Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(011)-6477/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(011)-6477/2025 12.09.2025 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Hacıyeva Sahibə Cavid qızının sədrliyi, Behbudov Orxan Elşən oğlunun katibliyi, İddiaçının nümayəndəsi X1, Cavabdeh iştirakı ilə, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: İddia tələbi: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə müraciət edərək, xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İmei kod **********72456 Samsung Galaxy Z Fold 4, X4 2 İL xidməti, Samsung Charger, Samsung Case üçün 5034,15 manat ödənilməmiş hissə, 503,42 manat dəbbə pulu, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, İmei kod **********20399 İphone 14 Pro, İmei Kod **********20464 Nokıa 6310, Zəmanət + 2 İL xidməti, Paket XXXL xidməti, Apple Adapter üçün 973,58 manat ödənilməmiş hissə, 97,36 manat dəbbə pulu, ümumilikdə 6608,50 manat borc, 86,09 manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbinin dəlilləri: İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2022-cü il tarixli müqavilələrə əsasən İmei kod **********72456 Samsung Galaxy Z Fold 4, X42 İL xidməti, Samsung Charger, Samsung Case imei Kod **********20399 İphone 14 Pro, İmei Kod **********20464 Nokıa 6310, Zəmanət + 2 İl Xidməti, Paket XXXL xidməti, Apple Adapter almış və nəticədə 6608.50 (altı min altı yüz səkkiz manat, 50 qəpik) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 5651.1 (beş min altı yüz əlli bir manat, 10 qəpik) manat (18 ay x 313.95 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İmei kod **********72456 Samsung Galaxy Z Fold 4, X42 İl Xidməti, Samsung Charger, Samsung Case üçün ümumilikdə, 5537.57 (beş min beş yüz otuz yeddi manat, 57 qəpik) manat olmaqla ondan, 5034.15 (beş min otuz dörd manat, 15 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 503.42 (beş yüz üç manat 42 qəpik) manat dəbbə pulu; xx.xx.2022-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 5746.96 (beş min yeddi yüz qırx altı manat, 96 qəpik) manat (18 ay x 313.72 manat + 100 manat ilkin ödəniş) olan İmei kod **********20399 İphone 14 Pro, İmei kod **********20464 Nokıa 6310, Zəmanət + 2 İl Xidməti, Paket Xxxl Xidməti, Apple Adapter üçün ümumilikdə, 1070.94 (bir min yetmiş manat, 94 qəpik) manat olmaqla ondan, 973.58 (doqquz yüz yetmiş üç manat, 58 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 97.36 (doxsan yeddi manat, 36 qəpik) manat dəbbə pulu borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 5390.33 manat təşkil edir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən, ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Cavabdehlə aralarında bağlanmış xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. İddiaçı bildirir ki, cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı, həmçinin göndərdikləri xx.xx.2025-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirsələr də, qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Tələbin əsaslığını və əmlakın dəyərini sübut edən sənədlər: tərəflər arasında bağlanılmış müqavilə, onun əlavəsi, bildirişi, əşyaların təhvil-təslim aktı və ödəniş cədvəlindən ibarətdir. Tərəflərin izahatları: İddiaçının nümayəndəsi X2 məhkəmə iclasında iddianı müdafiə edərək, məhkəmədən iddianın təmin edilməsini xahiş etdi. Cavabdeh məhkəmə iclasında iddia tələbinin əsas borca dair hissəsi ilə razı olduğunu, lakin indiyə kimi etdiyi ödənişlərin daha çox cərimədən çıxılmasını qeyd edərək, iddianın cərimə borcuna dair hissəsinə etiraz etdiyini bildirdi. İş materiallarına əlavə edilmiş: xx.xx.2022-ci il tarixli, ********* №-li müqaviləyə əsasən Cavabdeh "xxxx" MMC-dən İmei kod **********20399 İphone 14 Pro, İmei Kod **********20464 Nokıa 6310 DS Green, Zəmanət + 2 İL xidməti, Paket XXXL xidməti, Apple Adapter almışdır. xx.xx.2022-ci il tarixli bildirişdən görünür ki, Cavabdeh tərəfindən İmei kod **********20399 İphone 14 Pro, İmei Kod **********20464 Nokıa 6310 DS Green, Zəmanət + 2 İL xidməti, Paket XXXL xidməti, Apple Adapter təhvil alınmışdır. xx.xx.2023-cü il tarixli, 10724459 №-li müqaviləyə əsasən Cavabdeh "xxxx" MMCdən İmei kod **********72456 Samsung Galaxy Z Fold 4, X4 2 İL xidməti, Samsung Charger, Samsung Case almışdır. xx.xx.2023-cü il tarixli bildirişdən görünür ki, Cavabdeh tərəfindən İmei kod **********72456 Samsung Galaxy Z Fold 4, X4 2 İL xidməti, Samsung Charger, Samsung Case təhvil alınmışdır. xx.xx.2025-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlinə əsasən Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən 5034,15 manat ödənilməmiş hissə, 503,42 manat cərimə, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 973,58 manat ödənilməmiş hissə, 97,36 manat cərimə olmaqla, cəmi 6608,50 manat borcu yaranmışdır. xx.xx.2025-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, Cavabdeh borcun ödənilməsi barədə "xxxx" MMC tərəfindən xəbərdarlıq göndərilmişdir. xx.xx.2025-ci il tarixli ********** №-li mədaxil qəbzindən görünür ki, "xxxx" MMC tərəfindən məhkəməyə ərizə verilərkən 88,09 manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Tətbiq edilən hüquq: Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Qeyd olunan Məcəllənin 444.1-ci maddəsinə əsasən, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Həmin Məcəllənin 465.2-ci maddəsinə əsasən əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MM-nin 462.1-ci maddəsinə əsasən, dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Məhkəmənin mövqeyi: Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsinin və cavabdehin izahatlarını dinləyərək, işin materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia qismən əsaslıdır. Buna görə də iddia qismən təmin edilməlidir. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh tərəflər arasında bağlanmış müqavilə əsasında iddiaçıdan mal(lar) almaq hüququna malik olduğu kimi, eyni zamanda həmin mal(lar)ın qiymətini ödəməli olmasına dair vəzifələrin daşıyıcısı olmuşdur. Cavabdeh isə göstərilən müqavilə əsasında mal almasına dair hüququndan istifadə etmiş, lakin həmin mal(lar)ın dəyərini ödəməli olmasına dair vəzifəsini yerinə yetirməmişdir. Buna görə də iddiaçı göstərilən müqavilənin şərtlərinin icrasını tələb etməkdə haqlıdır. Göründüyü kimi tərəflər arasında qanunla müəyyən edilmiş qaydada müqavilə bağlanılmış, həmin müqaviləyə əsasən tərəflər arasında öhdəliklər yaranmış, iddiaçı tərəfindən öhdəliklər yerinə yetirilmiş, cavabdeh isə üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca yerinə yetirməmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı ödənilməmiş məbləğlərin qaytarılmasını tələb etməkdə haqlıdır. Lakin məhkəmə iddianın cərimə pulunun ödənilməsi barəsində hissəsini araşdıraraq hesab edir ki, iddianın həmin hissəsi qismən əsaslıdır. Eyni zamanda iddia tələbinin cərimə pulu hissəsinə münasibətdə məhkəmə qeyd edir ki, Mülki Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən isə məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Hər bir konkret iş üzrə dəbbə pulunun azaldılması meyarları kimi dəbbə pulunun qeyri-mütənasib olması, öhdəliyin pozulması nəticəsində yarana biləcək mümkün zərərin həcmindən əhəmiyyətli dərəcədə artıq olması, öhdəliklərin yerinə yetirilməsindən yayınma müddətləri və s. çıxış edə bilər. Məhkəmə nəzərə alır ki, dəbbə pulunun göstərilən həcmdə tutulması cavabdehlərin əmlak mənafelərinə xələl gətirə bilər. Dəbbə (cərimə) pulunun məbləğinin azaldılması kreditorun əmlak mənafelərinə əsaslı təsir etmir. Belə ki, dəbbə pulunu əldə edəcəyi gözlənilən qazanc kimi deyil, öhdəliyin icrasının təminatı üsulu kimi nəzərdə tutmuşdur. Qeyd edilənləri rəhbər tutmaqla məhkəmə belə qənaətə gəlir ki, xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, 5034,15 manat məbləğində əsas borca münasibətdə cavabdehdən 503,42 manat, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, 973,58 manat məbləğində əsas borca münasibətdə cavabdehdən 97,36 manat cərimə pulunun tutulması əsaslı hesab edilə bilməz və yüksək olduğundan azaldılmalıdır. Beləliklə, məhkəmə iş materiallarını araşdırıb, sübutlara məcmu halda, tam, hərtərəfli və obyektiv hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, cavabdehdən xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən 5034,15 manat ödənilməmiş hissə, 250 manat cərimə borcu və xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, 973,58 manat məbləğində ödənilməmiş hissə, 48,68 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 6306,41 manat məbləğində pul tutularaq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin hesabına ödənilməlidir. Məhkəmə xərcləri: Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə görə, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. İddia ərizəsinin verilməsinə görə ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 86,09 manat məbləğində pul Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220-ci və 284-6-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə, qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 5034,15 (beş min otuz dörd manat, on beş qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 250 (iki yüz əlli) manat cərimə borcu, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 973,58 (doqquz yüz yetmiş üç manat, əlli səkkiz qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 48,68 (qırx səkkiz manat altmış səkkiz qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 6306,41 (altı min üç yüz altı manat, qırx bir qəpik) manat pul tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilsin. İddia ərizəsinin verilməsinə görə ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 86.09 (səksən altı manat, doqquz qəpik) manat Cavabdeh İddiaçı MMC-nin xeyrinə tutulsun Qətnamədən, rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsilə (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan kabinetdən elektron qaydada) Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Sahibə Hacıyeva