Bakı Şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(003)-2792/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(003)-2792/2024 01.08.2024 BAKI ŞƏHƏRİ XƏZƏR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Tağıyev Zaur Müzəffər oğlu İddiaçı MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair kiçik iddia ərizəsi üzrə mülki işə baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı "xxxx" MMC iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2024-cü il tarixinə yaranmış xx.xx.2023-ci il tarixli № ********* saylı Müddətli(Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 123,9 manat əsas, 37,1 AZN cərimə cəmi 161 manat borc, xx.xx.2023-ci il tarixli № 01372035 saylı Müddətli(Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 158,9 manat əsas, 47,6 manat cərimə cəmi 206,5 manat borc, xx.xx.2023-ci il tarixli № ********* saylı Müddətli(Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 1322,6 manat əsas, 396,7 manat cərimə, cəmi 1719,3 manat borc, xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı Müddətli(Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 248 manat əsas, 74,4 AZN cərimə, cəmi 322,4 manat borc, xx.xx.2023-ci il tarixli № ********* saylı Müddətli(Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 179,5 manat əsas, 53,8 manat cərimə, cəmi 233,3 manat borc, xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylıMüddətli(Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 39,4 manat əsas, 11,8 manat cərimə, cəmi 51,2 manat borc ümumilikdə altı müqavilə üzrə 2072,3 manat əsas, 621,4 manat cərimə, 2693,7 manat cəmi borcun və 46.93 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh tutularaq "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi (müqavilələri) barədə məlumat: 1.Müqavilənin nömrəsi və tarixi: xx.xx.2023-ci il tarixli № ********* saylı Müqavilə məbləği: 219,90 AZN Müqavilənin aylıq ödənişi, müddəti: 12,00 AZN 18 ay Müqavilə üzrə cavabdeh tərəfində əldə edilən məhsul(lar): Blender Son ödəniş məbləği və tarixi: 12,00 AZN xx.xx.2023 Cavabdeh müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinin şərtlərini pozması nəticəsində "xxxx" MMC qarşısında yaranmış borc öhdəliyi barədə məlumat: Ödənilməmiş əsas borc məbləği: 123,90 AZN Gecikdirilmiş günlərə görə hesablanan cərimə məbləği: 371,00 AZN Nisyə alqı-satqı müqaviləsinin №1 saylı əlavəsinin şərtlərinə uyğun olaraq, gecikdirilən borc məbləğinin 1(bir) % dərəcəsi ilə (minimum 50 qəpik) gündəlik dəbbə hesablanır və Alıcı tərəfindən Satıcıya ödənilir. Cərimə məbləğinə tətbiq edilmiş güzəşt: 90% Cavabdeh tərəfindən ödənilməli cərimə: 37,10 AZN Tutulmalı olan cəmi məbləğ: 161,00 AZN; 2. Müqavilənin nömrəsi və tarixi: xx.xx.2023-ci il tarixli № 01372035 saylı Müqavilə məbləği: 309,90 AZN Müqavilənin aylıq ödənişi, müddəti: 18,00 AZN 18 ay Müqavilə üzrə cavabdeh tərəfində əldə edilən məhsul(lar): Samsung markalımikrodalğa Son ödəniş məbləği və tarixi: 7,00 AZN xx.xx.2024 Cavabdeh müddətli (nisyə) alqısatqımüqaviləsinin şərtlərini pozması nəticəsində "xxxx" MMC qarşısında yaranmış borc öhdəliyi barədə məlumat: Ödənilməmiş əsas borc məbləği: 158,90 AZN Gecikdirilmiş günlərə görə hesablanan cərimə məbləği: 476,00 AZN Nisyə alqı-satqımüqaviləsinin №1 saylı əlavəsinin şərtlərinə uyğun olaraq, gecikdirilən borc məbləğinin 1(bir) % dərəcəsi ilə (minimum 50 qəpik) gündəlik dəbbə hesablanır və Alıcı tərəfindən Satıcıya ödənilir. Cərimə məbləğinə tətbiq edilmiş güzəşt: 90% Cavabdeh tərəfindən ödənilməli cərimə: 47,60 AZN Tutulmalı olan cəmi məbləğ: 206,50 AZN; 3.Müqavilənin nömrəsi və tarixi: xx.xx.2023-ci il tarixli № ********* saylı Müqavilə məbləği: 2259,80 AZN Müqavilənin aylıq ödənişi, müddəti: 126,00 AZN 18 ay Müqavilə üzrə cavabdeh tərəfində əldə edilən məhsul(lar): İphone markalımobil telefon,smart saat,akumlyator Son ödəniş məbləği və tarixi: 93,50 AZN xx.xx.2024 Cavabdeh müddətli (nisyə) alqı-satqımüqaviləsinin şərtlərini pozması nəticəsində "xxxx" MMC qarşısında yaranmış borc öhdəliyi barədə məlumat: Ödənilməmiş əsas borc məbləği: 1322,60 AZN Gecikdirilmiş günlərə görə hesablanan cərimə məbləği: 3967,00 AZN Nisyə alqı-satqımüqaviləsinin №1 saylı əlavəsinin şərtlərinə uyğun olaraq, gecikdirilən borc məbləğinin 1(bir) % dərəcəsi ilə (minimum 50 qəpik) gündəlik dəbbə hesablanır və Alıcı tərəfindən Satıcıya ödənilir. Cərimə məbləğinə tətbiq edilmiş güzəşt: 90% Cavabdeh tərəfindən ödənilməli cərimə: 396,70 AZN Tutulmalı olan cəmi məbləğ: 1719,30 AZN; 4.Müqavilənin nömrəsi və tarixi: xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı Müqavilə məbləği: 655,00 AZN Müqavilənin aylıq ödənişi, müddəti: 37,00 AZN 18 ay Müqavilə üzrə cavabdeh tərəfində əldə edilən məhsul(lar): Honor markalımobil telefon,flas kart,aksesuar Son ödəniş məbləği və tarixi: 37,00 AZN xx.xx.2024 Cavabdeh müddətli (nisyə) alqı-satqımüqaviləsinin şərtlərini pozması nəticəsində "xxxx" MMC qarşısında yaranmış borc öhdəliyi barədə məlumat: Ödənilməmiş əsas borc məbləği: 248,00 AZN Gecikdirilmiş günlərə görə hesablanan cərimə məbləği: 744,00 AZN Nisyə alqı-satqımüqaviləsinin №1 saylı əlavəsinin şərtlərinə uyğun olaraq, gecikdirilən borc məbləğinin 1(bir) % dərəcəsi ilə (minimum 50 qəpik) gündəlik dəbbə hesablanır və Alıcı tərəfindən Satıcıya ödənilir. Cərimə məbləğinə tətbiq edilmiş güzəşt: 90% Cavabdeh tərəfindən ödənilməli cərimə: 74,40 AZN Tutulmalı olan cəmi məbləğ: 322,40 AZN; 5.Müqavilənin nömrəsi və tarixi: xx.xx.2023-ci il tarixli № ********* saylı Müqavilə məbləği: 269,50 AZN Müqavilənin aylıq ödənişi, müddəti: 15,00 AZN 18 ay Müqavilə üzrə cavabdeh tərəfində əldə edilən məhsul(lar): Honor markalımobil telefon Son ödəniş məbləği və tarixi: 15,00 AZN xx.xx.2024 Cavabdeh müddətli (nisyə) alqısatqımüqaviləsinin şərtlərini pozması nəticəsində "xxxx" MMC qarşısında yaranmış borc öhdəliyi barədə məlumat: Ödənilməmiş əsas borc məbləği: 179,50 AZN Gecikdirilmiş günlərə görə hesablanan cərimə məbləği: 538,00 AZN Nisyə alqı-satqımüqaviləsinin №1 saylı əlavəsinin şərtlərinə uyğun olaraq, gecikdirilən borc məbləğinin 1(bir) % dərəcəsi ilə (minimum 50 qəpik) gündəlik dəbbə hesablanır və Alıcı tərəfindən Satıcıya ödənilir. Cərimə məbləğinə tətbiq edilmiş güzəşt: 90% Cavabdeh tərəfindən ödənilməli cərimə: 53,80 AZN Tutulmalı olan cəmi məbləğ: 233,30 AZN; 6.Müqavilənin nömrəsi və tarixi: xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı Müqavilə məbləği: 923,40 AZN Müqavilənin aylıq ödənişi, müddəti: 52,00 AZN 18 ay Müqavilə üzrə cavabdeh tərəfində əldə edilən məhsul(lar): JVC markalı televizor,kronşteyn,modem Son ödəniş məbləği və tarixi: 35,00 AZN xx.xx.2024 Cavabdeh müddətli (nisyə) alqı-satqımüqaviləsinin şərtlərini pozması nəticəsində "xxxx" MMC qarşısında yaranmış borc öhdəliyi barədə məlumat: Ödənilməmiş əsas borc məbləği: 39,40 AZN Gecikdirilmiş günlərə görə hesablanan cərimə məbləği: 118,00 AZN Nisyə alqı-satqımüqaviləsinin №1 saylı əlavəsinin şərtlərinə uyğun olaraq, gecikdirilən borc məbləğinin 1(bir) % dərəcəsi ilə (minimum 50 qəpik) gündəlik dəbbə hesablanır və Alıcı tərəfindən Satıcıya ödənilir. Cərimə məbləğinə tətbiq edilmiş güzəşt: 90% Cavabdeh tərəfindən ödənilməli cərimə: 11,80 AZN Tutulmalı olan cəmi məbləğ: 51,20 AZN. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə uyğun olaraq cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərilmiş, lakin cavabdeh tərəfindən iddiaçının tələbinə dair hər hansı münasibət bildirməmişdir. Məhkəmə iş materiallarını tədqiq edərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə görə əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış nisyə alqı-satqı müqavilələrinə əsasən cavabdehə məişət əşyalar satılmış və xidmətlərin göstərilməsi nəzərdə tutulmuş, cavabdeh həmin müqavilə üzrə dövri ödənişlər etməyi öhdəsinə götürmüş, lakin müqavilələr üzrə üzərinə düşən öhdəliyi lazımınca icra etməməklə müqavilənin şərtlərini pozmuşdur. Buna görə də, iddiaçı ödənilməmiş əsas məbləğin qaytarılmasını tələb etməkdə haqlıdır. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, 123,90 manat, xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 158,90 manat, xx.xx.2023-cü tarixli müqaviləyə əsasən 1322,60 manat, xx.xx.2022-ci tarixli müqaviləyə əsasən 248 manat, xx.xx.2023-cü tarixli müqaviləyə əsasən 179,50 manat, xx.xx.2022-ci tarixli müqaviləyə əsasən 39,40 manat əsas borcun cavabdehdən tutulması hissəsində iddia tələbi təmin edilməlidir. İddia tələbinin dəbbə pulu hissəsinə münasibətdə məhkəmə nəzərə alır ki, Mülki Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən isə məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Hər bir konkret iş üzrə dəbbə pulunun azaldılması meyarları kimi dəbbə pulunun qeyri-mütənasib olması, öhdəliyin pozulması nəticəsində yarana biləcək mümkün zərərin həcmindən əhəmiyyətli dərəcədə artıq olması, öhdəliklərin yerinə yetirilməsindən yayınma müddətləri və s. çıxış edə bilər. Məhkəmə nəzərə alır ki, dəbbə pulunun göstərilən həcmdə tutulması cavabdehin əmlak mənafelərinə xələl gətirə bilər. Dəbbə pulunun məbləğinin azaldılması kreditorun əmlak mənafelərinə əsaslı təsir etmir. Belə ki, dəbbə pulunu əldə edəcəyi gözlənilən qazanc kimi deyil, öhdəliyin icrasının təminatı üsulu kimi nəzərdə tutmuşdur. Qeyd edilənləri rəhbər tutmaqla məhkəmə belə qənaətə gəlir ki, xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 123,90 manat məbləğində əsas borca münasibətdə cavabdehdən 37,1 manat dəbbə (cərimə) pulunun, xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 158,90 manat məbləğində əsas borca münasibətdə cavabdehdən 47,6 manat dəbbə (cərimə) pulunun, xx.xx.2023-cü tarixli müqaviləyə əsasən 1322,60 manat məbləğində əsas borca münasibətdə cavabdehdən 396,7 manat dəbbə pulunun, xx.xx.2022-ci tarixli müqaviləyə əsasən 248 manat məbləğində əsas borca münasibətdə cavabdehdən 74,4 manat dəbbə pulunun, xx.xx.2023-cü tarixli müqaviləyə əsasən 179,50 manat məbləğində əsas borca münasibətdə cavabdehdən 53,8 manat dəbbə pulunun, xx.xx.2022-ci tarixli müqaviləyə əsasən 39,40 manat məbləğində əsas borca münasibətdə cavabdehdən 11,8 manat dəbbə pulunun tutulması əsaslı hesab edilə bilməz və yüksək olduğundan azaldılmalıdır. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh iddiaçının xeyrinə xx.xx.2023cü il tarixli müqaviləyə əsasən 10 manat dəbbə (cərimə) pulu, xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 10 manat dəbbə (cərimə) pulu, xx.xx.2023-cü tarixli müqaviləyə əsasən 30 manat dəbbə(cərimə) pulu xx.xx.2022-ci tarixli müqaviləyə əsasən 10 manat dəbbə(cərimə) pulu, xx.xx.2023-cü tarixli müqaviləyə əsasən 10 manat dəbbə(cərimə) pulu, xx.xx.2022-ci tarixli müqaviləyə əsasən 3 manat dəbbə(cərimə) pulu tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Göstərilən qanunvericilik aktı normalarına əsasən məhkəmə hesab edir ki, məhkəmə xərcləri iddianın təmin edilmiş hissələrinə müvafiq olaraq tərəflərə aid edilməli olduğundan, məhkəmə xərcinə daxil olan iddiaçı tərəfindən dövlət rüsumunun 30 manatı cavabdehdən alınaraq iddiaçıya ödənilməli, qalan 16.93 manat isə iddiaçının özünə aid edilməlidir.. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməli, xx.xx.2024-cü il tarixinə yaranmış xx.xx.2023-ci il tarixli № ********* saylı Müddətli(Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 123,9 manat əsas, 10 manat cərimə cəmi 133,9 manat borc, xx.xx.2023-ci il tarixli № 01372035 saylı Müddətli(Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 158,9 manat əsas, 10 manat cərimə cəmi 168,9 manat borc, xx.xx.2023-ci il tarixli № ********* saylı Müddətli(Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 1322,6 manat əsas, 30 manat cərimə, cəmi 1353,6 manat borc, xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı Müddətli(Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 248 manat əsas, 10 manat cərimə, cəmi 258 manat borc, xx.xx.2023-ci il tarixli № ********* saylı Müddətli(Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 179,5 manat əsas, 10 manat cərimə, cəmi 189,5 manat borc, xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylıMüddətli(Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 39,4 manat əsas, 3 manat cərimə, cəmi 42,4 manat borc və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh tutularaq "xxxx" MMC-yə ödənilməlidir. İddia qalan hissədə rədd edilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 216-220, 227, 233, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. xx.xx.2024-cü il tarixinə yaranmış xx.xx.2023-ci il tarixli № ********* saylı Müddətli(Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 123,9 manat əsas, 10 manat cərimə cəmi 133,9 manat borc, xx.xx.2023-ci il tarixli № 01372035 saylı Müddətli(Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 158,9 manat əsas, 10 manat cərimə cəmi 168,9 manat borc, xx.xx.2023-ci il tarixli № ********* saylı Müddətli(Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 1322,6 manat əsas, 30 manat cərimə, cəmi 1353,6 manat borc, xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı Müddətli(Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 248 manat əsas, 10 manat cərimə, cəmi 258 manat borc, xx.xx.2023-ci il tarixli № ********* saylı Müddətli(Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 179,5 manat əsas, 10 manat cərimə, cəmi 189,5 manat borc, xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylıMüddətli(Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 39,4 manat əsas, 3 manat cərimə, cəmi 42,4 manat borc və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh tutularaq "xxxx" MMC-yə ödənilsin. İddia qalan hissədə rədd edilsin. Ödənilmiş dövlət rüsumunun 16.93 manatı iddiaçı "xxxx" MMC -nın özünə aid edilsin. Qətnamədən onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən Zaur Tağıyev