Abşeron Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(012)-3164/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Xırdalan şəhəri İş № e-2(012)-3164/2022 27.07.2022 ABŞERON RAYON MƏHKƏMƏSİ Abşeron Rayon Məhkəməsi Hakim Səfiyeva Cəmilə İbrahim qızının sədrliyi, Kazımlı Cənnət Mahir qızının katibliyi, Ərizəçi, Maraqlı şəxs olan Maraqlı şəxs Qəyyumluq və Himayəçilik Komissiyasının nümayəndəsi X2 iştirakı ilə, Ərizəçi şəxsin fəaliyyət qabiliyyətli olmayan hesab edilməsi barədə ərizəsi üzrə mülki işə 27 iyul 2022-ci il tarixdə, Xırdalan şəhərində, Abşeron Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: Ərizəçi şəxsin fəaliyyət qabiliyyətli olmayan hesab edilməsinə dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, 01 oktyabr 1978-ci il təvəllüdlü qardaşı X1 fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, 01 oktyabr 1978-ci il təvəllüdlü qardaşı X4 “davranışlarının psixi pozğunluğu, imbesillik dərəcəsində olan ağıl zəifliyi” xəstəsidir. Bu səbəbdən ona Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi DSMF-nun Abşeron rayon şöbəsi tərəfindən “Uşaqlıqdan 1-ci (birinci) qrup əlillik dərəcəsi” müəyyən edilmişdir. O, yaxın müddətə qədər mərhum anası X3 himayəsi altında qalırdı. Bir neçə ay bundan qabaq anası vəfat etdi. Hal-hazırda onun kənar şəxslərin daim xidmət və qulluğuna ehtiyacı vardır. Ərizəyə sübut olaraq əlavə etdiyi sənədləri, Rüfətin hərəkətlərinin mənasını dərk etmədiyini nəzərə alaraq, onun hüquqi mənafeyini müdafiə etmək həmçinin onu təmsil etmək üçün fəaliyyət qabilləyəti olmayan hesab edilməsi və üzərində qəyyum təyin edilməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Digər ailə üzvləri də vəfat etdiklərindən qardaşının qayğısına qalmaq, onu himayədə saxlamaq onun üzərinə düşür. Hesab edir ki, onun etdiyi hərəkətlərə hüquqi əhəmiyyət verilməsi üçün onun üzərində mütləq qəyyum müəyyən olunmalıdır. Hazırkı ərizənin verməyinin əsas səbəbi bundan ibarətdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən Ərizəçi ərizəni müdafiə edərək, ərizədə göstərilənlərə uyğun izahat verərək ərizənin təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Maraqlı şəxs olan Maraqlı şəxs Qəyyumluq və Himayəçilik Komissiyasının nümayəndəsi X5 mübahisənin həllini məhkəmənin mülahizəsinə buraxdığını bildirdi. Məhkəmə tərəflərin izahatlarını dinləyib, işdə olan hüquqi sənədləri tədqiq edərək toplanmış sübutların məcmusuna hüquqi qiymət verib, belə hüquqi nəticəyə gəlir ki, ərizə əsaslıdır, təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi Tibbi-Sosial Ekspert Komissiyasında sonuncu müayinəyə dair məlumatın verilməsi tərəfindən verilmiş arayışdan görünür ki, 01 oktyabr 1978-ci il təvəllüdlü qardaşı X4 uşaqlığından əlillik qrupu İ dərəcə müəyyən edilmiş, oliqofreniya, kəskin imbesillik dərəcəsində diaqnozu qoyulmuşdur. Mülki iş materiallarında olan DSMF-nin Abşeron rayon şöbəsi tərəfindən verilmiş arayışından görünür ki, Ərizəçi uşaqlığından əlillik qrupu İ dərəcə müəyyən edilmişdir. Mülki iş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi Abşeron rayon Mərkəzi Xəstəxanası tərəfindən verilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli ambulator kartadan çıxarışdan görünür ki, X4 imbesillik dərəcəsində olan ağıl zəifliyi davranışların psixi pozğunluğu ilə İ qrup əlillik diaqnozu qoyulmuşdur. Mülki iş materiallarında olan 18 avqust 1982-ci il tarixdə Abşeron rayonu, Xırdalan qəsəbəsi tərəfindən verilmiş doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X4 01 oktyabr 1978-ci il tarixdə Abşeron rayonu, Xırdalan şəhərində anadan olmuş, atası Ağaməmməd Quliyev, anası isə Aliyə Quliyevdir. Mülki işin materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi “Məhkəmə Psixiatrik Ekspertiza Mərkəzi” X9 xx.xx.2022-ci il tarixli 1722 saylı rəyindən görünür ki, X4 öz psixi vəziyyətinə görə hərəkətlərinin mənasını dərk etmək və onları şüurlu idarə etmək iqtidarına malik deyil. X1 psixi vəziyyəti onun fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilməsinə əsas verir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 28.8-ci maddəsinə əsasən ağıl zəifliyi və ya ruhi xəstəlik nəticəsində öz hərəkətlərinin mənasını başa düşməyən və ya öz hərəkətlərinə rəhbərlik edə bilməyən şəxslər də məhkəmə tərəfindən fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayıla bilər. Onlar üzərində qəyyumluq müəyyənləşdirilir. Fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayılmış fiziki şəxsin adından əqdləri onun qəyyumu bağlayır. Fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayılmış şəxsin bağladığı əqd sonradan qəyyumun razılığı ilə etibarlı hesab edilə bilər. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 305.1.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə şəxsin məhdud fəaliyyət qabiliyyətli və ya fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi haqqında işlərə xüsusi icraat qaydasında baxır. Həmin Məcəllənin 317.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmədə psixi qüsurlarına görə şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi haqqında iş, ailə üzvlərinin birgə yaşamasından asılı olmayaraq, yaxın qohumların (valideynlərin, uşaqların, qardaşbacıların), müvafiq icra hakimiyyəti orqanının, psixiatriya (psixonevroloji) müəssisəsinin ərizəsi üzrə qaldırılır. Həmin Məcəllənin 318.2-ci maddəsinə əsasən şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi haqqında ərizədə psixi qüsurun nəticəsində şəxsin öz hərəkətlərinin mənasını anlaya bilməməsini və ya öz hərəkətlərini idarə edə bilməməsini təsdiq edən hallar şərh edilməlidir. Həmin Məcəllənin 321.2-ci maddəsinə əsasən şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsinə dair məhkəmə qətnaməsi fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilən şəxs üzərində qəyyum təyin etmək üçün əsasdır. Beləliklə, məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla, o cümlədən iş üzrə keçirilmiş məhkəmə psixatrik espertizasının rəyi ilə X4 öz psixi vəziyyətinə görə hərəkətlərinin mənasını dərk etmək və onları şüurlu idarə etmək iqtidarına malik deyildir. X4 öz psixi vəziyyətinə görə hərəkətlərinin mənasını dərk etmək və onları şüurlu idarə etmək iqtidarına malik deyil. O, yaxın müddətə qədər mərhum anası X3 himayəsində yaşamışdır və daima qulluğa ehtiyacı vardır, hərəkətlərinə nəzarət etmək və öz hərəkətlərinin nəticəsini dərk etmək qabiliyyəti yoxdur. Bu səbəbdən də, məhkəmə ərizəçinin izahatını dinləyib, mülki işin materiallarını nəzərdən keçirib, Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi “Məhkəmə Psixiatrik Ekspertiza Mərkəzi” X9 xx.xx.2022-ci il tarixli 1722 saylı rəyi ilə razılaşıb hesab edir ki, ərizə əsaslı olduğundan təmin edilməli, 01 oktyabr 1978-ci il təvəllüdlü X4 fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 358-360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: Ərizə təmin edilsin. 01 oktyabr 1978-ci il tarixdə Abşeron rayonu, Xırdalan şəhərində doğulmuş X4 fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilsin. Qətnamə 01 oktyabr 1978-ci il tarixdə Abşeron rayonu, Xırdalan şəhərində doğulmuş X1 üzərində qəyyum təyin etmək üçün əsasdır. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Abşeron Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Cəmilə Səfiyeva