra BE S məhkəməyə müraciət etdiyindən iddia müddəti ötürülmüşdür. 7.3.3. SA-nın mövqeyi düzgün deyil. “İddia müddətinin kəsilməsi” dedikdə davam edən iddia müddətinin axımının borclu və ya kreditor tərəfindən qanunda nəzərdə tutulmuş hərəkətlərin edilməsi nəticəsində kəsilərək yenidən başlanması başa düşülür. İddia müddətinin kəsilməyə qədər keçmiş hissəsi iddia müddətinə hesablanmır. 7.3.4. BES tərəfindən təqdim edilmiş İpək Yolu terminalından yüklərin daşınması ilə bağlı 2017-ci il 29 dekabr tarxli 98/17 a nömrəli hesab üzrə SA tərəfindən 2018-ci il 11, 15 və 25 may tarixlərində, Bulla bazasında olan yüklərin Ümid bazasına daşınması ilə bağlı olan 2018-ci il 1 fevral tarixli 08/18 A nömrəli hesab üzrə isə 2018-ci il 25 may və 2018-ci il 20 iyul tarixində ƏDV ödənişləri həyata keçirilmişdir. Bu nunla da BES tərəfindən təqdim edilmiş hesablar üzrə iddia müddəti həmin tarixlərdə kəsilərək yenidən hesablanmağa başlanmışdır. 7.3.5. SA-nın nümyəndəsi məhkəmə iclasında ƏDV ödənişinin iddia müddətinin axımının kəsilməsinə səbəb olmadığını bildirsə də, məhkəmə SA-nın bu mövqeyi ilə razılaşmır. Ona görə ki, SA-nın ƏDV ödənişini həyata keçirməsi borcun etiraf etməsini göstərir. Nəzərə alınmalıdır ki, həmin ödəniş də əsas borcun tərkib hissəsi kimi çıxış edir. 7.3.6. AS-dan göstərilmiş xidmətlərə görə ümumilikdə hər iki hesab üzrə 615.000 manat tutularaq BES-ə ödənilməlidir. 7.4. İddia tələbi 350.000 manat məbləğində cərimənin ödənilməsi hissəsində qismən təmin olunaraq SA-dan BES-in xeyrinə 1.000 manat məbləğində dəbbə pulu tutulmalıdır.
8. Məhkəmə öz qətnaməsini MM-in 380.1, 460.1, 462. 3, 467, 560.2, 560.3.4, 567, 598.1, 598.3, 700.1, 850.1-ci, MPM-in 14.1, 119.1, 217-ci maddələrinə istinad etməklə əsaslandırmışdır.
9. SA 2021-ci il 9 avqust tarixində apellyasiya şikayəti verərək həmin qətnamənin ləğv olunmasıni və iddia tələbinin rədd edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. b) Apellyasiya instansiyası məhkəməsindəki icraat
10. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasının 2021-ci il 29 sentyabr tarixli 22(103)-1051/2021 saylı qətnaməsi ilə apellyasiya şikayəti təmin edilməmiş, Bakı Kommersiya Məhkəməsinin 2021-ci il 9 iyul tarixli e-2-2(113)-2139/2021 saylı qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır (sədrlik edən – V.Baxışova, hakimlər – V.Məmmədov və R.Qurbanov).
11. Apellyasiya instansiya məhkəməsinin iş üzrə birinci instansiya məhkəməsinin m övqeyi (bax yuxarıda § 7) ilə razılaşmış, öz qətnaməsini birinci instansiya məhkəməsinin istinad etdiyi qanunvericilik normalarına (bax yuxarıda § 8) istinad etməklə əsaslandırmışdır.
12. SA 2021-ci il 13 dekabr tarixində kassasiya şikayəti verərək həmin qətnamənin ləğv edilməsini və işin yenidən baxılması üçün apellyasiya məhkəməsinə göndərilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Kassasiya şikayətinin və ona qarşı etirazın dəlilləri a) kassasiya şikayətinin dəlilləri
13. MM-in 57.1-ci maddəsi tətbiq edilməmişdir – İddia ərizəsinin məzmunundan görünür ki, BES İddiaçı MMC-nin hüquqi varisidir. Həmçinin iddia ərizəsinə əlavə edilən Milli Gəlirlər Baş İdarəsinin Hüquqi Şəxslərin Dövlət Qeydiyyatı İdarəsi tərəfindən verilmiş Çıxarışın məzmunundan görünür ki, BES 2009-cu il 16 oktya br tarixində ********** qeydiyyat nömrəsi ilə dövlət qeydiyyatına alınmış İddiaçı MMC-nin təşkilatı hüquqi formasının dəyişməsi ilə yenidən təşkil edilmişdir və onun hüquqi varisidir. Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Milli Gəlirlər Baş İdarəsindən vəkil sorğusuna əsasən verilmiş 2019-cu il 7 oktyabr tarixli “Təhvil-Aktı”nın surətindən görünür ki, İddiaçı MMC BES-ə çevrilməsi zamanı SA-nın İddiaçı MMC-nin borcluları olmasına, eləcə də tərəflərin mübahisə etdikləri öhdəliklər üzrə hüquqi varislik haqqında müddəa öz əksini tapmamışdır. Belə olan halda SA-ya münasibətdə BES İddiaçı MMC-nin hüquqi varisi hesab edilmədiyindən hazırkı iddia tələbi ilə məhkəməyə müraciət etmək üçün subyektiv hüquqa malik deyildir. Buna baxmayaraq işə baxan apellyasi ya instansiyası məhkəməsi qeyd olunan hallara münasibət bildirib hüquqi qiymət verməmiş, bununla da MM-in 57.1-ci maddəsinin tələbinin pozulmasına yol vermiş, həmin maddi hüquq normasını mübahisəyə tətbiq etməli olduğu halda, tətbiq etməmişdir.
14. MM-in 14.1-ci maddəsi səhvən tətbiq edilmişdir – Apellyasiya instansiyası məhkəməsi mübahisəyə MM-in 14.1-ci maddəsini tətbiq edərək sifariş orderlərinin öhdəlik hüquq münasibətləri yaratmanasına, icarə münasibətlərinə 2018-ci il 30 dekabr tarixindən xitam verildiyinə dair apellyasiya şikayətinin dəlilini əsassız hesab etmişdir. Bununla bağlı qeyd edirik ki, tərəflər arasında bağlanmış 2015-ci il 30 dekabr tarixli icarə müqaviləsinin müddəti 2018-ci il 30 dekabr tarixində başa çatmışdır. Həmin tarixdən sonra tərəflər arasında avadanlıqların icar əsi ilə bağlı heç bir müqavilə bağlanmamışdır. Həmçinin sifariş orderlərində tərəflər arasındakı icarə münasibətlərinin 2015-ci il 30 dekabr tarixli icarə müqaviləsinin davamı olması da göstərilmir. Belə olduğu halda həmin müqavilənin müddəti başa çatdığından qeyd olunan müqavilə şərtləri sonradan tərtib edilmiş sifariş orderlərinə tətbiq edilə bilməz. İcarə müqaviləsi ilə bağlı iş materiallarında mövcud olan sifariş orderlərinə diqqət yetirdikdə görünür ki, BES tərəfindən iddianın əsasını təşkil edən sübut kimi təqdim edilmiş sifariş orderlərinin hər biri ingilis dilində tərtib edilmişdir. MPM-in 387.2.3-cü maddəsinin tələbinə əsasən, işə baxılan zaman icraatın aparıldığı dil haqqında qaydalar pozulmuşdursa şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməs i ləğv olunmalıdır. İcarə müqaviləsinin 10.1-ci maddəsinə əsasən, bu müqavilə Azərbaycan dilində tərtib olunmuşdur və gələcəkdə bu Müqavilə ilə bağlı tərəflər arasında aparılan bütün yazışmalar Azərbaycan dilində olmalıdır. Eyni hallar malların satılmasına dair BES tərəfindən təqdim edilmiş sifariş orderlərinə də aid edilir. Malların alqısatqısına dair tərəflər arasında yalnız bir dəfə, 2016-cı il 6 iyun tarixində müqavilə bağlanmışdır. Həmin müqavilə ilə isə satın alınmış malların dəyəri tərəfimizdən ödənilmişdir. İddianın hüquqi əsasını təşkil edən sifariş orderləri isə həmin müqavilənin tərkib hissəsi olmamışdır. Qeyd olunanlara əsasən hesab edirik ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi MM-in 14.1-ci maddəsini mübahisəyə səhvən tətbiq etmişdir.
15. MM-in 373.2-ci maddəsi tətbiq edilməmi şdir – İddia tələbinin “göstərilmiş xidmətlərə” görə borcun ödənilməsi hissəsi ilə bağlı qeyd edirik ki, qeyd olunan xidmətlərin göstərilməsi ilə bağlı tərəflər arasında ümumiyyətlə müqavilə olmamışdır. Məhkəmə yalnız tərəflər arasında imzalanmış hüquqi əsası olmayan təhvil-təslim aktına əsaslanaraq belə bir müqavilənin olmasına və tərəflərin öhdəlik münasibətlərinin olması qənaətinə gəlmişdir. Hətta bununla bağlı tərəflər arasında hər hansı müqavilə olsa belə hesab edirik ki, BES-in təqdim etdiyi maliyyə arayışında qeyd olunan 2017-ci il 19 dekabr tarixində göstərildiyi iddia olunan xidmətə görə 345.000 manat məbləğində xidmət haqqı, 2021-ci il 1 fevral tarixində göstərildiyi iddia olunan xidmətə görə isə 270.000 manat məbləğində xidmət haqqı tələb edilməsinə dair tələb iddia müddətinin ö türülülməsi səbəbindən SA-dan tutula bilməz. Belə ki, maliyyə arayışından görünür ki, tələb olunan xidmət haqqı 2017-ci il 19 noyabr tarixində və 2018-ci il 1 fevral tarixində göstərildiyi iddia edilən xidmətə görə tələb olunur ki, həmin müddətdən də müqavilələr üzrə nəzərdə tutulmuş 3 illik iddia müddəti ötürülmüşdür. Buna baxmayaraq işə baxan apellyasiya instansiyası məhkəməsi MM-in 373.2-ci maddəsini mübahisəyə tətbiq etməli olduğu halda, tətbiq etməmişdir.
16. MPM-in 2.2-ci maddəsi pozulmuşdur – İstinad olunan prosessual normanın tələbinə görə, qanunçuluğun bərqərar edilməsi mülki məhkəmə icraatının əsas vəzifələrindən biridir. Qanunçuluğun bərqərar edilməsi dedikdə baxılan iş üzrə maddi hüququn işin müəyyən edilmiş hallarına uyğun, düzgün təfsir və tətbiq edilməsi başa düşülür. Hesab edirik ki, hazırkı şikayətdəki maddi hüququn tətbiqinə dair dəlillərimiz qanunçuluğun bərqərar edilməsi prinsipinə riayət edilməməklə MPM-in 2-ci maddəsinin pozulması kimi qiymətləndirilməlidir.
17. MPM-in 372.1-ci maddəsi pozulmuşdur – Hazırkı işə apellaysiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən baxılan zaman tərəfimizdən məhkəməyə apellyasiya şikayətinə əlavə təqdim edilərək, hazırkı şikayətdə qeyd olunan halların, yəni MM-in 57.1-ci maddəsinə əsasən BES-in hazırkı iddia tələbi ilə bağlı məhkəməyə müraciət etməyə subyektiv hüququnun olmamasına dair dəlillərimiz öz əksini tapmışdır. Buna baxmayaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi tam hüquqlu məhkəmə kimi qəbul etdiyi qətnamədə apellyasiya şikayətinə əlavədə göstərilmiş dəlillərə ümumiyyətlə münasibət bildirib hüququ qiymət verməmiş, bunun la da MM-in 372.1-ci maddəsinin tələbinin pozulmasına yol vermiş və bu pozuntu iş üzrə düzgün qətnamə qəbul edilməməsi ilə nəticələnmişdir.
18. MPM-in 217-ci maddəsi pozulmuşdur – Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsi qanuni və əsaslı olmadığından, həmçinin apellyasiya şikayətinin dəlillərinə münasibət bildirilib hüquqi qiymət verilmədiyindən, eləcə də iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmadığından MPM-in 217.1-217.3-cü maddələrinin tələbləri pozulmuş və bu pozuntu iş üzrə düzgün qətnamə qəbul edilməməsi ilə nəticələnmişdir.
19. MPM-in 386, 387-ci maddələri pozulmuşdur – Hazırkı şikayətdə göstərilən dəlillər məhkəmələrin iş üzrə müəyyən edilmiş hallara maddi hüquq normalarını düzgün tətbiq etməməsi, maddi və prosessual hüquq normalarının tələblərinin pozulması ilə AS-ın hüquqlarının pozulması ilə qətnamə çıxarması nəticəsində MPM-in 386 və 387-ci maddələrinin tələbləri pozulmuşdur. Maddi və prosessual hüquq normasının pozulması ilə qəbul edilən qətnamə isə, təbii olaraq, cavabdeh tərəfin mənafeyinin, qanuni maraqlarının, Konstitusiyanın 60-cı maddəsində təsbit olunmuş ədalətli məhkəmə müdafiəsi hüququnun pozulması ilə nəticələnmişdir. b) Kassasiya şikayətinə qarşı etirazın dəlilləri
20. BES kassasiya şikayətinə qarşı etiraz təqdim etmiş, bildirmişdir ki, SA-nın apellyasiya instansiya məhkəməsi tərəfindən prosessual hüquq normalarının tələblərini pozması ilə əlaqədar mövqeyi əssassız və qanunsuzdur.Apellyasiya instansiya məhkəməsi iş üzrə bütün halları tam araşdırmış və lazımı münasibət bildirməklə hüquqi qiymət vermişdir. İİ. KASSASİYA ŞİKAYƏTİNİN MÜMKÜNLÜYÜ, KASSASİYA BAXİŞİNİN HƏDLƏRİ
21. Kassasiya şikayəti vaxtında, yəni apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsinin təqdim olunduğu gündən 2 ay müddətində verilmiş (MPM-in 405.0.1-ci maddəsi), kassasiya şikayətinin məzmunu MPM-in 407-ci maddəsinin tələblərinə uyğundur. Ona görə də, şikayət mümkün hesab edilmişdir.
22. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsini bütövlükdə mübahisələndirildiyi üçün hazırkı icraat çərçivəsində məhkəmə aktının qanuniliyi və əsaslılığı tam yoxlanılacaqdır (MPM-in 403 və 416-cı maddələri).
23. Kassasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən işin faktiki halları yoxlanılmasa da apellyasiya instansiyası məhkəməsinin maddi və prosessual hüquq normalarını düzgün tətbiq edib-etməməsini yoxlayarkən hüquqi m əsələlərin düzgün qiymətləndirilməsi üçün işin faktiki hallarının nəzərə alınması və onlara istinad olunması zəruridir. Kassasiya instansiyası məhkəməsinin işin müəyyən edilmiş faktiki hallarına istinad etməsi faktiki halların yoxlanılması və araşdırılması kimi qiymətləndirilməməlidir. İİİ. TƏTBİQ EDİLƏN HÜQUQ
24. MM-in müvafiq müddəalarında aşağıdakılar nəzərdə tutulur: “Maddə
14. Mülki hüquqların və vəzifələrin əmələ gəlməsi 14.1. Mülki hüquqlar və vəzifələr mülki qanunvericilikdə nəzərdə tutulan əsaslardan, habelə fiziki və hüquqi şəxslərin qanunvericilikdə nəzərdə tutulmasa da, mülki qanunvericiliyin prinsiplərinə görə mülki hüquqlar və vəzifələr doğuran hərəkətlərindən əmələ gəlir....” “Maddə
380. İddia müddəti axımının kəsilməsi 380.1. Müəyyənləşdirilmiş qaydada iddia irəli sürüldük də, habelə borclu şəxs borcu etiraf etməsini göstərən hərəkətlər etdikdə iddia müddətinin axımı kəsilir. 380.2. Fasilədən sonra iddia müddəti yenidən başlanır. Fasiləyə qədər keçmiş vaxt yeni müddətə daxil edilmir. “Maddə
406. Müqavilənin forması 406.1. Müqavilə əqdlərin bağlanması üçün nəzərdə tutulan hər hansı formada bağlana bilər, bu şərtlə ki, bu Məcəllədə həmin növ müqavilə üçün müəyyən forma təyin edilməsin...” “Maddə
460. Öhdəliklərin icrasının təmin edilməsi üsulları 460.1. Öhdəliklərin icrası girov, dəbbə pulu, borclunun əmlakının saxlanması, zaminlik, qarantiya, beh ilə və bu Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan digər üsullarla təmin edilə bilər....” “Maddə
462. Dəbbə pulu anlayışı... 462.3. Müqavilənin tərəfləri dəbbə pulunun miqdarını sərbəst müəyyənləşdirə bilərlər və bu, mümkün zərərdən çox ola bilər....” “Maddə
467. Məhkəmə tərəfindən dəbbə pulunun azaldılması Məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir.” “Maddə
560. Hüquqdan sui-istifadənin qadağan edilməsi … 560.2. Hüquqdan sui-istifadəyə yol verilmir, bu əsas üzərində həyata keçirilən razılaşmalar və hərəkətlər isə etibarsızdır. 560.3. Hüquqdan sui-istifadə xüsusən aşağıdakılardır:... 560.3.4. digər tərəfin güvəndiyi və güvənmiş olduğu əvvəlki rəftara zidd hüququn həyata keçirilməsi;...” “Maddə
567. Alğı-satqı müqaviləsi Alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcı nın mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür.” “Maddə
598. Alınmış əşyanın ödənilməsi 598.1. Əgər alğı-satqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa və öhdəliyin mahiyyətindən ayrı qayda irəli gəlmirsə, alıcı əşyanı satıcıdan bilavasitə təhvil almazdan əvvəl və ya təhvil aldıqdan sonra ödəməlidir.... 598.3. Əgər alıcı alğı-satqı müqaviləsinə uyğun olaraq verilmiş əşyanı vaxtında ödəmirsə, satıcı əşyanı ödəməyi və bu Məcəllənin 449-cu maddəsinə uyğun faizləri ödəməyi tələb edə bilər.” “Maddə
675. Əmlak kirayəsi müqaviləsi Əmlak kirayəsi müqaviləsinə görə, kirayəyə verən əşyanı kirayəçinin istifadəsinə verməyi, kirayəçi isə bunun üçün kirayəyə verənə kirayə haqqı ödəməyi öhdəsinə götürür. “Maddə 70
0. İcarə müqaviləsi 700.1. İcarə müqaviləsi əmlak kirayəsi müqaviləsidir. Bu müqaviləyə görə kirayəyə verən (icarəyə verən) kirayəçiyə (icarəçiyə) icarəyə götürdüyü obyektdən və ya hüquqdan istifadə ilə yanaşı bəhərdən istifadə etmək və gəlir götürmək hüququ da verir. İcarəçi icarəyə verənə müəyyənləşdirilmiş icarə haqqı ödəməyə borcludur. 700.2. İcarə predmeti torpaq sahələri, binalar, daşınar əşyalar, hüquqlar və müəssisələr ola bilər. 700.3. Əgər bu Məcəllənin bu fəslinin müddəalarından ayrı qayda irəli gəlmirsə, torpaq icarəsi istisna olmaqla, icarəyə bu Məcəllənin əmlak kirayəsi haqqında müddəaları müvafiq surətdə tətbiq edilir. “Maddə
850. Yük daşınması müqaviləsi 850.1. Yük daşınması müqaviləsinə görə daşıyıcı yükü haqq (yüklərin daşınması üçün haqq) müqabilində olduğu yerdən təyina t yerinə daşımağı, yük göndərən, yükü alan və ya onların səlahiyyətləndirdiyi digər şəxs isə daşımanın dəyərini ödəməyi öhdəsinə götürür....”
25. MPM-in müvafiq müddəalarında (2021-ci il 1 oktyabr tarixinədək qüvvədə olan redaksiyada) aşağıdakılar nəzərdə tutulur: “Maddə
14. İş üzrə məhkəmə baxışının prinsipləri 14.1. Məhkəmə həqiqətə nail olmaq üçün işin hərtərəfli, tam və obyektiv tədqiqinə lazımi şərait yaradır. Bunun üçün məhkəmə: işdə iştirak edən şəxslərə onların prosessual hüquq və vəzifələrini izah edir, görüləcək, yaxud görülməyəcək hərəkətlərin nəticələri barədə onları xəbərdar edir, onların prosessual hüquqlarının həyata keçməsinə kömək göstərir....” “Maddə
119. Məhkəmə xərclərinin tərəflər arasında bölüşdürülməsi 119.1. Məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir....” “Maddə
217. Qətnamənin qanuniliyi və əsaslılığı... 217.3. Qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. 217.4. Məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır....” “Maddə
372. Apellyasiya instansiyası məhkəməsində işə baxılmanın hədləri... 372.2. Əlavə faktlar və sübutlar məhkəmə tərəfindən o halda qəbul edilir ki, ərizəçi onların birinci instansiya məhkəməsində təqdim edilməsinin ondan asılı olmayan səbəblərə görə mümkün olmadığını əsaslandırsın....” İV. ALİ MƏHKƏMƏNİN MÖVQEYİ
26. Məhkəmə kollegiyası kassasiya şikayətinin dəlillərini (bax yuxarıda §§ 13-19) işin materialları ilə birgə araşdıraraq hesab edir ki, həmin dəl illər aşağıdakı səbəblərdən apellyasiya məhkəməsinin qətnaməsini ləğv etmək üçün əsas deyildir.
27. SA-ya münasibətdə BES İddiaçı MMC-nin hüquqi varisi hesab edilmədiyindən hazırkı iddia tələbi ilə məhkəməyə müraciət etmək üçün subyektiv hüquqa malik olmamasına dair dəlillər üzrə (bax yuxarıda § 13).
28. İş materiallarından görünür ki, cavabdeh tərəf yalnız birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi 2021-ci il 16 iyul tarixində onun nümayəndəsi və vəkilinin “Elektron Məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinetində yerləşdirildikdən, yəni qətnamə cavabdeh tərəfə rəsmi qaydada çatdırıldıqdan sonra – 2021-ci il 10 avqust tarixində QSC-yə məxsus təhvil aktının təqdim edilməsinə dair sorğu ilə Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinə müraci ət etmiş, sorğuya cavab olaraq həmin Xidmətin Milli Gəlirlər Baş İdarəsinin 2021-ci il 18 avqust tarixli məktubunu almış və bununla əlaqədar 2021-ci il 28 sentyabr tarixli “Apellyasiya şikayətinə əlavə” ilə məhkəməyə müraciət etmişdir (İİ cild, i/v 211, 228-231).
29. Halbuki MPM-in 372.2-ci maddəsinin (bax yuxarıda § 25) məzmunundan aydın olur ki, cavabdeh tərəf birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsini aldıqdan sonra əldə etdiyi sözügedən sənədi apellyasiya instansiyası məhkəməsinə təqdim edərkən həmin maddənin tələbini pozmuşdur.
30. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, işə birinci instansiya məhkəməsində baxılarkən həmin sənədi əldə edərək məhkəməyə təqdim etməyə cavab tərəfə heç nə mane olmurdu. Ən azından, cavabdeh tərəf belə maneənin olmasını nə sözügedən “Apellyasiya şikayətinə əlav ə”də, nə də kassasiya şikayətində tutarlı dəlillərlə əsaslandıra bilmişdir.
31. Odur ki, məhkəmə kollegiyasının mövqeyinə görə, apellyasiya instansiyası məhkəməsi həmin sənədə mötəbər sübut kimi istinad etməməklə öz qətnaməsinin ləğvinə səbəb ola biləcək hər hansı pozuntuya yol verməmişdir.
32. Həmçinin o da qeyd olunmalıdır ki, BES-in iddia ərizəsində göstərilmişdir ki, MMC ilə "B" MMC (indiki BES) arasında bağlanmış 2016-cı il 6 iyun tarixli 89/16/SA saylı Alqı-satqı müqaviləsinə edilmiş 2019-cu il 24 sentyabr tarixli 1 N°-li Əlavə razılaşmaya əsasən müqavilə tərəfi olaraq "B" MMC-nin yerinə onun ad dəyişməsi nəticəsində hüquqi varisi olaraq İddiaçı MMC qeyd edilmişdir və həmin razılaşma eyni tarixdə qüvvəyə minmişdir. Qeyd olunan müqaviləyə edilmiş eyni tarixli 1 N°-li Əlavə razılaşmaya əsasən müqavilə tərəfi olaraq İddiaçı MMC-nin yerinə onun ad dəyişməsi nəticəsində hüquqi varisi olaraq BES qeyd edilmişdir və həmin razılaşma eyni tarixdə qüvvəyə minmişdir. İddia ərizəsində göstərilənlər iş materialları ilə öz təsdiqini tapır (İ cild, i/v 31, 32)
33. Sifariş orderlərinə dair dəlillər üzrə (bax yuxarıda § 14)
34. Kassator hesab edir ki, istər icarə, istərsə də alqı-satqı satqı üzrə SA tərəfindən BES-ə müqavilədənkənar qaydada verilmiş sifariş orderləri tərəflər arasında öhdəlik hüquqi münasibətləri yaratmır.
35. Məhkəmə kollegiyası bununla əlaqədar bildirir ki, kassatorun mövqeyi ilə o zaman razılaşmaq olardı ki, qarşı tərəf həmin sifarişlər əsasında sifarişçiyə müvafiq malları təqdim etməyəydi, işləri görməyəydi və ya xidmət göstərməyəydi. Hazırkı halda isə fərqli vəziy yət müşahidə olunur.
36. İşin apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən müəyyən olunmuş hallarından görünür ki, icarə müqaviləsinin müddəti 2018-ci ilin dekabr ayında başa çatdıqdan sonra da – 2019-cu ilin bütün ayları və 2020-ci ilin yanvar-mart ayları üzrə SA tərəfindən BES-ə bütün aylar üzrə ƏDV ödənişləri həyata keçirilmiş, mübahisələndirilən dövrlər üzrə icarə haqlarının ödənildiyi isə sübut edilməmişdir. Eyni zamanda, BES tərəfindən təqdim edilmiş sənədlər MMC-nin BES-ə satınalma orderləri təqdim edərək müxtəlif malları sifariş etməsi və həmin malları təhvil alması faktlarını təsdiq edir. İş materiallarında SA tərəfindən malların anbara təhvil alınmasını təsdiq edən təhvil-təslim aktlarının əlavə edilməsi, SA tərəfindən elektron qaimələr üzrə ƏDV ödənişlərinin həyata keçirilməs i təsdiq edir ki, tərəflər arasında alqı-satqı münasibətləri davam etmişdir.
37. Kassator öz şikayətində apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən müəyyən olunmuş sifariş orderləri ilə bağlı həmin halların həqiqətəuyğun, apellyasiya instansiyası məhkəməsinin isə sifariş orderləri əsasında öhdəlik hüquq münasibətlərinin yaranması ilə bağlı nəticəsinin qanunauyğun olmadığını təsdiq edən hər hansı tutarlı dəlil gətirə bilməmişdir.
38. Ümumiyyətlə MM-in 406.1-ci maddəsindən (bax yuxarıda § 24) aydın olur ki, MM-də konkret növ müqavilə üçün müvafiq forma müəyyən edilməmişdirsə, tərəflər istənilən formada, o cümlədən yazılı və ya şifahi formada müqavilə bağlaya bilərlər.
39. MM-in 567, 675, 700-ci maddələrində (bax yuxarıda § 24) və ya digər normalarında alqısatqı və icarə müqavilələrinin hö kmən yazılı qaydada bağlanmalı olmasına dair imperativ müddəalar nəzərdə tutulmamışdır.
40. Belə olan halda məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, hazırkı halda yazılı müqavilələr üzrə münasibətlər bitdikdən sonra tərəflərin qarşılıqlı arzusu ilə onlar arasında şifahi qaydada və faktiki əsaslarla davam edən icarə və alqı-satqı münasibətləri və müvafiq öhdəliklər yaranmışdır. Həmin öhdəliklər üzrə SA tərəfindən bəzi ödənişlər aparılsa da, borc sonadək ödənilməmişdir. Ona görə də apellyasiya instansiyası məhkəməsi SA-nın BES-ə təqdim etdiyi sifariş orderləri üzrə MM-in 14.1-ci maddəsini (bax yuxarıda § 24) tətbiq edərək məlum nəticəyə gələrkən hər hansı hüquq pozuntusuna yol verməmişdir.
41. İddia müddətinin ötürülməsinə dair dəlillər üzrə (bax yuxarıda § 15).
42. İşin apellyasiya instansiyası m əhkəməsi tərəfindən müəyyən olunmuş hallarından görünür ki, BES tərəfindən təqdim edilmiş İpək Yolu terminalından yüklərin daşınması ilə bağlı 2017-ci il 29 dekabr tarixli 98/17 a nömrəli hesab üzrə SA tərəfindən 2018-ci il 11, 15 və 25 may tarixlərində, Bulla bazasında olan yüklərin Ümid bazasına daşınması ilə bağlı 2018-ci il 1 fevral tarixli 08/18 A nömrəli hesab üzrə isə 2018-ci il 25 may və 20 iyul tarixlərində ƏDV ödənişləri həyata keçirilmişdir.
43. Məhkəmə kollegiyası apellyasiya instansiyası məhkəməsi ilə razılaşaraq və MM-in 380.1 və 380.2-ci maddələrinə (bax yuxarıda § 24) istinad edərək belə qənaətə gəlir ki, SA tərəfindən həmin ödənişlərin edilməsi ilə BES tərəfindən təqdim edilmiş hesablar üzrə iddia müddəti sözügedən ödəniş tarixlərində kəsilərək yenidən hesablanmağa başlanm ışdır.
44. Kassator öz şikayətində apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən müəyyən olunmuş həmin ödənişlərlə bağlı halların həqiqətəuyğun, apellyasiya instansiyası məhkəməsinin isə iddia müddəti ilə bağlı nəticəsinin qanunauyğun olmadığını təsdiq edən hər hansı tutarlı dəlil gətirə bilməmişdir.
45. O da qeyd olunmalıdır ki, həyata keçirilmiş ödənişlərin yalnız ƏDV borcunun ödənilməsinə aid olması ümumi nəticəyə təsir edən amil kimi qiymətləndirilə bilməz. Belə ki, ödənilmiş ƏDV məbləği də ümumi borcun tərkib hissəsi kimi çıxış etmişdir. Odur ki, ƏDV borcunun ödənilməsi də mahiyyət etibarilə, borcun etiraf edilməsini təsdiq edən hərəkət kimi qiymətləndirilməlidir.
46. Prosessual pozuntulara dair dəlillər üzrə (bax yuxarıda § 16-19)
47. Kassasiya şikayətində apellyasiya instansiya məhk əməsi tərəfindən maddi hüquq normalarının pozulmasına dair dəlillər əsassız olduğundan məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, kassatorun bununla bağlı istinad etdiyi prosessual hüquq pozuntularına da yol verilməmişdir.
48. Şərh olunanlara əsasən və MPM-nin 191 və 410-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası Qərara aldı: Cavabdeh MMC-nin kassasiya şikayəti təmin edilməsin. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasının 2021-ci il 29 sentyabr tarixli 2-2(103)-1051/2021 saylı qətnaməsi həmin dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qərar qəbul edildiyi andan qüvvəyə minir. kassasiya şikayətinə münasibətdə