Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(001)-7189/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(001)-7189/2023 30.12.2023 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin hakimi Mustafayev Etibar Mustafa oğlu, İddiaçı Cavabdeh qarşı pul tələbi barədə işə 30 dekabr 2023-cü il tarixdə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİM: İddiaçı Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək RSK5685531 nömrəli, 12 mart 2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 225 manat əsas, 67 manat cərimə borcu, RSK5722267 nömrəli, 26 iyun 2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 580 manat əsas, 173 manat cərimə borcu və dövlət rüsumu kimi ödənilmiş pul vəsaitinin əvəzi qismində 31 manat məbləğində pulun cavabdehdən tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış RSK5685531 nömrəli, 12 mart 2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən, sonuncu alğı-satqı qiyməti 968 manat olan «Samsung Galaxy A7» markalı telefon üçün 44 manat ilkin ödəniş etməklə, qalan məbləği 12 ay ərzində aylıq 77 manat ödəmək şərti ilə kreditlə almış və müqavilə şərtlərinə əməl etməməsi nəticəsində 225 manat əsas, 67 manat cərimə borcu yaranmışdır. Həmçinin, İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış RSK5722267 nömrəli, 26 iyun 2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən, sonuncu alğı-satqı qiyməti 925 manat olan «Riffel» markalı kondisioner, 1 ədəd «Grundig» markalı üzqırxan və 1 ədəd «Philips» markalı epilyator üçün 40 manat ilkin ödəniş etməklə, qalan məbləği 15 ay ərzində aylıq 59 manat ödəmək şərti ilə kreditlə almış, həmin müqavilə üzrə də vaxtında ödəniş etmədiyindən 580 manat əsas, 173 manat cərimə borcu yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş, iddia ərizəsi və əlavə olunmuş sənədlər göndərilsə də, iddiaya qarşı etiraz daxil olmamışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284.1, 284-5.3-cü maddələrinin tələblərini nəzərə alaraq hesab edirəm ki, təqdim olunmuş sənədlər əsasında işin həllinə dair qətnamə çıxarılması üçün əsaslar vardır. İddia ərizəsinə əlavə olunmuş: - RSK5685531 nömrəli, 12 mart 2019-cu il tarixli müqavilədən görünür ki, Cavabdeh alğı-satqı qiyməti 968 manat olan «Samsung Galaxy A7» markalı telefon üçün 44 manat ilkin ödəniş etməklə, qalan məbləği 12 ay ərzində aylıq 77 manat ödəmək şərti ilə kreditlə almış kreditlə almışdır. - RSK5722267 nömrəli, 26 iyun 2019-cu il tarixli müqavilədən görünür ki, sonuncu alğı-satqı qiyməti 925 manat olan «Riffel» markalı kondisioner, 1 ədəd «Grundig» markalı üzqırxan və 1 ədəd «Philips» markalı epilyator üçün 40 manat ilkin ödəniş etməklə, qalan məbləği 15 ay ərzində aylıq 59 manat ödəmək şərti ilə kreditlə almışdır. - Maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdehnın RSK5685531 nömrəli, 12 mart 2019-cu il tarixli alğı-satqı müqaviləsi üzrə həmin tarixə 225 manat əsas, 67 manat cərimə, RSK5722267 nömrəli, 26 iyun 2019-cu il tarixli alğı-satqı müqaviləsi üzrə 04 noyabr 2023cü il tarixə 580 manat əsas, 173 manat cərimə borcu vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: - 567-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. - 600.1-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə həyata keçirməlidir. - 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alğı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış müqavilələrdə və həmin müqaviləyə əlavələrdə digər şərtlərlə yanaşı əşyaların qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri də nəzərdə tutulmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin: - 427.3-ci maddəsinə əsasən əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. - 442.1 -ci maddəsinə uyğun olaraq, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. İşin faktiki hallarından görünür ki, Cavabdeh kredit müqavilələrinə əsasən İddiaçı qarşısında üzərinə götürdüyü öhdəliklərə tam əməl etməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Həmin məcəllənin 463.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu haqqında razılaşma əsas öhdəliyin formasından asılı olmayaraq yazılı formada bağlanılmalıdır. İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış müqavilələrdə borcun ödənilməsinin gecikdirildiyi təqdirdə cərimə haqqında yazılı razılaşmanın mövcudluğu öz əksini tapmışdır. Lakin məhkəmə RSK5685531 nömrəli, 12 mart 2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 225 manat məbləğində əsas borca tənasübsüz olaraq 67 manat məbləğində dəbbə pulunun, RSK5722267 nömrəli, 26 iyun 2019-cu il tarixli, müqavilə üzrə 580 manat məbləğində əsas borca tənasübsüz olaraq 173 manat dəbbə pulunun hesablanmasını əsaslı hesab etmir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, RSK5685531 nömrəli, 12 mart 2019-cu il tarixli müqavilə üzrə hesablanmış 67 manat məbləğində dəbbə pulunun məbləği azaldılaraq 16 manat, RSK5722267 nömrəli, 26 iyun 2019-cu il tarixli müqavilə üzrə hesablanmış 173 manat məbləğində dəbbə pulunun azaldılaraq 41 manat məbləğində müəyyən edilməlidir. Buna görə də hesab edirəm ki, iddia qismən təmin olunmalı, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəməyə ərizə verilərkən dövlət rüsumu kimi ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi kimi 25 manat məbləğində pul vəsaiti cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. İddia qalan hissədə təmin edilməməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 136-220, 284-5.3, 284-6.1, 358, 360, 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİM: İddiaçı iddiası qismən təmin edilsin. Cavabdeh RSK5685531 nömrəli, 12 mart 2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 225 manat əsas, 16 manat cərimə borcu, RSK5722267 nömrəli, 26 iyun 2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 580 manat əsas, 41 manat cərimə borcu olmaqla ümumilikdə 862 manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq İddiaçı ödənilsin. Dövlət rüsumu kimi ödənilmiş pul vəsaitinin əvəzi qismində 25 manat məbləğində pul Cavabdeh tutularaq İddiaçı ödənilsin. İddia qalan hissələrdə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Etibar Mustafayev