Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(005)-2800/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(005)-2800/2022 27.07.2022 BAKI ŞƏHƏRİ NƏRİMANOV RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsinin hakimi Novruzova Aytən Nazim qızı, İddiaçı MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı MMC iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2021-ci il tarixli 1.101.007646 nömrəli nisyə alğı-satqı müqaviləsi üzrə 576 (beş yüz yetmiş altı) manat əsas borcun, icranı gecikdirdiyinə görə illik 5 faiz olmaqla 1 il 1 ay üçün 28,80 (iyirmi səkkiz manat 80 qəpik) manat, habelə 50 (əlli) manat cərimənin; xx.xx.2021-ci il tarixli 1.101.007647 nömrəli nisyə alğı-satqı müqaviləsi üzrə 36 (otuz altı) manat əsas borcun, icranı gecikdirdiyinə görə illik 5 faiz olmaqla 1 il 1 ay üçün 1,8 (bir manat 80 qəpik) manat, habelə 50 (əlli) manat cərimənin, ümumilikdə isə 742,60 (yeddi yüz qırx iki manat 60 qəpik) manat vəsaitin və ödənilmiş 30 (otuz) manat dövlət rüsumunun Cavabdeh tutularaq İddiaçı MMC-nə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, borclu Cavabdeh İddiaçı MMC ilə aralarında bağlanılmış xx.xx.2021-ci il tarixli 1.101.007646 nömrəli və xx.xx.2021-ci il tarixli 1.101.007647 nömrəli nisyə alğı-satqı müqavilələrinə əsasən müvafiq olaraq 720,70 manat və 54,10 manat dəyərində məişət avadanlıqları əldə etmişdir.Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli 1.101.007646 nömrəli müqavilə üzrə ilkin ödəniş olaraq 144,70 manat ödəniş etmiş, qalıq 576 (beş yüz yetmiş altı) manatı 12 ay müddətində hər ay 48 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Bu müqavilə üzrə ödəniş ümumiyyətlə aparılmamış, qalıq borc isə 576 (beş yüz yetmiş altı) manat təşkil edir. xx.xx.2021-ci il tarixli 1.101.007647 nömrəli müqaviləyə əsasən isə cavabdeh ilkin ödəniş olaraq 18,10 manat ödəniş etmiş, qalıq 36 (otuz altı) manatı 2 ay müddətinə hər ay 18 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Bu müqavilə üzrə ödəniş ümumiyyətlə aparılmamış, qalıq borc isə 36 (otuz altı) manat təşkil edir. Borcun ödənilməsini təmin etmək məqsədilə borclu ilə dəfələrlə telefon əlaqəsi saxlanılmış, həmçinin, cavabdehə xx.xx.2022-ci il tarixli 037 nömrəli məktubla xəbərdarlıq göndərilərək borcun 5 gün ərzində ödənilməsi xahiş olunsa da, tələb icra edilməmişdir. Hazırda borclunun müqavilələr üzrə İddiaçı MMC-nə olan ümumi borcu 742,60 (yeddi yüz qırx iki manat 60 qəpik) manat təşkil edir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 23-1-ci fəslində təsbit edilmiş müddəaları rəhbər tutaraq, iddianın qiymətini nəzərə alıb, ərizəyə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmışdır. Məhkəmə tərəfindən Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədlərin təqdim olunması barədə bildiriş cavabdehə qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə göndərilmiş, lakin cavabdeh tərəfindən iddiaçının tələbinə dair hər hansı münasibət bildirilməmişdir. Ərizəyə əlavə olunmuş sənədlərlə müəyyən edilmişdir ki, Cavabdeh İddiaçı MMC ilə aralarında bağlanılmış xx.xx.2021-ci il tarixli 1.101.007646 nömrəli və xx.xx.2021-ci il tarixli 1.101.007647 nömrəli nisyə alğı-satqı müqavilələrinə əsasən müvafiq olaraq 720,70 manat və 54,10 manat dəyərində məişət avadanlıqları əldə etmişdir. Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli 1.101.007646 nömrəli müqavilə üzrə ilkin ödəniş olaraq 144,70 manat ödəniş etmiş, qalıq 576 (beş yüz yetmiş altı) manatı 12 ay müddətində hər ay 48 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Bu müqavilə üzrə ödəniş ümumiyyətlə aparılmamış, qalıq borc isə 576 (beş yüz yetmiş altı) manat təşkil edir. xx.xx.2021-ci il tarixli 1.101.007647 nömrəli müqaviləyə əsasən isə cavabdeh ilkin ödəniş olaraq 18,10 manat ödəniş etmiş, qalıq 36 (otuz altı) manatı 2 ay müddətinə hər ay 18 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürsə də, bu müqavilə üzrə ödəniş ümumiyyətlə aparılmamış, qalıq borc isə 36 (otuz altı) manat təşkil edir. Hazırda iddiaçı xx.xx.2021-ci il tarixli 1.101.007646 nömrəli və xx.xx.2021-ci il tarixli 1.101.007647 nömrəli nisyə alğı-satqı müqavilələri üzrə 742,60 (yeddi yüz qırx iki manat 60 qəpik) manat borcunun yarandığını iddia edir və bu məbləği, habelə dövlət rüsumu qismində ödədiyi 30 (otuz ) manat məbləğində pulu cavabdehdən tələb edir. Cavabdeh tərəfindən iddiaçının tələbinə dair münasibət bildirilməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır; 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür; 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir; 462.1-ci maddəsinə görə dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir; 463.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu haqqında razılaşma əsas öhdəliyin formasından asılı olmayaraq yazılı formada bağlanmalıdır; 465.2-ci maddəsinə görə, əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödəniməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər; 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyanın nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müdətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir; 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər; 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Göründüyü kimi, iddiaçı ilə cavabdeh arasında bağlanmış nisyə alqı-satqı müqaviləsinə əsasən iddiaçı müqavilələrin predmeti olan və yuxarıda göstərilən əşyanı müəyyən edilmiş müddətlərdə və məbləğlərdə onun dəyərini ödəmək şərti ilə cavabdehə nisyə satmışdır. Həmin müqavilədə əşyanın qiyməti, ödənişin qaydası, müddəti və məbləği göstərilmişdir. Cavabdeh həmin əşyaları qəbul etmiş, lakin müqavilə üzrə müəyyən edilmiş müddətlərdə və məbləğlərdə ödənişlər etməmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi əsaslıdır və tam təmin edilməli, Cavabdeh onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliyin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdeh olduğundan, öz öhdəliyinin hər bir təqsirli pozuntusuna görə məsuliyyət daşımalı, 742,60 (yeddi yüz qırx iki manat 60 qəpik) manat borc İddiaçı MMC-nin xeyrinə tutulmalıdır. Məhkəmə araşdırması zamanı Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 284- 5.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş işə iddia icraatı qaydasında baxılması əsasları aşkar olunmamışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin: 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir; 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir; 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir.; 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir; 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər; 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır; 284-6.1-ci maddəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Beləliklə, məhkəmə tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halında hüquqi qiymət verərək, təqdim edilmiş sənədlər iş üzrə yekun qərarın çıxarılması üçün kifayət etdiyindən, habelə iddiaçının tələbi aşkar və əsaslandırılmış olduğundan hesab edir ki, iddia təmin edilməli, Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli 1.101.007646 nömrəli nisyə alğı-satqı müqaviləsi üzrə 576 (beş yüz yetmiş altı) manat əsas borc, icranı gecikdirdiyinə görə illik 5 faiz olmaqla 1 il 1 ay üçün 28,80 (iyirmi səkkiz manat 80 qəpik) manat, habelə 50 (əlli) manat cərimənin; xx.xx.2021-ci il tarixli 1.101.007647 nömrəli nisyə alğı-satqı müqaviləsi üzrə 36 (otuz altı) manat əsas borcun, icranı gecikdirdiyinə görə illik 5 faiz olmaqla 1 il 1 ay üçün 1,8 (bir manat 80 qəpik) manat, habelə 50 (əlli) manat cərimənin, ümumilikdə isə 742,60 (yeddi yüz qırx iki manat 60 qəpik) manat borc və 30 (otuz) manat ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq İddiaçı MMC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Qeyd olanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin119, 284-6-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli 1.101.007646 nömrəli nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə 576 (beş yüz yetmiş altı) manat əsas borc, icranı gecikdirdiyinə görə illik 5 faiz olmaqla 1 il 1 ay üçün 28,80 (iyirmi səkkiz manat 80 qəpik) manat, habelə 50 (əlli) manat cərimənin; xx.xx.2021-ci il tarixli 1.101.007647 nömrəli nisyə alğı-satqı müqaviləsi üzrə 36 (otuz altı) manat əsas borcun, icranı gecikdirdiyinə görə illik 5 faiz olmaqla 1 il 1 ay üçün 1,8 (bir manat 80 qəpik) manat, habelə 50 (əlli) manat cərimənin, ümumilikdə isə 742,60 (yeddi yüz qırx iki manat 60 qəpik) manat borc və 30 (otuz) manat ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq İddiaçı MMC-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamədən onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Aytən Novruzova