Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №2-2(3-6)-373/2026

Azərbaycan Respublikası adından Qətnamə Bakı şəhəri İş № 2-2(3-6)-373/2026 10.06.2026 BAKI APELLYASIYA MƏHKƏMƏSI iddiaçı İddiaçı cavabdeh Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə qarşı “borcun ödənilməsi və s.” tələbinə dair kommersiya mübahisəsi üzrə (Açar sözlər: müqavilənin təfsiri, lizinq müqaviləsi, ilkin ödənişin hüquqi təbiəti, dəymiş zərər sübutetmə) hakimlər X5 (sədrlik edən və məruzəçi), X1 və Şirinov Ziya Allahverdi oğlundan ibarət tərkibdə, Məhərrəmova Günel Elman qızının katibliyi, iddiaçı İddiaçı nümayəndəsi X4 iştirakı ilə iddiaçı İddiaçı cavabdeh Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə qarşı “borcun ödənilməsi və s.” tələbinə dair kommersiya mübahisəsi üzrə Bakı Kommersiya Məhkəməsinin *- *(***)-****/**** nömrəli, ##.##.2025-ci il tarixli qətnaməsindən cavabdeh tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə əsasən işə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, aşağıdakı qətnaməni qəbul etdi: Işin halları

1. “X2" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti (satıcı) ilə X3 (alıcı) arasında Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023 olan rəngi tünd boz metallik olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə bağlanmış, ##.##.2024-cü il tarixli *** saylı avtomobil alqı-satqı müqaviləsinə Əlavə Razılaşma ilə X3 09 tarixli müqavilə üzrə öhdəliklərini Cavabdeh MMC-yə ötürmüşdür.

2. “X2" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti (satıcı) ilə Cavabdeh MMC (alıcı) arasında: - Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023-cü il olan rəngi qara metallik olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə; - Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023-cü il olan rəngi ağ dam qara olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə; - Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023-cü il olan rəngi tünd boz metallik olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə; - Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023-cü il olan rəngi yaşıl dam qara olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə; - Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023-cü il olan rəngi ağ dam qara olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə; - Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023-cü il olan rəngi ağ dam qara olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə; - Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023-cü il olan rəngi tünd boz metallik olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə; - Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023-cü il olan rəngi tünd boz metallik olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə; - Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023-cü il olan rəngi ağ dam qara olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə; - Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023-cü il olan rəngi yaşıl dam qara olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə; - Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023-cü il olan rəngi ağ dam qara olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə; - Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023-cü il olan rəngi qara metallik olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə; - Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023-cü il olan rəngi qara metallik olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə; - Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023-cü il olan rəngi qara metallik olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə; - Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023-cü il olan rəngi qara metallik olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə; - Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023-cü il olan rəngi tünd boz metallik olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə; - Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023-cü il olan rəngi yaşıl dam qara olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə; - Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023-cü il olan rəngi yaşıl dam qara olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə; - Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023-cü il olan rəngi yaşıl dam qara olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə; - Leap Motor C11 markalı buraxılış 2023-cü il olan rəngi yaşıl dam qara olan nəqliyyat vasitəsi barədə ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair *** nömrəli müqavilə bağlanmışdır.

3. Müqavilələr hər iki tərəfin imzası və möhürü ilə təsdiq edilmişdir.

4. ##.##.2024-cü il tarixli *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, ##.##.2024-cü il tarixli *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhviltəslim aktı ilə, ##.##.2024-cü il tarixli *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, ##.##.2024-cü il tarixli *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, ##.##.2024-cü il tarixli *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhviltəslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, ##.##.2024-cü il tarixli *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə avtomobillər qüsursuz və saz vəziyyətdə alıcıya təhvil verilmişdir.

5. Təhvil-təslim aktları tərəflərin imzası və möhürü ilə təsdiq edilmişdir.

6. “X2" MMC-nin ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktına əsasən **YG*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 4.869,12 manat təşkil edir.

7. “X2" MMC-nin ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktına əsasən **AX*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 4.545,2 manat təşkil edir.

8. “X2" MMC-nin ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktına əsasən **YD*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 8.152,6 manat təşkil edir.

9. “X2" MMC-nin ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktına əsasən **YK*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 4.188,68 manat təşkil edir.

10. “X2" MMC-nin ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktına əsasən **YK*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 6.477,88 manat təşkil edir.

11. “X2" MMC-nin ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktına əsasən **YK*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 5.672,52 manat təşkil edir.

12. “X2" MMC-nin ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktına əsasən **YK*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 13.612,39 manat təşkil edir.

13. “X2" MMC-nin ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktına əsasən **YK*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 8.269,16 manat təşkil edir.

14. “X2" MMC-nin ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktına əsasən **YK*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 5.154,4 manat təşkil edir.

15. “X2" MMC-nin ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktına əsasən **YK*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 9.584,24 manat təşkil edir.

16. “X2" MMC-nin ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktına əsasən **YK*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 15.083,58 manat təşkil edir.

17. “X2" MMC-nin ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktına əsasən **YK*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 7.424,38 manat təşkil edir.

18. “X2" MMC-nin ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktına əsasən **YE*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 2.933,24 manat təşkil edir.

19. “X2" MMC-nin ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktına əsasən **YK*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 3.573,24 manat təşkil edir.

20. “X2" MMC-nin ##.##.2025-ci il tarxili təmir aktına əsasən **PJ*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 1.210 manat təşkil edir.

21. “X2" MMC-nin ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktına əsasən **YK*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 6.772,64 manat təşkil edir.

22. “X2" MMC-nin ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktına əsasən **YK*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 6.007,6 manat təşkil edir.

23. “X2" MMC-nin ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktına əsasən **YK*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 8.939,56 manat təşkil edir.

24. “X2" MMC-nin ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktına əsasən **YK*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 12.975,54 manat təşkil edir.

25. “X2" MMC-nin ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktına əsasən **YK*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 7.240,96 manat təşkil edir.

26. “X2" MMC-nin ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktına əsasən **YK*** dövlət qeydiyyat nişanlı Leap Motor C11 markalı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri ƏDV daxil 4.052,56 manat təşkil edir.

27. “xxxx” MMC-nin ##.##.2025-ci il tarixli rəyindən görünür ki: - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL51PD062967) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 5.240 manat; - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL52PD063061) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 4.914 manat; - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL52PD062489) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 7.476 manat; - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL51PD062970) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 4.494 manat; - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL53PD062548) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 6.846 manat; - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL54PD062493) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 6.038 manat; - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL55PD062003) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 14.574 manat; - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL56PD062513) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 8.852 manat; - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL56PD062964) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 5.555 manat; - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL59PD062490) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 10.227 manat; - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL5XPD062546) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 16.165 manat; - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL5XPD062871) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 7.875 manat; - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL50PD062524) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 3.171 manat; - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL52PD060539) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 3.843 manat; - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL50PD062538) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 1.271 manat; - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL58PD062531) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 7.235 manat; - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL57PD062505) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 5.093 manat; - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL51PD062550) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 9.513 manat; - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL55PD062485) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 13.865 manat; - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL53PD062484) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 7.833 manat; - *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilənin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinə (VIN: LFZ63AL57PD062486) dəymiş ziyanın təmiri üçün çəkiləcək xərcin dəyəri 4.389 manat təşkil edir

Birinci instansiya məhkəməsində icraat və qəbul olunmuş məhkəmə aktı

28. Iddiaçı İddiaçı cavabdeh Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə qarşı iddia və iddianın dəyişdirilməsi barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh MMC-dən 1. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 6.444,00 (altı min dörd yüz qırx dörd) AZN əsas borc, 1450,00 (bir min dörd yüz əlli) manat cərimə borcu, real zərər olaraq 4.869,00 (dörd min səkkiz yüz altmış doqquz) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci; 2. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 6.084,00 (altı min səksən dörd) AZN əsas borc, 1.369,00 (bir min üç yüz altmış doqquz) manat cərimə borcu, real zərər olaraq 7.708,00 (yeddi min yeddi yüz səkkiz) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci; 3. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 6.424,00 (altı min dörd yüz iyirmi dörd) AZN əsas borc, 1.446,00 (bir min dörd yüz qırx altı) manat cərimə borcu, real zərər olaraq 8.153,00 (səkkiz min bir yüz əlli üç) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci; 4. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 6.764,00 (altı min yeddi yüz altmış dörd) AZN əsas borc, 1.522,00 (bir min beş yüz iyirmi iki) manat cərimə borcu, real zərər olaraq 4.189,00 (dörd min bir yüz səksən doqquz) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci; 5. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.691,00 (bir min altı yüz doxsan bir) AZN əsas borc, 507,00 (beş yüz yeddi) manat cərimə borcu, real zərər olaraq 6.478,00 (altı min dörd yüz yetmiş səkkiz) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci; 6. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.691,00 (bir min altı yüz doxsan bir) AZN əsas borc, 507,00 (beş yüz yeddi) manat cərimə borcu, real zərər olaraq 5.673,00 (beş min altı yüz yetmiş üç) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci; 7. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.691,00 (bir min altı yüz doxsan bir) AZN əsas borc, 507,00 (beş yüz yeddi) manat cərimə borcu, real zərər olaraq 13.612,00 (on üç min altı yüz on iki) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci; 8. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 8.455,00 (səkkiz min dörd yüz əlli beş) AZN əsas borc, 2.030,00 (iki min otuz) manat cərimə borcu, real zərər olaraq 8.269,00 (səkkiz min iki yüz altmış doqquz) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci; 9. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 6.764,00 (altı min yeddi yüz altmış dörd) AZN əsas borc, 1.522,00 (bir min beş yüz iyirmi iki) manat cərimə borcu, real zərər olaraq 5.154,00 (beş min bir yüz əlli dörd) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci; 10. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 6.764,00 (altı min yeddi yüz altmış dörd) AZN əsas borc, 1.522,00 (bir min beş yüz iyirmi iki) manat cərimə borcu, real zərər olaraq 9.584,00 (doqquz min beş yüz səksən dörd) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci; 11. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 15.084,00 (on beş səksən dörd) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci; 12. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.864,00 (bir min səkkiz yüz altmış dörd) AZN əsas borc, 560,00 (beş yüz altmış) manat cərimə borcu, real zərər olaraq 7.424,00 (yeddi min dörd yüz iyirmi dörd) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci; 13. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.864,00 (bir min səkkiz yüz altmış dörd) AZN əsas borc, 560,00 (beş yüz altmış) manat cərimə borcu, real zərər olaraq 4.559,00 (dörd min beş yüz əlli doqquz) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci; 14. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.864,00 (bir min səkkiz yüz altmış dörd) AZN əsas borc, 560,00 (beş yüz altmış) manat cərimə borcu, real zərər olaraq 22.305,00 (iyirmi iki min üç yüz beş) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci; 15. *** nömrəli, ##.##.2024- cü il tarixli müqavilə üzrə 9.320,00 (doqquz min üç yüz iyirmi) AZN əsas borc, 2.237,00 (iki min iki yüz iyirmi yeddi) manat cərimə borcu, real zərər olaraq 1.210,00 (bir min iki yüz on) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci; 16. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 2.425,00 (iki min dörd yüz iyirmi beş) AZN əsas borc, 560 (beş yüz altmış) manat cərimə borcu, real zərər olaraq 6.773,00 (altı min yeddi yüz yetmiş üç) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci; 17. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 7.456,00 (yeddi min dörd yüz əlli altı) AZN əsas borc, 1.678,00 (bir min altı yüz yetmiş səkkiz) manat cərimə borcu, real zərər olaraq 6.008,00 (altı min səkkiz) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci; 18. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 3.728,00 (üç min yeddi yüz iyirmi səkkiz) AZN əsas borc, 560,00 (beş yüz altmış) manat cərimə borcu, real zərər olaraq 8.940,00 (səkkiz min doqquz yüz qırx) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci; 19. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 7.456,00 (yeddi min dörd yüz əlli altı) AZN əsas borc, 1.678,00 (bir min altı yüz yetmiş səkkiz) manat cərimə borcu, real zərər olaraq 12.976,00 (on iki min doqquz yüz yetmiş altı) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci;

20. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 3.728,00 (üç min yeddi yüz iyirmi səkkiz) AZN əsas borc, 1.119,00 (bir min bir yüz on doqquz) manat cərimə borcu, real zərər olaraq 7.241,00 (yeddi min iki yüz qırx bir) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci; 21. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 3.728,00 (üç min yeddi yüz iyirmi səkkiz) AZN əsas borc, 560,00 (beş yüz altmış) manat cərimə borcu, real zərər olaraq 15.837,00 (on beş min səkkiz yüz otuz yeddi) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci olmaqla, ümumilikdə 97.896,00 manat məbləğində əsas borc, 22.961,00 manat dəbbə məbləği, 182.044,00 manat real zərərin (təmir xərcinin) əvəzi, 307.170,00 manat amortizasiya (normadan artıq köhnəlmə) xərci, vəkil ilə bağlanmış müqavilə üzrə ödənilmiş 300 manat xidmət haqqı, cəmi 611.371,00 (altı yüz on bir min üç yüz yetmiş bir) manat pul vəsaitinin və ödənilmiş dövlət rüsumunun tutularaq iddiaçı İddiaçı MMC-nin xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.

29. Iddia onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı MMC ilə Cavabdeh MMC arasında avtomobillərin nisyə alqı-satqısına dair bu iddiaya əlavə olunan Maliyyə Cədvəlində göstərilən Müqavilələr (21 avtomobilə dair 21 müqavilə) imzalanmışdır. Həmin Müqavilələrə əsasən maliyyə cədvəlindəki xüsusiyyətlərə malik olan Leap Motor C11 markalı yeni və yürüşü 0 km olan avtonəqliyyat vasitələri Satıcı tərəfindən 2024-cü ilin yanvar, fevral və mart aylarında Alıcının sahibliyi və istifadəsinə verilmiş, nəqliyyat vasitələrinin dəyəri tam şəkildə ödənildikdən sonra isə mülkiyyətinə verilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Müqavilələrin 2.1-ci bəndinə əsasən, cavabdeh dəyəri müqavilələrlə müəyyən edilən avtomobilin dəyərini maliyyə cədvəlində göstərilən müddətlərdə və məbləğdə iddiaçıya ödəməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. Iddiaçı İddiaçı MMC tərəfindən maliyyə cədvəlində göstərilən müqavilələr üzrə öhdəliklərinin tam şəkildə icra edilərək nəqliyyat vasitəsinin cavabdehə qüsursuz şəkildə təhvil verilməsinə baxmayaraq, 1.691,00 (bir min altı yüz doxsan bir) AZN əsas borc, 507,00 (beş yüz yeddi) manat cərimə borcu, real zərər olaraq cavabdeh Cavabdeh MMC tərəfindən Müqavilə üzrə ödəniş öhdəlikləri icra edilməmiş, müqavilə bağlandıqdan və avtomobil şirkətə təhvil verildikdən sonra ilk aylarda ərzində aylıq ödənişləri həyata keçirmiş, lakin daha sonra heç bir ödəniş etməmişdir (Maliyyə Cədvəli əlavə olunur). Öhdəliklərini icra etməməsi səbəbindən cavabdehə Leap Motor C11 markalı, maliyyə cədvəlində gösətilən müvafiq dövlət qeydiyyat nömrəli avtomobillərin idarə edilməsinə dair etibarnamələr verilməmiş və nəqliyyat vasitələri 2024-cü ilin noyabr ayında müxtəlif sürücülər tərəfindən Skoda avtosalonunun həyətinə gətirilmiş və həmin avtomobillərin təhvil-təslim alınması mümkün olmamışdır. ## ###### 2024-cü il tarixlərindən Şirkətimizə geri qaytarılmış avtomobillərin servisdə yenidən satışa çıxarılması üçün baxışdan keçiriləcəyi və həmin baxışda iştirak edilməsi ilə bağlı nümayəndələrinin iştirakı barədə Cavabdeh MMC-yə tərəfimizdən ##.##.2025-ci il tarixli məktub göndərilmiş, lakin cavabdehin nümayəndəsinin avtomobillərə baxışda iştirakı təmin edilməmişdir. Ödəniş öhdəliklərinin gecikdirilməsi və vurulmuş ziyanla bağlı təmir aktlarında göstərilən zərərin ödənilməsi ilə bağlı əməkdaşlarımız tərəfindən cavabdehlə şifahi danışıqlar aparılmış, həmçinin cavabdehə öhdəliklərinin icra edilməsi ilə bağlı ##.##.2025-ci il tarixində xəbərdarlıq məktubu göndərilmiş, lakin cavabdeh tərəfindən gecikdirilmiş öhdəliklərin və şirkətimizə dəymiş zərərin ödənilməsi təmin edilməmişdir. Cavabdeh Cavabdeh MMC öhdəliklərini icra etməməklə müqaviləni əhəmiyyətli dərəcədə pozması səbəbindən iddiaçı tərəfindən ##.##.2025-ci il tarixli məktub ilə Müqavilənin 3.2.6-cı bəndinə əsasən Maliyyə Cədvəlində göstərilən Müqavilələrə birtərəfli qaydada xitam (xitam məktubu siyahı ilə əlavə olunur) verilmişdir. Bildiririk ki, Avtomobillər iddiaçıya geri qaytarıldıqdan sonra ##.##.2024-cü il tarixində İddiaçı MMC-nin servis-təmir mərkəzində avtomobilə baxış keçirilmiş və baxışın nəticəsinə dair akt tərtib olunmuşdur. Həmin baxış aktına uyğun olaraq avtomobilin müqavilədən əvvəlki vəziyyətinə qaytarılması və təkrar satışa çıxarılması üçün təmir xərclərinin ümumi məbləği (maliyyə cədvəlində qeyd edilib) 182,044.00 (bir yüz səksən iki min sıfır qırx dörd) manat müəyyən edilmiş və bununla da cavabdeh tərəfindən müqavilə üzrə öhdəliklərin icra edilməməsi nəticəsində İddiaçı MMC-yə real zərər dəymişdir. Eyni zamanda bildiririk ki, Cavabdeh MMC tərəfindən alınan 21 ədəd avtomobilin hamısı taksi fəaliyyəti üçün nəzərdə tutulduğundan cavabdehin istifadəsində olduğu müddətlərdə normadan artıq yürüş etmişdirlər, həmçinin avtomobillərin heç biri servisdə reqlament qaydalarına riayət edilməməklə texniki baxışdan keçirilməmişdir. Bu isə təmir xərclərinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir etmişdir. Eyni zamanda, tərəflər arasında müqavilə imzalandığı tarixdən avtomobilin geri götürüldüyü 20-## ###### 2024-cü il tarixinədək, cavabdeh tərəfindən öhdəlik üzrə ödənilməmiş borcları mövcuddur. Nəticə etibarı ilə, maliyyə cədvəlinə uyğun olaraq cavabdehin bağlanmış müqavilələr üzrə icra edilməmiş öhdəliyi, yəni 97,896.00 (doxsan yeddi min səkkiz yüz doxsan altı) manat məbləğində əsas borcu, həmçinin müqaviləyə əsasən ödənişlərin edilməməsi nəticəsində hesablanmış cərimələr də daxil olmaqla, borcun ödənilməsinin gecikdirildiyi günlər üçün avtomobilin geri qaytarıldığı günə qədər hesablanmış 22,961.00 (iyirmi iki min doqquz yüz altmış bir) manat məbləğində dəbbə pulu yaranmışdır.

30. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçı İddiaçı nümayəndəsi və vəkili nümayəndə2 iddianın məzmununa uyğun izahat verərək, iddianın təmin olunması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.

31. Məhkəmə iclasında iştirak edən cavabdeh Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin nümayəndəsi və vəkili nümayəndə1 iddianı yalnız əsas borc məbləği hissəsində qəbul etdiyini bildirərək, qalan hissədə iddianın rədd edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.

32. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli qətnaməsi ilə iddia qismən təmin edilmış: 1. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 6.444 (altı min dörd yüz qırx dörd) manat əsas borc, 320 (üç yüz iyirmi) manat cərimə borcu, müqavilə üzrə verilmiş 77- YG- 780 dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 4.869 (dörd min səkkiz yüz altmış doqquz) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi; 2. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 6.084 (altı min səksən dörd) manat əsas borc, 300 (üç yüz) manat cərimə borcu, **-AX-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 4.914 (dörd min doqquz yüz on dörd) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi; 3. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 6.424 (altı min dörd yüz iyirmi dörd) manat əsas borc, 320 (üç yüz iyirmi) manat cərimə borcu, **-YD-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 7.476 (yeddi min dörd yüz yetmiş altı) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi; 4. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 6.764 (altı min yeddi yüz altmış dörd) manat əsas borc, 350 (üç yüz əlli) manat cərimə borcu, **-YK-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 4.189 (dörd min bir yüz səksən doqquz) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi; 5. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.691 (bir min altı yüz doxsan bir) manat əsas borc, 80 (səksən) manat cərimə borcu, **-YK-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 6.478 (altı min dörd yüz yetmiş səkkiz) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi; 6. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.691 (bir min altı yüz doxsan bir) manat əsas borc, 80 (səksən) manat cərimə borcu, **-YK-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 5.673 (beş min altı yüz yetmiş üç) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi; 7. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.691 (bir min altı yüz doxsan bir) manat əsas borc, 80 (səksən) manat cərimə borcu, **-YK-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 13.612 (on üç min altı yüz on iki) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi; 8. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 8.455 (səkkiz min dörd yüz əlli beş) manat əsas borc, 420 (dörd yüz iyirmi) manat cərimə borcu,**-YK-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 8.269 (səkkiz min iki yüz altmış doqquz) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi; 9. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 6.764 (altı min yeddi yüz altmış dörd) manat əsas borc, 350 (üç yüz əlli) manat cərimə borcu, **-YK-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 5.154 (beş min bir yüz əlli dörd) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi; 10. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 6.764 (altı min yeddi yüz altmış dörd) manat əsas borc, 350 (üç yüz əlli) manat cərimə borcu, **-YK-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 9.584 (doqquz min beş yüz səksən dörd) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi; 11. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.691 (bir min altı yüz doxsan bir) manat əsas borc, 80 (səksən) manat cərimə borcu, **-YK-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 15.084 (on beş səksən dörd) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi; 12. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.864 (bir min səkkiz yüz altmış dörd) manat əsas borc, 90 (doxsan) manat cərimə borcu, **-YK-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 7.424 (yeddi min dörd yüz iyirmi dörd) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi; 13. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.864 (bir min səkkiz yüz altmış dörd) manat əsas borc, 90 (doxsan) manat cərimə borcu, **-YE- *** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 3.171 (üç min yüz yetmiş bir) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi; 14. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.864 (bir min səkkiz yüz altmış dörd) manat əsas borc, 90 (doxsan) manat cərimə borcu, **-YK-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 3.573 (yeddi min iki yüz otuz beş) manat, 24 (iyirmi dörd) qəpik məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi; 15. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 9.320 (doqquz min üç yüz iyirmi) manat əsas borc, 450 (dörd yüz əlli) manat cərimə borcu, **-PJ-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 1.210 (bir min iki yüz on) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi; 16. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 2.425 (iki min dörd yüz iyirmi beş) manat əsas borc, 120 (bir yüz iyirmi) manat cərimə borcu, **-YK-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 6.773 (altı min yeddi yüz yetmiş üç) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi; 17. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 7.456 (yeddi min dörd yüz əlli altı) manat əsas borc, 370 (üç yüz yetmiş) manat cərimə borcu, **-YK-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 5.093 (beş min doxsan üç) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi; 18. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 3.728 (üç min yeddi yüz iyirmi səkkiz) manat əsas borc, 200 (iki yüz) manat cərimə borcu, **-YK-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq real zərər olaraq 8.940 (səkkiz min doqquz yüz qırx) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi; 19. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 7.456 (yeddi min dörd yüz əlli altı) manat əsas borc, 370 (üç yüz yetmiş) manat cərimə borcu, **-YK-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 12.976 (on iki min doqquz yüz yetmiş altı) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi; 20. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 3.728 (üç min yeddi yüz iyirmi səkkiz) manat əsas borc, 200 (iki yüz) manat cərimə borcu, **-YK- *** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 7.241 (yeddi min iki yüz qırx bir) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi; 21. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 3.728 (üç min yeddi yüz iyirmi səkkiz) manat əsas borc, 200 (iki yüz) manat cərimə borcu,**-YK-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 4.389 (dörd min üç yüz səksən doqquz) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilsin. Hüquqi yardımla əlaqədar vəkilə çəkilmiş xərcin əvəzi olaraq 300 (üç yüz) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi, ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 542 (beş yüz qırx iki) manat 56 (əlli altı) qəpik məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməsi, iddianın qalan hissədə təmin edilməməsi qət edilmişdir.

33. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıdakı kimi əsaslandırmışdır:

 Tərəflər arasında bağlanmış müqavilələrə “nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair müqavilə” adı verilmişdir. Qeyd edilmiş müqavilələr hissə-hissə ödənilmək və müqavilələr üzrə qrafikə əsasən tam ödənişin həyata keçirildiyi vaxtadək “satıcı” İddiaçı MMC-nin mülkiyyətinin saxlanması şərti ilə bağlanmışdır.  Qeyd edilmiş müqavilələr zahirən nisyə alqı-satqı və ya mülkiyyət hüququnun saxlanması haqqında qeyd-şərt nəzərdə tutulmuş müqaviləyə bənzəyir.  Qeyd edilməlidir ki, əgər satıcı tərəfindən mülkiyyət hüququ alıcıya keçmiş olsa idi, qeyd edilmiş müqavilənin nisyə alqı-satqı müqaviləsi olmasına şübhə yaranmazdı, ancaq hazırda bu kimi hal mövcud deyildir.  Məhkəmə qeyd edir ki, qeyd edilmiş müqavilələr həmçinin lizinq müqaviləsinə də, bənzəyir. Belə ki, yuxarıda da, qeyd edildiyi kimi, mülkiyyət hüququ ilk “satıcı”da saxlanmış və ödənişlər üçün qrafik tərtib edilmişdir.  Ona görə də, lizinq, nisyə alqı-satqı və mülkiyyət hüququnun saxlanması haqqında qeydşərt nəzərdə tutulmuş alqı-satqı müqavilələrinin əsas xüsusiyyətləri qeyd edilməlidir.  Nisyə alqı-satqı müqaviləsinin əsas xüsusiyyətləri olaraq, müəyyən qrafik üzrə ödəniş və müqavilənin bağlandığı zaman alıcının mülkiyyətçi statusu əldə etməsi qeyd edilmədir.  Lizinq müqaviləsinin əsas xüsusiyyətləri olaraq isə, qrafik üzrə tam ödənişlər həyata keçirilənədək mülkiyyət hüququnun lizinq verəndə saxlanması, lizinq alanın isə əsas, mükafat və Mülki Məcəllənin 748-11-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş digər lizinq ödənişlərinin olması qeyd edilə bilər.  Yəni qısa olaraq, qeyd edilməlidir ki, nisyə alqı-satqı və mülkiyyət hüququnun saxlanması haqqında qeyd-şərt nəzərdə tutulmuş alqı-satqı müqaviləsi ilə lizinq müqaviləsinin ən başlıca fərqi ondan ibarətdir ki, lizinq müqaviləsində lizinq verənin mükafat məbləği nəzərdə tutulur, digər sadalanmış müqavilərdə isə, belə bir məbləğ mövcud olmamaqla, əşyanın öz qiymətinin yəni, “nağd satış qiymətinin” müəyyən qrafiklərə bölünməsi isə həyata keçirilir.  Ona görə də, hazırda mübahisə predmeti olan nəqliyyat vasitələrinin “nağd satış qiyməti” ilə, mübahisəli müqavilələrdə göstərilən qiymətlərin fərqli olub-olmaması aydınlaşdırılmalıdır.  Iş materiallarına əlavə edilmiş iddiaçı tərəfindən tərtib edilmiş qrafik arayışdan görünür ki, nağd qiyməti 59.900 manat olan nəqliyyat vasitəsinin ümumi dəyəri 96.663,40 manat, nağd qiyməti 53.900 manat olan digər nəqliyyat vasitəsinin ümumi dəyəri 78.418,69 manat, nağd qiyməti 56.900 manat olan digər nəqliyyat vasitəsinin ümumi dəyəri 82.783,36 manat, nağd qiyməti 53.900 manat olan digər nəqliyyat vasitəsinin ümumi dəyəri 73.245 manat, nağd qiyməti 56.900 manat olan digər nəqliyyat vasitəsinin ümumi dəyəri 77.322 manat, nağd qiyməti 59.900 manat olan digər nəqliyyat vasitəsinin ümumi dəyəri 81.398 manat, nağd qiyməti 59.900 manat olan digər nəqliyyat vasitəsinin ümumi dəyəri 83.600 manat və.s bu kimi olmuşdur.  Göründüyü kimi, nəqliyyat vasitələri barəsində öz ilkin (nağd) alış qiymətindən daha artıq məbləğlə müqavilələr bağlanmışdır.  Bu isə o nəticəyə gəlmək üçün əsas verir ki, qeyd edilmiş müqavilələr “nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair müqavilə”lər adlansa da, onların həqiqi məzmunu və şərtləri təfsir edilərkən aydın olur ki, qeyd edilmiş müqavilələr lizinq müqavilələridir.  Ilk növbədə qeyd edilməlidir ki, lizinq müqavilələrin bağlanması üçün xüsusi icazə və lisenziya tələb edilmədiyindən, istənilən hüquqi şəxsin lizinq müqaviləsi bağlamaq hüququ mövcuddur.  Hazırda da, iddiaçı tərəf nəqliyyat vasitələrini müəyyən qrafik üzrə əsas və mükafat məbləğləri də, daxil olmaqla digər tərəfə lizinqə vermiş və müqavilə üzrə də, ödənişlər tam həyata keçirildikdən sonra, nəqliyyat vasitələrinə dair mülkiyyət hüququnun digər tərəfə keçməsi ilə lizinq müqavilələri bağlanmışdır.  Ona görə də, hazırkı mübahisənin həllinə Mülki Məcəllənin lizinq müqaviləsinə dair normalar tətbiq edilməlidir.  Hazırda iddiaçı qeyd olunan müqavilələr üzrə tərəfindən öhdəliklər tam şəkildə icra edilməsinə baxmayaraq, cavabdeh Cavabdeh MMC tərəfindən ödəniş öhdəliklərini tam şəkildə icra edilmədiyini, bu səbəbdən tərəfindən avtomobillərin idarə edilməsi ilə bağlı etibarnamələrin verilmədiyini, nəqliyyat vasitlərinin 2024-cü ili noyabr ayında geri qaytarıldığını bildirərək, müqavilə imzalandığı tarixdən avtomobillərin geri qaytarıldığı tarixədək cavabdehin ödənilməmiş borcunun qaytarılmasını, eyni zamanda avtomobillərin cavabdehin istifadəsində olduğu müddətdə onlara dəymiş zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb edir.  Iş materiallarına əlavə olunmuş aktlardan məlum olduğu və iddiaçının da özünün bildirdiyi kimi sözügedən alqı-satqı müqavilələri üzrə nəqliyyat vasitələri 21-25 noyabr tarixlərində iddiaçıya geri qaytarılmışdır.  Məhkəmə iclasında iştirak edən cavabdehin nümayəndəsi iddianı müqavilələr üzrə əsas borcun tələb edilməsi hissəsində qəbul etdiklərini bildirmişlər.  Ona görə də, Məhkəmə hesab edir ki, əsas borcun mövcudluğunu cavabdeh tərəf qəbul etdiyindən, iddianın qeyd edilən hissəsi ilə bağlı əlavə araşdırmaya zərurət yoxdur.  Qeyd olunanları nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 6.444 manat əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 6.084 manat əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 6.424 manat əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 6.764 manat əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.691 manat əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.691 manat əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024cü il tarixli müqavilə üzrə 1.691 manat əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 8.455 manat əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 6.764 manat əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 6.764 manat əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.691 manat əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.864 manat əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.864 manat əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024cü il tarixli müqavilə üzrə 1.864 manat əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 9.320 manat əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 2.425 manat əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 7.456 manat əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 3.728 manat əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 7.456 manat əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 3.728 manat əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024cü il tarixli müqavilə üzrə 3.728 manat əsas borc Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməlidir.  Işin hallarından da, göründüyü kimi, cavabdeh öhdəliyin icrasını gecikdirmişdir. Ona görə də, cərimə məbləği tutulmalıdır.  Qeyd olunmalıdır ki, mülki qanunvericiliyin aparıcı prinsiplərindən biri mülki hüquq subyektlərinin öz hüquq və vəzifələrini həyata keçirərkən vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə hərəkət etmək öhdəliyidir. Mülki Məcəllənin 5.3-cü maddəsinə əsasən mülki hüquq münasibətlərinin subyektləri öz hüquq və vəzifələrini vicdanla həyata keçirməyə borcludurlar. Həmin Məcəllənin 425-ci maddəsinə müvafiq olaraq öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Bu normaların mənasına görə borclu ilə yanaşı ona qarşı tələb hüququna malik olan kreditor da müqavilədən irəli gələn hüquqlarını tələb edərkən vicdanlılıq prinsiplərinə riayət etməli, öz hərəkətləri ilə şüurlu şəkildə borclunun həddən artıq əlverişsiz vəziyyətə düşməsinə şərait yaratmamalıdır. Dəbbə pulu tələbinin tərəflər arasında bağlanmış müqavilə şərtlərindən və qanunvericilik müddəalarından irəli gəlməsinə baxmayaraq, məhz qeyd edilən vicdanlılıq prinsipini rəhbər tutmaqla qanunverici məhkəmənin işin hallarına görə yüksək hesab etdiyi dəbbə pulunun məbləğini azalda biləcəyini təsbit etmişdir.  Işin hallarından görünür ki, cavabdehin əsas borcuna münasibətdə *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 320 (üç yüz iyirmi) manat cərimə borcu, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 300 (üç yüz) manat cərimə borcu, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 320 (üç yüz iyirmi) manat cərimə borcu, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 350 (üç yüz əlli) manat cərimə borcu, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 80 (səksən) manat cərimə borcu, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 80 (səksən) manat cərimə borcu, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 80 (səksən) manat cərimə borcu, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 420 (dörd yüz iyirmi) manat cərimə borcu, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 350 (üç yüz əlli) manat cərimə borcu, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 350 (üç yüz əlli) manat cərimə borcu, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 80 (səksən) manat cərimə borcu, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 90 (doxsan) manat cərimə borcu, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 90 (doxsan) manat cərimə borcu, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 90 (doxsan) manat cərimə borcu, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 450 (dörd yüz əlli) manat cərimə borcu, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 120 (bir yüz iyirmi) manat cərimə borcu, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 370 (üç yüz yetmiş) manat cərimə borcu, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 200 (iki yüz) manat cərimə borcu, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 370 (üç yüz yetmiş) manat cərimə borcu, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 200 (iki yüz) manat, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 200 (iki yüz) manat məbləğində dəbbə pulu daha ağlabatan və ədalətlidir.  Məhkəmə qeyd edir ki, hazırkı iddianın dəymiş zərərin əvəzinin ödənilməsi ilə bağlı hissəsi üçün müəyyən edilməli olan məqam, avtomobillərə dəymiş zərərin məbləğinin nə qədər təşkil etməsidir.  Məhkəmə tərəfindən iş materiallarında olan aktlarla və fləşkartdakı fotoşəkillərlə və videoya baxış keçirməklə müqayisəli şəkildə təhlil edilməklə nəqliyyat vasitələrinin təmiri üçün nə qədər vəsait tələb olunduğunu müəyyən edilməsi məqsədi ilə, məhkəməəmtəəşünaslıq ekspertizası təyin edilmişdir.  Məhkəmə iddiaçının tələbini və verilmiş rəyi nəzərə alaraq hesab edir ki, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 4.869,00 (dörd min səkkiz yüz altmış doqquz) manat, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 4.914 (dörd min doqquz yüz on dörd) manat, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 7.476 (yeddi min dörd yüz yetmiş altı) manat, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 4.189,00 (dörd min bir yüz səksən doqquz) manat, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 6.478,00 (altı min dörd yüz yetmiş səkkiz) manat, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 5.673,00 (beş min altı yüz yetmiş üç) manat, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 13.612,00 (on üç min altı yüz on iki) manat, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 8.269,00 (səkkiz min iki yüz altmış doqquz) manat, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 5.154,00 (beş min bir yüz əlli dörd) manat, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 9.584,00 (doqquz min beş yüz səksən dörd) manat, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 15.084,00 (on beş səksən dörd) manat, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 7.424,00 (yeddi min dörd yüz iyirmi dörd) manat, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 3.171 (üç min yüz yetmiş bir) manat, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 3.573 (yeddi min iki yüz otuz beş) manat, 24 (iyirmi dörd) qəpik, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 1.210,00 (bir min iki yüz on) manat, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 6.773,00 (altı min yeddi yüz yetmiş üç) manat, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 5.093 (beş min doxsan üç) manat, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 8.940,00 (səkkiz min doqquz yüz qırx) manat, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 12.976,00 (on iki min doqquz yüz yetmiş altı) manat, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 7.241,00 (yeddi min iki yüz qırx bir) manat, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə real zərər olaraq 4.389 (dörd min üç yüz səksən doqquz) manat məbləğində avtomobilin təmir xərci Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilməlidir.  Məhkəmə hüquqi yardım göstərilməsinə görə xərcin əvəzi olaraq 300 manat məbləğində pulun tələb edilməsi ilə bağlı aşağıdakıları qeyd edir.  Iş materiallarında olan hüquqi yardımın göstərilməsi haqqında iddiaçı ilə Bakı şəhəri ** saylı Vəkil Bürosu arasında bağlanmış ##.##.2025-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, hüquqi yardıma görə haqq 300 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. Eyni zamanda iddiaçıya hüquqi yardımın göstərilməsi üçün Bakı şəhəri ** saylı Vəkil Bürosunun vəkili nümayəndə2 ##.##.2025-ci il tarixli elektron order verilmişdir.  Ona görə də, hüquqi yardımla əlaqədar çəkilmiş vəkil xərcinin əvəzi olaraq 300 manat məbləğində pul cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır.  Bundan başqa Məhkəmə hesab edir ki, ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq, 542,56 manat məbləğində pul da cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır.

34. Qənaətinin hüquqi əsaslandırması zamanı məhkəmə, Mülki Məcəllənin 21.1, 21.2, 324.5, 404.1, 462.1, 467, 567, 600.4, 606.1, 747.1, 748-10.1, 748-11, 1097.1-ci maddələrinə, istinad etmişdir.

35. Həmin qətnamədən cavabdehin nümayəndəsi (vəkili) apellyasiya şikayəti verərək onun qismən ləğv olunmasını və Cavabdeh MMC-dən 70 656, 66 (yetmiş min altı yüz əlli altımanat 66 qəpik) manat məbləğində pul vəsaitinin tutularaq iddiaçı İddiaçı MMC-yə ödənilməsi barədə yeni qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmiş, şikayətini, qətnamədə göstərilmiş nəticələrin işin hallarına uyğun gəlmədiyi, gəlinən nəticə üçün əhəmiyyət kəsb edən bütün faktiki halların aydınlaşdırılmadığı, iddiaçının əmlakına dəymiş ziyanın məbləğinin həddindən artıq şişirdildiyi, məhkəmənin əsassız ekspert rəyinə istinad etdiyi, maddi hüquq normalarını düzgün tətbiq etmədiyi arqumentləri ilə əsaslandırmışdır.

Apellyasiya şikayətinə qarşı etiraz

36. Apellyasiya şikayətinə qarşı yazılı etiraz verilməmişdir.

Apellyasiya baxışı, izahatlar

37. Iddiaçının məhkəmə iclasında iştirak edən nümayəndəsi apellyasiya şikayətinə etiraz edərək təmin edilməməsini xahiş etmiş, cavabdehə isə məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasında nümayəndəsinin iştirakını təmin etməmişdir.

Tətbiq edilən hüquq

Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi

38. Maddə 21. Zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malik olan şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qanunda və ya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi nəzərdə tutulmasın. Zərər dedikdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və ya çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədələnməsi (real zərər), habelə hüququ pozulmasaydı, həmin şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər (əldən çıxmış fayda) başa düşülür.

39. Maddə 404.1. Müqavilə şərtlərini təfsir edərkən məhkəmə təkcə müqavilədəki söz və ifadələrin hərfi mənasını deyil, həm də tərəflərin iradə ifadəsinin həqiqi mənasını, bütövlükdə müqavilənin hərfi mənasının onun digər şərtləri və mənası ilə müqayisəsini nəzərə alır.

40. Maddə 404.2. Bu zaman bütün müvafiq hallar, o cümlədən müqaviləyə qədərki danışıqlar və yazışmalar, tərəflərin qarşılıqlı münasibətlərində yaranmış praktika, işgüzar adətlər, tərəflərin sonrakı hərəkətləri nəzərə alınır.

41. Maddə 425. Öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir.

42. Maddə 462.1. Dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir.

43. Maddə 467. Məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir.

44. Maddə 747.1. Lizinq müqaviləsinə görə lizinq verən müəyyən əşyanı müqavilə ilə şərtləşdirilmiş müəyyən haqla, müəyyən müddətə və digər şərtlərlə (lizinq alana əmlakı satın almaq hüququnun verilməsi də daxil olmaqla) lizinq alanın istifadəsinə verməyə borcludur. Lizinq alan müəyyənləşdirilmiş dövriliklə muzd ödəməyə borcludur.

45. Maddə 748-10.1. Lizinq müqaviləsinin qüvvədə olduğu müddət ərzində həmin müqavilə üzrə ödənişlərin ümumi məbləği lizinq ödənişləri hesab edilir. Lizinq ödənişləri lizinq müqaviləsi üzrə lizinq alana verilmiş lizinq obyektindən istifadəyə görə onun tərəfindən lizinq verənin xeyrinə həyata keçirilən ödənişlərdir.

46. Maddə 748-11.1. Lizinq ödənişlərinin ümumi məbləğinə aşağıdakılar daxildir: lizinq obyektinin amortizasiya ödənişləri; lizinq obyektinin əldə edilməsi ilə bağlı zəruri xərclər; lizinq obyektini əldə etmək üçün alınan kreditə görə faiz; lizinq verənin mükafatının məbləği; lizinq obyekti lizinq verən tərəfindən sığorta edilmişdirsə, sığorta üçün ödənilən məbləğ; lizinq verənin əlavə xidmətlərinin haqqı; lizinq verənin lizinq müqaviləsi ilə nəzərdə tutulmuş digər xərcləri.

47. Maddə 750. Lizinq alanın təqsiri üzündən müqaviləyə vaxtından əvvəl xitam verildikdə lizinq verən icra ilə bağlı öz mənafelərinə aid olmayan tələbləri irəli sürə bilməz. Tələblər müəyyənləşdirilərkən lizinq əmlakının qalıq dəyəri, lizinq muzdu üzrə faizlərin qalığı və qənaət edilmiş digər xərclər nəzərə alınır.

48. Maddə 751. Lizinq barəsində əmlak kirayəsi müqaviləsinin bu Məcəllənin 747-750-ci maddələrinə zidd olmayan qaydaları tətbiq edilir.

49. Maddə 1096.1. Mülki hüquq pozuntusu (delikt) hüquqla və ya qanunla müdafiə edilən başqa şəxsə (zərərçəkənə) birbaşa ziyan və ya zərər vurulmasına gətirib çıxaran təqsirli, hüquqa zidd (mülki qanunvericiliyin normalarını pozan) əməldir (hərəkət və ya hərəkətsizlikdir).

50. Maddə 1097.1. Mülki hüquq pozuntusu (delikt) nəticəsində fiziki şəxsin şəxsiyyətinə və ya əmlakına vurulmuş zərərin, habelə hüquqi şəxsin əmlakına və işgüzar nüfuzuna vurulmuş zərərin əvəzi zərərvuran tərəfindən tam həcmdə ödənilməlidir. Qanunla zərərin əvəzini ödəmək vəzifəsi zərəri vurmayan şəxsin öhdəsinə qoyula bilər.

Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi:

51. Maddə 14.2. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir.

52. Maddə 77.1. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir.

53. Maddə 88. Məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur.

54. Maddə 217.3. Qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır.

55. Maddə 385. Məhkəmə qətnaməsinin apellyasiya qaydasında ləğv edilməsi üçün əsaslar aşağıdakılardır: 385.1.1. maddi hüquq normalarının və ya prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq edilməməsi; 385.1.2. məhkəmənin gəldiyi nəticə üçün mühüm əhəmiyyəti olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmaması; 385.1.3. birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən müəyyən edilmiş, iş üçün əhəmiyyəti olan halların sübut edilməməsi; 385.1.4. birinci instansiya məhkəməsinin qətnamədə göstərilmiş nəticələrinin işin hallarına uyğun gəlməməsi.

56. Maddə 385.2. Birinci instansiya məhkəməsinin faktlar nöqteyi-nəzərindən qanuni və əsaslı olan və mahiyyəti üzrə düzgün olan qətnaməsi yalnız formal mülahizələrə görə ləğv edilə bilməz.

Apellyasiya baxışının həddi

57. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünə və ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü apellyasiya şikayətinin dəlillərindən asılı olmayaraq yoxlayır (Mülki Prosessual Məcəllənin 372.6-cı və 372.7-ci maddələri).

58. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372-ci maddəsinin apellyasiya baxışının hədləri barədə müddəalarının həmin Məcəllənin 372.1 və 372.7-ci maddələrinin tələbləri baxımından şərh edilməsinə dair” ## ### 2011-ci il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.1-ci maddəsinə uyğun olaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi həmin Məcəllənin 372.6-cı maddəsində nəzərdə tutulduğu hallarda birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını mübahisələndirilən hissəsində apellyasiya şikayətinin dəlilləri həcmində yoxlayır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.1 və 372.7-ci maddələrinə uyğun olaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi maddi hüquq normalarına riayət edilməsini birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin mübahisələndirilən hissəsində yoxlayır. Bu hədlərdə apellyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin hüquqi mövqeyinə aid dəlillərdən asılı deyil və qətnaməni maddi hüquq normasının pozulması ilə əlaqədar apellyasiya şikayətində göstərilməyən əsaslarla da ləğv edə və dəyişdirə bilər.

59. Məhkəmə kollegiyası prosessual qanunvericiliyin qeyd olunan müddəasını və onun rəsmi şərhinə dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun qərarını nəzərə almaqla qeyd edir ki, hazırki halda apellyasiya baxışının həddini qətnamənin qanuniliyinin və əsaslılığının qismən yoxlanılması təşkil edir. Belə ki, iddiasının qismən təmin olunmasına baxmayaraq iddiaçı qətnamədən şikayət verməmiş, cavabdehin nümayəndəsi (vəkili) tutulan borcun məbləği hissəsində qətnaməni mübahisələndirmişdir.

Işə apellyasiya qaydasında baxan məhkəmə kollegiyasının mövqeyi

60. Kollegiya hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi tərəflər arasında yaranmış hüquq münasibətlərinin mahiyyətini düzgün müəyyən etməmiş və müəyyən etdiyi faktlardan tərəflərin qarşılıqlı münasibətləri üzrə düzgün nəticəyə gəlməmişdir.

61. Mülki mühakimə icraatında hüququn tətbiqi üçün ilkin başlanğıc nöqtə tələbin qanuni əsasının tapılmasından ibarətdir – iddia tələbinin düzgün qanuni əsasını tapmaq üçün isə 4 sual cavablandırılmalıdır: kim kimdən nəyi və nəyə əsasən tələb edir?.

62. Tərəflər hüquq və öhdəliklərini mülki qanunvericiliyə müvafiq olaraq müqavilə ilə razılaşdırdıqları halda məhkəmələr yaranmış mübahisəni həmin müqavilə şərtləri çərçivəsində həll etməli, tərəflərin müqavilə üzrə öhdəliklərini icra edib-etməmələrini hərtərəfli araşdırmalı, eləcə də hansı tərəfin öhdəliyin icra edilməməsi üçün məsuliyyət daşımalı olduğunu dəqiqliklə müəyyən etməlidir (Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Inzibati-Iqtisadi Kollegiyasının ## ######## 2017-ci il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” ## #### 2018-ci il tarixli Qərarı).

63. Qeyd olunmalıdır ki, iddianın əsasını irəli sürülən iddia tələblərinin əsaslandırıldığı hüquqi faktlar təşkil edir və məhkəmənin vəzifəsi iddiaçının bildirdiyi faktiki halların iddia tələbinin qanuni əsasının dispozisiya şərtlərinə uyğun olmasının yoxlanılmasından ibarətdir. Başqa sözlə, mülki hüquqda hamılıqla qəbul edilmiş prinsiplərdən biri olan “iura novit curia” (“məhkəmə hüququ bilir”) prinsipinə əsasən hüququn tətbiqinə hakim bilavasitə cavabdehlik daşısa da, o, iddiaçının bildirdiyi (iddiasını əsaslandırdığı) faktlarla bağlıdır və qərarını iddianın faktiki tərkibi adlanan faktların məcmusuna istinadən qəbul edir.

64. Bu müstəvidə kollegiya, apellyasiya şikayətində birinci instansiya məhkəməsinin maddi hüquq normalarını düzgün tətbiq etməməsi ilə bağlı dəlilə qiymət verməyi zəruri hesab edir. Belə ki, apellyator hesab edir ki, tərəflər arasında bağlanmış müqavilə alqı-satqı müqaviləsidir, məhkəmə məcəllənin lizinq müqaviləsinə aid maddələrini yalnış tətbiq etmişdir.

65. Bu baxımdan məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, hazırkı mübahisə üzrə iddianın qanuni əsasının müəyyən edilməsi üçün tərəflər arasında bağlanmış müqavilələrin şərtləri təhlil olunmalıdır (§ 39, 40).

66. Belə ki, mülki qanunvericiliyin tələblərinə görə müqavilənin hüquqi təbiəti yalnız onun adına görə deyil, tərəflərin həqiqi iradəsi, müqavilənin məzmunu, hüquq və vəzifələrin xarakteri, habelə icra mexanizmi nəzərə alınmaqla müəyyən edilir. Müqavilənin adı tərəflər arasındakı münasibətin hüquqi mahiyyətini müəyyən edən yeganə meyar hesab edilə bilməz.

67. Iş materiallarında olan müqavilələrin şərtlərindən müəyyən olunur ki, nəqliyyat vasitələri tam ödəniş həyata keçirilənədək alıcını mülkiyyətində olmuş, avtomobillər cavabdehə hissə-hissə ödəniş əsasında istifadəyə verilmiş, ödəniş qrafikləri müəyyən edilmiş, müqavilələrdə lizinq münasibətlərinə xas olan öhdəliklər (lizinq alanın isə əsas, mükafat və Mülki Məcəllənin 748-11-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş digər lizinq ödənişlərinin olmas), nəzərdə tutulmuşdur.

68. Belə ki, təqdim olunmuş sənədlərdə “kredit satış qiyməti”, “nağd satış qiyməti”, “gələcək dövrün maliyyə gəlirləri”, “kredit müddəti”, “illik faiz dərəcəsi”, “komissiya faiz dərəcəsi”, “kasko sığorta faiz dərəcəsi”, “aylıq ödəniş məbləği” və “kredit məbləği” kimi göstəricilər nəzərdə tutulmuşdur. Həmin şərtlərdən görünür ki, cavabdehə avtomobilin dəyərinin hissə-hissə ödənilməsi müqabilində maliyyələşdirmə xidməti göstərilmiş, bunun qarşılığında isə maliyyə gəliri (mükafat/faiz) müəyyən edilmişdir (iş materialları: II cild, 158-160-cı vərəqələr).

69. Müqavilələr üzrə “nağd satış qiyməti” ilə “kredit satış qiyməti” arasında fərqin mövcudluğu, habelə əlavə olaraq maliyyə gəlirlərinin, komissiya və sığorta ödənişlərinin ayrıca hesablanması münasibətlərin klassik alqı-satqı müqaviləsindən fərqləndiyini göstərir. Çünki adi alqı-satqı münasibətlərində əşyanın yekun satış qiyməti müəyyən edilir, ayrıca maliyyə gəliri və kreditləşmə mexanizmi nəzərdə tutulmur. Odur ki, cavabdehin müqavilənin yalnız adına istinad etməklə münasibətlərin alqısatqı 70. kimi qiymətləndirilməli olması barədə apellyasiya şikayətinin dəlili əsassızdır.

71. Eyni zamanda iş materialları ilə müəyyən olunur ki, cavabdeh müqavilələr üzrə ödəniş öhdəliyini tam həcmdə icra etməmiş, nəticədə iddiaçı tərəfindən əsas borcun, dəbbə pulunun və dəymiş zərərin tutulması barədə hazırkı iddia qaldırılmışdır.

72. Həmçinin, apellyator müqavilə üzrə öhdəliyini lazımi qaydad icra etmədiyini qəbul etmiş, yalnız əsas borcun və dəymiş zərərin məbləği hissəsində qətnaməni mübahisələndirmişdir.

73. Kollegiya hesab edir ki, cavabdehin müqavilə üzrə öhdəliklərini lazımınca icra etməməsi iş materiallarında olan ödəniş sənədləri, maliyyə cədvəlləri və tərəflərin izahatları ilə təsdiq olunur. Bununla yanaşı, birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən əsas borcun müəyyən edilməsi zamanı cavabdeh tərəfindən edilmiş ilkin ödənişlər tam şəkildə nəzərə alınmamışdır.

74. Kollegiya qeyd edir ki, Mülki qanunvericilikdə lizinq müqaviləsinə verilən anlayışdan və lizinq münasibətlərinin iştirakçılarının dairəsindən göründüyü kimi, lizinq - lizinqverənin vəsaiti hesabına əldə edilmiş lizinq predmeti olan əmlaka lizinqalanın müvəqqəti istifadə və sahibliyini nəzərdə tutur. Işin mübahisəsiz hallarından görünür ki, tərəflər arasında bağlanmış maliyyə lizinqi müqaviləsinə lizinqalanın təqsiri üzündən-lizinq ödənişləri 2 dəfədən çox həyata keçirilmədiyinə görə vaxtından əvvəl xitam verilmişdir. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, MM-nin 751-ci maddəsinə əsasən tərəflər arasındakı münasibətlərə əmlak kirayəsi müqaviləsinin qaydaları tətbiq edilməli və cavabdehdən lizinqə verilmiş avadanlıqların lizinqalanın istifadəsində olduğu müddət üçün razılaşdırılmış aylıq lizinq ödənişi məbləği tutulmalıdır (§ 48).

75. Belə ki, işin hallarını və Mülki Məcəllənin 748-10.1, 748-11.1, 748-11.1.2, 750-ci maddələrinin tələblərini nəzərə alaraq kollegiya hesab edir ki, tərəflər arasında bağlanmış lizinq müqaviləsi üzrə cavabdehdən tutulmalı olan məbləğin müəyyən edilməsi zamanı onun tərəfindən lizinq obyektinin əldə edilməsi üçün ödənilən ilkin ödəniş nəzərə alınmalıdır.

76. Hazırki işin mübahisəsiz halı da ondan ibarətdir ki, həmin lizinq müqavilələrinin bir qismi üzrə cavabdeh tərəfindən ilkin ödənişlər edilmişdir.

77. Belə ki, iddiaçı tərəfindən iş materiallarına əlavə edilmiş arayışlardan görünür ki, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilələr üzrə iddiaçı tərəfindən ilkin ödənişlər edilmişdir (iş materialları: II cild, 137-157-ci vərəqələr).

78. Mülki Məcəllənin 750-ci maddəsi də tələb edir ki, lizinqalanın təqsiri üzündən müqaviləyə vaxtından əvvəl xitam verildiyi zaman tələblər müəyyənləşdirilərkən lizinq əmlakının qalıq dəyəri, lizinq muzdu üzrə faizlərin qalığı və qənaət edilmiş digər xərclər nəzərə alınır.

79. Lakin iddiaçı tərəfindən borc hesablanarkən həmin avans ödənişi nəzərə alınmamışdır.

80. Bu kontekstdə kollegiya aşağıdakıları qeyd edir: *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə iddiaçı 6.084 manat əsas borcun tutulmasını tələb etmiş, halbuki cavabdeh tərəfindən 5.390 manat ilkin ödəniş həyata keçirilmişdir. Buna görə də həmin müqavilə üzrə tutulmalı olan əsas borc 694 manat təşkil edir. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə iddiaçı 6.424 manat əsas borcun tutulmasını tələb etmiş, cavabdeh tərəfindən isə 5.690 manat ilkin ödəniş edilmişdir. Bu səbəbdən həmin müqavilə üzrə tutulmalı olan əsas borc 734 manatdır. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə iddiaçı 6.764 manat əsas borcun tutulmasını tələb etmiş, cavabdeh tərəfindən 5.990 manat ilkin ödəniş həyata keçirilmişdir. Buna görə də tutulmalı olan əsas borc 774 manat təşkil edir. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə iddiaçı 1.691 manat əsas borcun tutulmasını tələb etmiş, cavabdeh tərəfindən 5.990 manat ilkin ödəniş edilmişdir. Belə olan halda *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə əsas borcun tutulması hissəsində iddia tələbi rədd edilməlidir. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə iddiaçı 1.691 manat əsas borcun tutulmasını tələb etmiş, cavabdeh tərəfindən 5.990 manat ilkin ödəniş edilmişdir. Belə olan halda *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə əsas borcun tutulması hissəsində iddia tələbi rədd edilməlidir. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə iddiaçı 1.691 manat əsas borunc tutulmasını tələb etmiş, cavabdeh tərəfindən 5.990 manat ilkin ödəniş həyata keçirilmişdir. Belə olan halda *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə əsas borcun tutulması hissəsində iddia tələbi rədd edilməlidir. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə iddiaçı 8.455 manat əsas borcun tutulmasını tələb etmiş, cavabdeh tərəfindən 5.990 manat ilkin ödəniş edilmişdir. Buna görə də tutulmalı olan əsas borc 2.465 manat təşkil edir. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə iddiaçı 6.764 manat əsas borcun tutulmasını tələb etmiş, cavabdeh tərəfindən 5.990 manat ilkin ödəniş həyata keçirilmişdir. Bu səbəbdən tutulmalı olan əsas borc 774 manat təşkil edir. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə iddiaçı 6.764 manat əsas borcun tutulmasını tələb etmiş, cavabdeh tərəfindən 5.990 manat ilkin ödəniş edilmişdir. Buna görə də tutulmalı olan əsas borc 774 manat təşkil edir. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə iddiaçı 1.691 manat əsas borcun tutulmasını tələb etmiş, cavabdeh tərəfindən 5.990 manat ilkin ödəniş edilmişdir. Belə olan halda *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə əsas borcun tutulması hissəsində iddia tələbi rədd edilməlidir.

81. Kollegiya apellyasiya şikayətinin dəymiş zərərlə bağlı dəlillərini əsassız hesab edir.

82. Iş materiallarından görünür ki, ##.##.2024-cü il tarixli *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, ##.##.2024-cü il tarixli *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhviltəslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, ##.##.2024-cü il tarixli *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhviltəslim aktı ilə, ##.##.2024-cü il tarixli *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, ##.##.2024-cü il tarixli *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhviltəslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə, ##.##.2024-cü il tarixli *** saylı müqavilə üzrə ##.##.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktı ilə avtomobillər qüsursuz və saz vəziyyətdə alıcıya təhvil verilmişdir.

83. Iş materiallarından görünür ki, lizinq predmeti olan nəqliyyat vasitələrinin geri qaytarılmasından sonra onların texniki vəziyyətinin müəyyən olunması məqsədilə cavabdeh əvvəlcədən məlumatlandırılmış, nəqliyyat vasitələrinə baxış keçirilməsi və müvafiq aktların tərtib edilməsində iştirak etməsi üçün ona real imkan yaradılmışdır.

84. Belə ki, iş materiallarında olan ##.##.2024-cü il tarixli məktubla cavabdehə bildirilmişdir ki, nəqliyyat vasitələrinə rəsmi servis mərkəzində texniki baxış keçiriləcək, baxış zamanı iştirak etməsi və ya nümayəndə göndərməsi mümkündür. Həmçinin məktubda qeyd edilmişdir ki, cavabdeh baxışda iştirak etmədiyi halda texniki baxış onun iştirakı olmadan keçiriləcək və tərtib edilən aktlarda qeyd olunan hallar qəbul edilmiş hesab ediləcəkdir (iş materialları: II cild, 30-cu vərəqə).

85. Iş materiallarında olan xəbərnamə ilə də qeyd olunan məktubun cavabdehə göndərildiyi təsdiq olunur. Buna baxmayaraq, cavabdeh baxış prosesində iştirak etməmiş, nəqliyyat vasitələrinin texniki vəziyyətinə dair etirazlarını həmin mərhələdə bildirməmişdir (iş materialları: II cild, 31-ci vərəqə).

86. Bundan sonra iddiaçı tərəfindən nəqliyyat vasitələrinə texniki baxış keçirilmiş, müvafiq aktlar tərtib edilmişdir.

87. Eyni zamanda birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən avtomobillərə dəymiş zərərin məbləğinin müəyyən olunması məqsədilə məhkəmə-əmtəəşünaslıq ekspertizası təyin edilmiş və əldə edilmiş ekspert rəyi ilə hər bir nəqliyyat vasitəsi üzrə təmir üçün tələb olunan xərc məbləği ayrıca müəyyən edilmiş, həmin rəy iş materiallarında olan aktlar, fotoşəkillər və digər sənədlərlə müqayisəli şəkildə tədqiq olunmaqla verilmişdir.

88. Kollegiya nəzərə alır ki, ekspert rəyi xüsusi bilik tələb edən məsələlər üzrə verilmiş sübut olmaqla, iş üzrə digər sübutlarla birlikdə qiymətləndirilməlidir. Hazırkı işdə ekspert rəyinin qeyri-mötəbər olması, hesablamaların yanlış aparılması və ya müəyyən edilmiş zərərin həqiqəti əks etdirməməsi barədə cavabdeh tərəfindən hər hansı mötəbər və yol verilən sübut təqdim edilməmişdir.

89. Cavabdeh nə ekspert rəyini təkzib edən alternativ mütəxəssis rəyi təqdim etmiş, nə də müəyyən edilmiş nasazlıqların və təmir xərclərinin əsassız olduğunu təsdiq edən texniki sənədlər əlavə etmişdir. Halbuki, MPM-in sübutetmə yükünə dair müddəalarına əsasən, tərəf istinad etdiyi halları sübut etməlidir.

90. Belə olan halda, birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən ekspert rəyinə əsaslanılaraq dəymiş zərərin müəyyən edilmiş məbləğdə tutulması barədə nəticəyə gəlinməsi işin hallarına və sübutlara uyğun olmuşdur.

91. Bununla yanaşı, kollegiya qeyd edir ki, işin yuxarıda müəyyən edilmiş hallarından görünür ki, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilələr üzrə 83. cavabdeh tərəfindən edilmiş ilkin ödənişlər həmin müqavilələr üzrə tələb olunan əsas borc məbləğindən artıq olmuşdur.

92. Kollegiya hesab edir ki, cavabdeh tərəfindən artıq ödənilmiş məbləğlər nəzərə alınmadan dəymiş zərərin tam həcmdə tutulması iddiaçının əsassız varlanmasına səbəb ola bilər.

93. Buna görə də qeyd olunan müqavilələr üzrə cavabdehin artıq ödədiyi məbləğlər müəyyən edilmiş zərər məbləğindən çıxılmalı, zərər yalnız qalan hissədə tutulmalıdır.

94. Beləliklə, qeyd olunan müqavilələr üzrə cavabdehin artıq ödədiyi məbləğlər nəzərə alınmaqla nəqliyyat vasitələrinə dəymiş zərərin məbləği aşağıdakı kimi müəyyən edilməlidir.

95. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə cavabdehin 4.299 manat artıq ödəniş etdiyi müəyyən olunduğundan, həmin məbləğ müəyyən edilmiş 6.478 manat zərərdən çıxılmalı, zərər 2.179 manat məbləğində tutulmalıdır.

96. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə cavabdehin 4.299 manat artıq ödəniş etdiyi müəyyən olunduğundan, həmin məbləğ müəyyən edilmiş 5.673 manat zərərdən çıxılmalı, zərər 1.374 manat məbləğində tutulmalıdır.

97. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə cavabdehin 4.299 manat artıq ödəniş etdiyi müəyyən olunduğundan, həmin məbləğ müəyyən edilmiş 13.612 manat zərərdən çıxılmalı, zərər 9.313 manat məbləğində tutulmalıdır.

98. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə cavabdehin 4.299 manat artıq ödəniş etdiyi müəyyən olunduğundan, həmin məbləğ müəyyən edilmiş 15.084 manat zərərdən çıxılmalı, zərər 10.785 manat məbləğində tutulmalıdır.

99. Kollegiya onu da qeyd edir ki, mülki qanunvericiliyin aparıcı prinsiplərindən biri mülki hüquq subyektlərinin öz hüquq və vəzifələrini həyata keçirərkən vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə hərəkət etmək öhdəliyidir. Mülki Məcəllənin 5.3-cü və 425-ci maddələrinin mənasına görə borclu ilə yanaşı ona qarşı tələb hüququna malik olan kreditor da müqavilədən irəli gələn hüquqlarını tələb edərkən vicdanlılıq prinsiplərinə riayət etməli, öz hərəkətləri ilə şüurlu şəkildə borclunun həddən artıq əlverişsiz vəziyyətə düşməsinə şərait yaratmamalıdır. Dəbbə pulu tələbinin tərəflər arasında bağlanmış müqavilə şərtlərindən və qanunvericilik müddəalarından irəli gəlməsinə baxmayaraq, məhz qeyd edilən vicdanlılıq prinsipini rəhbər tutmaqla qanunverici məhkəmənin işin hallarına görə yüksək hesab etdiyi dəbbə pulunun məbləğini azalda biləcəyini təsbit etmişdir.

100. Kollegiya hesab edir ki, işə baxan məhkəmə cavabdehlərdən tutulmalı cərimə borcunun məbləğini əsas borca mütənasib şəkildə müəyyən etmişdir.

101. Kollegiya apellyasiya şikayətinin **-YG-*** və **-AX-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitələrinin işləməməsinin güc batareyasının qüvvədən düşməsi ilə bağlı olması, həmin nəqliyyat vasitələrinin İddiaçı MMC-nin parkinqində saxlanılması səbəbindən əsas borcun tutulmamalı olması barədə dəlilini əsassız hesab edir.

102. Belə ki, iş materiallarında həmin nəqliyyat vasitələrinin istifadəyə yararsız vəziyyətə düşməsi və bunun iddiaçının təqsirindən irəli gəlməsini təsdiq edən mötəbər sübut mövcud deyildir. Cavabdeh tərəfindən bu barədə birtərəfli izahatlarla kifayətlənilmiş, nəqliyyat vasitələrinin texniki vəziyyətinə dair müstəqil ekspert rəyi və ya digər texniki sənədlər təqdim edilməmişdir. Əksinə iş materiallarına əlavə edilmiş təhvil-təslim aktından görünür ki, avtomobillər cavabdehə saz vəziyyətində təqdim edilmişdir.

103. Eyni zamanda, qeyd olunan hallar cavabdehin müqavilə üzrə ödəniş öhdəliklərini aradan qaldırmır. Tərəflər arasında bağlanmış müqavilələrdə nəqliyyat vasitələrinin sonradan texniki nasazlıq göstərməsi halında ödəniş öhdəliyinin dayandırılması nəzərdə tutulmamışdır.

104. Kollegiya həmçinin apellyasiya şikayətinin pandemiya dövründə tərəflər arasında şifahi razılaşma əldə olunması və iddiaçının fors-major hallarını nəzərə alacağını bildirməsi barədə dəlilini də əsaslı hesab etmir.

105. Belə ki, iş materiallarında tərəflər arasında müqavilə şərtlərinin dəyişdirilməsi, ödənişlərin dayandırılması və ya cavabdehin öhdəliklərdən azad olunması barədə yazılı razılaşma mövcud deyildir. Halbuki, tərəflər arasında münasibətlər yazılı müqavilələrlə tənzimləndiyindən, həmin müqavilələrin şərtlərinin dəyişdirilməsi də eyni qaydada rəsmiləşdirilməli idi.

106. Bundan başqa, cavabdeh pandemiya şəraiti ilə müqavilə öhdəliklərinin icra edilməməsi arasında səbəbli əlaqəni, habelə həmin halların öhdəliklərin icrasını obyektiv olaraq mümkünsüz etdiyini təsdiq edən mötəbər sübut təqdim etməmişdir. Bu səbəbdən, qeyd olunan dəlillər apellyasiya şikayətinin təmin olunması üçün əsas hesab edilə bilməz.

107. Beləliklə, yuxarıda şərh olunanlara əsasən kollegiya hesab edir ki, apellyasiya şikayəti qismən təmin edilməli, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi “*** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilələr üzrə əsas borcun tutulması” hissəsində ləğv edilməli; “*** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilələr üzrə əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilələr üzrə nəqliyyat vasitələrinə dəymiş zərərin məbləği” hissəsində dəyişdirilməlidir.

108. Mülki Prosessual Məcəllənin 119.1-ci maddəsinin tələblərinə əsasən məhkəmə xərclərinə dair məsələyə də qiymət verməyin zəruriliyini vurğulayaraq kollegiya qeyd edir ki, apellyasiya şikayətinin təmin olunan hissəsinə mütənasib şikayətin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 965,30 manat İddiaçıdən tutularaq Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənməlidir. Nəzərə alınmalıdır ki, məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi məsələsi prosessual qanunvericiliklə tənzimləndiyindən, bununla bağlı qərar qəbul edərkən məhkəmə, müvafiq tələbin olub-olmamasına bağlı deyildir.

109. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 382, 384, 392, 393 və 405-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası

QƏT ETDI:

Cavabdeh Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti qismən təmin edilsin. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin e-*-*(***)-****/**** nömrəli kommersiya mübahisəsi üzrə qəbul etdiyi ##.##.2025- ci il tarixli qətnaməsi “*** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilələr üzrə əsas borcun tutulması” hissəsində ləğv edilsin. Həmin hissədə yeni qətnamə qəbul edilsin. Iddiaçı İddiaçı “*** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilələr üzrə əsas borcun tutulması” barədə iddia tələbi rədd edilsin. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin e-*-*(***)-****/**** nömrəli kommersiya mübahisəsi üzrə qəbul etdiyi ##.##.2025- ci il tarixli qətnaməsi “*** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilələr üzrə əsas borc, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli, *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilələr üzrə nəqliyyat vasitələrinə dəymiş zərərin məbləği” hissəsində dəyişdirilsin. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 694 (altı yüz doxsan dörd) manat əsas borc Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilsin. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 734 (yeddi yüz otuz dörd) manat əsas borc, Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilsin. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 774 (yeddi yüz yetmiş dörd) manat əsas borc Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilsin. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə **-YK-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 2179 (iki min yüz yetmiş doqquz) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilsin. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə **-YK-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 1.374 (min üç yüz yetmiş dörd) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilsin. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə **-YK-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 9.313 (doqquzç min üç yüz on üç) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilsin. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 2.465 (iki min dörd yüz altmış beş) manat əsas borc Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilsin. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 774 (yeddi yüz yetmiş dörd) manat əsas borc Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilsin. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 774 (yeddi yüz yetmiş dörd) manat əsas borc Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilsin. *** nömrəli, ##.##.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə **-YK-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərərin əvəzi olaraq 10.785 (on min yeddi yüz səksən beş) manat məbləğində pul Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq İddiaçı ödənilsin. Qətnamə qalan hissədə dəyişdirilmədən saxlanılsın. Apellyasiya şikayətinin verilməsi üçün ödənilən dövlət rüsumunun əvəzi qismində 65,30 (altmış beş manat otuz qəpik) manat İddiaçıdən tutularaq Cavabdeh Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamədən onun rəsmi qaydada təqdim edildiyi (elektron kabinetə yerləşdirildiyi) gündən 2 (iki) ay müddətində Bakı Apellyasiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasına kassasiya şikayəti verilə bilər.