Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №e-2(011)-2564/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № e-2(011)-2564/2023 06.03.2023 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin hakimi Əliyev Şəhriyar İbrahim oğlu, İddiaçı iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirərək müəyyən etdi: İddiaçı Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh təbii qazdan istifadəyə görə yaranmış 369223,48 (üç yüz altmış doqquz min iki yüz iyirmi üç manat, qırx səkkiz qəpik) manat borcun və 659,22 manat ödənilmiş rüsum xərcinin məcburi qaydada tutularaq İddiaçı İBnin ABB Sabunçu filialı, Kod 805573, VÖEN **********, M/H AZ03NABZ********************, SWİFT BİK İBAZAZ2X, AzəriqAZ İB, VÖEN**********, İBAN:AZ72İBAZ******************** bank hesabına ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə, iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirərək hesab edir ki, iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər geri qaytarılmalıdır. Belə ki, iddia ərizəsindən və iş materiallarından görünür ki, iddia tələbi tərəflər arasında bağlanmış müqavilə üzrə öhdəliklərin icrası ilə bağlı yaranmış mübahisə (müqavilənin 3.4-cü bəndinin pozulması) ilə əlaqədardır, iddia ərizəsində iddiaçı özünün poçt ünvanı kimi ünvan 1n MR, ünvan 2asında bağlanmış qazın alqı-satqısı müqaviləsinə əsasən, qaz sayğacının quraşdırılma yeri – müqavilənin icra yeri Abşeron rayonudur. Məhkəmə hesab edir ki, qeyd edilən ünvanların yerləşdiyi ərazi Bakı şəhəri Xətai rayonu Məhkəməsinin yurisdiksiyasına daxil olmadığından, iddia ərizəsinin həmin məhkəmə tərəfindən icraata qəbul edilərək baxılması da mümkün deyil. Həmçinin məhkəmə qeyd edir ki, qanunvericiliklə, iddiaçının seçməsinə görə iddianın müqavilənin icra edildiyi (habelə müqavilənin bağlandığı və iddiaçının yaşadığı) yerə görə verilmə imkanı istehlakçının hüququnun müdafiəsi haqqında iddialar üzrə nəzərdə tutulmuşdur. Bununla belə, hazırki tələb “borcun və rüsum xərcinin ödənilməsi” barədə olmaqla, qeyd edilən kateqoriyadan olan iddialara daxil deyildir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 35.1-ci maddəsinə əsasən, qanunla başqa hal nəzərdə tutulmamışdırsa, iddia cavabdehin rəsmi qeydə alındığı yerin məhkəməsinə verilir. Həmin Məcəllənin 36.9-cu maddəsinə əsasən, istehlakçının hüququnun müdafiəsi haqqında iddialar iddiaçının yaşadığı yerə görə, yaxud müqavilənin bağlandığı və ya icra edildiyi yerə görə verilə bilər. Həmin Məcəllənin 36.11-ci maddəsinə əsasən, icra yeri göstərilən müqavilələrdən əmələ gələn iddialar müqavilənin icra yerinə görə də verilə bilər. Həmin Məcəllənin 40.1-ci maddəsinə əsasən, ərazi aidiyyəti qaydalarının pozulmasına yol verilmir. Həmin Məcəllənin 151.1-ci maddəsinə əsasən, iddia ərizəsi bu Məcəllənin tələblərinə riayət edilməklə verildikdə, onun məhkəmə icraatı mümkündür. Həmin Məcəllənin 152.1.3-cü maddəsinə əsasən, əgər iş ərazi və ya məhkəmə aidiyyəti üzrə həmin məhkəmədə baxılmalı deyildirsə, hakim iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri geri qaytarır. Bununla yanaşı, iş materiallarından görünür ki, Bakı şəhəri Xətai rayon Məhkəməsinin e-2(011)-413/2023 saylı xx.xx.2023-cü il tarixli qərardadla işin müəyyən olunmuş hallarından görünür ki, İddiaçı İB tərəfindən Bakı şəhəri Xətai rayon Məhkəməsinə 260 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. Məhkəmə hesab etmişdir ki, qarşılıqlı iddia ərizəsi baxılmamış saxlandığından, İddiaçı İB tərəfindən ödənilmiş dövlət rüsumu da geri qaytarılmalıdır. Həmin Qərardadla İddiaçı İB tərəfindən ödənilmiş 260 manat dövlət rüsumu qaytarılması qərara alınmışdır. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin formalaşdırdığı presedentə görə, iş onun ərazi yurisdiksiyasına aid olmadığına və ya konkret mübahisənin mahiyyəti onun səlahiyyət dairəsinə aid olmadığına görə məhkəmənin işi baxmağa qəbul etməkdən imtina etməsi ərizəçinin məhkəməyə müraciət hüququnu pozmur, lakin bir məhkəmə ona verilmiş işi açıq-aşkar həmin işə baxmaq səlahiyyətinə malik olmayan başqa məhkəməyə göndərirsə, 6-cı maddə üzrə problem yarana bilər (Zilkov Rusiyaya qarşı (Zylkov v. Russia), 23-29-cu bəndlər). Bununla belə məhkəmə qeyd edir ki, iddia ərizəsinin qaytarılması nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur. Qeyd olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 114, 152, 263, 264, 266-268 maddələrini rəhbər tutaraq qərara aldı: İddiaçı Cavabdeh qarşı “Cavabdeh təbii qazdan istifadəyə görə yaranmış 369223,48 ( üç yüz altmış doqquz min iki yüz iyirmi üç manat, qırx səkkiz qəpik) manat borcun və 659,22 manat ödənilmiş rüsum xərcinin məcburi qaydada tutularaq İddiaçı İBnin ABB Sabunçu filialı, Kod 805573, VÖEN **********, M/H AZ03NABZ********************, SWİFT BİK İBAZAZ2X, Azəriqaz İB, VÖEN**********, İBAN:AZ72İBAZ******************** bank hesabına ödənilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi geri qaytarılsın. Qərardaddan rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 (on) gün müddətində Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Sədrlik edən: Şəhriyar Əliyev