Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(004)-5217/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(004)-5217/2022 18.10.2022 BAKI ŞƏHƏRİ YASAMAL RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin hakimi Axundova Günay Təyar qızı, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair mülki işə kiçik iddia üzrə (sadələşdirilmiş icraat üzrə) icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİM: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair sadələşdirilmiş icraat üzrə iddia ərizəsi ilə xx.xx.2022-ci il tarixdə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə 01 saylı əlavə olan xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən “X1” markalı saat üçün 426,3 manat ödənilməmiş hissə, 42,7 manat cərimə, xx.xx.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə 01 saylı əlavə olan xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********34543 olan “X2 8” markalı telefon və “Xiaomi Mi band 4” markalı saat üçün 317,4 manat ödənilməmiş hissə, 31,6 manat cərimə, xx.xx.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə 01 saylı əlavə olan xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********41554 olan “Samsung Galaxy A71” markalı telefon üçün 369,4 manat ödənilməmiş hissə, 36,6 manat cərimə olmaqla, ümumilikdə 1224 manat borc və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olan 32,24 manat məbləğində pulun Cavabdeh "xxxx" MMC-nin xeyrinə tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq tərəf olduqları mülki işə, iddianın məbləği beş min manatdan az olduğundan sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılacağı barədə cavabdehə iddia ərizəsinin və ona əlavə edilmiş sənədlərin surəti əlavə edilməklə rəsmi bildirişlər göndərilmişdir. Ona iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazı olduğu halda, öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri 10 (on) iş günü müddətində Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinə təqdim etməsi xahiş edilmişdir. Cavabdeh məhkəmə bildirişi və ona əlavə edilmiş sənədlər lazımı qaydada göndərilmiş, lakin o, qanunla nəzərdə tutulmuş vaxt ərzində hər hansı əsaslandırılmış etirazın dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri məhkəməyə təqdim etməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 284-5-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. Cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Azərbaycan Respublikası MPM-in 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-in 284-6.1-ci maddəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın tam və ya qismən təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. İş materiallarında olan sənədləri nəzərdən keçirib, sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra hesab edirəm ki, iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan xx.xx.2020-ci il tarixli, 20365673 nömrəli alğı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MMC tərəfindən “X1” markalı saat Cavabdeh nisyə satılmışdır. İş materiallarında olan xx.xx.2020-ci il tarixli, 20356746 nömrəli alğı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MMC tərəfindən İMEİ kodu **********34543 olan “X2 8” markalı telefon və “Xiaomi Mi band 4” markalı saat Cavabdeh nisyə satılmışdır. İş materiallarında olan xx.xx.2020-ci il tarixli, 20362329 nömrəli alğı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MMC tərəfindən İMEİ kodu **********41554 olan “Samsung Galaxy A71” markalı telefon Cavabdeh nisyə satılmışdır. İş materiallarında olan xx.xx.2020-ci il tarixli, 20365673 nömrəli alğı-satqı müqaviləsinə əlavəyə əsasən Cavabdeh tərəfindən ilkin ödəniş 85 manat olmaqla 774,4 manat toplam məbləğin hər ay 38,3 manat olmaqla 18 ay ərzində ödənilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Əlavənin 5-ci maddəsinə əsasən, müştəri ödəniş cədvəlinin tələblərini 3 aydan artıq müddətdə yerinə yetirmədikdə, “ABC”-nin müqavilənin qiymətinin ödənilməmiş hissəsinin iki qatının və 78 manat cərimənin ödənilməsi barədə tələbini dərhal və mübahisəsiz yerinə yetirməlidir. İş materiallarında olan xx.xx.2020-ci il tarixli, 20365673 nömrəli alğı-satqı müqaviləsinə xx.xx.2021-ci il tarixli əlavə sazişə əsasən ilkin ödəniş 21,1439 manat olmaqla 634,317 manat toplam məbləğin hər ay 21,14 manat olmaqla 29 ay ərzində ödənilməsi nəzərdə tutulmuşdur. İş materiallarında olan xx.xx.2020-ci il tarixli, 20356746 nömrəli alğı-satqı müqaviləsinə əlavəyə əsasən Cavabdeh tərəfindən ilkin ödəniş daxil olmaqla 832,8 manat toplam məbləğin hər ay 69,4 manat olmaqla 12 ay ərzində ödənilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Əlavənin 5-ci maddəsinə əsasən, müştəri ödəniş cədvəlinin tələblərini 3 aydan artıq müddətdə yerinə yetirmədikdə, “ABC”-nin müqavilənin qiymətinin ödənilməmiş hissəsinin iki qatının və 84 manat cərimənin ödənilməsi barədə tələbini dərhal və mübahisəsiz yerinə yetirməlidir. İş materiallarında olan xx.xx.2020-ci il tarixli, 20356746 nömrəli alğı-satqı müqaviləsinə xx.xx.2021-ci il tarixli, 01 nömrəli əlavə sazişə əsasən ilkin ödəniş 36,0525 manat olmaqla 721,05 manat toplam məbləğin hər ay 36,05 manat olmaqla 19 ay ərzində ödənilməsi nəzərdə tutulmuşdur. İş materiallarında olan xx.xx.2020-ci il tarixli, 20362329 nömrəli alğı-satqı müqaviləsinə əlavəyə əsasən, Cavabdeh tərəfindən ilkin ödəniş 172 manat olmaqla 1170,4 manat toplam məbləğin hər ay 83,2 manat olmaqla 12 ay ərzində ödənilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Əlavənin 5-ci maddəsinə əsasən, müştəri ödəniş cədvəlinin tələblərini 3 aydan artıq müddətdə yerinə yetirmədikdə, “ABC”-nin müqavilənin qiymətinin ödənilməmiş hissəsinin iki qatının və 118 manat cərimənin ödənilməsi barədə tələbini dərhal və mübahisəsiz yerinə yetirməlidir. İş materiallarında olan xx.xx.2020-ci il tarixli, 20362329 nömrəli alğı-satqı müqaviləsinə xx.xx.2021-ci il tarixli, 01 nömrəli əlavə sazişə əsasən ilkin ödəniş 45 manat olmaqla 810,0226 manat toplam məbləğin hər ay 45 manat olmaqla 17 ay ərzində ödənilməsi nəzərdə tutulmuşdur. İşə əlavə edilmiş xx.xx.2022-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlinə əsasən, Cavabdeh xx.xx.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə 01 saylı əlavə olan xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 426,3 manat ödənilməmiş hissə, 42,7 manat cərimə olmaqla, cəmi 469 manat, xx.xx.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə 01 saylı əlavə olan xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 317,4 manat ödənilməmiş hissə, 31,6 manat cərimə olmaqla, cəmi 349 manat, xx.xx.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə 01 saylı əlavə olan xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 369,4 manat ödənilməmiş hissə, 36,6 manat cərimə olmaqla, ümumilikdə 1224 manat borcu vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsində əşya alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə görə isə, əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissəhissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alğı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Mülki Məcəllənin 600.4 və 600.5-ci maddələrinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Müqavilədə alıcının satıcı tərəfindən əşyanın verildiyi gündən başlayaraq əşyanın qiymətinə uyğun məbləğdən faizlər ödəmək vəzifəsi nəzərdə tutula bilər. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi başa düşülür. Öhdəliyi icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur (maddə 443.1). Borclu icranı gecikdirdikdə kreditor ona öhdəliyin icrası üçün zəruri vaxt təyin edə bilər. Əgər borclu öhdəliyi bu müddət də icra etməzsə, kreditor öhdəliyin icrası əvəzinə zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb edə bilər (maddə 443.5). Göründüyü kimi, tərəflər arasında nisyə alğı-satqı müqavilələri bağlanmaqla həmin müqavilələrdən irəli gələn öhdəliklər yaranmışdır. İddiaçı müqavilələr üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyini icra etmiş, lakin cavabdeh müqavilələr üzrə öhdəliyini yerinə yetirməmiş, nisyə aldığı əşyaların dəyərini müəyyən edilmiş müddət ərzində iddiaçıya tam ödəməmişdir. Cərimənin əsas borca münasibətdə kifayət qədər yüksək və tənasübsüz olmasını, həmçinin tərəflərin əmlak mənafelərini nəzərə alaraq hesab edirəm ki, Cavabdeh iddiaçının xeyrinə tutulacaq cərimənin miqdarı azaldılaraq xx.xx.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə 01 saylı əlavə olan xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 30 manat, xx.xx.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə 01 saylı əlavə olan xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 22 manat və xx.xx.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə 01 saylı əlavə olan xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 26 manat məbləğində cərimə borcu müəyyən edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Beləliklə, iddia qismən təmin edilməli, Cavabdeh "xxxx" MMC-nin xeyrinə xx.xx.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə 01 saylı əlavə olan xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 426,3 manat ödənilməmiş hissə, 30 manat cərimə olmaqla, cəmi 456,3 manat, xx.xx.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə 01 saylı əlavə olan xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 317,4 manat ödənilməmiş hissə, 22 manat cərimə olmaqla, cəmi 339,4 manat, xx.xx.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə 01 saylı əlavə olan xx.xx.2021ci il tarixli müqavilə üzrə 369,4 manat ödənilməmiş hissə, 26 manat cərimə olmaqla, cəmi 395,4 manat, ümumilikdə isə 1191,1 manat borc və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olan 31,91 manat məbləğində pul tutulmalı, iddia tələbi qalan hissədə təmin edilməməlidir. Azərbaycan Respublikasının MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Yuxarıda şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 119, 284-5, 284-6, 357, 358, 360, 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq QƏT ETDİM: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə xx.xx.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə 01 saylı əlavə olan xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 426,3 manat ödənilməmiş hissə, 30 manat cərimə olmaqla, cəmi 456,3 manat, xx.xx.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə 01 saylı əlavə olan xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 317,4 manat ödənilməmiş hissə, 22 manat cərimə olmaqla, cəmi 339,4 manat, xx.xx.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə 01 saylı əlavə olan xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 369,4 manat ödənilməmiş hissə, 26 manat cərimə olmaqla, cəmi 395,4 manat, ümumilikdə isə 1191,1 (bir min yüz doxsan bir manat on qəpik) manat borc və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olan 31,91 (otuz bir manat doxsan bir qəpik) manat məbləğində pul tutulsun. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Ödənilmiş dövlət rüdumu qalan hissədə iddiaçıya aid edilsin. Qətnamədən, qətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetdən Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apelyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Günay Axundova