Bakı Şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(006)-6000/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(006)-6000/2025 23.01.2026 BAKI ŞƏHƏRİ NƏSİMİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Heydərova Əfsanə Elbrus qızı, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “alqı-satqı müqaviləsi üzrə yaranmış borcun ödənilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsinə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: Təsviri hissə: İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti məhkəməyə iddia ərizəsi ilə müraciət edərək, xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, APPLE MACBOOK AİR 13 üçün , 1867.22 (min səkkiz yüz altmış yeddi manat, 22 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 186.72 (yüz səksən altı manat, 72 qəpik) manat cərimə, xx.xx.2024 -cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ Kod **********50438 İPHONE 15 PRO MAXüçün 1382.36 (min üç yüz səksən iki manat, 36 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilən 23.6 (iyirmi üç manat, 60 qəpik) 138.24 (yüz otuz səkkiz manat, 24 qəpik) manat cərimə; xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ Kod **********39575 SAMSUNG GALAXY S23, İMEİ Kod **********18389 İPHONE 14 PRO MAX, APPLE ADAPTER, SAMSUNG CHARGER, PAKET XXXL xidümçəütni 727.34 (yeddi yüz iyirmi yeddi manat, 34 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilən 47.2 (qırx yeddi manat, 20 qəpik), 72.73 (yetmiş iki manat, 73 qəpik) manat cərimə, ümumilikdə 4445.41 manat borc, 64.46 manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış xx.xx.2025-ci il, xx.xx.2024-ci il, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilələrə əsasən, APPLE MACBOOK AİR 13, İMEİ Kod **********50438 İPHONE 15 PRO MAX, İMEİ Kod **********39575 SAMSUNGGALAXY S23, İMEİ Kod **********18389 İPHONE 14 PRO MAX, APPLE ADAPTER, SAMSUNG CHARGER, PAKET XXXL xidməti almış və nəticədə 4445.41 (dörd min dörd yüz qırx beş manat, 41 qəpik) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alqısatqı qiyməti 1978.02 (min doqquz yüz yetmiş səkkiz manat, 2 qəpik) manat (18 ay x 109.89 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan APPLE MACBOOK AİR 13 üçün ümumilikdə, 2053.94 (iki min əlli üç manat, 94 qəpik ) manat olmaqla ondan, 1867.22 (min səkkiz yüz altmış yeddi manat, 22 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, manat rüsum, müştəriyə güzəşt olunaraq 186.72 (yüz səksən altı manat, 72 qəpik) manat cərimə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 3380 (üç min üç yüz səksən manat) manat (12 ay x 230.5 manat + 614 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ Kod **********50438 İPHONE 15 PRO MAX üçün ümumilikdə, 1544.20 (min beş yüz qırx dörd manat, 20 qəpik) manat olmaqla ondan, 1382.36 (min üç yüz səksən iki manat, 36 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilən 23.6 (iyirmi üç manat, 60 qəpik) müştəriyə güzəşt olunaraq 138.24 (yüz otuz səkkiz manat, 24 qəpik) manat cərimə; xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 6862.9 (altı min səkkiz yüz altmış iki manat, 90 qəpik) manat (18 ay x 364.05 manat + 310 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ Kod **********39575 SAMSUNG GALAXY S23, İMEİ Kod **********18389 İPHONE 14 PRO MAX, APPLE ADAPTER, SAMSUNG CHARGER, PAKET XXXL xidməti üçün ümumilikdə, 847.27 (səkkiz yüz qırx yeddi manat, 27 qəpik) manat olmaqla ondan, 727.34 (yeddi yüz iyirmi yeddi manat, 34 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilən 47.2 (qırx yeddi manat, 20 qəpik) müştəriyə güzəşt olunaraq 72.73 (yetmiş iki manat, 73 qəpik) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 8244 manat təşkil edir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Cavabdehlə aralarında bağlanılmış xx.xx.2025-ci il, xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2023-cü il tarixli Müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan Əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı, həmçinin göndərdikləri xx.xx.2025-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin Məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirsələr də, qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Məhkəmə ərizəyə dair mülki işə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmiş və mülki-prosessual qanunvericiliyin tələblərinə əsasən cavabdehə bu barədə rəsmi qaydada bildiriş göndərilmişdir. Müvafiq bildiriş cavabdehə göndərilsə də, o, iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını məhkəməyə təqdim etməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra – MPM) 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. MPM-nin 284-5.2-ci maddəsinin tələblərinə görə cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Əsaslandırıcı hissə: İddia qismən təmin edilməlidir. İşin məhkəmə tərəfindən müəyyən edilən hallarından görünür ki, tərəflər arasında hissə-hissə ödəmə şərti ilə, malın alqı-satqısı müqaviləsinin bağlanmasından irəli gələn öhdəlik hüquq münasibətləri yaranmışdır. Müqavilə isə öhdəliyin əmələ gəlmə əsaslarından biridir. İş materiallarında olan: İddiaçı ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2023-cü il tarixdə ümumilikdə dəyəri 6862.9 manat olan İMEİ Kod **********39575 SAMSUNG GALAXY S23, İMEİ Kod **********18389 İPHONE 14 PRO MAX, APPLE ADAPTER, SAMSUNG CHARGER, PAKET XXXL xidməti, xx.xx.2024-cü ildə ümumilikdə dəyəri 3380 manat olan İMEİ Kod **********50438 İPHONE 15 PRO MAX, xx.xx.2025-ci tarixdə ümumilikdə dəyəri 1978.02 manat olan APPLE MACBOOK AİR 13 alqı-satqısına dair müqavilələr bağlanılmışdır. Tərəflər arasında bağlanmış müqaviləyə əsasən “Ödəniş cədvəli” üzrə ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-dək həcmində “Müştəri” mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. İddiaçının cərimə borcu üzrə tələb etdiyi məbləğ 72.73 manat, 138.24 manat və 186.72 manat təşkil edir. Təhvil-təslim aktlarına İMEİ Kod **********39575 SAMSUNG GALAXY S23, İMEİ Kod **********18389 İPHONE 14 PRO MAX, APPLE ADAPTER, SAMSUNG CHARGER, PAKET XXXL xidməti, İMEİ Kod **********50438 İPHONE 15 PRO MAX, APPLE MACBOOK AİR 13 tam qüsursuz halda təhvil verilmişdirlər. xx.xx.2025-ci tarixli xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, Cavabdeh borcunu ödəmədiyi təqdirdə aidiyyəti üzrə dövlət qurumuna müraciət ediləcəyi barədə xəbərdar edilmişdir. xx.xx.2025-ci tarixli arayışdan görünür ki, "xxxx" MMC tərəfindən Cavabdeh, nisyə alqı-satqı müqaviləsi əsasında satılmış, İMEİ Kod **********18389 İPHONE 14 PRO MAX markalı telefon üçün 23.6 (iyirmi üç manat, 60 qəpik), İMEİ Kod **********50438 İPHONE 15 PRO MAX markalı telefon üçün 23.6 (iyirmi üç manat, 60 qəpik), İMEİ Kod **********39575 SAMSUNG GALAXY S23 markalı telefon üçün 23.6 (iyirmi üç manat, 60 qəpik) olmaqla mobil telefonların açılıb-bağlanılması xidmətinə görə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə 70.80 (yetmiş manat, 80 qəpik) AZN pul ödənilmişdir. Ödəniş qəbzindən (№**********) görünür ki, iddiaçı tərəfindən məhkəmədə iddia qaldırmaq üçün 64.46 manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Beləliklə yuxarıda qeyd edilən malın alqı-satqısına dair müqaviləsinə əsasən satıcı (iddiaçı) müqavilə predmetini alıcıya (cavabdehə) verməyi, cavabdeh isə müqavilədə müəyyən edilən ödəmə cədvəli üzrə malın qiymətini ödəməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. Satıcı malı alıcıya vermək vəzifəsini icra etsə də, alıcı həmin malı ödəmək üzrə vəzifəsini icra etməmiş və xx.xx.2025-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlinə əsasən onun tərəf olduğu xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən 727.34 manat əsas, 72.73 manat cərimə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilmiş 47.2 manat, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən, 1382.36 manat əsas, 138.24 manat cərimə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilmiş 23.6 manat, xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, 1867.22 manat əsas, 186.72 manat cərimə olmaqla, ümumilikdə 4445.41 manat borcu yaranmışdır. İddia tələbi ilə əlaqədar məhkəmə aşağıdakıları qeyd etməyi zəruri hesab edir. Mülki Məcəllənin (bundan sonra - MM) 567, 568.1 və 597.1-ci maddələrinə əsasən satıcı alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan əşyanı alıcıya verməyə, alıcı isə əşyanı alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulmuş qiymətlə ödəməyə borcludur. MM-nin 601.1 və 600.4-cü maddələrinə görə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Cavabdeh müəyyən olunmuş qrafik əsasında ödənişləri vaxtında həyata keçirməməklə, MM-nin 425.1-ci maddəsinin tələblərini pozaraq, müqavilə üzrə öhdəliyini lazımınca icra etməmişdir. Yəni vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə - şərtləşdirilmiş vaxtda lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə müvafiq surətdə hərəkət etməyərək, öhdəliyi vaxtında icra etməmişdir (MM, maddə 442). Halbuki tərəflər müəyyən nəticələrə nail olmaq üçün öhdəlik hüquq münasibətlərinə daxil olurlar və öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır (MM, maddə 385.1). Beləliklə, qeyd edilən müqavilə üzrə iddiaçı cavabdehdən əşyanın ödənilməsini tələb etmək üzrə subyektiv hüquqa malikdir. Cavabdeh isə müqavilə üzrə üzərinə düşən öhdəliyi icra etməməklə, iddiaçının bu hüququnu pozmuşdur. Belə ki, alqı-satqı müqaviləsi müəyyən qiymət müqabilində əmlakın əvəzli özgəninkiləşdirilməsini nəzərdə tutur və satıcı tərəfindən əmlakın verilməsi, alıcı tərəfindən qarşılıqlı olaraq müqavilə qiymətinin ödənilməsini şərtləndirir. Cavabdeh öz müqavilə öhdəliyini icra etmədiyindən, MPM-nin 4.1-ci maddəsinə əsasən iddiaçının, qanunla qorunan hüququnun və marağının təmin edilməsi üçün məhkəmə müdafiəsindən istifadə etmək hüququ yaranmışdır. MM-nin 462.1, 462.3 və 467-ci maddələrinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Müqavilənin tərəfləri dəbbə pulunun miqdarını sərbəst müəyyənləşdirə bilərlər və bu, mümkün zərərdən çox ola bilər. Məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı dəbbə pulunun ödənilməsini tələb etmək hüququna malikdir və əsas borc və dəbbə pulunun nisbəti nəzərə alınmaqla xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 30 manat, xx.xx.2024-cü il tarixində bağlanmış müqavilə üzrə 50 manat, xx.xx.2025-ci il tarixində bağlanmış müqavilə üzrə 50 manat məbləğində dəbbə pulunun tutulması daha ağlabatan və ədalətlidir. Məhkəmə iddia ərizəsinin “İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilən rüsum” hissəsi ilə bağlı qeyd edir ki, iddiaçı bununla bağlı məhkəməyə hər hansı mötəbər sübut təqdim etmədiyindən, iddia bu hissədə rədd edilməlidir. Beləliklə məhkəmə toplanmış sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməli, Cavabdeh tərəf olduğu xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən yaranmış əsas borc üzrə 727.34 manat, cərimə borcu üzrə 30 manat, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən yaranmış əsas borc üzrə 1382.36 manat, cərimə borcu üzrə 50 manat, xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən yaranmış əsas borc üzrə 1867.22 manat, cərimə borcu üzrə 50 manat, ümumilikdə 4106.92 manat borc və 64.46 manat ödənilmiş dövlət rüsumu məbləğində pul tutularaq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməlidir. Mülki Prosessual Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. MPM-nin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən, ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Nəticə hissəsi: Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1, 216-220 və 284-5.3-cü maddələrini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən yaranmış əsas borc üzrə 727.34 manat, cərimə borcu üzrə 30 manat, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən yaranmış əsas borc üzrə 1382.36 manat, cərimə borcu üzrə 50 manat, xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən yaranmış əsas borc üzrə 1867.22 manat, cərimə borcu üzrə 50 manat, ümumilikdə 4106.92 (dörd min yüz altı manat, doxsan iki qəpik) manat borc və 64.46 (altmış dörd manat, qırx altı qəpik) manat ödənilmiş dövlət rüsumu məbləğində pul Cavabdeh tutularaq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. İddia qalan hissədə rədd edilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet vasitəsilə) Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər.