Bakı Şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(003)-760/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(003)-760/2025 28.01.2025 BAKI ŞƏHƏRİ XƏZƏR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Qəhrəmanov Əkrəm Sabir oğlu İddiaçı MMC-nin Cavabdeh qarşı kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında “pul” tələbinə dair ərizəsi üzrə mülki işə baxaraq, məhkəmə m ü ə y y ə n e t d i: İddiaçı MMC Cavabdeh qarşı kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında kiçik mübahisələr üzrə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.509,8 manat əsas borc, 452,94 manat cərimə borcu və İnnovativ Layihələr Mərkəzi rüsumu 23,6 manat, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 398,5 manat əsas borc, 119,55 manat cərimə borcu və İnnovativ Layihələr Mərkəzi rüsumu 23,6 manat, olmaqla cəmi 2.504,39 manat borc və 45,05 manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq İddiaçı MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdeh “ABC-Telecom’’ MMC ilə xx.xx.2024-cü il və xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilələrə əsasən İmei kod **********37125 SAMSUNG GALAXY S24 markalı telefon, İmei kod **********83494 SAMSUNG GALAXY A54 markalı telefon almış və nəticədə 2504.39 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqısatqı qiyməti 1845 manat olan İmei kod **********37125 SAMSUNG GALAXY S24 markalı telefon üçün ümumilikdə, 1986.34 manat olmaqla ondan, 1509.8 manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzi Rüsumu 23.6, güzəşt olunaraq 452.94 manat cərimə; xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 1488.42 manat olan İmei kod **********83494 SAMSUNG GALAXY A54 markalı telefonüçün ümumilikdə, 518.05 manat olmaqla ondan, 398.5 manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 119.55 manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1.425.12 manat təşkil edir Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1% həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödənilir. Təhvil təslim aktından görünür ki, cavabdeh əşyanı tam və qüsursuz şəkildə almışdır. Cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı və xx.xx.2024-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin məhkəmədən kənar həll olunması, üzərinə düşən öhdəlikləri lazımincə icra etməli olduğu rəsmi qaydada bildirilsə də, cavabdehlər öhdəliklərini yerinə yetirməmişdir. İddianın təmin olunmasını xahiş etdi. Məhkəmə ərizəni və işə əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirib belə hesab edir ki, kiçik mübahisələr üzrə iddia tələbinin təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmalıdır. İş materiallarına əlavə olunmuş İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli 03698133 saylı müqavilədən görünür ki, İmei kod **********37125 SAMSUNG GALAXY S24 markalı telefon üçün hər ay nağd qaydada 153,75 manat ödəməklə, 12 ay müddətinə 1.844,95 manat qiymətə Cavabdeh satılmışdır. İş materiallarına əlavə olunmuş ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli 03698133 saylı müqavilə üzrə xx.xx.2024-cü il tarixdən xx.xx.2025ci il tarixədək İddiaçı MMC–yə hər ay 153,75 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə olunmuş İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli 02984073 saylı müqavilədən görünür ki, İmei kod **********83494 SAMSUNG GALAXY A54 markalı telefon üçün hər ay nağd qaydada 82,69 manat ödəməklə, 18 ay müddətinə 1.488,48 manat qiymətə Cavabdeh satılmışdır. İş materiallarına əlavə olunmuş ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli 02984073 saylı müqavilə üzrə xx.xx.2023-cü il tarixdən xx.xx.2024cü il tarixədək İddiaçı MMC–yə hər ay 82,69 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə olunmuş xx.xx.2024-cü il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh İddiaçı MMC–yə xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.509,8 manat əsas borc, 452,94 manat cərimə borcu və İnnovativ Layihələr Mərkəzi rüsumu 23,6 manat, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 398,5 manat əsas borc, 119,55 manat cərimə borcu və İnnovativ Layihələr Mərkəzi rüsumu 23,6 manat borcu yaranmışdır. İş materiallarına əlavə olunmuş İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh ünvanlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli xəbərdarlıqdan görünür ki, cavabdeh borc barədə xəbərdar edilmiş və borcun ödənilməsi tələb olunmuş, əks təqdirdə borc məbləğinin borcludan tutulması üçün məhkəməyə müraciət ediləcəyi bildirilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-ci maddəsinə əsasən, əşyanı təhvil almış alıcı onu alqısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Məhkəmədə müəyyən olundu ki, cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli 03698133 saylı müqavilədən görünür ki, İmei kod **********37125 SAMSUNG GALAXY S24 markalı telefon üçün hər hər ay nağd qaydada 153,75 manat ödəməklə, 12 ay müddətinə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür.Eyni zamanda, cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli 02984073 saylı müqavilə üzrə İmei kod **********83494 SAMSUNG GALAXY A54 markalı telefon üçün hər ay nağd qaydada 18 ay müddətinə 82,69 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür.Lakin cavabdeh müqavilələr üzrə öhdəliklərini icra etməmiş, bu səbəbdən xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.509,8 manat əsas borc, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 398,5 manat borcu qalmaqdadır. Bu səbəbdən, məhkəmə hesab edir ki, cavabdehdən xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.509,8 manat, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.509,8 manat pul tutulmalıdır. Həmin Məcəllənin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmununu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir. Həmin məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən “məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər”. Məhkəmədə müəyyən olundu ki, cavabdeh ödənişi vaxtında ödəmədikdə penya ödənilməsini öhdəliyinə götürmüşdür. Lakin 1.509,8 manat əsas borc üçün 452,94 qəpik, 398,5 manat əsas borc üçün 119,55 manat məbləğində cərimə tənasübsüz surətdə yüksəkdir.Bu səbəbdən məhkəmə hesab edir ki, cavabdehdən xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 100 manat, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 30 manat cərimə borcu tutulmalıdır. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.1.2-ci madəsinə əsasən məhkəməyə verilən iddia ərizələrindən iddia qiyməti 1.000 manatdan 10.000 manatadək olduqda 30 manat + 1.000 manatdan yuxarı olan iddia qiymətinin 1 faizi məbləğində dövlət rüsumu tutulur. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. İş materiallarına əlavə olunmuş ********** nömrəli, xx.xx.2024-cü il tarixli mədaxil qəbzindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən 45,05 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. Məhkəmədə iddia qismən təmin olunmuş, cavabdehdən ümumilikdə 2.038,3 manat məbləğində pulun tutulması qət olunmuşdur.Belə olan halda cavabdehdən tutulmalı dövlət rüsumunun məbləği 40,38 manat təşkil edəcəkdir.Məhkəmə hesab edir ki, 40,38 manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Həmçinin məhkəmədə müəyyən olundu ki, qanunvericilikdə “İnnovativ Layihələr Mərkəzi rüsumu” adlı rüsum nəzərdə tutulmamışdır. Bu səbəbdən məhkəmə hesab edir ki, iddia cavabdehdən müqavilələr üzrə İnnovativ Layihələr Mərkəzi rüsumu 23,6 manat tutulması hissəsində rədd edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qətetdi: İddia qismən təmin edilsin. İddiaçı MMC-nin xeyrinə Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1.509,8 manat əsas borc, 100 manat cərimə borcu, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 398,5 manat əsas borc, 30 manat cərimə borcu olmaqla cəmi 2.038,3 (iki min otuz səkkiz manat otuz qəpik) manat borc və ödənilmiş 40,38 (qırx manat otuz səkkiz qəpik) manat məbləğində dövlət rüsumu tutulsun. İddia qalan hissədə əsassız olduğundan təmin edilməsin. Qətnamədən işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən Əkrəm Qəhrəmanov