Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(001)-5206/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(001)-5206/2022 28.09.2022 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin hakimi Mustafayev Etibar Mustafa oğlu, İddiaçı (MMC) Cavabdeh qarşı pul tələbi barədə işə 28 sentyabr 2022-ci il tarixdə Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİM: İddiaçı MMC Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək aralarında bağlanmış 21 iyul 2020-ci il tarixli, ********* saylı müqavilə üzrə yaranmış 96,8 manat əsas, 14,5 manat cərimə borcu olmaqla cəmi 111,3 manat, 14 yanvar 2021-ci il tarixli, ********* saylı müqavilə üzrə yaranmış 107 manat əsas, 16 manat cərimə borcu olmaqla cəmi 123,3 manat, 24 yanvar 2021-ci il tarixli, ********* saylı müqavilə üzrə yaranmış 418,5 manat əsas, 62,7 manat cərimə borcu olmaqla cəmi 481,2 manat, 24 aprel 2021-ci il tarixli, ********* saylı müqavilə üzrə yaranmış 188,5 manat əsas, 28,2 manat cərimə borcu olmaqla cəmi 216,7 manat, hər dörd müqavilə üzrə ümumilikdə 932,5 manat və dövlət rüsumu kimi ödənilmiş pul vəsaitinin əvəzi qismində 30 manat məbləğində pulun cavabdehdən tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 21 iyul 2020-ci il tarixli, ********* saylı müddətli (nisyə) alğı-satqı müqaviləsinə əsasən, Cavabdeh aldığı “Lotus” markalı kondisionerə görə 18 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 84 manat olmaqla cəmi 1504 manat, 14 yanvar 2021-ci il tarixli, ********* saylı müqaviləyə əsasən, aldığı “Samsung A125” markalı mobil telefona görə 12 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 29 manat olmaqla cəmi 513,3 manat, 24 yanvar 2021-ci il tarixli, ********* saylı müqaviləyə əsasən, aldığı “Samsung” markalı televizora görə 18 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 53 manat olmaqla cəmi 948,5 manat, 24 aprel 2021-ci il tarixli, ********* saylı müqaviləyə əsasən, aldığı “XM Dishes SQD Shosman” markalı qazan dəstinə görə 18 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 19 manat olmaqla cəmi 331 manat, ümumilikdə hər dörd müqavilə üzrə 3296,8 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüş, ödənişləri təqdim olunmuş qrafik əsasında icra etməyi öhdəsinə götürsə də, öhdəliklərinin lazımınca icra edilməməsi nəticəsində iddia tələbində göstərilən məbləğdə borcu yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş, iddia ərizəsi və əlavə olunmuş sənədlər göndərilsə də, iddiaya qarşı etiraz daxil olmamışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284.1, 284-5.3-cü maddələrinin tələblərini nəzərə alaraq hesab edirəm ki, təqdim olunmuş sənədlər əsasında işin həllinə dair qətnamə çıxarılması üçün əsaslar vardır. İddia ərizəsinə əlavə olunmuş: - 21 iyul 2020-ci il tarixli, ********* saylı müddətli (nisyə) alğı-satqı müqaviləsinin surətindən görünür ki, Cavabdeh İddiaçı MMC-dən aldığı “Lotus” markalı kondisionerə görə 18 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 84 manat olmaqla cəmi 1504 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. - 14 yanvar 2021-ci il tarixli, ********* saylı müddətli (nisyə) alğı-satqı müqaviləsinin surətindən görünür ki, Cavabdeh İddiaçı MMC-dən aldığı “Samsung A125” markalı mobil telefona görə 12 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 29 manat olmaqla cəmi 513,3 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. - 24 yanvar 2021-ci il tarixli, ********* saylı müddətli (nisyə) alğı-satqı müqaviləsinin surətindən görünür ki, Cavabdeh İddiaçı MMC-dən aldığı “Samsung” markalı televizora görə 18 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 53 manat olmaqla cəmi 948,5 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. - 24 aprel 2021-ci il tarixli, ********* saylı müddətli (nisyə) alğı-satqı müqaviləsinin surətindən görünür ki, Cavabdeh İddiaçı MMC-dən aldığı “XM Dishes SQD Shosman” markalı qazan dəstinə görə 18 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 19 manat olmaqla cəmi 331 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. - 28 iyun 2022-ci il tarixli arayışdan görünür ki, Cavabdeh 21 iyul 2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 96,8 manat əsas, 14,5 manat cərimə borcu olmaqla cəmi 111,3 manat məbləğində borcu vardır. - 28 iyun 2022-ci il tarixli arayışdan görünür ki, Cavabdeh 14 yanvar 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 107 manat əsas, 16 manat cərimə borcu olmaqla cəmi 123,3 manat məbləğində borcu vardır. - 28 iyun 2022-ci il tarixli arayışdan görünür ki, Cavabdeh 24 yanvar 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 418,5 manat əsas, 62,7 manat cərimə borcu olmaqla cəmi 481,2 manat məbləğində borcu vardır. - 28 iyun 2022-ci il tarixli arayışdan görünür ki, Cavabdeh 24 aprel 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 188,5 manat əsas, 28,2 manat cərimə borcu olmaqla cəmi 216,7 manat məbləğində borcu vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: - 567-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. - 600.1-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə həyata keçirməlidir. - 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alğı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış müqavilələrdə və həmin müqavilələrə əlavədə digər şərtlərlə yanaşı əşyaların qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri də nəzərdə tutulmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin: - 427.3-ci maddəsinə əsasən əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. - 442.1 -ci maddəsinə uyğun olaraq, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. İşin faktiki hallarından görünür ki, Cavabdeh müqavilələrə əsasən İddiaçı MMC qarşısında üzərinə götürdüyü öhdəliklərə tam əməl etməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Həmin məcəllənin 463.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu haqqında razılaşma əsas öhdəliyin formasından asılı olmayaraq yazılı formada bağlanılmalıdır. Cavabdeh ilə İddiaçı MMC arasında bağlanmış müqavilələrdə borcun ödənilməsinin gecikdirildiyi təqdirdə cərimə haqqında yazılı razılaşmanın mövcudluğu öz əksini tapmışdır. Lakin məhkəmə 21 iyul 2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 96,8 manat əsas borca tənasübsüz olaraq 14,5 manat, 14 yanvar 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 107 manat əsas borca 16 manat, 24 yanvar 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 418,5 manat əsas borca 62,7 manat, 24 aprel 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 188,5 manat əsas borca 28,2 manat cərimə borcunun hesablanmasını əsaslı hesab etmir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, dər dörd müqavilə üzrə dəbbə pulunun məbləği azaldılaraq, 21 iyul 2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 6 manat, 14 yanvar 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 7 manat, 24 yanvar 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 29 manat, 24 aprel 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə isə 13 manat müəyyən edilməlidir. Beləliklə, hesab edirəm ki, iddia qismən təmin edilməli, hər dörd müqavilə üzrə əsas borc iddia tələbində göstərilən məbləğlərdə, dəbbə pulu isə məhkəmənin müəyyənləşdirdiyi məbləğdə cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. İddia qismən təmin edildiyinə görə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəməyə ərizə verilərkən dövlət rüsumu kimi ödənilmiş 30 manat məbləğində pul vəsaitinin 25 manat hissəsi də cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 284-5.3, 284-6.1, 358, 360, 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİM: İddiaçı MMC-nin iddiası qismən təmin edilsin. Cavabdeh 21 iyul 2020-ci il tarixli, ********* saylı müqavilə üzrə 96,8 manat əsas, 6 manat cərimə borcu, 14 yanvar 2021-ci il tarixli, ********* saylı müqavilə üzrə 107 manat əsas, 7 manat cərimə borcu, 24 yanvar 2021-ci il tarixli, ********* saylı müqavilə üzrə 418,5 manat əsas, 29 manat cərimə borcu, 24 aprel 2021-ci il tarixli, ********* saylı müqavilə üzrə 188,5 manat əsas, 13 manat cərimə borcu olmaqla, hər dörd müqavilə üzrə ümumilikdə 865,8 manat və dövlət rüsumu kimi ödənilmiş pul vəsaitinin əvəzi qismində 25 manat məbləğində tutularaq İddiaçı MMC-yə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Etibar Mustafayev