Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(010)-1825/2022 27.04.2022 BAKI ŞƏHƏRİ SURAXANI RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Suraxanı rayon məhkəməsinin hakimi Qafarova Rübabə Nurulla qızının sədrliyi, Rəhimov Bəhlul Qılman oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı, kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında “pul” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddia tələbi 07.12.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********47881 olan HOFFMANN X Ultra markalı telefon üçün 80 (səksən) manat ödənilməmiş hissə, 8 (səkkiz) manat cərimə miqdarında borc yaranmış; 14.02.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********98290 olan Samsung Galaxy A20s markalı telefon və aksesuar üçün 128 (yüz iyirmi səkkiz) manat ödənilməmiş hissə, 12 (on iki) manat cərimə; 01.12.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, Bosch Aspirator üçün 140.1 (yüz qırx manat on qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 14.9 (on dörd manat doxsan qəpik) manat cərimə ümumilikdə 383 manat borc, 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənməsi. Hazırki iddia ərizəsinə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılması ilə bağlı məhkəmə aşağıdakıları qeyd etməyi zəruri hesab edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsi: 284-1 Mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. 284-5.1 Ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. 284-5.2 Cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. 284-5.3. Ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. 284-6.1. İşə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın tam və ya qismən təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Məhkəmə qeyd edir ki, mülki-prosessual qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq cavabdehə poçt vasitəsi ilə “bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri məhkəməyə göndərmək” hüququ, eləcə də digər prosessual hüquq və vəzifələrin izahı haqqında bildiriş və iddia ərizəsinin surəti göndərilmiş, lakin bugünə kimi cavabdehin iddia ərizəsinə etirazı məhkəməyə daxil olmamışdır. Qeyd edilənləri, eləcə də iddiaçının təqdim etdiyi sənədlərin iş üzrə yekun qərarın çıxarılması üçün kifayət etdiyini nəzərə alaraq, məhkəmə iddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında “pul” tələbi üzrə ərizəsinə dair mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab edir. İddia tələbinin dəlilləri Cavabdeh, "xxxx" MMC ilə 07.12.2019-cu il, 14.02.2020-ci il, 01.12.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********47881 olan HOFFMANN X Ultra markalı telefon, İMEİ kodu **********98290 olan Samsung Galaxy A20s markalı telefon və aksesuar, Bosch Aspirator üçün 383 (üç yüz səksən üç) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 07.12.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 288 (iki yüz səksən səkkiz) manat (18 ay x 16 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********47881 olan HOFFMANN X Ultra markalı telefonüçün ümumilikdə, 88 (səksən səkkiz) manat olmaqla ondan, 80 (səksən) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 8 (səkkiz) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. 14.02.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 451 (dörd yüz əlli bir) manat (14 ay x 32 manat + 3 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********98290 olan Samsung Galaxy A20s markalı telefon və aksesuar üçün ümumilikdə, 140 (yüz qırx) manat olmaqla ondan, 128 (yüz iyirmi səkkiz) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 12 (on iki) manat cərimə; 01.12.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 145.1 (yüz qırx beş manat on qəpik) manat (3 ay x 46.7 manat + 5 manat ilkin ödəniş) olan Bosch Aspirator üçün ümumilikdə, 155 (yüz əlli beş) manat olmaqla ondan, 140.1 (yüz qırx manat on qəpik) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 14.9 (on dörd manat doxsan qəpik) manat cərimə. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 536 manat təşkil edir. İş materiallarına əlavə edilmiş:
1. 07.12.2019-cu il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, həmin müqaviləyə əsasən "xxxx" MMC HOFFMANN X Ultra markalı telefonu Cavabdeh verməyi, Cavabdeh isə bunun müqabilində 18 ay müddətinə ayda 16 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür.
2. 14.02.2020-ci il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, həmin müqaviləyə əsasən "xxxx" MMC Samsung Galaxy A20s markalı telefonu və aksesuar Cavabdeh verməyi, Cavabdeh isə bunun müqabilində 14 ay müddətinə ayda 32 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür.
3. 01.12.2020-ci il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, həmin müqaviləyə əsasən "xxxx" MMC Bosch Aspiratoru Cavabdeh verməyi, Cavabdeh isə bunun müqabilində 3 ay müddətinə ayda 46,7 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür.
"xxxx" MMC tərəfindən tərtib edilmiş maliyyə arayışından görünür ki, borclu Cavabdeh "xxxx" MMC-yə 07.12.2019-cu il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə 80 manat ödənilməmiş hissə, 8 manat cərimə; 14.02.2020-ci il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə 128 manat ödənilməmiş hissə, 12 manat cərimə; 01.12.2020-ci il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə 140.1 manat ödənilməmiş hissə, 14,9 manat cərimə olmaqla ümumilikdə 383 manat məbləğində borcu vardır. "xxxx" MMC-nin bildirişindən görünür ki, "xxxx" MMC tərəfindən Cavabdeh müqavilənin şərtlərini tam şəkildə yerinə yetirmədiyi təqdirdə məhkəmədə barəsində iddia qaldılmasına dair xəbərdar edilmişdir.
Tətbiq olunan hüquq Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsi:
567. Alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. 600.1 Alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə həmin Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. 600.2 Əşyaların nisyə satışı satış günü qüvvədə olmuş qiymətlər üzrə həyata keçirilir. 600.4 Əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. 601.1 Əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alğı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. 427.3 Əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirilməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. 442 Öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. 465.2 Borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. 467 Məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır.
Məhkəmənin mövqeyi Məhkəmə müəyyən edir ki, iddiaçı ilə cavabdeh arasında 07.12.2019-cu il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsi bağlanılmış və həmin müqavilə ilə iddiaçı alqı-satqı qiyməti 288 manat olan özünə məxsus HOFFMANN X Ultra markalı telefonu cavabdehə vermiş, cavabdeh isə həmin malı qəbul etmiş və dəyərini 18 ay müddətinə ayda 16 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. iddiaçı ilə cavabdeh arasında 14.02.2020-ci il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsi bağlanılmış və həmin müqavilə ilə iddiaçı alqı-satqı qiyməti 451 manat olan özünə məxsus Samsung Galaxy A20s markalı telefon və aksesuarı cavabdehə vermiş, cavabdeh isə həmin malı qəbul etmiş və dəyərini 14 ay müddətinə ayda 32 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. iddiaçı ilə cavabdeh arasında 01.12.2020-ci il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsi bağlanılmış və həmin müqavilə ilə iddiaçı alqı-satqı qiyməti 145.1 manat olan özünə məxsus Bosch Aspiratoru cavabdehə vermiş, cavabdeh isə həmin malı qəbul etmiş və dəyərini 3 ay müddətinə ayda 46,7 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əsasən məhkəmə müəyyən edir ki, cavabdehin 07.12.2019-cu il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə 80 manat ödənilməmiş hissə, 8 manat cərimə; 14.02.2020-ci il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə 128 manat ödənilməmiş hissə, 12 manat cərimə; 01.12.2020-ci il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə 140.1 manat ödənilməmiş hissə, 14,9 manat cərimə olmaqla ümumilikdə 383 manat məbləğində borcu qalmışdır. Tərəflər arasında münasibətləri məhkəmədən kənar qaydada həll etmək məqsədi ilə cavabdehə xəbərdarlıq edilmiş, lakin bundan sonra da cavabdeh müqavilə şərtlərini lazımınca icra etməmiş və iddiaçıya ödənilməli olan vəsaiti müqavilə ilə müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə qaytarmamaqla müqavilə öhdəliklərini yerinə yetirməmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh alqı-satqı müqaviləsi üzrə öz üzərinə düşən öhdəlikləri lazımi qaydada icra etmədiyindən iddiaçı hazırki iddia tələbini irəli sürməkdə haqlıdır. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Məhkəmə sözü gedən normanı rəhbər tutaraq 07.12.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə cərimə borcunun 4 manat; 14.02.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə cərimə borcunun 6 manat və 01.12.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə cərimə borcunun 7 manat miqdarında müəyyən edilməsini ağlabatan hesab edir. Beləliklə, məhkəmə iddia ərizəsinin dəlillərini nəzərə alaraq, işdə olan sübutları işin hallarının tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırılmasına əsaslanmaqla qiymətləndirərək, belə nəticəyə gəlir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh qızından 07.12.2019-cu il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə əsas borca görə 80 manat, cərimə borcuna görə 4 manat; 14.02.2020-ci il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə əsas borca görə 128 manat, cərimə borcuna görə 6 manat və 01.12.2020-ci il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə əsas borca görə 14,9 manat, cərimə borcuna görə 7 manat olmaqla cəmi 239,9 manat məbləğində pul vəsaiti alınaraq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xeyrinə ödənilməlidir. İddia qalan hisssədə təmin edilməməlidir.
Məhkəmə xərcləri “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunu: 8.1.1 iddia qiyməti 1.000 manatadək olduqda 30 manat dövlət rüsumu ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi: 119.1 Məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Qanunvericiliyin yuxarıda sözügedən normalarını rəhbər tutaraq məhkəmə hesab edir ki, dövlət rüsumuna görə 30 manat məbləğdə pul vəsaiti cavabdehdən alınaraq iddiaçının xeyrinə ödənilməlidir.
Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinın 14.2 və 77.1-ci maddələrini nəzərə almışdır ki, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Göstərilənlərə əsasən və AR MPM-in 216-220, 233 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə QƏT ETDİ:
İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh 07.12.2019-cu il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə əsas borca görə 80 (səksən) manat, cərimə borcuna görə 4 (dörd) manat; 14.02.2020-ci il tarixli nisyə alqısatqı müqaviləsi üzrə əsas borca görə 128 (yüz iyirmi səkkiz) manat, cərimə borcuna görə 6 (altı) manat və 01.12.2020-ci il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə əsas borca görə 14,9 (on dörd manat doxsan qəpik) manat, cərimə borcuna görə 7 (yeddi)manat və ödənilmiş dövlət rüsumuna görə 30 (otuz) manat olmaqla cəmi 269,9 (iki yüz altmış doqquz manat doxsan qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti alınaraq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xeyrinə ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən məhkəmə qətnaməsi rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir.
Hakim Rübabə Qafarova