Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(011)-2249/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(011)-2249/2022 12.04.2022 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Həsənova Aygün Namiq qızının sədrliyi ilə, İddiaçı MMC-nin Cavabdeh qarşı “müqavilə üzrə borcun tutulması” barədə ərizəsinə kiçik iddialar üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı MMC Cavabdeh qarşı “müqavilə üzrə borcun tutulması” tələbinə dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, 10 iyul 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, Hoffmann Siac markalı kondisioner üçün 685,40 manat ödənilməmiş hissə, 68,6 manat cərimə borcu; 23 fevral 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kodu **********45430 olan Samsung Galaxy A51 markalı telefon üçün 387 manat ödənilməmiş hissə, 38 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 1179 manat borc və 31.79 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış 10 iyul 2020-ci və 23 fevral 2020-ci il tarixli alğı-satqı müqavilələrinə əsasən, cavabdeh Hoffmann Siac markalı kondisioner və Samsung Galaxy A51 markalı telefon almış və nəticədə cavabdehin 1179 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozmuş və nəticədə 23 fevral 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 1010 manat olan Samsung Galaxy A51 markalı telefon üçün ümumilikdə 425 manat olmaqla 387 manat ödənilməmiş hissə, 38 manat cərimə borcu; 10 iyul 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 1.229,40 manat olan Hoffmann Siac markalı kondisioner üçün ümumilikdə 754 manat olmaqla 685,40 manat ödənilməmiş hissə, 68,60 manat cərimə borcu yaranmışdır. Cavabdehin 10 iyul 2020-ci il tarixli müqavilə üzrə cəmi ödədiyi məbləğ 137,60 manat, məhsulun qaytarıldıqdan sonra qoyulan qiyməti 406,40 manat, ümumilikdə 544 manat təşkil edir. Digər müqavilə üzrə cəmi ödədiyi məbləğ isə 623 manat təşkil edir. Cavabdeh qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə iddiaya dair əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə edilmiş sənədləri göndərməsi barədə məlumatlandırılmışdır. Cavabdehin əsaslandırılmış etirazı məhkəməyə daxil olmamışdır. Məhkəmə iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri araşdıraraq hesab edir ki, iddia qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, iş materiallarından görünür ki, tərəflər arasında alğı-satqı müqavilələri bağlanmış, cavabdeh Samsung Galaxy A51 markalı telefon və Hoffmann Siac markalı kondisioner almışdır. Müqavilələrə əsasən cavabdeh öhdəliyi lazımınca icra etmədiyindən onun 08 fevral 2022-ci il tarixə borcu yaranmışdır. Cavabdehə yaranmış borcla bağlı xəbərdarlıq edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə görə əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə qeyd edilir ki, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməlidir, məsələn pul ödəməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. İş materialları ilə müəyyən edildi ki, İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış nisyə alğı-satqı müqavilələrinə əsasən Cavabdeh müqavilələr üzrə üzərinə düşən öhdəliyi lazımınca icra etməməklə müqavilələrin şərtlərini pozmuşdur. Buna görə də, iddiaçı göstərilən müqavilələrin şərtlərinin icrasını və ödənilməmiş məbləğin qaytarılmasını tələb etməkdə haqlıdır. Beləliklə məhkəmə iş üzrə tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halında qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi əsas borca aid hissədə əsaslıdır və tam təmin edilməlidir. Məhkəmə iddianın dəbbə pulunun ödənilməsi hissəsini də araşdıraraq hesab edir ki, iddia həmin hissədə qismən əsaslıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MM-in 462.1-ci maddəsinə əsasən, dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Məhkəmə hesab edir ki, 23 fevral 2020-ci il tarixli müqavilə üzrə hesablanmış 38 manat cərimə məbləği azaldılaraq 3 manat məbləğində; 10 iyul 2020-ci il tarixli müqavilə üzrə hesablanmış 68.60 manat cərimə məbləği azaldılaraq 18 manat məbləğində müəyyən edilməlidir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh 23 fevral 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 387 manat əsas borc, 3 manat cərimə borcu; 10 iyul 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 685,40 manat əsas borc, 18 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 1093,40 manat pul vəsaiti iddiaçının xeyrinə tutulmalı, iddia tələbi qalan hissədə rədd edilməlidir. Məhkəmə mülki-prosessual qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi məsələsini də qətnaməsində əks etdirməlidir. Odur ki, məhkəmə dövlət rüsumunun alınması məsələsinə qiymət verərək hesab edir ki, iş materiallarından göründüyü kimi iddiaçı iddia tələbi ilə məhkəməyə müraciət edərkən 31,79 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir, iddia tələbi qismən təmin olunduğundan cavabdehdən 31,79 manat məbləğində rüsum tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 216-220 və 360cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia tələbi qismən təmin edilsin. 23 fevral 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 387 (üç yüz səksən yeddi) manat əsas borc, 3 (üç) manat cərimə borcu; 10 iyul 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 685,40 (altı yüz səksən beş manat qırx qəpik) manat əsas borc, 18 (on səkkiz) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 1093,40 (bir min doxsan üç manat qırx qəpik) manat pul vəsaiti və dövlət rüsumuna görə ödənilmiş 31,79 (otuz bir manat yetmiş doqquz qəpik) manat Cavabdeh alınaraq İddiaçı MMC-yə ödənilsin. İddia qalan hissədə rədd edilsin. Qətnamədən onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Aygün Həsənova