Abşeron Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(012)-2159/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Xırdalan şəhəri İş № e-2(012)-2159/2023 17.05.2023 ABŞERON RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Abbasova Məlahət Aslan qızının sədrliyi, Şirinova Nigar Nazim qızının katibliyi ilə, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə mübahisələr tələbinə dair mülki işə Xırdalan şəhərində, məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə mübahisələr tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2021-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə xx.xx.2023-cü il tarixinə yaranmış 426,9 manat əsas, 64 manat cərimə, cəmi 490,9 manat, xx.xx.2022-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 732,9 manat əsas, 109,9 manat cərimə, cəmi 842,8 manat, iki müqavilə üzrə ümumilikdə 1159,8 manat əsas, 173,9 manat cərimə, cəmi 1333,7 manat borcun və 33,33 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzinin Cavabdeh tutularaq "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən “Acer” markalı noutbook, ”Xiaomi” markalı saat və aksesuara görə 24 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 38 manat olmaqla cəmi 889,9 manat, xx.xx.2022-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən “Samsung” markalı mobil telefona görə 12 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 67 manat olmaqla cəmi 799,9 manat, iki müqavilə üzrə ümumilikdə 1689,8 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Lakin cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozaraq, xx.xx.2021-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqısatqı müqaviləsi üzrə xx.xx.2022-ci il tarixində 50,5 manat, xx.xx.2022-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə xx.xx.2022-ci il tarixində 67 manat ödəniş etmiş və iki müqavilə üzrə cəmi qalıq qalmış 1159,8 manat borcu qaytarmamışdır. Dəfələrlə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, borclu borcunu ödəməkdən boyun qaçırır. Nisyə alqı-satqı müqaviləsinin 1 saylı əlavəsinin şərtlərinə uyğun olaraq, gecikdirilən borc məbləğinin 1 % dərəcəsi ilə (minimum 50 qəpik) gündəlik dəbbə pulu hesablanır və alıcı tərəfindən satıcıya ödənilir. Cavabdehin gecikdirdiyi günlərin faktiki cərimə borcu hər iki müqavilə üzrə 1739 manat təşkil edir. Cavabdehin iki müqavilə üzrə hər bir günə görə hesablanmış cərimə məbləğinin miqdarı 1739 manat təşkil etdiyi halda, humanizm prinsipinə əsaslanaraq həmin cərimə məbləğinin 90%-i güzəşt edilmişdir və cavabdeh tərəfindən cərimə məbləğinin 10%-i, yəni 173,9 manat ödənilməlidir. Beləliklə, cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixədək "xxxx" MMC-yə olan borcu xx.xx.2021-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 426,9 manat əsas, 64 manat cərimə, cəmi 490,9 manat, xx.xx.2022-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 732,9 manat əsas, 109,9 manat cərimə, cəmi 842,8 manat, iki müqavilə üzrə ümumilikdə 1159,8 manat əsas, 173,9 manat cərimə olmaqla, cəmi 1333,7 manat təşkil edir. Göstərilənlərə əsasən iddia təmin edilməlidir. İştirak etdiyi məhkəmə iclasında iddiaçının nümayəndəsi Nümayəndə2 iddianı müdafiə edərək onun təmin edilməsini xahiş etdi. O bildirdi ki, cavabdehin Cəmiyyətdən aldığı “Samsung” markalı telefonda istehsalat zədəsi olmamışdır. Müştəri zəmanət şərtlərini pozmuşdur. Cavabdeh müqavilə öhdəliyinə əməl etməli və aldığı malın dəyərini Cəmiyyətə ödəməlidir. İştirak etdiyi məhkəmə iclasında Cavabdeh iddianı qismən qəbul etdi. O bildirdi ki, aldığı mobil telefon zədəli olmuş və əmtəə görünüşündə qüsur olduğu üçün onun tərəfindən təhvil verilmişdir. Telefon xarab olarkən servisə müraciət etmişdir, oradan isə malda fiziki qüsur olmadığını bildirmişlər. İddianı qalan hissədə qəbul edir, lakin ona imkan yaradılarsa, borcunu hissə-hissə ödəməyə razıdır. Məhkəmə tərəfləri dinləyib, iş materiallarını araşdırıb, işdə olan sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, iddia aşağıdakı əsaslara görə qismən təmin edilməlidir. Belə ki, mülki işin materiallarında olan xx.xx.2021-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsindən və ona 1 saylı əlavədən görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-dən “Acer” markalı noutbook, ”Xiaomi” markalı saat və aksesuar almış, 24 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 38 manat (sonuncu ay 16 manat) olmaqla, cəmi 890 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Mülki işin materiallarında olan xx.xx.2023-cü il tarixli maliyyə arayışından müəyyən olunur ki, Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli ********* saylı müqavilə üzrə "xxxx" MMC-yə olan borcu 426,9 manat əsas, 640 manat cərimə olmaqla, cəmi 1066,90 manat təşkil edir. Mülki işin materiallarında olan xx.xx.2022-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsindən və ona 1 saylı əlavədən görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-dən “Samsung” markalı mobil telefon almış, 12 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 67 manat (sonuncu ay 62,99 manat) olmaqla, cəmi 799,9 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Mülki işin materiallarında olan xx.xx.2023-cü il tarixli maliyyə arayışından müəyyən olunur ki, Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli ********* saylı müqavilə üzrə "xxxx" MMC-yə olan borcu 732,9 manat əsas, 1099 manat cərimə olmaqla, cəmi 1831,90 manat təşkil edir. Mülki işin materiallarında olan "xxxx" MMC-nin xx.xx.2022-ci il tarixli texniki rəyindən görünür ki, “Samsung” A336 Light blue 128 GB markalı mobil telefona baxış keçirilən zaman qüsur, maye təsiri və fiziki zədə təsiri aşkar olunmamışdır. Telefon cüzi əyridir və ekranda cüzi cızıqlar var. Cihazın əmtəə görünüşü pozulduğu üçün onun dəyişdirilməsi və ya qaytarılması mümkün deyildir. Mülki işin materiallarında olan "xxxx" MMC-nin xx.xx.2022-ci il tarixli texniki rəyindən görünür ki, “Samsung” A336 markalı mobil telefona baxış keçirilən zaman qüsur aşkar olunmamışdır. Ekranda və korpusda cüzi cızıqlar var. Cihazın əmtəə görünüşü pozulduğu üçün onun dəyişdirilməsi və ya qaytarılması mümkün deyildir. Mülki işin materiallarında olan "xxxx" MMC-nin xx.xx.2022-ci il tarixli texniki rəyindən görünür ki, “Samsung” A336 Light blue 128 GB markalı mobil telefona baxış keçirilən zaman qüsur, maye təsiri və fiziki zədə təsiri aşkar olunmamışdır. Telefon cüzi əyridir və ekranda cüzi cızıqlar var. Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlara və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Həmin Məcəllənin 449.4-cü maddəsinə görə isə özgə vəsaitindən istifadə ücün faizlər, əgər müqavilədə faizlərin hesablanması ücün daha qısa müddət müəyyənləşdirilməyibsə, həmin vəsait məbləğinin kreditora ödənildiyi günə qədər tutulur. Həmin Məcəllənin 445.1-ci maddəsinə əsasən icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər ücün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri ücün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.2-ci maddəsinə əsasən əşyaların nisyə satışı satış günü qüvvədə olmuş qiymətlər üzrə həyata keçirilir. Nisyə satılmış əşyaların qiymətinin sonradan dəyişməsi, əgər müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, yenidən hesablaşmaya səbəb olmur. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, xx.xx.2021-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə hesablanmış 64 manat dəbbənin məbləği azaldılmalı və 7,1 manat, xx.xx.2022-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə hesablanmış 109,9 manat dəbbənin məbləği azaldılmalı və 11,1 manat müəyyən edilməlidir. Cavabdehin aldığı mobil telefonun zədəli olması barədə dəlili əsassızdır və iş materialları ilə təkzib olunur. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə toplanmış sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2021-ci il tarixli ********* saylı və xx.xx.2022-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqavilələri bağlanmasına baxmayaraq, cavabdeh müddətli (nisyə) alqı-satqı müqavilələri ilə üzərinə düşən öhdəliyi vaxtında və lazımi qaydada yerinə yetirməmişdir. Buna görə də Cavabdeh hər iki müqavilə üzrə ümumilikdə 1159,8 manat əsas, 18,2 manat cərimə olmaqla, cəmi 1178 manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilməli, iddia qismən təmin edilməlidir. İddia qalan hissədə təmin edilməməlidir. Mülki Prosessual Məcəllənin 107-ci maddəsində göstərilmişdir ki, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Məhkəmə hesab edir ki, dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 33,33 manat məbləğində pul vəsaiti Cavabdeh iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə tutulmalıdır. Mülki Prosessual Məcəllənin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.3-cü maddəsinə əsasən, qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Həmin Məcəllənin 218.3-cü maddəsinə əsasən, hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutub, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh 1159,8 manat əsas, 18,2 manat cərimə olmaqla, cəmi 1178 manat və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 33,33 manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq "xxxx" MMCyə verilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Abşeron Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Məlahət Abbasova