Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(004)-2156/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(004)-2156/2025 17.03.2025 BAKI ŞƏHƏRİ YASAMAL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əlizadə Fariz Ariz oğlunun sədrliyi ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı «pul» tələbinə dair iddia ərizəsinə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Cavabdeh qarşı «pul» tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Tələb onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh İddiaçı MMC ilə xx.xx.2023-cü il tarixli 02694517 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli ********* nömrəli müqavilələr bağlamaqla 2 ədəd Nevada yataq tumba, Lotus matras, Nevada yatarq sürgülü dolab, Nevada yataq çarpayı bazalı, Nevada yataq termo, Playstation 5 almış və nəticədə 4070.55 (dörd min yetmiş manat əlli beş qəpik) manat öhdəliyi yaranmışdır. Cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozmuş və nəticədə alqı-satqı qiyməti 3340,80 manat olan 2 ədəd Nevada yataq tumba, Lotus matras, Nevada yatarq sürgülü dolab, Nevada yataq çarpayı bazalı, Nevada yataq termo üçün 1590,2 (min beş yüz doxsan manat iyirmi qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 795.1 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 2385,30 manat və alqı-satqı qiyməti 1764 manat olan Playstation 5 üçün 1123,5 (min yüz iyirmi üç manat əlli qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 561,75 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 1685,25 manat borcu yaranmışdır. Cavabdehin ödədiyi məbləğ 2391.1 manat təşkil edir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən, ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində Müştəri mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Göstərilənlərə əsasən, Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli 02694517 nömrəli müqaviləyə əsasən 1590,2 (min beş yüz doxsan manat iyirmi qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 795.1 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 2385,30 manat, xx.xx.2023-cü il tarixli ********* nömrəli müqaviləyə əsasən 1123,5 (min yüz iyirmi üç manat əlli qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 561,75 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 1685,25 manat borc və ödənilmiş 60,71 (altmış manat yetmiş bir qəpik) manat dövlət rüsumunun tutularaq İddiaçınə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılması xahiş edilmişdir. Məhkəmə iddia tələbinin qiyməti beş min manatdan az olduğuna görə iddia ərizəsinə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanılmış xx.xx.2023-cü il tarixli 02694517 nömrəli müqavilədən görünür ki, 2 ədəd Nevada yataq tumba, Lotus matras, Nevada yatarq sürgülü dolab, Nevada yataq çarpayı bazalı, Nevada yataq termonu İddiaçı MMC Cavabdeh satmış, cavabdeh alınmış əşyanın əvəzində yuxarıda qeyd olunan müqavilə ilə müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanılmış xx.xx.2023-cü il tarixli ********* nömrəli müqavilədən görünür ki, Playstation 5 İddiaçı MMC Cavabdeh satmış, cavabdeh alınmış əşyanın əvəzində yuxarıda qeyd olunan müqavilə ilə müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İddiaçı MMC tərəfindən məhkəməyə təqdim edilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli maliyyə cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh İddiaçı MMC-yə xx.xx.2023-cü il tarixli 02694517 nömrəli müqaviləyə əsasən 1590,2 (min beş yüz doxsan manat iyirmi qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 795.1 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 2385,30 manat, xx.xx.2023-cü il tarixli ********* nömrəli müqaviləyə əsasən 1123,5 (min yüz iyirmi üç manat əlli qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 561,75 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 1685,25 manat borcu vardır. İş materiallarına əsasən müəyyən olunur ki, iddiaçı tərəfindən xx.xx.2025-ci il tarixli yazılı bildiriş göndərilməklə cavabdehə pul məbləğinin ödənilməsi təklif edilmiş, lakin, müsbət nəticə əldə olunmamışdır. Məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin olunmalıdır. Sözügedən iddia tələbinin qanuni əsası qismində tərəflər arasında bağlanmış nisyə alqı-satqı müqavilələrinin şərtləri və Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin (bundan sonra: MM) 462 (cəriməyə münasibətdə), 467 (cərimə borcunun azaldılmasına münasibətdə) və 600.4-cü (əsas borca münasibətdə) maddələri çıxış edir. MM-in 462.1-ci maddəsinə əsasən,dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmununu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir. MM-in 467-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. MM-in 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. İş materiallarından görünür ki, Alıcı Cavabdeh Satıcı ilə bağladığı yuxarıda qeyd olunan xx.xx.2023-cü il tarixli 02694517 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli ********* nömrəli müqavilələr üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməmişdir. Sözügedən müqavilələr “müqavilə azadlığı” prinsipinin kontekstindən etibarlı müqavilə hesab edilir, müqavilə üzrə tam və ya hissəvi (müvafiq bəndlər üzrə) etibarsızlıq xüsusatları müəyyən edilmir. Belə olan halda, satıcının verilmiş əşyaların ödənilməsini tələb etmək hüququ vardır. Məhkəmə MM-in 467-ci maddəsinə əsasən, xx.xx.2023-cü il tarixli 02694517 nömrəli müqavilə üzrə cərimə pulunu 795.1 manat məbləğində deyil, 50 (əlli) manat (əsas öhdəliyin 10%-ə qədər həddində) məbləğində, xx.xx.2023-cü il tarixli ********* nömrəli müqavilə üzrə cərimə pulunu 561.75 manat deyil, 50 (əlli) manat tutmağı məqsədə müvafiq hesab edir. Belə ki, iddia tələbində qeyd olunan məbləğdə cərimə pulunun tutulması əsaslı, qanuni və ədalətli hesab edilə bilməz. Cərimə pulunun aşağı məbləğdə müəyyən edilməsi bazar iqtisadiyyatının təşviq edilməsi, mövcud iqtisadi şərtlər, biznes maraqları nəzərə alınmaqla iddiaçı nöqteyinəzərdən, cərimə pulunun yuxarı məbləğdə müəyyən edilməsi cavabdeh nöqteyinəzərdən məqsədə müvafiq hesab edilmir. İddia tələbinin faktiki və hüquqi halları ilə tərəflər arasında bağlanmış nisyə alqısatqı müqavilələrinin şərtləri və MM-in 462 (cəriməyə münasibətdə), 467 (cərimə borcunun azaldılmasına münasibətdə) və 600.4-cü (əsas borca münasibətdə) maddələrinin dispozitiv şərtləri eynilik təşkil edir. Məhkəmə tərəfindən müəyyən olundu ki, Cavabdeh İddiaçı MMC ilə xx.xx.2023-cü il tarixli 02694517 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli ********* nömrəli müqavilələr bağlamaqla 2 ədəd Nevada yataq tumba, Lotus matras, Nevada yatarq sürgülü dolab, Nevada yataq çarpayı bazalı, Nevada yataq termo, Playstation 5 almış almışdır. Cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2023-cü il tarixli 02694517 nömrəli müqaviləyə əsasən 1590,2 (min beş yüz doxsan manat iyirmi qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 50 (əlli) manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 1640,2 (min altı yüz qırx manat iyirmi qəpik) manat, xx.xx.2023-cü il tarixli ********* nömrəli müqaviləyə əsasən 1123,5 (min yüz iyirmi üç manat əlli qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 50 (əlli) manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 1173,5 (min yüz yetmiş üç manat əlli qəpik) manat, yekun olaraq 2813,7 (iki min səkkiz yüz on üç manat yetmiş qəpik) manat borcu yaranmışdır. Cavabdehin ödədiyi məbləğ 2391.1 manat təşkil edir. Məhkəmə iddiaya iddiaçının tələbi həcmində baxır. Azərbaycan Respublikası MPM-in 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Məhkəmənin mülki prosesdə arbitr rolunda çıxış etməsi nəzərə alınmaqla, öz təşəbbüsü ilə proses iştirakçılarının lehinə və ya əlehinə sübutlar toplaması və ya bu istiqamətdə müəyyən prosessual fəaliyyət göstərməsi yolverilməzdir. Cavabdeh tərəfindən iddia tələbinin təkzib edilməsi istiqamətində sənəd, sübut və ya materiallar məhkəməyə təqdim edilməmiş, aktiv sübutetmə (təkzibetmə) fəaliyyəti təşkil edilməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinin tələblərinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Belə olan halda, iddiaçı tərəfindən dövlət rüsumu kimi ödənilmiş 60,71 manat məhkəmə xərcinin 48 (qırx səkkiz) manat hissəsi cavabdehə aid edilməlidir. Beləliklə, məhkəmə mülki qanunvericiliyin yuxarıda qeyd edilən normalarını nəzərə alaraq hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli 02694517 nömrəli müqaviləyə əsasən 1590,2 (min beş yüz doxsan manat iyirmi qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 50 (əlli) manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 1640,2 (min altı yüz qırx manat iyirmi qəpik) manat, xx.xx.2023-cü il tarixli ********* nömrəli müqaviləyə əsasən 1123,5 (min yüz iyirmi üç manat əlli qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 50 (əlli) manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 1173,5 (min yüz yetmiş üç manat əlli qəpik) manat, yekun olaraq 2813,7 (iki min səkkiz yüz on üç manat yetmiş qəpik) manat pul və dövlət rüsumu qismində ödənilmiş 60,71 manat məhkəmə xərcinin 48 (qırx səkkiz) manat hissəsi tutularaq İddiaçınə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən, ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-230 və 284-5.3-cü maddələrini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİ: İddiaçı Cavabdeh qarşı «pul» tələbinə dair iddiası qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli 02694517 nömrəli müqaviləyə əsasən 1590,2 (min beş yüz doxsan manat iyirmi qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 50 (əlli) manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 1640,2 (min altı yüz qırx manat iyirmi qəpik) manat, xx.xx.2023-cü il tarixli ********* nömrəli müqaviləyə əsasən 1123,5 (min yüz iyirmi üç manat əlli qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 50 (əlli) manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 1173,5 (min yüz yetmiş üç manat əlli qəpik) manat, yekun olaraq 2813,7 (iki min səkkiz yüz on üç manat yetmiş qəpik) manat pul və dövlət rüsumu qismində ödənilmiş 60,71 manat məhkəmə xərcinin 48 (qırx səkkiz) manat hissəsi tutularaq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Fariz Əlizadə