Bakı Şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(003)-2157/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(003)-2157/2022 20.07.2022 BAKI ŞƏHƏRİ XƏZƏR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Tağıyev Zaur Müzəffər oğlu iddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair kiçik iddia ərizəsi üzrə mülki işə baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı "xxxx" MMC iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, APPLE AİRPODS PRO üçün 687.6 (altı yüz səksən yeddi , altmış qəp ) manat ödənilməmiş hissə, 68 (altmış səkkiz ) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. xx.xx.2021-ci iltarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********80963 SAMSUNG GALAXY A52 markalı telefon üçün 904 (doqquz yüz dörd ) manat ödənilməmiş hissə, 90 (doxsan ) manat cərimə; xx.xx.2021-ci iltarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ **********82928 SAMSUNG GALAXY A12 MARKALİ TELEFON üçün 487.2 (dörd yüz səksən yeddi , iyirmi qəp) manat ödənilməmiş hissə, 48 (qırx səkkiz ) manat cərimə. Ümumilikdə 2284.8 manat borc, 42.85 manat dövlət rüsumu alınaraq, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdehlə "xxxx" MMC arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il və xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, APPLE AİRPODS PRO , İMEİ kodu **********80963 SAMSUNG GALAXY A52 İMEİ **********82928 SAMSUNG GALAXY A12 markalı telefon almış və nəticədə 2284.8 (miki min iki yüz səksən dörd , səksən qəp ) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 687.6 (altı yüz səksən yeddi , altmış qəp ) manat (12 ay x 57.3 manat + 0 manat ilkin ödəniş) APPLE AİRPODS PRO üçün ümumilikdə, 755.6 (yeddi yüz əlli beş , altmış qəp ) manat olmaqla ondan, 687.6 (altı yüz səksən yeddi , altmış qəp ) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 68 (altmış səkkiz ) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 1089 ( min səksən doqquz ) manat (12 ay x 77 manat + 165 manat ilkin ödəniş) İMEİ kodu **********80963 SAMSUNG GALAXY A52 markalı telefon üçün ümumilikdə, 994 (doqquz yüz doxsan dörd ) manat olmaqla ondan, 904 (doqquz yüz dörd ) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 90 (doxsan ) manat cərimə; xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 487.2 (dörd yüz səksən yeddi , iyirmi qəp) manat (12 ay x 40.6 manat + 0 manat ilkin ödəniş) İMEİ **********82928 SAMSUNG GALAXY A12 MARKALİ TELEFON üçün ümumilikdə, 535.2 (beş yüz otuz beş , iyirmi qəp ) manat olmaqla ondan, 487.2 (dörd yüz səksən yeddi , iyirmi qəp) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 48 (qırx səkkiz ) manat cərimə; Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 185 manat təşkil edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə uyğun olaraq, cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərilmiş, lakin cavabdeh tərəfindən iddiaçının tələbinə dair hər hansı münasibət bildirməmişdir. Məhkəmə iş materiallarını tədqiq edərək, hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. İş materiallarından görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə 23015093 saylı müqavilə bağlanmışdır. Göstərilən müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 687.6 manat olan APPLE AİRPODS PRO Cavabdeh nisyə satılmış və cavabdeh 12 ay müddətində ödəniş cədvəli üzrə hər ay 57.3 manat manat məbləğində pulu ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarından görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə 23017330 saylı müqavilə bağlanmışdır. Göstərilən müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 1089 manat İMEİ kodu **********80963 SAMSUNG GALAXY A52 markalı telefon Cavabdeh nisyə satılmış və cavabdeh 12 ay müddətində ödəniş cədvəli üzrə hər ay 77 manat məbləğində pulu ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarından görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə 23015439 saylı müqavilə bağlanmışdır. Göstərilən müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 487.2 manat olan İMEİ **********82928 SAMSUNG GALAXY A12 markalı telefon Cavabdeh nisyə satılmış və cavabdeh 12 ay müddətində ödəniş cədvəli üzrə hər ay 40.6 manat məbləğində pulu ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, cavabdehin xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 687.6 manat ödənilməmiş hissə və 68 manat dəbbə borcu, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 904 manat ödənilməmiş hissə, 90 manat dəbbə borcu, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 487.2 manat ödənilməmiş hissə, 48 manat dəbbə borcu mövcuddur. İş materiallarında olan xx.xx.2022-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, cavabdehlərə borcun ödənilməsinin təmin olunması, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət olunacağı barədə xəbərdarlıq edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə görə əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış nisyə alqı-satqı müqavilələrinə əsasən cavabdehə məişət əşyalar satılmış və xidmətlərin göstərilməsi nəzərdə tutulmuş, cavabdeh həmin müqavilə üzrə dövri ödənişlər etməyi öhdəsinə götürmüş, lakin müqavilələr üzrə üzərinə düşən öhdəliyi lazımınca icra etməməklə müqavilənin şərtlərini pozmuşdur. Buna görə də, iddiaçı ödənilməmiş əsas məbləğin qaytarılmasını tələb etməkdə haqlıdır. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, APPLE AİRPODS PRO üçün 687.6 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********80963 SAMSUNG GALAXY A52 markalı telefon üçün 904 manat və xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ **********82928 SAMSUNG GALAXY A12 markalı telefon üçün 487.2 manat əsas borcun cavabdehdən tutulması hissəsində iddia tələbi təmin edilməlidir. İddia tələbinin dəbbə pulu hissəsinə münasibətdə məhkəmə nəzərə alır ki, Mülki Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən isə məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Hər bir konkret iş üzrə dəbbə pulunun azaldılması meyarları kimi dəbbə pulunun qeyri-mütənasib olması, öhdəliyin pozulması nəticəsində yarana biləcək mümkün zərərin həcmindən əhəmiyyətli dərəcədə artıq olması, öhdəliklərin yerinə yetirilməsindən yayınma müddətləri və s. çıxış edə bilər. Məhkəmə nəzərə alır ki, dəbbə pulunun göstərilən həcmdə tutulması cavabdehin əmlak mənafelərinə xələl gətirə bilər. Dəbbə pulunun məbləğinin azaldılması kreditorun əmlak mənafelərinə əsaslı təsir etmir. Belə ki, dəbbə pulunu əldə edəcəyi gözlənilən qazanc kimi deyil, öhdəliyin icrasının təminatı üsulu kimi nəzərdə tutmuşdur. Qeyd edilənləri rəhbər tutmaqla məhkəmə belə qənaətə gəlir ki, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 687.6 manat məbləğində əsas borca münasibətdə cavabdehdən 68 manat dəbbə (cərimə) pulunun, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 904 manat məbləğində əsas borca münasibətdə cavabdehdən 90 manat dəbbə (cərimə) pulunun və xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 487.2 manat məbləğində əsas borca münasibətdə cavabdehdən 48 manat dəbbə (cərimə) pulunun tutulması əsaslı hesab edilə bilməz və yüksək olduğundan azaldılmalıdır. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh iddiaçının xeyrinə xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 7 manat dəbbə (cərimə) pulu, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 9 manat dəbbə (cərimə) pulu və xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 4 manat dəbbə (cərimə) pulu tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Göstərilən qanunvericilik aktı normalarına əsasən məhkəmə hesab edir ki, məhkəmə xərcləri iddianın təmin edilmiş hissələrinə müvafiq olaraq tərəflərə aid edilməli olduğundan, məhkəmə xərcinə daxil olan iddiaçı tərəfindən dövlət rüsumunun 30 manatı cavabdehdən alınaraq iddiaçıya ödənilməli, qalan 12.85 manat isə iddiaçının özünə aid edilməlidir. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 687.6 manat ödənilməmiş hissə, 7 manat cərimə, xx.xx.2021-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 904 manat ödənilməmiş hissə, 9 manat cərimə, xx.xx.2021-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 487.2 manat ödənilməmiş hissə, 4 manat cərimə və 30 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumu olmaqla cəmi 2128,8 manat Cavabdeh alınaraq "xxxx" MMC-yə ödənilməli, iddia qalan hissədə təmin edilməməli, ödənilmiş 42.85 manat məbləğində dövlət rüsumunun qalan 12.85 manatı iddiaçı "xxxx" MMC-yə aid edilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 216-220, 227, 233, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 687.6 manat ödənilməmiş hissə, 7 manat cərimə, xx.xx.2021-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 904 manat ödənilməmiş hissə, 9 manat cərimə, xx.xx.2021-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 487.2 manat ödənilməmiş hissə, 4 manat cərimə və 30 manat olmaqla, cəmi 2128,8 manat (iki min bir yüz iyirmi səkkiz manat səksən qəpik) manat alınaraq iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilsin. İddia qalan hissədə rədd edilsin. Ödənilmiş 42.85 manat məbləğində dövlət rüsumunun qalan 12.85 manatı İddiaçı MMC-yə aid edilsin. Qətnamədən onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən Zaur Tağıyev