Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(004)-2675/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(004)-2675/2025 23.04.2025 BAKI ŞƏHƏRİ YASAMAL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əlizadə Fariz Ariz oğlunun sədrliyi ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı «pul» tələbinə dair iddia ərizəsinə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Cavabdeh qarşı «pul» tələbi dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Tələb onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh İddiaçı MMC ilə xx.xx.2023-cü il tarixli, 04154577 nömrəli müqavilə bağlamaqla ZigZag One 50cc moped almış və nəticədə 2062.46 (iki min altmış iki manat qırx altı qəpik) manat öhdəliyi yaranmışdır. Cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2023-cü il tarixli, 04154577 nömrəli müqavilə üzrə alqı-satqı qiyməti 2862 manat olan ZigZag One 50cc moped üçün 1874.96 (min səkkiz yüz yetmiş dörd manat doxsan altı qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 187.50 (yüz səksən yeddi manat əlli qəpik) manat cərimə pulu olmaqla, ümumilikdə 2062.46 (iki min altmış iki manat qırx altı qəpik) manat borcu yaranmışdır. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən, ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində Müştəri mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Cavabdehin ödədiyi məblğ 987.04 manat təşkil edir. Göstərilənlərə əsasən, Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli, 04154577 nömrəli müqaviləyə əsasən 1874.96 (min səkkiz yüz yetmiş dörd manat doxsan altı qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 187.50 (yüz səksən yeddi manat əlli qəpik) manat cərimə pulu olmaqla, ümumilikdə 2062.46 (iki min altmış iki manat qırx altı qəpik) manat borc və ödənilmiş 40.63 (qırx manat altmış üç qəpik) manat dövlət rüsumunun tutularaq İddiaçınə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılması xahiş edilmişdir. Məhkəmə iddia tələbinin qiyməti beş min manatdan az olduğuna görə iddia ərizəsinə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanılmış xx.xx.2023-cü il tarixli, 04154577 nömrəli müqavilədən görünür ki, ZigZag One 50cc markalı mopedi İddiaçı MMC Cavabdeh satmış, cavabdeh alınmış əşyanın əvəzində yuxarıda qeyd olunan 1-ci müqavilə ilə müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İddiaçı MMC tərəfindən məhkəməyə təqdim edilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli maliyyə cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh İddiaçı MMC-yə xx.xx.2023-cü il tarixli, 04154577 nömrəli müqavilə üzrə 1874.96 (min səkkiz yüz yetmiş dörd manat doxsan altı qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 187.50 (yüz səksən yeddi manat əlli qəpik) manat cərimə pulu olmaqla, ümumilikdə 2062.46 (iki min altmış iki manat qırx altı qəpik) manat borcu vardır. İş materiallarına əsasən müəyyən olunur ki, iddiaçı tərəfindən xx.xx.2025-ci il tarixli yazılı bildiriş göndərilməklə cavabdehə pul məbləğinin ödənilməsi təklif edilmiş, lakin, müsbət nəticə əldə olunmamışdır. Məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi əsaslıdır və təmin olunmalıdır. Sözügedən iddia tələbinin qanuni əsası qismində tərəflər arasında bağlanmış nisyə alqı-satqı müqavilələrinin şərtləri və Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin (bundan sonra: MM) 462 (cəriməyə münasibətdə) və 600.4-cü (əsas borca münasibətdə) maddələri çıxış edir. MM-in 462.1-ci maddəsinə əsasən,dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmununu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir. MM-in 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. İş materiallarından görünür ki, Alıcı Cavabdeh Satıcı ilə bağladığı yuxarıda qeyd olunan xx.xx.2023-cü il tarixli, 04154577 nömrəli müqavilə üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməmişdir. Belə olan halda, satıcının verilmiş əşyaların ödənilməsini tələb etmək hüququ vardır. İddia tələbinin faktiki və hüquqi halları ilə tərəflər arasında bağlanmış nisyə alqısatqı müqavilələrinin şərtləri və MM-in 462 (cəriməyə münasibətdə) və 600.4-cü (əsas borca münasibətdə) maddələrinin dispozitiv şərtləri eynilik təşkil edir. Məhkəmə tərəfindən müəyyən olundu ki, Cavabdeh İddiaçı MMC ilə xx.xx.2023-cü il tarixli, 04154577 nömrəli müqavilə bağlamaqla olan , ZigZag One 50cc markalı moped almış, müqavilə öhdəliklərinə əməl etməmiş və nəticədə xx.xx.2023-cü il tarixli, 04154577 nömrəli müqavilə üzrə 1874.96 (min səkkiz yüz yetmiş dörd manat doxsan altı qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 187.50 (yüz səksən yeddi manat əlli qəpik) manat cərimə pulu olmaqla, ümumilikdə 2062.46 (iki min altmış iki manat qırx altı qəpik) manat öhdəliyi yaranmışdır. Cavabdehin müqavilə üzrə ödədiyi məbləğ 987.04 manat təşkil edir. Məhkəmə iddiaya iddiaçının tələbi həcmində baxır. Azərbaycan Respublikası MPM-in 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Məhkəmənin mülki prosesdə arbitr rolunda çıxış etməsi nəzərə alınmaqla, öz təşəbbüsü ilə proses iştirakçılarının lehinə və ya əlehinə sübutlar toplaması və ya bu istiqamətdə müəyyən prosessual fəaliyyət göstərməsi yolverilməzdir. Cavabdeh tərəfindən iddia tələbinin təkzib edilməsi istiqamətində sənəd, sübut və ya materiallar məhkəməyə təqdim edilməmiş, aktiv sübutetmə (təkzibetmə) fəaliyyəti təşkil edilməmişdir. Cavabdeh xx.xx.2025-ci il tarixdə məhkəməyə ərizə ilə müraciət edərək bildirmişdir ki, “müqavilə üzrə aylıq ödəniş 160 manat təşkil edir, onun isə hər ay 100 manat ödəmək imkanı vardır. İşləmir. Aylıq ödənişin 100 manat müəyyən edilməsini xahiş edir”. Sözügedən arqumentə münasibətdə məhkəmə qeyd edir ki, “müqavilə azadlığı” prinsipi və MM-in 390.1 və 390.5-ci maddələrinin dispozitiv şərtləri nöqteyi-nəzərdə etibarlı müqavilə üzrə müqavilə tərəfləri öhdəliklərinə əməl etməkdə mükəlləfdirlər. Müqavilə şərtləri müqavilə tərəfləri (satıcı və alıcı) üçün öhdəlik yaradır. Müqavilənin ləğvi və ya dəyişdirilməsi əsasları hazırda mövcud deyildir. Cavabdehin qeyd etdiyi ödəmə üsulunun (aylıq 100 manat olmaqla) məhkəmə qərarının icrası mərhələsində nəzərdən keçirilməsi mümkündür. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinin tələblərinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Belə olan halda, iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 40.63 (qırx manat altmış üç qəpik) manat məhkəmə xərci cavabdehə aid edilməlidir. Beləliklə, məhkəmə mülki qanunvericiliyin yuxarıda qeyd edilən normalarını nəzərə alaraq hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli, 04154577 nömrəli müqaviləyə əsasən 1874.96 (min səkkiz yüz yetmiş dörd manat doxsan altı qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 187.50 (yüz səksən yeddi manat əlli qəpik) manat cərimə pulu olmaqla, ümumilikdə 2062.46 (iki min altmış iki manat qırx altı qəpik) manat borc və ödənilmiş 40.63 (qırx manat altmış üç qəpik) manat dövlət rüsumu tutularaq İddiaçınə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən, ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-230 və 284-5.3-cü maddələrini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİ: İddiaçı Cavabdeh qarşı «pul» tələbinə dair iddiası təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli, 04154577 nömrəli müqaviləyə əsasən 1874.96 (min səkkiz yüz yetmiş dörd manat doxsan altı qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 187.50 (yüz səksən yeddi manat əlli qəpik) manat cərimə pulu olmaqla, ümumilikdə 2062.46 (iki min altmış iki manat qırx altı qəpik) manat borc və ödənilmiş 40.63 (qırx manat altmış üç qəpik) manat dövlət rüsumu tutularaq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Fariz Əlizadə