Azərbaycan Respublikası adından Qətnamə Şirvan şəhəri İş № 2(3-9)-1089/2026 22.09.2026 ŞIRVAN APELLYASIYA MƏHKƏMƏSI Hakimlər İlham Qoşunəli oğlu Əsədov (sədrlik edənxxxxməruzəçi)xxxxX6 və X12 ibarət tərkibdəxxxx məhkəmə katibi Əhmədli Murad İlham oğlununxxxx iddiaçı iddiaçı3xxxxcavabdeh cavabdeh2 və onun nümayəndəsi və vəkili Vəkil iştirakı iləxxxx Sabirabad Rayon Məhkəməsinin ## ### 2026-cı il tarixli qətnaməsindən cavabdeh cavabdeh2 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti əsasında iddiaçılar iddiaçı3 və başqalarının cavabdehlər cavabdeh2 və başqasına qarşı torpaq sahəsinin icarə müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsixxxxistifadə hüququnun itirilməsi və şəxsin həmin torpaq sahəsindən çıxarılması tələbinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: Sabirabad rayonuxxxxQaralar kəndində kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlar üzrə 1.66 ha torpaq sahəsi iddiaçı3xxxxiddiaçı1xxxxiddiaçı2 və Babaşov Rasim İsrayıl oğlunun ümumi birgə mülkiyyətindədir və buxxxx##.##.2024-cü il tarixdə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınmışdır. iddiaçı3 iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərəkxxxx##.##.2024-cü il tarixlixxxx********** qeydiyyat və ************ reyestr nömrəli çıxarışla qeydiyyata alınmış 1.66 ha torpaq sahəsindən cavabdeh cavabdeh2 istifadə hüququna xitam verilməsixxxxcavabdeh2 ilə Qaralar Bələdiyyəsinin arasında bağlanmış ## ###### 2006-cı il tarixlixxxx* nömrəli icarə müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsixxxxcavabdeh2 torpaq sahəsindən çıxarılmasına və ödənilmiş məhkəmə xərclərinin (100 AZN dövlət rüsumuxxxx23 AZN etibarnamələrə görə ödənilən rüsumxxxxcəmi 123 AZN) əvəzinin cavabdehlərdən tutularaq iddiaçıya ödənilməsini xahiş etmişdir. Sonra iddiaçı2 iddia ərizəsinə əlavə ilə müraciət edərəkxxxxmülkiyyətində olan 1.66 ha torpaq sahəsindən cavabdeh cavabdeh2 istifadə hüququna xitam verilməsixxxx## ###### 2006cı il tarixlixxxx* nömrəli və ## ####### 2010-cu il tarixlixxxx** nömrəli icarə müqaviləsininxxxx## ##### 2004-cü il tarixli aktınxxxxtorpaq sahəsinin yerquruluşu planı və Qaralar Bələdiyyəsinin 01 avqust ** saylı protokolundan çıxarışın etibarsız hesab edilməsixxxxcavabdeh2 qeyd olunan torpaq sahəsindən çıxarılmasına və ödənilmiş məhkəmə xərclərinin (100 AZN məhkəmə dövlət rüsumuxxxx23 AZN etibarnamələrə görə ödənilən rüsumxxxxcəm 123 AZN) cavabdehlərdən tutularaq ona ödənilməsini xahiş etmişdir. Sonra iddiaçı3xxxxiddiaçı2 və iddiaçı1 iddia ərizəsi verərəkxxxxcavabdehlər cavabdeh2 və cavabdeh1 arasında bağlanmış ## ###### 2006-cı il tarixlixxxx* nömrəli və ## ####### 2010cu il tarixlixxxx** nömrəli icarə müqavilələrinin bağlandığı andan etibarsız hesab edilməsi və cavabdeh2 xüsusi mülkiyyətlərində olan 1,66 ha torpaq sahəsindən cavabdehin istifadə hüququna xitam verilərək çıxarılmasıxxxxtorpaq sahəsinin boşaldılaraq mülkiyyətçilərə təhvil verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişlər. İddiaçılar iddiaçı3xxxxiddiaçı2 və iddiaçı1 iddia tələbinin dəyişdirilməsi (dəqiqləşdirilməsi) barədə əlavə ərizə vermişxxxxcavabdeh1 tərəfindən cavabdeh2 xeyrinə bağlanılmış ##.##.2006-cı il tarixlixxxx* nömrəli və ## ####### 2010-cu il tarixli ** nömrəli icarə müqavilələrinin bağlanıldığı andan etibarsız hesab edilməsixxxxmülkiyyətlərində olan 1,66 ha torpaq sahəsindən cavabdeh2 hər hansı formada istifadə etmək hüququna xitam verilməsi və həmin torpaq sahəsinin cavabdeh tərəfindən tam boşaldılaraq (təmizlənmiş vəziyyətdə) maneəsiz olaraq mülkiyyətçilərin sahibliyinə təhvil verilməsixxxxdövlət büdcəsinə ödənilmiş 100 manat dövlət rüsumuxxxx95 manat mütəxəssis (ekspert) rəyi və 60 manat arxiv sənədlərinin əldə edilməsi üçün köçürülmüş rüsumun əvəzinin cavabdehlərdən tutularaq iddiaçılara ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişlər. İddiaçılar tələbini aşağıdakı kimi əsaslandırmışlar: 1997-ci ildə sovxoz və kolxozların torpaq islahatı zamanı ailə üzvləri- ata Babaşov Rasim İsrayıl oğluxxxxana iddiaçı1xxxxuşaqlar iddiaçı3 və iddiaçı2 Sabirabad Rayonu Qaralar kəndində qeydiyyatda olmaqla bərabər burada yaşamışlar və daimi yaşayış yerləri bura olmuşdur. Torpaq İslahatı haqqında Qanunun 12.2-ci maddəsinə əsasən ailə üzvləri sovxoz və kolxozların torpaqlarından pay almaq hüququ olan subyektlər siyahısında olmuşdur. Ataları Babaşov Rasim İsrayıl oğlu sovxoz və kolxozların torpaq islahatı zamanı onlara ayrılan torpaq sahəsinin yerləşdiyi ərazi və torpaq kateqoriyası ilə razılaşmadığından mülkiyyət hüququna aid sənədləri əldə etməmiş və həmin torpaq sahəsindən istifadə etməmişdir. Uzun illər əkin üçün bələdiyyəyə aid olan başqa ərazidən qeyri-rəsmi şəkildə torpaq sahəsi istifadə etmişlər. Atası Babaşov Rasim İsrayıl oğlu həmin qeyri-rəsmi istifadə etdikləri torpaq sahəsini sənədləşdirmək üçün uzun illər müxtəlif dövlət orqanlarına müraciətlər etsə də bu mümkün olmamışxxxxo cümlədən həmin torpaq sahəsi onların istifadələrindən alınmışdır. Atası Babaşov Rasim İsrayıl oğlu ##.##.2015-ci ildə vəfat etmişdir. 2024-cü ildə müraciəti əsasında Aqrar islahat komissiyasının (AİK) ##.##.1999-cu il tarixli qərarına uyğun olaraq ona ************ reyestr nömrəli hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında dövlət reyestrindən çıxarış verilmiş və 1.66 ha torpaq sahəsi üzərində ailə üzvlərinin mülkiyyət hüququ tanınmışdır. Torpaq sahəsinə aid mülkiyyət hüququnu təsdiq edən və əmlakın texniki göstəricilərini əks etdirən sənədləri əldə etdikdən sonra ona məlum olmuşdur kixxxxonun və ailə üzvlərinin xüsusi mülkiyyətində olan torpaq sahəsini cavabdeh1 icarəyə vermişdir. Belə kixxxxsözügedən torpaq sahəsi cavabdeh1 ilə kənd sakini cavabdeh2 arasında bağlanılmış ## ###### 2006-cı il tarixlixxxx* nömrəli icarə müqaviləsinə əsasən 30 il müddətlə icarəyə götürülüb və cavabdehin istifadəsindədir. Bu məlumatı əldə etdikdən sonraxxxxdəfələrlə Sabirabad Rayonu Qaralar Bələdiyyəsinə və cavabdeh2xxxxsözügedən torpaq sahəsinin boşaldılaraq onlara təhvil verilməsi barədə müraciətlər etməsinə baxmayaraq heç bir nəticəsi olmamış və qanunla ona məxsus olan torpaq sahəsi təhvil verilməmişdir. Torpaq sahəsi o və ailə üzvlərinin xüsusi mülkiyyətində olduğuna görə cavabdeh1 ilə cavabdeh2 arasında bağlanılmış ## ###### 2006-cı il tarixlixxxx* nömrəli icarə müqaviləsi etibarsızdır. Çünki bu müqavilə onu imzalamağa səlahiyyəti olmayan şəxs tərəfindən imzalanmışdır. Bu müqavilə bağlanıldığı andan etibarsızdır. Birinci instansiya məhkəməsində cavabdeh X3 iddianı qəbul etməyərək bildirmişdir kixxxxSabirabad rayonu Qaralar Bələdiyyəsinin 2000-ci ildə ** saylı qərarı ilə 1.70 ha torpaq sahəsi ona icarəyə verilmişdir. Onunla bağlanmış müqavilənin müddəti 2034-cü ilə qədər olmuşdur. Ona məlum olmayan səbəbdən kənd sakini iddiaçı3 1.70 ha torpaq sahəsinə hansısa dolayı yolla çıxarış verilmişdir. Qeyd olunan torpaq sahəsi mal-örüş otlaq sahəsinin olmasına baxmayaraqxxxxtəyinatını dəyişdirərək kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı məqsədinə düzəliş edilmişdir. Torpaqların təyinatı ancaq və ancaq Nazirlər kabinetinin müvafiq qərarı ilə dəyişdirilə bilər. iddiaçı3 özünə məxsus pay torpaq sahəsi olmuşdur. Həmin torpaq sahəsini tələb etmədən örüş sahəsindən pay torpaq sahəsi kimi saxta sənəd əldə etmişdir. Bu saxta sənədi hazırlayan şəxslər və yaxud hansısa müəssisə məsuliyyət daşımalıdır. Hesab edir kixxxxiddia tələbi əsassızdır. Birinci instansiya məhkəməsində cavabdeh cavabdeh1 nümayəndəsi iştirak etmədiyindən iddiaya dair mövqeyi bəlli olmamışdır. Sabirabad Rayon Məhkəməsinin (hakim S.Allahverdiyev) ## ### 2026-cı il tarixli qətnaməsi ilə iddia qismən təmin edilmişxxxxcavabdeh2 ilə cavabdeh1 arasında bağlanılmış ## ###### 2006-cı il tartarixli * nömrəlixxxx## ####### 2010-cu il tarixli ** nömrəli icarə müqavilələrinin etibarsız hesab edilməsixxxxiddiaçılar iddiaçı3xxxxiddiaçı2 və iddiaçı1 ümumi birgə mülkiyyətinə verilmiş Sabirabad rayonuxxxxQaralar kəndində yerləşən 1,66 ha torpaq sahəsinə cavabdeh cavabdeh2 ## ###### 2006-cı il tartarixli * nömrəlixxxx## ####### 2010cu il tarixli ** nömrəli icarə müqavilələri əsasında mövcud olmuş istifadə hüququna xitam verilməsi və iddiaçıların ümumi birgə mülkiyyətlərində olan göstərilən torpaq sahəsinin cavabdeh tərəfindən təmizlənmiş vəziyyətdə boşaldılaraq iddiaçılara təhvil verilməsixxxxiş üzrə ödənilmiş 100 manat dövlət rüsumunun və 95 manat mütəxəssis xərcinin əvəzinin cavabdehlər cavabdeh2 və cavabdeh1 müştərək qaydada tutularaq iddiaçılar iddiaçı3xxxxiddiaçı2 və iddiaçı1 ödənilməsixxxxiddianın qalan hissədə təmin edilməməsi qət edilmişdir. Qətnamədən cavabdeh cavabdeh2 apellyasiya şikayəti vermişdir. Apellyasiya şikayətinin dəlilləri Cavabdeh cavabdeh2 apellyasiya şikayətində birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv edilməsini və iddia tələbinin rədd edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Cavabdeh apellyasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır kixxxxbirinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi maddi və prosessual hüquq normalarının pozulması ilə qəbul edilmişdir. Şikayətə görəxxxxtorpaq sahəsi cavabdehə Sabirabad rayonu Qaralar Bələdiyyəsinin 2000-ci ildə ** saylı qərarı ilə icarəyə verilmişdir. İcarə müqaviləsinin müddəti 2034-cü ilə qədər olmuşdur. iddiaçı3 tərəfindən 1.70 ha torpaq sahəsinə hansısa dolayı yolla çıxarış verilmişdir. Qeyd olunan torpaq sahəsi mal-örüş otlaq sahəsinin olmasına baxmayaraqxxxxtəyinatını dəyişdirərək kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı məqsədinə düzəliş edilmişdir. Hər kəsə məlumdur ki torpaqların təyinatı ancaq və ancaq Nazirlər kabinetinin müvafiq qərarı ilə dəyişdirilə bilər. iddiaçı3 özünə məxsus pay torpaq sahəsi olmuşdur. Həmin torpaq sahəsini tələb etmədən örüş sahəsindən pay torpaq sahəsi kimi saxta sənəd əldə etmişdir. Bu saxta sənədi hazırlayan şəxslər və yaxud hansısa müəssisə məsuliyyət daşımalıdır. cavabdeh2 istifadəsində olan bələdiyyə mülkiyyətinə aid olan torpaq sahəsinə Sabirabad rayonu Qaralar Bələdiyyəsi tərəfindən qanun pozuntusu ilə razılıq məktubu verilmişdir. Mübahisəli torpaq sahəsi ilə iddiaçıya ayrılmış torpaq sahəsinin koordinatları müxtəlif ərazilərdə yerləşir. Apellyasiya şikayətinə qarşı etiraz İddiaçı iddiaçı3 apellyasiya şikayətinin dəlillərinə yazılı etirazında göstərmişdir kixxxxapellyasiya şikayəti heç bir yenixxxxmötəbər sübutla təsdiqlənməyən əsassız iddialara əsaslanır və aşağıdakı səbəblərdən təmin edilməməlidir:
1. Apellyantın istinad etdiyi "Bələdiyyə torpaqlarının idarə edilməsi haqqında" Qanunun müddəaları məhz onun öz iddiasını təkzib edir. Apellyant apellyasiya şikayətinin 6cı bəndində "Bələdiyyə torpaqlarının idarə edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 2.1-cixxxx4.0.1-ci və digər maddələrinə istinad edərəkxxxxguya bələdiyyənin torpaq üzərində sərəncam vermək hüququnun məhdudlaşdırıldığını iddia edir. Lakin məhz istinad etdiyi Qanunun 2.1-ci maddəsinin mətni onun dəlillərini deyilxxxxəksinə mənim və digər iddiaçıların mövqeyini təsdiqləyir: həmin maddəyə əsasənxxxx"müvafiq inzibati ərazi daxilində qanunvericiliklə müəyyən olunmuş qaydada dövlət mülkiyyətində saxlanılmış və xüsusi mülkiyyətə verilmiş torpaqlar çıxılmaqla qalan torpaqlar bələdiyyə torpaqlarıdır". Belə kixxxxmübahisə predmeti olan 1.66 ha torpaq sahəsi hələ ##.##.1999-cu il tarixdə Sabirabad Rayon Aqrar İslahat Komissiyasının qərarı ilə bizim ailəmizin xüsusi mülkiyyətinə verilmişxxxxbu fakt Sabirabad Rayon Məhkəməsinin ##.##.2003-cü il tarixlixxxx*-**/**** saylı qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi ilə də təsdiqlənmiş və nəhayət ##.##.2024-cü il tarixdəxxxx********** qeydiyyat və ************ reyestr nömrəli çıxarışla dövlət reyestrində rəsmiləşdirilmişdir. Beləlikləxxxxsözügedən torpaq sahəsi Qanunun 2.1-ci maddəsinin mənasına görə heç vaxt bələdiyyə torpağı olmamışxxxxxüsusi mülkiyyətdə olan torpaq kimi bələdiyyə torpaqlarının tərkibindən kənarda qalmışdır. Bələdiyyənin sərəncamında olmayanxxxxona məxsus olmayan torpaq sahəsini icarəyə vermək hüququ mövcud ola bilməzdi.
2. Apellyantın çıxarışın "dolayı yolla" əldə edilməsi və sənədin "saxta" olması barədə iddiaları heç bir sübutla təsdiqlənmir və dövlət reyestrinin həqiqilik və tamlıq prezumpsiyasına ziddir. Apellyasiya şikayətində apellyant bildirir kixxxxguya "ona məlum olmayan səbəbdən kənd sakini iddiaçı3 tərəfindən adı çəkilən 1.70 ha torpaq sahəsinə hansısa dolayı yolla çıxarış çıxarılmışdır" və "həmin torpaq sahəsini tələb etmədən örüş sahəsindən pay torpaq sahəsi kimi saxta sənəd əldə etmişdir"xxxx"bu saxta sənədi hazırlayan şəxslər və yaxud hansısa müəssisə məsuliyyət daşımalıdır". Bu iddialar heç bir sənədləxxxxekspertiza rəyi iləxxxxmüvafiq dövlət orqanının rəsmi cavabı ilə və ya məhkəmə qərarı ilə təsdiqlənməyənxxxxmahiyyət etibarilə sübutsuzxxxxşəxsi mülahizələrdən ibarətdir. Onun adına və digər iddiaçıların adına verilmiş ##.##.2024-cü il tarixlixxxx********** qeydiyyat və ************ reyestr nömrəli çıxarış Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti xxxx Publik Hüquqi Şəxsi tərəfindənxxxxT.İsmayılov adına X2 İslahat Komissiyasının ##.##.1999-cu il tarixli qərarı və Sabirabad Rayon Aqrar İslahat Komissiyasının ##.##.1999-cu il tarixli qərarı əsasındaxxxxqanunla müəyyən edilmiş qaydada verilmiş rəsmi dövlət sənədidir. "Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 16.6-cı maddəsinə əsasənxxxxdövlət reyestrinin məzmununun qeyri-dəqiqliyi sübuta yetirilməyincəxxxxhəmin məzmunun həqiqiliyi və tamamlığı prezumpsiyası qüvvədədir. Eyni Qanunun 14.1-ci maddəsinə görəxxxxqeydiyyat orqanının sənədlərin həqiqiliyinə ciddi şübhəsi olduqda beləxxxxbuxxxxyalnız qeydiyyatın qanunla müəyyən edilmiş xüsusi prosedur çərçivəsində dayandırılması yolu ilə həll edilə bilərxxxxsadə iddia və ya şifahi mülahizə ilə deyil. Apellyant nə qeydiyyat orqanınaxxxxnə müvafiq inzibatixxxxnə də cinayət-prosessual qaydada çıxarışın etibarsızlığını və ya saxtalığını sübuta yetirməmişxxxxbu barədə heç bir sənədxxxxekspert rəyi və ya rəsmi cavab təqdim etməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.1-ci maddəsinə əsasənxxxxhər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Apellyant "saxta sənəd" və "dolayı yolla əldə edilmiş çıxarış" iddialarını irəli sürərkən bu öhdəliyi yerinə yetirməmişdir. MPM-in 88ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektivxxxxhərtərəfli qiymət verməlixxxxheç bir sübutun qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi olmamalıdır – lakin buxxxxsübutsuzxxxxmücərrəd iddiaların sübut kimi qəbul edilə biləcəyi mənasına gəlmir. Əksinəxxxxdövlət reyestrindən verilən çıxarış rəsmi dövlət aktı olaraq həqiqilik və tamlıq prezumpsiyasından istifadə edir və bu prezumpsiya yalnız mötəbər əks-sübutla təkzib edilə bilərxxxxapellyantın sadə sözləri ilə deyil.
3. Torpaq sahələrinin koordinatlarının fərqli olması barədə iddia rəsmi mütəxəssis rəyi ilə birbaşa təkzib olunur. Apellyant iddia edir kixxxxguya iddiaçılara verilmiş torpaq sahəsi onun icarəsində olan torpaq sahəsindən fərqli yerdə yerləşir. Bu iddia da yalnız sözlə irəli sürülmüşxxxxheç bir sənədlə əsaslandırılmamışdır. Əksinəxxxxiş materiallarına Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti "xxxx" Publik Hüquqi Şəxsinin ** saylı Şirvan Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş ##.##.2026-cı il tarixlixxxx*-**- *-**/*-****/**** saylı mütəxəssis rəyi əlavə edilmişdir. Bu rəsmi rəylə birmənalı şəkildə müəyyən edilmişdir kixxxxiddiaçıların ümumi birgə mülkiyyətinə verilmiş 1.66 ha torpaq sahəsinin koordinatlarıxxxxcavabdeh2 mübahisələndirilən icarə müqavilələri əsasında icarəsinə verilmiş və faktiki istifadəsində olan 1.84 ha torpaq sahəsinin koordinatları ilə üst-üstə düşür. Buxxxxapellyantın "fərqli sahə" iddiasını rəsmi dövlət orqanının sənədi ilə tamamilə təkzib edir. Eyni qaydadaxxxxapellyantın mübahisəli torpaq sahəsinin "mal-örüş otlaq sahəsi" olması barədə iddiası da heç bir kadastr sənədi və ya rəsmi arayışla təsdiqlənmirxxxxhalbuki dövlət reyestrindən verilən çıxarışda sözügedən torpaq sahəsi birmənalı olaraq "kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq" kimi göstərilmişdir.
4. Mübahisə predmeti olan hüquqi faktlar Sabirabad Rayon Məhkəməsinin ##.##.2003-cü il tarixlixxxx2- **/**** saylı qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi ilə artıq preyudisial qaydada müəyyən edilmişdir Apellyasiya şikayətinin mahiyyətixxxxfaktiki olaraqxxxxmübahisəli torpaq sahəsinin ona və ailə üzvlərinə məxsus olub-olmamasının yenidən araşdırılmasına yönəlmişdir. Lakin bu məsələ artıq Sabirabad Rayon Məhkəməsinin ##.##.2003cü il tarixlixxxx*-**/**** saylı qətnaməsi ilə həll edilmiş və qətnamə Əli-Bayramlı Apellyasiya Məhkəməsinin ##.##.2008-ci il tarixlixxxx*(***)-**/** saylı qətnaməsixxxxAzərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin ##.##.2008-ci il tarixlixxxx*(***)-****/**** saylı və ##.##.2008-ci il tarixlixxxx*(***)-****/** saylı qərarları ilə dəyişdirilmədən saxlanılaraq tam qanuni qüvvəyə minmişdir. Həmin qətnamə ilə torpaq sahəsinin ##.##.1999 və ##.##.1999-cu il tarixli aqrar islahat qərarlarına əsasən onun ailəsinə məxsus olduğuxxxxX8 ##.##.2000-ci il tarixlixxxx** saylı qərarının etibarsızlığı və bu qərar əsasında verilmiş dövlət aktının etibarsızlığı birdəfəlik müəyyən edilmişdir. cavabdeh1 ##.##.2003-cü il tarixli qətnamə üzrə qarşılıqlı iddia üzrə cavabdeh qismində iştirak etmişdir. Apellyant cavabdeh2 mübahisəli torpaq sahəsi üzərindəki istifadə hüququ məhz cavabdeh1 ilə bağlanılmış icarə müqavilələrindən irəli gəldiyi üçünxxxxoxxxxbu münasibətdə "törəmə hüquq" sahibidir və hüququ ötürən şəxs olan bələdiyyə üçün preyudisial əhəmiyyət kəsb edən faktlar apellyant üçün də məcburidir. Bu barədə tərəfimdən ayrıca vəsatət də təqdim edilmişdir.
5. Apellyasiya şikayətində göstərilən prosessual hüquq pozuntusu iddiaları əsassızdır. Apellyant şikayətinin 7-ci bəndində MPM-in 217.1xxxx217.3 və 218.1-ci maddələrinə istinad edərəkxxxxguya qətnamədə iddianın nə üçün qismən təmin edildiyinin əsaslandırılmadığını iddia edir. Bu iddia da qətnamənin məzmunu ilə təkzib olunur. Sabirabad Rayon Məhkəməsi ##.##.2026-cı il tarixli qətnamədə iddia tələbinin hər bir hissəsini ayrılıqda təhlil etmiş və hər bir nəticəni müvafiq maddi hüquq normalarına (o cümlədən Mülki Məcəllənin 706.1xxxx706.2xxxx146.1-146.3xxxx337.1xxxx337.2xxxx337.4xxxx213.1xxxx213.2xxxx213.6cı maddələrinəxxxxKonstitusiyanın 13-cü maddəsinəxxxxMülki Məcəllənin 152.1xxxx157.2xxxx157.4-cü maddələrinəxxxx"Bələdiyyə torpaqlarının idarə edilməsi haqqında" Qanunun 6.9-cu maddəsinə) istinadla əsaslandırmışdır. Xüsusiləxxxxicarə müqavilələrinin sadə yazılı formada bağlanılıb dövlət qeydiyyatına alınmaması səbəbindən Mülki Məcəllənin 146.3-cü maddəsinə əsasən etibarsız hesab edilməsixxxxiddianın məhkəmə xərcləri hissəsində isə yalnız sənədlə təsdiqlənmiş xərclərin (100 manat dövlət rüsumu və 95 manat mütəxəssis xərci) təmin edilibxxxxsübut edilməmiş 60 manat arxiv xərcinin təmin olunmaması ətraflı əsaslandırılmışdır. BeləlikləxxxxMPM-in 217.3 və 218.1-ci maddələrinin pozulması iddiası əsassızdır. Cavabdeh (apellyant) cavabdeh2 tərəfindən verilmiş ##.##.2026-cı il tarixli apellyasiya şikayətinin tamamilə əsassız hesab edilərək təmin edilməməsinixxxxSabirabad Rayon Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixlixxxx*(***)-**/**** saylı qətnaməsinin qanunixxxxəsaslı hesab edilərək dəyişdirilmədən saxlanılmasınıxxxxhazırkı etirazın iş materiallarına əlavə edilməsini xahiş etmişdir.
İzahatlar Prosessual məsələlər Cavabdeh cavabdeh2 apellyasiya şikayətinin dəlillərini müdafiə edərəkxxxxşikayətin təmin edilməsinixxxxbirinci instansiya məhkəməsi qətnaməsinin ləğv edilməsini və iddia tələbinin rədd edilməsini xahiş etmişxxxxizahatında bildirmişdir kixxxx2000-ci ildə cavabdeh1 sənədi torpağı icarə müqaviləsi əsasında ona vermişdir. Ümumiyyətlə icarəyə verilən torpaq sahəsini sahəsi 10 ha olmuşdur. Ona düşən hissəsi isə 1.7 ha olmuşdur. Qalan şəxslərin hamısı öz yerindədirlər. Əgər o bilsə kixxxxqanunla torpaq onlarındırxxxxelə indicə o torpaqdan çıxar. Cavabdehin nümayəndəsi və vəkili Vəkil apellyasiya şikayətinin dəlillərini müdafiə edərəkxxxxşikayətin təmin edilməsinixxxxbirinci instansiya məhkəməsi qətnaməsinin ləğv edilməsini və iddia tələbinin rədd edilməsini xahiş etdi və izahatında bildirdi kixxxxmübahisəli torpaq sahəsi bələdiyyə mülkiyyətidir. Hüquqularını müdafiə etdiyi şəxsin uzun müddət istifadəsinə verilmişdir. Hətta torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə əlaqədar icarə müqaviləsi də mövcuddur. ##.##.2000-ci ildə mübahisəli torpaq sahəsinin 1 il müddətinə icarə müqaviləsi bağlanmışdır. Daha sonra ##.##.2003-cü ildə yenidən 1 il müddətinə icarə müqaviləsi bağlanmışdır. Ondan sonra isə ##.##.2005-ci ildə isə 30 il müddətinə bağlanmışdır. Oxxxxcavabdeh1 sorğu vermiş və sorğuda qeyd edilən mübahisəli torpaq sahəsinə dair hüquqmüəyyənedici sənədlər və həmin torpaq sahəsinin kimə məxsus olması (kimə ayrılması) ilə bağlı qərarın sürəti istənilmişdixxxxlakin sorğuya natamam cavab verilmişdi. Qeyd edilən məsələ Sabirabad Rayon Məhkəməsində mübahisələndirilməmişdən əvvəl Şirvan İnzibati Məhkəməsində mübahisələndirilmişdi. Mübahisəli torpaq sahəsi 2000-ci ildən müvəkkili nin istifadəsindədir. Şirvan İnzibati Məhkəməsində işə baxılan zaman iddiaçı öz iddiasından imtina etmişdi. Hazırda torpaq sahəsi cavabdehin istifadəsindədir və orada yonca bitkisi əkilir və yonca da yığılmamışdır. İddiaçı (eyni zamandaxxxxdigər iddiaçıların nümayəndəsi) iddiaçı3 apellyasiya şikayətinə qarşı etiraz etmişxxxxizahatında bildirmişdir kixxxxqeyd edilən torpaq sahəsi heç bir zaman bələdiyyə mülkiyyətində olmamışdır və həmin torpaq sahəsinin icarəyə verilməsi ilə bağlı rəsmi bələdiyyə qərarı da yoxdurxxxx##.##.2024-cü ildən isə torpaq sahəsi onun mülkiyyətindədir. Torpağın mülkiyyətə keçməsi ilə bağlı Aqrar İslahat Komissiyasının qərarları mövcuddur. Həmin qərar ##.##.1999-cu il tarixinə aiddirxxxxtorpaq isə kənd təsəsrrüfatı təyinatlı torpaq olmuşdur. Bələdiyyə ##.##.2000-ci ildə qərar qəbul edərəkxxxxona aid olan torpaq sahəsinin koordinatlarını dəyişmişdir. Ali Məhkəmənin də qərarı işə əlavə edilib. Həm Aqrar İslahat Komissiyasının qərarı həm də bələdiyyə qərarı X4 Komitəsinə getmişdir. Orda isə dövlət aktı hazırlanmışdır. Daha sonra isə torpaq sahəsinin koordinatları dəyişdirildiyindən torpaq sahəsinin üst-üstə düşməsi səbəbindən məhkəmə mübahisəsi yaranır. Yekun qüvvəyə minən məhkəmə aktı ilə həm bələddiyə qərarıxxxxhəm də dövlət aktı etibarsız hesab edilir. Məhkəmə öz mövqeyində Aqrar İslahat Komissiyasının qərarına və yer quruluşu xəritəsinə əsaslanmışdır. Onun atası isə dövlət aktında qeyd edilən yerə maraqlı olub və 15 il ərzində 46 məhkəmə qətnaməsi çıxıb və həmin yeri tələb edib. Ən sonda iddia təmin edilməyib və deyilib kixxxxsizin torpağınız Aqrar İslahat Komissiyası ilə sizə ayrılan torpağdır. O da 2024-cü ildə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnamələrinin köməyi ilə torpağa dair çıxarış almışdır. Qarşı tərəf əslində Aqrar İslahat Komissiyasının qərarını mübahisələndiribxxxxlakin işə xitam verilibxxxxhəmin qərardad da iş materiallarına əlavə edilib. Torpaq sahəsinin verilməsinə dair plan-ölçü sənədində isə səhvən dövlət aktının da nömrəsi yazılmışdıxxxxhalbu ki həmin akt məhkəmə qərarı ilə etibarsız hesab edilmişdir. O həmin sənədi məhkəmə müstəvisində mübahisələndirmiş və Şirvan İnzibati Məhkəməsi həmin plan ölçü sənədinə “Aqrar İslahat Komissiyasının qərarı” sözünün yazılmalı olduğu qənaətinə gəlmişdir. Həmin qərarı oxxxxiş materiallarına əlavə etmişdir. Aqrar İslahat Komissiyası ilə verilən torpaq sahəsi heç vaxt bələdiyyə mülkiyyəti olmamışdır. Onun iddianı geri çəkməyinn səbəb isə orta da hər hansı bir bələdiyyə qərarının olmaması idixxxxsadəcə müqavilənin ləğv edilməsi məsələsi mübahisənin predmeti idi. İddiaçıxxxxnümayəndə olaraq digər iddiaçıların da adındanxxxxbələdiyyənin etirafının nəzərə alınmasınıxxxxcavabdeh cavabdeh2 apellyasiya şikayətinin tamamilə rədd edilməsini və birinci instansiya məhkəməsinin dəyişdirilmədən saxlanılmasını xahiş etmişdir. Cavabdeh cavabdeh1 təmsilçisi apellyasiya baxışına iştirak etməmişdir. cavabdeh1 iddianın etiraf edilməsi barədə ərizə göndərmişxxxxərizəsində qeyd etmişdir kixxxxSabirabad Rayon Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli qətnaməsindən cavabdeh cavabdeh2 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti ilə əlaqədar olaraqxxxxcavabdeh1 işin faktiki və hüquqi halları barədə aşağıdakıları məhkəmənin diqqətinə çatdırır və iddianı rəsmən etiraf etdiyini bəyan edir:
1. Keçmiş aktların qanunsuzluğunun etirafı Məhkəmə icraatı zamanı araşdırılan sənədlərdən və xronologiyadan görünür kixxxxiddiaçılar Babasovların mülkiyyət hüququnun əsasını təşkil edən ilkin sənəd ##.##.1999cu il tarixli yerli Aqrar İslahat Komissiyasının və Sabirabad Rayon Aqrar İslahat Komissiyasının ##.##.1999-cu il tarixli qərarlarıdır. Həmin dövrdə hələ bələdiyyələr yaradılmamışdı. Bələdiyyə bəyan edir kixxxxislahat qərarları əsasında vətəndaşlara ayrılmış və sərhədləri müəyyən edilmiş torpaq sahələri üzərində sonradan hər hansı sərəncam vermək və ya bu torpaqları üçüncü şəxslərə (o cümlədən apellyant cavabdeh2) icarəyə vermək hüququmuz mövcud olmamışdır. Keçmişdə bələdiyyə orqanının rəsmiləşdirdiyi (2006 və 2010-cu illərə aid) icarə müqavilələri hüquqi əsasdan məhrumdur və biz dövlət orqanı olaraq öz fəaliyyətimizdə qanunçuluğu bərpa etməyəxxxxvətəndaşın hüququnu tanımağa borcluyuq.
2. Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun ## ###### 2016-cı il tarixli Qərarı və "preyudisiallıq" prinsipi. Hazırkı mübahisədə Sabirabad Rayon Məhkəməsinin ##.##.2003-cü il tarixlixxxx*-** nömrəli qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi mövcuddur. Həmin qətnamə ilə sözügedən torpaq sahəsinin Babasovlar ailəsinə məxsus olduğu hüquqi olaraq təsdiqlənmişdir. Apellyant isə bu qəti faktı yenidən mübahisələndirməyə cəhd edir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun ## ###### 2016-cı il tarixli qərarında müəyyən edilmişdir: "Mülki Prosessual Məcəllənin 82,3-cü maddəsinin mənasına görəxxxxbir mülki iş üzrə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsində əks olunmuşxxxxaraşdırılmışxxxxqiymətləndirilmişxxxxtələbin və (və ya) etirazların predmetinə aid olan faktların həmin işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən başqa məhkəmə prosesində mübahisələndirilməsi və yenidən sübut edilməsi yolverilməzdir." Plenum öz qərarında xüsusilə vurğulamışdır kixxxxqanuni qüvvəyə minmiş qətnamə ilə müəyyən edilmiş hal dedikdəxxxxsənədlərdə əks olunan subyektiv iddialar deyilxxxxtoplanmış sübutlara əsasən məhkəmənin müəyyən etdiyi hallar nəzərdə tutulur. BizxxxxQaralar Bələdiyyəsi olaraqxxxx2003-cü il tarixli qəti məhkəmə qətnaməsi ilə təsdiq olunmuş faktları mütləq həqiqət kimi qəbul edirik. Həmin işdə bələdiyyəmiz (keçmiş torpaq şöbəsi ilə birlikdə) tərəf kimi iştirak etmişdir. Konstitusiya Məhkəməsinin Plenum qərarının imperativ tələbinə əsasənxxxxbu faktların hazırkı prosesdə apellyant tərəfindən yenidən mübahisələndirilməsi yolverilməzdir.
3. Ədalətli Məhkəmə Araşdırılması və Avropa Məhkəməsinin precedent hüququ Konstitusiya Məhkəməsinin rəhbər tutduğu prinsiplərə əsasənxxxxinsan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi ictimai və xüsusi maraqlar arasındakı tarazlığa riayət olunmasını şərtləndirir. "İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında" Konvensiyanın 6-cı maddəsinin 1-ci bəndi hər kəsin ədalətli məhkəmə araşdırılması hüququnu təmin edir. Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun istinad etdiyi İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin "Van de Huk Niderlanda qarşı" işi üzrə ## ##### 1994-cü il tarixli Qərarında qeyd edildiyi kimixxxxKonvensiyanın 6-cı maddəsinin 1-ci bəndi ədalət mühakiməsi orqanının üzərinə tərəflərin təqdim etdiyi mülahizələrixxxxdəlilləri və sübutları hərtərəfli araşdırmaq vəzifəsini qoyur. İş materiallarında olan rəsmi yerquruluşu xəritələrixxxxarxiv sənədləri və nəhayət Şirvan İnzibati Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli qərarı bələdiyyənin 2003-cü il mövqeyinin (preyudisiallığı qəbul etmək) tam qanuni olduğunuxxxxapellyantın iddialarının isə ədalətli araşdırma prinsiplərinə zidd olduğunu aşkar surətdə sübut edir.
4. Dövlət Reyestrinin dürüstlüyü prezumpsiyası iddiaçıların qanuni mülkiyyətində olan torpaq sahəsinə dair dövlət orqanı tərəfindən rəsmi çıxarış təqdim edilmişdir. Daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən verilən çıxarış hüquqi baxımdan həqiqilik və tamamlıq prezumpsiyası yaradır. Bələdiyyə olaraq bəyan edirik kixxxxdövlətin qeydiyyat qurumunun təsbit etdiyi sərhədlər tərəfimizdən tam qəbul olunur və apellyantın subyektiv mülahizələri bu hüquqi prezumpsiyanı sarsıda bilməz. Yuxarıda göstərilənləri nəzərə alaraq cavabdeh1 etirafının nəzərə alınmasınıxxxxapellyasiya şikayətinin rədd edilməsinixxxxqətnamənin dəyişdirilmədən saxlanılmasını xahiş etmişdir.
Əsaslandırma Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 372.1-ci maddəsinə əsasən apellyasiya instansiyası məhkəməsi tam hüquqlu məhkəmə kimi işəxxxxişdə olan və əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında mahiyyəti üzrə baxır. İşin halları Sabirabad rayonuxxxxQaralar kəndində kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqları üzrə 1.66 ha torpaq sahəsi iddiaçı3xxxxiddiaçı1xxxxiddiaçı2 və Babaşov Rasim İsrayıl oğlunun ümumi birgə mülkiyyətinə verilmiş və ************ reyestr nömrəsixxxx********** qeydiyyat nömrəsi ilə ##.##.2024-cü il tarixdə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində *** nömrəli kitabının ** nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. «Ölüm haqqında şəhadətnamə»dən görünür kixxxxBabaşov Rasim İsrayıl oğlu ##.##.2025-ci ildə miokard infarktı səbəbindən vəfat etmişdir. Bununla yanaşıxxxx## ####### 2010-cu il tarixlixxxx** nömrəli torpaq icarəsi müqaviləsinin surətindən görünür kixxxxcavabdeh1 cavabdeh2 Qaralar Bələdiyyəsinin ## #### 2010-cu il tarixli ** saylı qərarı ilə 2 ha torpaq sahəsini 24 il müddətinə icarəyə vermişdir. Cavabdeh tərəfindən təqdim edilmişxxxx##.##.2006-cı il tarixlixxxx* nömrəli torpaq icarəsi müqaviləsinə görəxxxxcavabdeh1 cavabdeh2 Qaralar Bələdiyyəsinin ## ###### 2000ci il tarixli ** saylı qərarı ilə 1,70 ha torpaq sahəsini 30 il müddətinə icarəyə vermişdir. DTXK-nin Sabirabad rayon şöbəsinin məsləhətçisixxxxQaralar Bələdiyyəsinin sədri və Qaralar kənd sakini cavabdeh2 tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2004-cü il tarixli aktdan görünür kixxxxQaralar bələdiyyəsi ##.##.2004-cü il tarixlixxxx** saylı məktubla DTXK-nin Sabirabad rayon şöbəsinə müraciət edərəkxxxxərazisindən Qaralar kənd sakini cavabdeh2 kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalı etmək üçün icarəyə 1,70 hektar torpaq sahəsinin verilməsinə aid yerquruluşu sənədlərinin hazırlanmasını xahiş etmişxxxxbu məqsədlə ərazidə olmuşlar və tərəflərindən torpaq sahəsi ayrılmışdır. Ayrılmış torpaq sahəsi Qaralar kəndinin şimali şərqində körpünün cənubi qərbində yerləşməklə sahəsi 1,70 hektardır və hamısı əkindir. Qaralar Bələdiyyəsinin 01 avqust ** saylı protokoluna görəxxxxQaralar kənd sakini cavabdeh2 «45 hektar» sahə ilə kənd arasından körpünün cənub-qərbində yerləşən sahədən BEF-dan 1,70 ha torpaq sahəsinin müqavilə yolu ilə icarəyə verilməsixxxxcavabdeh2 ilə icarə müqaviləsi bağlanmaqlaxxxxicarə haqqı və icarənin müddəti müəyyən edilməsi və cavabdeh2 «Torpaqdan müvəqqətixxxxistifadə hüququna dair Şəhadətnamə» ilə təmin edilməsi DTXK-dən xahiş edilməsi qərara alınmışdır. cavabdeh1 tərəfindən iddiaçı3 ünvanlanmış ##.##.2024-cü il tarixlixxxx** nömrəli məktubda göstərilmişdir kixxxx##.##.2024 tarixli çıxarışa əlavə edilən əmlakın texniki göstəricilərini əks etdirən sənədə ilkin baxışı zamanı müəyyən edilmişdir kixxxxhəmin torpaq sahəsi Sabirabad rayon Qaralar kənd sakini cavabdeh2 istifadəsindədir. Belə kixxxxcavabdeh2 ilə Qaralar bələdiyyəsi arasında ## ###### 2006-cı il tarixli * nömrəli 30 illik icarə müqaviləsi bağlanılmışdır. Qeyd edilən məsələ ilə bağlı məhkəməyə müraciət edilməsi tövsiyə olunmuşdur. ##.##.2000-ci il tarixlixxxx** nömrəli torpaq icarəsinin icarəyə verilməsi haqqında torpaq icarəsi müqaviləsinin surətindən görünür kixxxxcavabdeh1 cavabdeh2 Qaralar Bələdiyyəsinin ## ###### 2000-ci il tarixli ** saylı qərarı ilə 1,80 ha torpaq sahəsini qısa müddətlixxxxyəni 1 il müddətinə icarəyə vermişdir. ##.##.2003-cü il tarixlixxxx** nömrəli torpaq icarəsinin icarəyə verilməsi haqqında torpaq icarəsi müqaviləsinin surətindən görünür kixxxxcavabdeh1 cavabdeh2 Qaralar Bələdiyyəsinin ## ###### 2000-ci il tarixli ** saylı qərarı ilə 1,80 ha torpaq sahəsini qısa müddətlixxxxyəni 1 il müddətinə icarəyə vermişdir. ## ###### 2004-cü il tarixlixxxx* nömrəli torpaq icarəsi müqaviləsinin surətindən görünür kixxxxcavabdeh1 cavabdeh2 Qaralar Bələdiyyəsinin ## ###### 2000-ci il tarixli ** saylı qərarı ilə 1,70 ha torpaq sahəsini bir il müddətinə icarəyə vermişdir. ## #### 2005-ci il tarixli torpaq icarəsi müqaviləsinin surətindən görünür kixxxxcavabdeh1 cavabdeh2 Qaralar Bələdiyyəsinin ## ###### 2004-cü il tarixli ** saylı qərarı ilə 1,70 ha torpaq sahəsini 30 il müddətinə icarəyə vermişdir. Bundan başqa təqdim edilmiş sənədlərdən aşağıdakılar müəyyən edilir: cavabdeh1 sədri tərəfindən iddiaçı3 ünvanlanmış ##.##.2024-cü il tarixlixxxx*** nömrəli məktubda göstərilmişdir kixxxxcavabdeh2 ilə cavabdeh1 arasında bağlanılmış ## ###### 2006-cı il tartarixli * nömrəli icarə müqaviləsində qeyd olunan və bu müqavilənin bağlanılmasına əsas kimi göstərilən ## ###### 2000-ci il tarixli ** saylı cavabdeh1 qərarı barədə bələdiyyənin protokol kitablarında hər hansı məlumat aşkarlanmadı. O cümlədən cavabdeh1 rəsmi qeydiyyat sənədlərinə əsasən belə bir qərarın mövcud olub-olmaması barədə də hər hansı məlumat yoxdur. cavabdeh1 sədri tərəfindən sorğuya verilmiş ##.##.2025-ci il tarixlixxxx** nömrəli cavabda göstərilir kixxxxcavabdeh1 və Qaralar kənd sakini cavabdeh2 arasında torpaq sahəsinin icarəyə verilməsinə dair icarə müqaviləsi bağlanılmışxxxxmüxtəlif illər üzrə icarə müddəti bitdikdən sonra yeni müqavilə bağlanılmışdır. Hazırda cavabdeh1 və Qaralar kənd sakini cavabdeh2 arasında bağlanılmış icarə müqavilələrindən qüvvədə olan ## ###### 2006cı il tartarixli * nömrəli və ## #### 2010-cu il tarixli ** saylı qərara əsasən bağlanılan ## ####### 2010-cu il tarixli ** nömrəli icarə müqaviləsidir. cavabdeh1 və Qaralar kənd sakini cavabdeh2 arasında bağlanılmış ## ###### 2004 tarixli ** saylı qərara əsasən bağlanılmış ## #### 2005-ci il tarixli icarə müqaviləsi icarə müddətinin bitməsi əsası ilə qüvvədən düşmüşdür. Şirvan İnzibati Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixlixxxx*-*(***)-****/**** saylı qərarı ilə iddiaçılar iddiaçı3xxxxiddiaçı1 və iddiaçı2 iddiası təmin edilmişxxxx“Hüquqların dövlət qeydiyyatı barədə çıxarışa əlavə edilən plan və ölçü sənədindəxxxxçıxarışın və plan ölçünün verilməsinə əsas olan hüquq müəyyənedici sənədlər barədə “DTXK Sabirabad rayon Şöbəsixxxxtorpağa mülkiyyət hüququna dair dövlət aktıxxxxJN-223xxxx##.##.1999” qeydinin dəyişdirilməsixxxx“T.İsmayılov adına Yerli Aqrar İslahat Komissiyasının ##.##.1999-cu il tarixli qərarına əsasən Sabirabad rayon Aqrar İslahat Komissiyasının ##.##.1999-cu il tarixli qərarı” qeydinə düzəliş edilməsi öhdəliyinin cavabdeh Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti xxxx publik hüquqi şəxsi ** saylı Şirvan Ərazi İdarəsinin üzərinə qoyulması qərara alınmışdır. Sabirabad Rayon Məhkəməsinin ## ######## 2003-cü il tarixlixxxx*-**/**** saylı qətnaməsindən görünür: iddiaçı Babaşov Rasim İsrayıl oğlunun ona verilmiş torpağa mülkiyyət hüququna dair J№-0223 seriyalıxxxxkod №-li 90912018 olan Dövlət Aktının qeydiyyata alınmasına görə DTXK Sabirabad rayon şöbəsinin müdiri M.İsrafilovun hərəkətlərindən şikayətə dair iddiası rədd edilmişxxxxqarşılıqlı iddia təmin edilərək Sabirabad Rayon X8 ##.##.2000-ci il tarixlixxxx** saylı R.Babaşova bələdiyyə ehtiyat fondundan baş sxemdə 37-ci sahədən torpağa mülkiyyət hüququna dair J№-0223 seriyalıxxxxkod №-li 90912018 olan Dövlət Aktının etibarsız hesab edilməsi qət edilmişdir. Azərbaycan Respublikasi Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin Yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən Sabirabad rayonuxxxxQaralar kənd sakini Babaşov Rasim İsrayıl oğluna ünvanlamış ## ####### 2015-ci il tarixlixxxx************* nömrəli məktubda göstəmişdir kixxxxƏmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətində sözügedən məsələ ilə əlaqədar araşdırma aparılmışxxxxməlum olmuşdur kixxxxsözügedən torpaq sahəsinə dair JN-*** nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair" Dövlət Aktı Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin ** saylı Ərazi İdarəsinin elektron kadastr məlumat bazasında öz əksini tapmamışdır. Bununla əlaqədar olaraq sözügedən torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət hüququnun daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınması mümkün olmamışdır. Lakin hazırda müraciətində qeyd olunan məsələnin həlli istiqamətində araşdırma aparılır və nəticəsi barədə ona məlumat veriləcəkdir. Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti xxxx publik hüquqi şəxsi ** saylı Şirvan Ərazi İdarəsi tərəfindən Sabirabad rayonuxxxxQaralar kənd sakini iddiaçı3 ünvanlanmış ##.##.2024-cü il tarixlixxxx**** saylı məktubunda qeyd edilir kixxxxdaşınmaz əmlakın dövlət reyestrinin mövcud arxiv materialları və elektron məlumat bazasına əsasənxxxxDTXK-nın təqdim etdiyi iddiaçı3 adına “Torpağa mülkiyyət hüququna dair dövlət aktı” sənədi aşkar olunmamışdır. Hazırda iddiaçılar tələbində cavabdeh1 tərəfindən cavabdeh2 ilə bağlanılmış ##.##.2006cı il tarixlixxxx* nömrəli və ## ####### 2010-cu il tarixli ** nömrəli icarə müqavilələrinin bağlanıldığı andan etibarsız hesab edilməsixxxxcavabdeh2 mülkiyyətlərində olan 1,66 ha torpaq sahəsindən hər hansı formada istifadə etmək hüququna xitam verilməsi və həmin torpaq sahəsinin cavabdeh tərəfindən tam boşaldılaraq (təmizlənmiş vəziyyətdə) maneəsiz olaraq mülkiyyətçilərin sahibliyinə təhvil verilməsini tələb edir.
Tətbiq edilən hüquq
Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 13-cü maddəsinə əsasənxxxxAzərbaycan Respublikasında mülkiyyət toxunulmazdır və dövlət tərəfindən müdafiə olunur. Mülkiyyət dövlət mülkiyyətixxxxxüsusi mülkiyyət və bələdiyyə mülkiyyəti növündə ola bilər. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsi: Maddə 337 337.1. Bu Məcəllədə müəyyənləşdirilmiş şərtləri pozmaqla bağlanmış əqd etibarsızdır. Etibarsız əqdlər mübahisə edilən əqdlər və ya əhəmiyyətsiz əqdlər ola bilər. 337.3. Əhəmiyyətsiz əqd məhkəmə tərəfindən etibarsız sayılıb-sayılmamasından asılı olmayaraq özlüyündə etibarsız olan əqddir. 337.4. Etibarsız əqd onun etibarsızlığı ilə bağlı nəticələr istisna olmaqlaxxxxhüquqi nəticələrə səbəb olmur. Bu cür əqd bağlandığı andan etibarsızdır. Maddə 152.1. Mülkiyyət hüququ-subyektin ona mənsub olan əmlaka (əşyaya) öz istədiyi kimi sahib olmaqxxxxondan istifadə etmək və ona dair sərəncam vermək üzrə dövlət tərəfindən tanınan və qorunan hüquqdur. Maddə 157.2. Mülkiyyətçi özgəsinin qanunsuz sahibliyindən öz əmlakını geri tələb edə bilər. Maddə 706.2. Torpaqlar torpaq qanunvericiliyi ilə müəyyənləşdirilmiş qaydada mülkiyyətçilərin və ya onların vəkil etdiyi orqanların qərarı (razılığı) ilə bilavasitə və ya torpaq müsabiqələri və ya hərracları vasitəsi ilə icarəyə verilə bilər. “Bələdiyyə torpaqlarının idarə edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 6.9-cu bəndinə əsasənxxxxbələdiyyə torpaqları üzərində mülkiyyətxxxxistifadəxxxxicarə və digər hüquqlar qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada dövlət qeydiyyatına alınır. Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 77-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələbinin və etirazının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. MPM-in 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektivxxxxqərəzsizxxxxhərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. MPM-in 89.1-ci maddəsinə əsasənxxxxyazılı sübutlar—iş üçün əhəmiyyətli hallar barədə məlumat verənxxxxnotariat qaydasında təsdiq olunmuş sənədlərxxxxaktlarxxxxmüqavilələrxxxxarayışlarxxxxişgüzar yazışmalar və sair sənəd və materiallardır.
Apellyasiya məhkəməsinin mövqeyi
İddia edilən torpaq sahəsi iddiaçıların mülkiyyətindədir. İddiaçıların mülkiyyət hüquqlarını təsdiq edən sənəd hazırda qüvvədədir. İşin hallarından görünür kixxxxcavabdeh1 ilə cavabdeh cavabdeh2 arasında bağlanılmış ##.##.2006-cı il tarixlixxxx* nömrəli və ## ####### 2010-cu il tarixli ** nömrəli icarə müqavilələri sadə yazılı formada bağlanılmışxxxxhəmin müqavilələr dövlət qeydiyyatına alınmamışxxxxhəmçinin iddiaçılara ayrılmış torpaq sahəsinə münasibətdə bağlanılmışdır. Cavabdehlərdən Sabirabad rayonu Qaralar Bələdiyyəsi iddianı qəbul etmişdir. İş üzrə müvafiq mütəxəssisin rəyi alınmışdır. Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti “xxxx” publik hüquqi şəxsi ** saylı Şirvan Ərazi İdarəsinin mütəxəssisinin ## ##### 2026cı il tarixlixxxx*-**-*-**/*-****/**** saylı yazılı rəyindən aşağıdakılar müəyyən edilmişdir: Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti “xxxx" PHŞ-i tərəfindən verilmiş ********** qeydiyyat nömrəlixxxx## ## 2024-cü il tarixli çıxarışla iddiaçılar iddiaçı3xxxxiddiaçı2 və iddiaçı1 ümumi birgə mülkiyyətlərinə verilmiş 1,66 ha torpaq sahəsinin koordinatları cavabdeh cavabdeh2 ilə Sabirabad rayonu Qaralar Bələdiyyəsi arasında bağlanmış ## ###### 2006-cı il tarixlixxxx* nömrəli qərarı və ## ####### 2010-cu il tarixlixxxx** nömrəli icarə müqaviləsi əsasında cavabdeh2 icarəsinə verilmiş və faktiki istifadəsində olan 1,84 ha torpaq sahəsinin koordinatları ilə üst-üstə düşür. Lakin cavabdeh2 icarəsinə verilmiş torpaq sahəsi ilə bağlı heç bir məlumat elektron kadastr məlumat bazasında aşkar edilməmişdir. Həmin torpaq sahəsi elektron kadastr məlumat bazasında xüsusi mülkiyyət (pay torpağı) kimi iddiaçı iddiaçı3 və ailə üzvlərinin adına işlənilmişdir. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti ‘xxxx" PHŞ-i tərəfindən verilmiş ********** qeydiyyat nömrəlixxxx## ##.2024-cü il tarixli çıxarışla iddiaçılar iddiaçı3xxxxiddiaçı2 və iddiaçı1 ümumi birgə mülkiyyətlərinə verilmiş 1,66 ha torpaq sahəsinin koordinatları cavabdeh2 faktiki istifadəsində olan 1,84 ha torpaq sahəsinin koordinatları ilə üst-üstə düşür. Kollegiya iş üzrə mütəxəssis rəyini yazılı sübut olaraq qəbul edir və hesab edir kixxxxiddiaçılar mülkiyyətçi olaraq cavabdehin qanunsuz sahibliyində olan torpaq sahəsini tələb etməkdə haqlıdır. Cavabdeh tərəf apellyasiya şikayətindəxxxxiddia edilən torpaq sahəsinin bələdiyyəyə aid olduğunuxxxxeləcə də torpaq sahəsinə dair icarə müqaviləsi əsasında torpaq sahəsinin qanuni olaraq onun istifadəsinə ayrıldığını sübuta yetirə bilməmişdir. Kollegiya hesab edir kixxxxbirinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi əsaslıdır. Ona görə də apellyasiya şikayəti təmin edilməməlixxxxbirinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Apellyasiya şikayəti təmin edilmədiyindənxxxxşikayətin verilməsi ilə əlaqədar ödənilmiş dövlət rüsumu cavabdehin özünə aid edilir. Şərh olunanlara əsasən və MPM-in 372xxxx382xxxx384.0.1xxxx393 və 405.0.1-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası
QƏT ETDİ:
Cavabdeh cavabdeh2 apellyasiya şikayəti təmin edilməsin. Sabirabad Rayon Məhkəməsinin ## ### 2026-cı il tarixlixxxx*(***)-**/**** saylı qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qətnamədən 2 ay müddətində Şirvan Apellyasiya Məhkəməsi vasitəsilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına kassasiya şikayəti verilə bilər.