Bakı Şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(008)-4145/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(008)-4145/2025 23.06.2025 BAKI ŞƏHƏRİ SABUNÇU RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsinin hakimi Paşayeva Adilə Adil qızı, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı «pul tələbi» barədə iddia ərizəsi üzrə mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı «pul tələbinə» dair iddia ərizəsi ilə müraciət edərək, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kod 47790K3XN00759 Xiaomi Pad 6 markalı planşet, zəmanət + 2 il xidməti üçün 571,1 manat ödənilməmiş hissə, 57,11 manat cərimə; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kod **********61828 İphone 15 markalı telefon üçün 2178,96 manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr mərkəzinə ödənilən 23,6 manat rüsum, 217,90 manat cərimə; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kod R92X9058VHA X1 A9+ markalı planşet üçün 569,4 manat ödənilməmiş hissə, 56,94 manat cərimə; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kod 56164/64TC00168 X2 Pro markalı planşet, zəmanət + 2 il xidməti üçün 720,96 manat ödənilməmiş hissə, 64,69 manat cərimə olmaqla, ümumilikdə 4468,06 manat borc və 64,69 manat ödənilmiş dövlət rüsumu olmaqla, Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı "xxxx" MMC iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il və xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilələrinə əsasən, İMEİ kod 47790K3XN00759 Xiaomi Pad 6 markalı planşet, zəmanət + 2 il xidməti, İMEİ kod **********61828 İphone 15 markalı telefon, İMEİ kod R92X9058VHA X1 A9+ markalı planşet və İMEİ kod 56164/64TC00168 X2 Pro markalı planşet, zəmanət + 2 il xidməti almış və nəticədə 4468,06 manat borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 673,88 manat təşkil edir. Məhkəmə tərəfindən Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 23-1-ci fəslində təsbit edilmiş müddəaları rəhbər tutaraq, iddianın qiymətini nəzərə alıb, ərizəyə sadələşdirilmiş icraat qaydasında tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmışdır. Məhkəmə tərəfindən Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədlərin təqdim olunması barədə bildiriş cavabdehə qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə göndərilmiş, lakin cavabdeh tərəfindən iddiaçının tələbinə dair hər hansı münasibət bildirilməmişdir. Məhkəmə iş materiallarına məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilənin surətindən müəyyən olunur ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-dən İMEİ kod 47790K3XN00759 Xiaomi Pad 6 markalı planşet, zəmanət + 2 il xidməti, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə ilə İMEİ kod **********61828 İphone 15 markalı telefon, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə ilə İMEİ kod R92X9058VHA X1 A9+ markalı planşet, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə ilə İMEİ kod 56164/64TC00168 X2 Pro markalı planşet, zəmanət + 2 il xidməti almış və onların dəyərini ödəməyi barədə üzərinə öhdəlik götürmüşdür; -"xxxx" MMC tərəfindən verilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli maliyyə cədvəlindən müəyyən edilir ki, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən "xxxx" MMC-dən alqı-satqı qiyməti 1144,98 manat olan İMEİ kod 47790K3XN00759 Xiaomi Pad 6 markalı planşet, zəmanət + 2 il xidməti üçün cəmi ödənilən məbləğ 573,88 manat, ödənilməmiş əsas borc 571,1 manat, cərimə borcu 57,11 manat olmaqla, ümumi ödənilməmiş borc cəmi 628,21 manat; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 2178,96 manat olan İMEİ kod **********61828 İphone 15 markalı telefon üçün cəmi ödənilən məbləğ 0 manat, ödənilməmiş əsas borc 2178,96 manat, İnnovativ Layihələr mərkəzinə ödənilən 23,6 manat rüsum, cərimə borcu 217,90 manat olmaqla, ümumi ödənilməmiş borc cəmi 2420,46 manat; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən "xxxx" MMC-dən alqı-satqı qiyməti 604,4 manat olan İMEİ kod R92X9058VHA X1 A9+ markalı planşet üçün cəmi ödənilən məbləğ 35 manat, ödənilməmiş əsas borc 569,4 manat, cərimə borcu 56,94 manat olmaqla, ümumi ödənilməmiş borc cəmi 626,34 manat; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən "xxxx" MMC-dən alqı-satqı qiyməti 785,96 manat olan İMEİ kod 56164/64TC00168 X2 Pro markalı planşet, zəmanət + 2 il xidməti üçün cəmi ödənilən məbləğ 65 manat, ödənilməmiş əsas borc 720,96 manat, cərimə borcu 72,1 manat olmaqla, ümumi ödənilməmiş borc cəmi 793,06 manat, cəmi 4468,06 manat təşkil edir. -xx.xx.2024-cü il tarixli ödəniş cədvəlindən görünür ki, İMEİ kod 47790K3XN00759 Xiaomi Pad 6 markalı planşet, zəmanət + 2 il xidmətin aylıq ödəniş məbləği 63,61 manat; xx.xx.2024-cü il tarixli ödəniş cədvəlindən görünür ki, İMEİ kod **********61828 İphone 15 markalı telefon aylıq ödənişi 181,58 manat; xx.xx.2024-cü il tarixli ödəniş cədvəlindən görünür ki, İMEİ kod R92X9058VHA X1 A9+ markalı planşetin aylıq ödənişi 94,9 manat; xx.xx.2024-cü il tarixli ödəniş cədvəlindən görünür ki, İMEİ kod 56164/64TC00168 X2 Pro markalı planşet, zəmanət + 2 il xidməti-nin aylıq ödənişi 60,08 manat təşkil edir. -"xxxx" MMC tərəfindən Cavabdeh ünvanlanmış xx.xx.2025-ci il tarixli məktubdan görünür ki, cavabdeh, müqavilənin şərtlərini pozaraq, müqavilədə göstərilən vaxt və qaydaya əməl etmədiyi üçün tərəflər arasında bağlanmış müqavilənin şərtinə uyğun olaraq əlavə peniya hesablanmışdır. Hesblanmış peniya məbləğini qısa zamanda ödəmədiyi halda aidiyyatı üzrə dövlət qurumuna müraciət olunacağı barədə xəbərdar edilmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, tərəflər arasında yaranmış mübahisəyə nisyə alqı-satqı müqaviləsinin müddəaları tətbiq edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 601-ci maddəsinə əsasən, əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəllənin, 601.2-ci maddəsində göstərilmişdir ki, hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə həmin Məcəllənin 600.2-600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir. Həmin Məcəllənin 600.2-ci maddəsinə əsasən, əşyaların nisyə satışı satış günü qüvvədə olmuş qiymətlər üzrə həyata kecirilir. Nisyə satılmış əşyaların qiymətinin sonradan dəyişməsi, əgər müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, yenidən hesablaşmaya səbəb olmur. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən, əşyanı təhvil almış alıcı onu alqısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 465.2-ci maddəsinə görə, əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödəniməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. Göründüyü kimi, Cavabdeh xx.xx.2024, xx.xx.2024, xx.xx.2024 və xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilələr üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazımi qaydada icra etməmiş, iddiaçıya olan borcunu sazişlə nəzərdə tutulan vaxtda və qaydada ödəməmişdir. Bununla da sazişin şərtlərini pozmuşdur. Buna görə də cavabdehin hərəkətləri öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi kimi qiymətləndirilməli, bu səbəbdən onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliyin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdeh olduğundan, öz öhdəliyinin hər bir təqsirli pozuntusuna görə məsuliyyət daşıyaraq, yaranan əsas borcu və cərimə borcunu razılaşdırıldığı kimi iddiaçıya ödəməlidir. Məhkəmə hesab edir ki, İnnovativ Layihələr üçün ödənilmiş 23,6 manat rüsum hissəsində iddia tələbi təmin edilməməlidir. Belə ki, həmin pulun nəyə görə cavabdehdən tələb olunması ümumiyyətlə əsaslandırılmamışdır. Həmin ödəniş məhkəmə xərclərinə aid deyil. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Məhkəmə araşdırması zamanı Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 284-5.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş işə iddia icraatı qaydasında baxılması əsasları aşkar olunmamışdır. 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir; 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir; 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər; 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır; 284-6.1-ci maddəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Məhkəmə qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119, 284-5 və 284.6-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kod 47790K3XN00759 Xiaomi Pad 6 markalı planşet, zəmanət + 2 il xidməti üçün 571 (beş yüz yetmiş bir) manat, 10 (on) qəpik ödənilməmiş hissə, 57 (əlli yeddi) manat, 11 (on bir) qəpik cərimə borcu; xx.xx.2024-cü il tarixli tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kod **********61828 İphone 15 markalı telefon 2178 (iki min yüz yetmiş səkkiz) manat, 96 (doxsan altı) qəpik ödənilməmiş hissə, 217 (iki yüz on yeddi) manat, 90 (doxsan) qəpik cərimə borcu; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kod R92X9058VHA X1 A9+ markalı planşet üçün 569 (beş yüz altmış doqquz) manat, 40 (qırx) qəpik ödənilməmiş hissə, 56 (əlli altı) manat, 94 (doxsan dörd) qəpik cərimə; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kod 56164/64TC00168 X2 Pro markalı planşet, zəmanət + 2 il xidməti üçün 720 (yeddi yüz iyirmi) manat, 96 (doxsan altı) qəpik ödənilməmiş hissə, 72 (yetmiş iki) manat, 10 (on) qəpik cərimə borcu olmaqla, cəmi 4444 (dörd min dörd yüz qırx dörd) manat, 46 (qırx altı) qəpik məbləğində pul və 64 (altmış dörd) manat, 69 (altmış doqquz) qəpik dövlət rüsumunun əvəzi "xxxx" MMC-nin xeyrinə tutulsun. İddia tələbi qalan hissədə təmin olunmasın. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinə (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə) apelyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən apellyasiya şikayəti verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Adilə Paşayeva