Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(004)-1531/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(004)-1531/2022 14.03.2022 BAKI ŞƏHƏRİ YASAMAL RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin hakimi Axundova Günay Təyar qızı, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair mülki işə kiçik iddia üzrə (sadələşdirilmiş icraat üzrə) icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİM: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair sadələşdirilmiş icraat üzrə iddia ərizəsi ilə 07.02.2022-ci il tarixdə məhkəməyə müraciət edərək, 12.02.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə əsasən “Philips” markalı tozsoran üçün 129 manat ödənilməmiş hissə, 12 manat cərimə, 14.04.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə əsasən “Gorenje” markalı qəhvəüyüdən və “Braun” markalı buxarlı bişirici üçün 141,6 manat ödənilməmiş hissə, 14 manat cərimə, 19.04.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə əsasən “Redmond” markalı şirəçəkən üçün 94 manat ödənilməmiş hissə, 9 manat cərimə olmaqla, ümumilikdə 399,6 manat borc, 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi, cəmi 429,6 manat məbləğində pulun Cavabdeh "xxxx" MMC-nin xeyrinə tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq tərəf olduqları mülki işə, iddianın məbləği beş min manatdan az olduğundan sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılacağı barədə cavabdehə iddia ərizəsinin və ona əlavə edilmiş sənədlərin surəti əlavə edilməklə rəsmi bildirişlər göndərilmişdir. Ona iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazı olduğu halda, öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri 10 (on) iş günü müddətində Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinə təqdim etməsi xahiş edilmişdir. Cavabdeh məhkəmə bildirişi və ona əlavə edilmiş sənədlər lazımı qaydada göndərilmiş, lakin o, qanunla nəzərdə tutulmuş vaxt ərzində hər hansı əsaslandırılmış etirazın dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri məhkəməyə təqdim etməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 284-5-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. Cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Azərbaycan Respublikası MPM-in 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-in 284-6.1-ci maddəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın tam və ya qismən təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. İş materiallarında olan sənədləri nəzərdən keçirib, sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra hesab edirəm ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan 12.02.2020-ci il tarixli, 20095390 nömrəli alğı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MMC tərəfindən “Philips” markalı tozsoran Cavabdeh nisyə satılmışdır. İş materiallarında olan 14.04.2020-ci il tarixli, 20223679 nömrəli alğı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MMC tərəfindən “Gorenje” markalı qəhvəüyüdən və “Braun” markalı buxarlı bişirici Cavabdeh nisyə satılmışdır. İş materiallarında olan 19.04.2020-ci il tarixli, 20230029 nömrəli alğı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MMC tərəfindən “Redmond” markalı şirəçəkən Cavabdeh nisyə satılmışdır. İş materiallarında olan 12.02.2020-ci il tarixli, 20095390 nömrəli alğı-satqı müqaviləsinə əlavəyə əsasən, Cavabdeh tərəfindən ilkin ödəniş daxil olmaqla 315 manat toplam məbləğin hər ay 17,5 manat olmaqla 18 ay ərzində ödənilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Əlavənin 5-ci maddəsinə əsasən, müştəri ödəniş cədvəlinin tələblərini 3 aydan artıq müddətdə yerinə yetirmədikdə, “ABC”-nin müqavilənin qiymətinin ödənilməmiş hissəsinin iki qatının və 32 manat cərimənin ödənilməsi barədə tələbini dərhal və mübahisəsiz yerinə yetirməlidir. İş materiallarında olan 14.04.2020-ci il tarixli, 20223679 nömrəli alğı-satqı müqaviləsinə əlavəyə əsasən, Cavabdeh tərəfindən ilkin ödəniş daxil olmaqla 271,6 manat toplam məbləğin hər ay 10,9 manat olmaqla 24 ay ərzində ödənilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Əlavənin 5-ci maddəsinə əsasən, müştəri ödəniş cədvəlinin tələblərini 3 aydan artıq müddətdə yerinə yetirmədikdə, “ABC”-nin müqavilənin qiymətinin ödənilməmiş hissəsinin iki qatının və 28 manat cərimənin ödənilməsi barədə tələbini dərhal və mübahisəsiz yerinə yetirməlidir. İş materiallarında olan 19.04.2020-ci il tarixli, 20230029 nömrəli alğı-satqı müqaviləsinə əlavəyə əsasən, Cavabdeh tərəfindən ilkin ödəniş daxil olmaqla 160,6 manat toplam məbləğin hər ay 6,4 manat olmaqla 24 ay ərzində ödənilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Əlavənin 5-ci maddəsinə əsasən, müştəri ödəniş cədvəlinin tələblərini 3 aydan artıq müddətdə yerinə yetirmədikdə, “ABC”-nin müqavilənin qiymətinin ödənilməmiş hissəsinin iki qatının və 17 manat cərimənin ödənilməsi barədə tələbini dərhal və mübahisəsiz yerinə yetirməlidir. İşə əlavə edilmiş 25.01.2022-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlinə əsasən, Cavabdeh 12.02.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsi üzrə alğı-satqı qiyməti 315 manat olan əsas borca 186 manat ödəniş etmiş, 129 manat ödənilməmiş hissə, 12 manat cərimə olmaqla, cəmi 141 manat, 14.04.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsi üzrə alğısatqı qiyməti 271,6 manat olan əsas borca 130 manat ödəniş etmiş, 141,6 manat ödənilməmiş hissə, 14 manat cərimə olmaqla, cəmi 155,6 manat, 19.04.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsi üzrə alğı-satqı qiyməti 160,6 manat olan əsas borca 66,6 manat ödəniş etmiş, 94 manat ödənilməmiş hissə, 9 manat cərimə olmaqla cəmi 103 manat, ümumilikdə isə 399,6 manat borcu vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsində əşya alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə görə isə, əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissəhissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alğı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Mülki Məcəllənin 600.4 və 600.5-ci maddələrinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Müqavilədə alıcının satıcı tərəfindən əşyanın verildiyi gündən başlayaraq əşyanın qiymətinə uyğun məbləğdən faizlər ödəmək vəzifəsi nəzərdə tutula bilər. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi başa düşülür. Öhdəliyi icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur (maddə 443.1). Borclu icranı gecikdirdikdə kreditor ona öhdəliyin icrası üçün zəruri vaxt təyin edə bilər. Əgər borclu öhdəliyi bu müddət də icra etməzsə, kreditor öhdəliyin icrası əvəzinə zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb edə bilər (maddə 443.5). Göründüyü kimi, tərəflər arasında nisyə alğı-satqı müqavilələri bağlanmaqla həmin müqavilələrdən irəli gələn öhdəliklər yaranmışdır. İddiaçı müqavilələr üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyini icra etmiş, lakin cavabdeh müqavilələr üzrə öhdəliyini yerinə yetirməmiş, nisyə aldığı əşyaların dəyərini müəyyən edilmiş müddət ərzində iddiaçıya tam ödəməmişdir. Azərbaycan Respublikasının MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Beləliklə, iddia təmin edilməli, Cavabdeh "xxxx" MMC-nin xeyrinə 12.02.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsi üzrə 129 manat ödənilməmiş hissə, 12 manat cərimə olmaqla, cəmi 141 manat, 14.04.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsi üzrə 141,6 manat ödənilməmiş hissə, 14 manat cərimə olmaqla, cəmi 155,6 manat, 19.04.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsi üzrə 94 manat ödənilməmiş hissə, 9 manat cərimə olmaqla, cəmi 103 manat, ümumilikdə 399,6 manat borc və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olmaqla cəmi 429,6 manat məbləğində pul tutulmalıdır. Yuxarıda şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 119, 284-5, 284-6, 357, 358, 360, 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq QƏT ETDİM: İddia təmin edilsin. Cavabdeh iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə 12.02.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsi üzrə 129 manat ödənilməmiş hissə, 12 manat cərimə olmaqla, cəmi 141 manat, 14.04.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsi üzrə 141,6 manat ödənilməmiş hissə, 14 manat cərimə olmaqla, cəmi 155,6 manat, 19.04.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsi üzrə 94 manat ödənilməmiş hissə, 9 manat cərimə olmaqla, cəmi 103 manat, ümumilikdə 399,6 manat borc və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olmaqla cəmi 429,6 (dörd yüz iyirmi doqquz manat altmış qəpik) manat məbləğində pul tutulsun. Qətnamədən, qətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Günay Axundova